Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Sản Phẩm: Vai Trò và Tầm Quan Trọng

Khám phá khái niệm kế toán chi phí và cách tính giá thành sản phẩm hiệu quả trong doanh nghiệp, tối ưu hóa lợi nhuận và quản lý tài chính.

• Tác giả: Tô Thị Mến
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Văn Công
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả
• Loại tài liệu: Chuyên đề thực tập tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM CHI PHÍ, GIÁ THÀNH, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ, GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG VÀ SẢN XUẤT BÍCH NGỌC
• 1.1. Đặc điểm chi phí và giá thành sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc
• 1.3. Đặc điểm quản lý chi phí và giá thành sản xuất của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại, Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG VÀ SẢN XUẤT BÍCH NGỌC
• 2.1. Kế toán chi tiết chi phí sản xuất tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại, Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc
• 2.1.1. Kế toán chi tiết chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.1.2. Kế toán chi tiết chi phí nhân công trực tiếp
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Chúng không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn xác định giá thành sản phẩm một cách chính xác. Việc tổ chức công tác kế toán hiệu quả sẽ đảm bảo tính đúng đắn và kịp thời trong việc ra quyết định kinh doanh.

1.1. Định nghĩa Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Kế toán chi phí là quá trình ghi chép, phân loại và phân tích các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Tính giá thành sản phẩm là việc xác định tổng chi phí để sản xuất ra một sản phẩm cụ thể.

1.2. Vai trò của Kế Toán Chi Phí trong Doanh Nghiệp

Kế toán chi phí giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí sản xuất, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý nhằm tối ưu hóa lợi nhuận.

II. Những Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Trong môi trường kinh doanh cạnh tranh, việc quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm gặp nhiều thách thức. Doanh nghiệp cần phải đối mặt với sự biến động của giá nguyên liệu, chi phí lao động và các yếu tố khác ảnh hưởng đến giá thành.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Liệu và Chi Phí Sản Xuất

Sự biến động của giá nguyên liệu có thể làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp cần có chiến lược mua sắm hợp lý để giảm thiểu rủi ro này.

2.2. Quản Lý Chi Phí Lao Động Hiệu Quả

Chi phí lao động là một trong những yếu tố lớn nhất trong giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp cần tối ưu hóa quy trình làm việc và nâng cao năng suất lao động để giảm thiểu chi phí này.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán chi phí phù hợp. Các phương pháp này giúp xác định chính xác chi phí sản xuất và từ đó tính toán giá thành sản phẩm.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Cố Định và Biến Đổi

Phương pháp này phân chia chi phí thành chi phí cố định và chi phí biến đổi, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi và kiểm soát chi phí sản xuất.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Đơn Vị Sản Phẩm

Phương pháp này tính toán giá thành dựa trên từng đơn vị sản phẩm, giúp doanh nghiệp xác định giá thành chính xác cho từng sản phẩm cụ thể.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn của Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Việc áp dụng kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm trong thực tiễn giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất và tối ưu hóa lợi nhuận. Các doanh nghiệp cần thường xuyên đánh giá và điều chỉnh quy trình kế toán để phù hợp với tình hình thực tế.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Công Ty Bích Ngọc

Nghiên cứu tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc cho thấy việc áp dụng kế toán chi phí hiệu quả đã giúp công ty giảm thiểu chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm từ Doanh Nghiệp Thành Công

Nhiều doanh nghiệp thành công đã áp dụng các phương pháp kế toán chi phí hiệu quả, từ đó tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao lợi nhuận.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí và Tính Giá Thành

Kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ và phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả trong công tác này.

5.1. Xu Hướng Tương Lai trong Kế Toán Chi Phí

Xu hướng sử dụng công nghệ thông tin trong kế toán sẽ giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình tính toán chi phí và giá thành, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý.

