Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty CP Đầu tư Xây dựng 195

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh… 101 trang · Đại học Kinh tế Huế · 2019.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thùy Trinh
• Người hướng dẫn: Thạc sĩ Phan Xuân Quang Minh
• Trường học: Đại học Kinh tế Huế
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty 195
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 2.1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.2. Đặc điểm ngành xây lắp chi phối đến việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành
• 2.3. Tổng quan về chi phí sản xuất
• 2.3.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 2.3.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 2.4. Tổng quan giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.1. Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.3. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.4. Nội dung của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.5. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí
• 2.4.5.1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.4.5.2. Chi phí nhân công trực tiếp
• 2.4.5.3. Chi phí sử dụng máy thi công
• 2.4.5.4. Chi phí sản xuất chung
• 2.4.6. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang
• 2.4.7. Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.4.7.1. Đánh giá theo chi phí dự toán
• 2.4.7.2. Đánh giá theo mức độ hoàn thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.7.3. Đánh giá theo giá trị dự toán
• 2.4.8. Đối tượng, kỳ tính giá thành và các phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4.8.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm
• 2.4.8.2. Kỳ tính giá thành sản phẩm
• 2.4.8.3. Phương pháp tính giá thành xây lắp
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI 195
• 3.1. Khái quát tình hình chung về Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195
• 3.1.1. Giới thiệu khái quát chung về công ty
• 3.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 3.1.3. Các công trình dự án đã hoàn thành
• 3.1.4. Chức năng, nhiệm vụ của công ty
• 3.1.5. Các nguồn lực của Công ty
• 3.1.6. Tình hình lao động
• 3.1.7. Tình hình tài sản nguồn vốn của Công ty
• 3.1.8. Tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty
• 3.1.9. Đặc điểm tổ chức bộ máy hoạt động của Công ty
• 3.1.10. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư và Thương mại 195
• 3.1.11. Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty
• 3.1.12. Chính sách kế toán áp dụng
• 3.1.13. Quy trình thực hiện một công trình, hạng mục công trình
• 3.2. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195
• 3.2.1. Đặc điểm về hoạt động xây lắp tại công ty
• 3.2.2. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 3.2.3. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.2.4. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 3.2.5. Kế toán chi phí máy thi công
• 3.2.6. Chi phí sản xuất chung
• 3.2.7. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất
• 3.2.8. Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 3.2.9. Kế toán tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 3.2.10. Đối tượng tính giá thành
• 3.2.11. Kỳ tính giá thành
• 4. CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TẾ CÔNG TÁC KẾ TOÁN TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN TƯ VẤN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG VÀ THƯƠNG MẠI 195
• 4.1. Đánh giá chung về công tác kế toán tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu Tư và Thương Mại 195
• 4.2. Đánh giá về công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu Tư và Thương Mại 195
• 4.3. Đánh giá về chứng từ sử dụng
• 4.4. Đánh giá về sử dụng tài khoản
• 4.5. Phương pháp hạch toán
• 4.6. Nhược điểm
• 4.7. Đánh giá về sổ kế toán
• 4.8. Nhược điểm
• 4.9. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây dựng tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195
• 5. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết để đưa ra quyết định chiến lược. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là điều cần thiết để tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao hiệu quả hoạt động.

1.1. Khái niệm về Chi Phí Sản Xuất

Chi phí sản xuất là tổng hợp các khoản chi tiêu liên quan đến việc sản xuất hàng hóa, bao gồm nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc phân loại chi phí này giúp doanh nghiệp dễ dàng quản lý và kiểm soát.