5.2. Tầm Quan Trọng của Đào Tạo Nhân Lực trong Kế Toán

Đào tạo nhân lực có chuyên môn cao trong lĩnh vực kế toán chi phí sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng quản lý và tối ưu hóa chi phí sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp xây dựng cơ bản phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt về tiến độ, chất lượng và giá đấu thầu. Sự phát triển vững mạnh của một doanh nghiệp xây lắp phụ thuộc lớn vào năng lực kiểm soát chi phí, tính toán giá thành chính xác nhằm khai thác tối đa nguồn lực nội tại, hạ giá thành công trình và đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Hoạt động tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm đóng vai trò trung tâm trong hệ thống thông tin kế toán, cung cấp dữ liệu cơ sở cho ban giám đốc trong việc định giá dự thầu, lập kế hoạch ngân sách và kiểm soát chi phí thi công.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Tô Thị Mến (sinh viên lớp KT2 - K11, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân), dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS. Nguyễn Văn Công, tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

1. Làm rõ đặc điểm tổ chức sản xuất, quản lý thi công và cơ cấu chi phí, giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị khảo sát thực tế.
2. Khảo sát và phản ánh toàn diện thực trạng công tác hạch toán kế toán chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung) và phương pháp tính giá thành công trình xây dựng tại đơn vị.
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành công trình tại doanh nghiệp.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc (địa chỉ: Số 6 ngõ 118 Trương Định, phường Trương Định, quận Hai Bà Trưng, TP. Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán năm 2011, trọng tâm là quý I, II, III năm 2011 và số liệu kế toán chi tiết phát sinh tháng 12 năm 2011 đối với công trình xây dựng "Nhà số 5 ngách 7 ngõ Trại Cá".

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung pháp lý và chế độ kế toán áp dụng

• Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng: Tài khoản 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), Tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung) và Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang).
• Hình thức ghi sổ: Hình thức Nhật ký chung, kết hợp ứng dụng phần mềm kế toán trong nhập liệu và kết xuất sổ cái, sổ chi tiết.

Phương pháp nghiên cứu

• Phương pháp thu thập dữ liệu kế toán: Thu thập hệ thống chứng từ gốc phát sinh thực tế (Hóa đơn GTGT mẫu 01-GTKT3/001, Hóa đơn dịch vụ viễn thông 01GTKT-2LT-03, Hợp đồng giao nhận khoán mẫu BM:TC10-008, Bảng chấm công, Bảng thanh toán lương lao động thuê ngoài, Bảng tổng hợp tiền lương).
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng phương pháp ghi sổ kép, phân loại tài khoản tổng hợp - chi tiết, định khoản và kết chuyển chi phí định kỳ cuối tháng sang tài khoản tập hợp chi phí sản xuất dở dang.
• Phương pháp tính giá thành: Phương pháp trực tiếp (phương pháp giản đơn) áp dụng cho từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp số liệu: Phân loại chi phí theo yếu tố (5 yếu tố) và theo khoản mục giá thành (3 khoản mục), thống kê so sánh quy mô và tỷ trọng chi phí qua các quý năm 2011.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm chi phí, giá thành, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí, giá thành tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc

Chương 1 khái quát tổng quan về quy trình sản xuất, cơ cấu tổ chức quản lý và đặc điểm kinh tế của chi phí, giá thành trong doanh nghiệp xây dựng:

• Quy mô và cơ cấu chi phí theo yếu tố: Toàn bộ chi phí sản xuất của công ty được phân loại thành 5 yếu tố cơ bản:
  1. Chi phí nguyên vật liệu: Toàn bộ vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng.
  2. Chi phí nhân công: Tiền lương, phụ cấp, trợ cấp và các khoản trích theo lương (KPCĐ 2%, BHXH 16%, BHTN 1%, BHYT 3% - tổng mức trích 22% vào chi phí).
  3. Chi phí khấu hao tài sản cố định: Khấu hao máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải dùng trong thi công.
  4. Chi phí dịch vụ mua ngoài: Điện, nước, điện thoại, internet, sửa chữa thuê ngoài.
  5. Chi phí bằng tiền khác: Tiếp khách, hội nghị, chi phí hành chính tại công trường.

Yếu tố chi phí	Giá trị Quý I/2011 (ĐVT: 1.000 đồng)
Chi phí nguyên vật liệu	425.449
Chi phí nhân công	90.239
Chi phí khấu hao tài sản cố định	12.490
Chi phí dịch vụ mua ngoài	12.000
Chi phí bằng tiền khác	7.178
Tổng cộng	547.356

• Quy mô và cơ cấu chi phí theo khoản mục: Phân bổ theo 3 khoản mục phục vụ tính giá thành:
  • Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chiếm 60% – 75% tổng chi phí.
  • Chi phí nhân công trực tiếp: Chiếm 10% – 15% tổng chi phí.
  • Chi phí sản xuất chung: Chiếm 5% – 10% tổng chi phí.

Khoản mục chi phí	Quý I/2011 (ĐVT: 1.000 đồng)
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp	425.449
Chi phí nhân công trực tiếp	82.228
Chi phí sản xuất chung	40.501
Tổng chi phí	547.178

• Đặc điểm tổ chức sản xuất kinh doanh: Quy trình hoạt động trải qua 4 giai đoạn chính:

  1. Khảo sát công trình: Đánh giá vị trí, thổ nhưỡng, điều kiện thi công và pháp lý địa phương.
  2. Thiết kế: Lập bản vẽ kiến trúc, kết cấu, quy chuẩn kỹ thuật và định mức vật tư máy móc.
  3. Thi công: Triển khai tuần tự qua các bước: Đào móng $\rightarrow$ Gia cố nền $\rightarrow$ Thi công móng $\rightarrow$ Thi công phần khung bê tông, cốt thép thân và mái nhà $\rightarrow$ Xây thô $\rightarrow$ Hoàn thiện $\rightarrow$ Nghiệm thu $\rightarrow$ Bàn giao.
  4. Bàn giao công trình: Chuyển giao sản phẩm xây lắp hoàn chỉnh cho chủ đầu tư.

• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng gồm: Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc kinh doanh), Phòng Kế toán, Phòng Kinh doanh, Bộ phận sản xuất (gồm Cửa hàng và Tổ công trình / Đội xây dựng số 1 chịu trách nhiệm thi công trực tiếp trên địa bàn Hà Nội).

---

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc

Chương 2 trình bày chi tiết nghiệp vụ hạch toán chứng từ, ghi sổ kế toán chi tiết, sổ kế toán tổng hợp cho từng yếu tố chi phí và quy trình tính giá thành công trình thực tế trong tháng 12/2011:

• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621):

  • Chi phí NVL phát sinh tại công trình được mua và chuyển thẳng tới địa điểm thi công, không qua nhập kho.
  • Nghiệp vụ điển hình: Hóa đơn GTGT số 0001400 ngày 03/12/2011 của Công ty TNHH Trí Dũng cung cấp xi măng: tiền hàng 31.282.000 đồng, thuế GTGT 10% (3.728.200 đồng), tổng thanh toán 34.010.200 đồng; Hóa đơn số 0001410 ngày 06/12/2011 mua gạch block 48.000.000 đồng.
  • Định khoản hàng ngày: Nợ TK 621 / Nợ TK 133 / Có TK 331.
  • Tổng chi phí NVLTT phát sinh trong tháng 12/2011 tại công trình Nhà số 5 ngách 7 ngõ Trại Cá là 432.140.000 đồng. Cuối tháng kết chuyển: Nợ TK 154 / Có TK 621: 432.140.000 đồng (Chứng từ PKT/544 ngày 31/12/2011).

• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622):

  • Hình thức trả lương: Kết hợp giao khoán khối lượng công việc theo hợp đồng khoán (BM:TC10-008) và chấm công theo ngày.
  • Phân loại lao động: Lao động trong danh sách (hưởng lương thời gian, trích BHXH 16%, BHYT 3%, BHTN 1%, KPCĐ 2% vào chi phí sản xuất) và lao động thuê ngoài giao khoán (không trích bảo hiểm).
  • Nghiệp vụ tháng 12/2011: Lương công nhân ngoài danh sách: Nợ TK 622 / Có TK 334: 20.000.000 đồng (Chứng từ 665 ngày 31/12); Lương và các khoản trích của công nhân trong danh sách: Nợ TK 622: 35.000.000 đồng / Có TK 334: 29.000.000 đồng, Có TK 338: 5.500.000 đồng (Chứng từ 670 ngày 31/12).
  • Tổng chi phí NCTT kết chuyển cuối kỳ: Nợ TK 154 / Có TK 622: 55.000.000 đồng (hoặc 55.500.000 đồng theo sổ chi tiết).

• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627): Tài khoản 627 được mở chi tiết theo các tiểu khoản:

  • TK 627.1 (Lương và trích theo lương nhân viên quản lý công trình): Phát sinh lương 18.500.000 đồng, trích bảo hiểm 3.100.000 đồng; tổng phát sinh 22.600.000 đồng (kết chuyển 18.600.000 - 22.600.000 đồng).
  • TK 627.2 (Chi phí vật liệu): Văn phòng phẩm 2.300.000 đồng (HĐ 0167839 ngày 09/12), xăng chạy máy phát điện 465.000 đồng (HĐ 15 ngày 23/12).
  • TK 627.4 (Chi phí khấu hao TSCĐ): Trích khấu hao máy móc quản lý công trình 20.216.000 đồng (Chứng từ 0013434 ngày 31/12: Nợ TK 627 / Có TK 214).
  • TK 627.7 (Chi phí dịch vụ mua ngoài): Tiền nước 4.365.000 đồng, tiền điện thoại (HĐ 0123412 của Viễn thông Hà Nội) 3.140.000 đồng, internet 2.435.000 đồng, tiền điện 3.562.000 đồng, sửa máy vi tính 1.136.000 đồng; tổng cộng 15.136.000 đồng.
  • TK 627.8 (Chi phí bằng tiền khác): Chi tiếp khách quản lý công trình 11.455.000 đồng (HĐ 03: 6.455.000 đồng; PC 25: 5.000.000 đồng).
  • Tổng chi phí SXC phát sinh kết chuyển cuối tháng 12/2011: Nợ TK 154 / Có TK 627: 48.256.000 đồng.

• Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm (TK 154):

  • Chi phí sản xuất dở dang đầu tháng 12/2011 tại công trình Nhà số 5 ngách 7 ngõ Trại Cá là 470.735.000 đồng (gồm: Chi phí NVLTT: 250.895.000 đồng; Chi phí NCTT: 90.130.000 đồng; Chi phí SXC: 130.735.000 đồng).
  • Tổng chi phí phát sinh trong tháng 12/2011: $432.140.000 + 55.000.000 + 48.256.000 = 535.396.000$ đồng.
  • Do công trình hoàn thành và nghiệm thu bàn giao toàn bộ vào ngày 31/12/2011, chi phí dở dang cuối kỳ bằng 0.
  • Công thức tính giá thành trực tiếp: $$\text{Giá thành thực tế} = \text{Chi phí dở dang đầu kỳ} + \text{Chi phí phát sinh trong kỳ} - \text{Chi phí dở dang cuối kỳ}$$
  • Kết chuyển giá thành công trình hoàn thành xuất bán: Nợ TK 632 / Có TK 154.

---

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc

Dựa trên việc đối chiếu giữa lý luận hạch toán và thực tế tổ chức kế toán tại đơn vị, Chương 3 tập trung vào các định hướng:

• Đánh giá thực trạng tổ chức luân chuyển chứng từ, phương pháp ghi chép trên phần mềm kế toán và công tác phân bổ chi phí gián tiếp giữa các hạng mục công trình.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện việc lập dự toán chi phí, theo dõi định mức tiêu hao nguyên vật liệu xuất thẳng ra công trường nhằm hạn chế thất thoát vật tư.
• Hoàn thiện phương pháp trích lập và hạch toán các khoản trích theo lương cho đội ngũ lao động thời vụ, lao động giao khoán theo quy định pháp luật.
• Tăng cường kiểm soát chi phí sản xuất chung và hoàn thiện quy trình kiểm kê, đánh giá khối lượng xây lắp dở dang định kỳ.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Mô tả toàn diện hệ thống chứng từ kế toán, luân chuyển số liệu từ chứng từ ban đầu (Hóa đơn GTGT, Phiếu chi, Bảng chấm công, Hợp đồng giao khoán) qua Sổ chi tiết (TK 621, TK 622, TK 627.1, 627.2, 627.4, 627.7, 627.8, TK 154) đến Sổ Nhật ký chung và Sổ cái.
• Làm rõ cấu trúc chi phí xây lắp tại doanh nghiệp: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng chi phối (60% - 75%), tiếp đến là nhân công trực tiếp (10% - 15%) và sản xuất chung (5% - 10%).
• Hệ thống hóa quy trình tính giá thành thực tế cho một công trình xây dựng dân dụng cụ thể hoàn thành trong kỳ kế toán tháng 12/2011.