1.2. Tầm quan trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp xác định giá bán hợp lý mà còn là cơ sở để phân tích hiệu quả kinh doanh. Giá thành sản phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

II. Vấn đề và Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Trong quá trình thực hiện kế toán chi phí sản xuất, doanh nghiệp thường gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của thông tin tài chính và quyết định kinh doanh. Việc nhận diện và giải quyết các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Khó Khăn trong Việc Tập Hợp Chi Phí

Việc tập hợp chi phí sản xuất thường gặp khó khăn do tính chất phức tạp của các khoản chi phí. Doanh nghiệp cần có hệ thống kế toán chặt chẽ để đảm bảo thông tin chính xác.

2.2. Ảnh Hưởng của Thay Đổi Giá Nguyên Liệu

Sự biến động giá nguyên liệu có thể làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý rủi ro để giảm thiểu tác động này.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm xây lắp một cách hiệu quả, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp kế toán phù hợp. Những phương pháp này giúp xác định chính xác chi phí và giá thành sản phẩm.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Chi Phí Thực Tế

Phương pháp này dựa trên việc ghi nhận tất cả các chi phí thực tế phát sinh trong quá trình sản xuất. Điều này giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng về chi phí thực tế.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Dự Toán

Phương pháp này sử dụng các dự toán chi phí để tính giá thành sản phẩm. Nó giúp doanh nghiệp lập kế hoạch tài chính và kiểm soát chi phí hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty 195

Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 đã áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả. Những ứng dụng này đã giúp công ty tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.1. Hệ Thống Kế Toán Chi Phí Tại Công Ty

Công ty đã xây dựng một hệ thống kế toán chi phí chặt chẽ, giúp theo dõi và quản lý chi phí sản xuất một cách hiệu quả. Hệ thống này đảm bảo thông tin chính xác và kịp thời.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Tính Giá Thành

Việc tính giá thành sản phẩm chính xác đã giúp công ty đưa ra các quyết định kinh doanh đúng đắn, từ đó nâng cao lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần không thể thiếu trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Việc cải tiến và áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hoạt động và khả năng cạnh tranh.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí

Trong tương lai, kế toán chi phí sẽ tiếp tục phát triển với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin. Doanh nghiệp cần cập nhật các xu hướng mới để tối ưu hóa quy trình kế toán.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến trong công tác kế toán chi phí sản xuất, từ việc đào tạo nhân viên đến việc áp dụng công nghệ mới, nhằm nâng cao hiệu quả và độ chính xác của thông tin tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành xây dựng cơ bản giữ vai trò nòng cốt trong nền kinh tế quốc dân, hàng năm đóng góp lớn cho ngân sách nhà nước và giải quyết việc làm cho lực lượng lao động xã hội. Hoạt động xây lắp tạo dựng cơ sở vật chất, nâng cấp công trình, đổi mới kỹ thuật và hạ tầng phục vụ trực tiếp cho các ngành sản xuất và đời sống dân sinh. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế, các doanh nghiệp xây lắp chịu áp lực cạnh tranh gay gắt. Mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, bảo toàn và phát triển vốn đòi hỏi các nhà quản trị phải kiểm soát chặt chẽ chi phí đầu vào, tiết kiệm chi phí thi công và hạ giá thành nhưng vẫn đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật và mỹ thuật. Do đó, tổ chức kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trở thành công cụ quản lý kinh tế quan trọng, cung cấp thông tin kịp thời phục vụ điều hành sản xuất kinh doanh.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Nguyễn Thị Thùy Trinh đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu chuyên sâu công tác hạch toán chi phí tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 (TP. Huế).