Giải pháp và kiến nghị

• Kiến nghị hoàn thiện công tác quản lý định mức vật tư tại công trường, siết chặt chứng từ xuất dùng vật tư mua chuyển thẳng nhằm bảo đảm tính chính xác của chi phí NVLTT.
• Chuẩn hóa quy trình ghi nhận chi phí nhân công thuê ngoài và phân loại rõ ràng giữa lao động dài hạn và lao động khoán việc để hạch toán đúng chế độ bảo hiểm, trích nộp ngân sách.
• Nâng cao tính chính xác trong việc phân bổ chi phí sản xuất chung giữa các công trình thi công đồng thời trong cùng kỳ kế toán.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu khảo sát chi tiết tập trung chủ yếu vào một công trình xây dựng đơn lẻ (Nhà số 5 ngách 7 ngõ Trại Cá) trong tháng 12/2011, chưa bao quát toàn bộ các dự án quy mô lớn hơn hoặc các loại hình xây lắp công nghiệp khác của công ty.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc ứng dụng kế toán quản trị chi phí xây lắp, xây dựng hệ thống định mức chi phí chuẩn (Standard Costing) và ứng dụng ERP chuyên sâu cho quản trị dự án xây dựng.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong lĩnh vực xây lắp.
• Nội dung giá trị nhất: Hệ thống biểu mẫu mẫu số S36-DN, phương pháp lập sổ chi tiết chi phí sản xuất chung các tiểu khoản (627.1, 627.2, 627.4, 627.7, 627.8) và quy trình hạch toán kết chuyển chi phí dở dang trên TK 154 theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp áp dụng chế độ kế toán và hình thức ghi sổ nào?

Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ Tài chính, sử dụng hình thức kế toán Nhật ký chung kết hợp nhập liệu trên phần mềm kế toán.

2. Tỷ lệ trích các khoản theo lương tính vào chi phí của doanh nghiệp là bao nhiêu?

Công ty thực hiện trích 22% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh theo quy định thời kỳ nghiên cứu, bao gồm: BHXH 16%, BHYT 3%, BHTN 1% tính trên quỹ lương cơ bản của lao động trong danh sách và KPCĐ 2% tính trên tổng tiền lương phải trả.

3. Phương pháp tính giá thành công trình xây lắp tại công ty được thực hiện như thế nào?

Công ty áp dụng phương pháp tính giá thành trực tiếp (giản đơn) cho từng công trình, hạng mục công trình hoàn thành. Giá thành thực tế được xác định bằng chi phí dở dang đầu kỳ cộng chi phí phát sinh trong kỳ trừ đi chi phí dở dang cuối kỳ.

4. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng chi phí của đơn vị?

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu chi phí xây lắp của công ty, dao động từ 60% đến 75% tổng chi phí sản xuất.

---

Kết luận

Chuyên đề tốt nghiệp đã phản ánh hệ thống và chi tiết thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp (Quyết định 15/2006/QĐ-BTC). Công trình đã minh họa cụ thể chu trình hạch toán từ chứng từ gốc, phân bổ chi phí trên các tài khoản 621, 622, 627 đến kết chuyển tính giá thành trên tài khoản 154 và 632 cho công trình xây lắp thực tế. Đây là tài liệu tham khảo học thuật hữu ích cho việc nghiên cứu kế toán tài chính trong ngành xây dựng cơ bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM CHI PHÍ, GIÁ THÀNH, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ, GIÁ THÀNH TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG VÀ SẢN XUẤT BÍCH NGỌC 1. Đặc điểm chi phí và giá thành sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc 1. Đặc điểm chi phí sản xuất của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc -Quy mô chi phí: Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc là Công ty chuyên đi xây dựng nên chi phí hàng năm của công ty là lớn. Cũng giống như các ngành sản xuất khác, toàn bộ chi phí sản xuất của công ty được chia thành 5 yếu tố chi phí cơ bản sau: + Chi phí nguyên vật liệu: Bao gồm toàn bộ giá trị của các nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, công cụ dụng cụ xuất dùng cho xây dựng sản xuất trong kỳ báo cáo.

+ Chi phí nhân công: Bao gồm toàn bộ chi phí trả cho người lao động (thường xuyên hay tạm thời) về tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp, trợ cấp có tính chất như lương trong kỳ báo cáo, các khoản trích theo lương (KPCĐ, BHXH, BHTN, BHYT) + Chi phí khấu hao tài sản cố định: bao gồm chi phí khấu hao toàn bộ tài sản cố định của doanh nghieepjdungf trong sản xuất kinh doanh. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: bao gồm các chi phí về nhận cung cấp dịch vụ từ các dơn vị khác phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như: Điện, nước, điện thoại, vệ sinh và các dịch vụ khác. SV: Tô Thị Mến 3 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp + Chi phí bằng tiền khác: Bao gồm các chi phí sản xuất kinh doanh chưa được phản ánh ở các chỉ tiêu trên, đã chi bằng tiền trong kỳ báo cáo như tiếp khách, hội họp, thuê quảng cáo. Cụ thể trong năm 2011 các yếu tố chi phí của Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc được thể hiện qua bảng: Bảng 1.1: Yếu tố chi phí của Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc: Yếu tố chi phí Quý I Quý II Quý III Tổng Chi phí nguyên 425.449 vật liệu Chi phí nhân 90.239 công Chi phí khấu hao 12.490 tài sản cố định Chi phí dịch vụ 12.000 mua ngoài Chi phí bằng tiền 7.178 SV: Tô Thị Mến 4 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp - Cơ cấu chi phí: Qua bảng 1.1 ta thấy: Tổng chi phí trong Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc trong ba quý đầu năm 2011 là 3.178 bao gồm: chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác.

Trong toàn bộ chi phí trên thì chi phí nguyên vật liệu là chi phí lớn nhất chiếm khoảng 60-75% tổng chi phí của Công ty.2 Đặc điểm giá thành - Quy mô giá thành: Giá thành ở Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc được tính theo từng công trình, hạng mục công trình xây dựng hoàn thành. Trong toàn bộ chi phí của công ty được chia thành 3 khoản mục chi phí: + Khoản mục chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Bao gồm toàn bộ giá trị của các nguyên liệu, vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế như: sắt, thép, xi măng, gạch xuất dùng trực tiếp cho công trình xây dựng hoặc sản xuất sản phẩm. + Khoản mục chi phí nhân công trực tiếp: Bao gồm các khoản phải trả cho công nhân trực tiếp xây dựng công trình như: lương, các khoản phụ cấp lương, tiền ăn ca và các khoản trích theo lương. + Khoản mục chi phí sản xuất chung: bao gồm:  Chi phí nhân viên phân xưởng: bao gồm các khoản tiền lương, phụ cấp, các khoản trích theo lương, tiền ăn ca của nhân viên quản lý phân xưởng, đội xây dựng.

 Chi phí vật liệu: gồm chi phí vật liệu cùng chung cho phân xưởng như: vật liệu dùng để sửa chữa bảo dưỡng tài sản cố định, vật liệu văn phòng phân xưởng và vật liệu dùng cho nhu cầu quản lý chung ở phân xưởng. SV: Tô Thị Mến 5 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp  Chi phí khấu hao tài sản cố định: bao gồm toàn bộ số tiền trích khấu hao tài sản cố định dùng cho phân xưởng như: máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, nhà xưởng.  Chi phí dịch vụ mua ngoài: gồm chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ cho phân xưởng, bộ phận sản xuất như: chi phí sửa chữa TSCĐ thuê ngoài, chi phí điện nước, điện thoại,.  Chi phí bằng tiền khác: Gồm các chi phí bằng tiền ngoài các chi phí kể trên phục vụ cho hoạt động ở phân xưởng.

Các khoản mục chi phí trên được kế toán theo dõi, kiểm tra để phục vụ cho yêu cầu tính toán, phân tích giá thành xây lắp. Cụ thể trong năm 2011 các khoản mục chi phí của Công ty TNHH Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc được thể hiện qua bảng sau: Bảng 1.2: Khoản mục chi phí của Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc Quý I Quý II Quý III Tổng Khoản mục chi phí Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 425.449 Chi phí nhân công trực tiếp 82.228 Chi phí sản xuất chung 40.501 Tổng chi phí 547.178 SV: Tô Thị Mến 6 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Qua bảng số liệu trên ta thấy: Tổng chi phí của Công ty từ quý I đến quý III tăng lên rất nhiều do Công ty đã nhận được nhiều hợp đồng xây dựng và sản xuất trong quý II và quý III. Cụ thể quý I tổng chi phí là 547.325, quý II tổng chi phí là 1.220 tăng gấp hơn 2 lần so với quý I, và tổng chi phí trong quý III là 1. Chi phí tăng lên nhiều trong năm đầu thành lập cho thấy Công ty đã mở rộng quy mô xây dựng và sản xuất của mình.

- Cơ cấu của từng khoản mục chi phí là khác nhau do đặc thù của ngành.Nhìn bảng trên ta thấy cơ cấu chi phí của Công ty trong năm 2011 là: chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn khoảng 60-75% trong tổng chi phí, chi phí nhân công chiếm 10-15%, chi phí sản xuất chung chiếm 5-10%. Quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp xây lắp diễn ra theo đúng bản chất của một quá trình xây dựng sản xuất nói chung, đó là quá trình biến đối một cách có ý thức, có mục đích các yếu tố đầu vào để tạo thành các công trình, hạng mục công trình. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc 1. Đặc điểm quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm Sau khi nhận được hợp đồng về thi công công trình xây dựng theo hình thức đấu thầu hoặc chỉ định thầu, quy trình tổ chức sản xuất- kinh doanh tại Công ty TNHH Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc trải qua 04 giai đoạn, được minh họa theo sơ đồ sau: SV: Tô Thị Mến 7 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Sơ đồ 1.1: QUY TRÌNH TỔ CHỨC SẢN XUẤT- KINH DOANH TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG VÀ SẢN XUẤT BÍCH NGỌC Khảo sát Thiết kế Thi công Bàn giao công trình * Giai đoạn khảo sát công trình: Đội khảo sát công trình của công ty sẽ đến địa điểm dự kiến xây dựng công trình để xem xét, đánh giá những điều kiện thuận lợi, khó khăn khi xây dựng như vị trí địa lý, điều kiện thổ nhưỡng, con người, các chính sách của địa phương nơi công trình được xây dựng,… * Giai đoạn thiết kế: Sau khi chọn được địa điểm xây dựng, nhóm thiết kế công trình sẽ tiến hành thiết kế các bản vẽ về mô hình, kết cấu của công trình cần xây dựng, đưa ra những tiêu chuẩn về kích thước, hình dáng công trình, các loại vật liệu, máy móc sử dụng khi thi công để đảm bảo công trình khi hoàn thành đạt chất lượng tốt.

* Giai đoạn thi công: Dựa vào bản thiết kế, đội thi công tiến hành thi công xây dựng công trình theo đúng yêu cầu của bản thiết kế. SV: Tô Thị Mến 8 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp * Giai đoạn hoàn thành bàn giao: Khi công trình được hoàn thành, công ty sẽ tiến hành bàn giao công trình cho chủ đầu tư, kết thúc quy trình sản xuất- kinh doanh của công ty. Trong đó, giai đọạn thi công được thực hiện theo quy trình sau: Sơ đồ 1.2: Sơ đồ quy trình công nghệ giai đoạn thi công Đào móng Gia cố nền Thi công móng Thi công phần khung bê tông, cốt thép thân và mái nhà Bàn Nghiệm Hoàn Xây thô giao thu thiện 1. Đặc điểm tổ chức sản xuất Mô hình tổ chức bộ máy quản lý của Công ty được tổ chức theo mô hình trực tuyến trực năng được minh họa theo sơ đồ sau: SV: Tô Thị Mến 9 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Sơ đồ 1.3: Sơ đồ bộ máy quản lý của Công ty: GIÁM ĐỐC PHÓ GIÁM ĐỐC KINH DOANH PHÒNG KẾ TOÁN PHÒNG KINH DOANH BỘ PHẬN SẢN CỬA HÀNG XUẤT TỔ CÔNG TRÌNH (đội xây dựng số 1) Ngành xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất có đặc điểm, nó tạo nên cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân.

Sản xuất của ngành xây dựng là những công trình( Nhà máy, cầu đường, công trình phúc lợi.) có đủ điều kiện đưa vào sản xuất hoặc sử dựng ngay sau khi hoàn thành. Xuất phát từ những đặc điểm đó, quá trình sản xuất của Công ty mang tính liên tục, đa dạng và phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Mỗi công trình đều có dự toán, thiết kế riêng, địa điểm thi công khác nhau. Hiện nay Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xây dựng và Sản xuất Bích Ngọc còn tổ chức một đội xây dựng thuộc Công ty không có tổ chức kế SV: Tô Thị Mến 10 Lớp: KT2 - K11 Trường Đại học Kinh tế Quốc dân Chuyên đề thực tập tốt nghiệp toán riêng, đó là đội trực thuộc Công ty.