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định theo 3 nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát và tìm hiểu thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195.
3. Đánh giá khái quát các điểm mạnh, hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán tại công ty, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành Hạng mục “Cổng, hàng rào” thuộc công trình “Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Thừa Thiên Huế” do Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 thi công.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 (địa chỉ: 15 Lê Minh, phường An Đông, TP. Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Đề tài được thu thập tài liệu và thực hiện từ ngày 31/12/2018 đến ngày 13/04/2019. Thời gian thi công thực tế của hạng mục công trình khảo sát bắt đầu từ ngày 02/05/2018 và hoàn thành nghiệm thu đưa vào sử dụng ngày 31/08/2018.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu quy trình tập hợp 4 khoản mục chi phí gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung và phương pháp tính giá thành thực tế cho hạng mục công trình được lựa chọn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý luận, khóa luận vận dụng các nguyên lý kế toán tài chính và kế toán chi phí trong ngành xây lắp, dựa trên hệ thống giáo trình chuyên ngành (Giáo trình Kế toán tài chính của PGS.TS Nghiêm Văn Lợi, Giáo trình Kế toán chi phí của TS. Huỳnh Lợi, Giáo trình Kinh tế Xây dựng của Phạm Anh Đức) và Thông tư 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ Kế toán Doanh nghiệp.

Khóa luận làm rõ 4 đặc điểm kinh tế - kỹ thuật đặc thù của sản phẩm xây lắp chi phối trực tiếp đến công tác kế toán:

• Sản phẩm mang tính đơn chiếc, riêng lẻ theo từng địa điểm, thiết kế, kết cấu và dự toán riêng biệt.
• Sản phẩm có giá trị lớn và thời gian thi công kéo dài qua nhiều kỳ kế toán, chịu tác động trực tiếp của điều kiện thời tiết.
• Thời gian sử dụng sản phẩm lâu dài, đòi hỏi việc chuẩn bị, thi công và bàn giao phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy chuẩn xây dựng.
• Sản phẩm gắn liền với địa điểm cố định, công trường thi công phân tán làm phát sinh sự di chuyển máy móc thiết bị, vật tư và nhân công giữa các vùng địa lý khác nhau.

Về phân loại giá thành, văn bản xác lập mối quan hệ giữa ba chỉ tiêu: Giá thành dự toán, Giá thành kế hoạch và Giá thành thực tế (về lượng thường có quan hệ: Giá thành dự toán > Giá thành kế hoạch $\ge$ Giá thành thực tế). Về phương pháp tính giá thành, tác giả hệ thống hóa 3 phương pháp cơ bản gồm phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp theo đơn đặt hàng và phương pháp định mức. Đối với đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ, lý thuyết đưa ra 3 phương pháp: Đánh giá theo chi phí dự toán, Đánh giá theo mức độ hoàn thành sản phẩm tương đương và Đánh giá theo giá trị dự toán.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm hai nhóm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Nghiên cứu tài liệu giáo trình và văn bản chế độ kế toán; phương pháp quan sát bộ máy quản trị, quy trình thi công và luân chuyển chứng từ tại đơn vị; phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhà quản lý và nhân viên kế toán; phương pháp ghi chép và in ấn chứng từ thực tế.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Phương pháp so sánh đối chiếu số tuyệt đối và số tương đối trên phần mềm Excel để phân tích biến động các chỉ tiêu tài sản, nguồn vốn và lao động; phương pháp phân tích tài chính; phương pháp sơ đồ hóa quá trình chu chuyển tài khoản kế toán; phương pháp tổng hợp.
• Nguồn dữ liệu: Báo cáo tài chính (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh) giai đoạn 2016 - 2018, hồ sơ năng lực của Phòng Kế hoạch - Hành chính, chứng từ kế toán gốc và sổ sách chi tiết của Phòng Tài chính - Kế toán tại Công ty 195.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

Chương 1 trình bày hệ thống lý thuyết về chi phí sản xuất và giá thành trong ngành xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tác giả phân loại chi phí theo yếu tố (chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền) và theo khoản mục giá thành. Trọng tâm của chương là quy trình hạch toán và kết cấu của các tài khoản chuyên dùng:

Khoản mục chi phí	Tài khoản sử dụng	Tài khoản cấp 2 quy định	Nội dung hạch toán chính
Chi phí NVL trực tiếp	TK 621	Không chia TK cấp 2	Phản ánh giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ xuất dùng trực tiếp cho thi công. Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154 (hoặc TK 632 nếu vượt mức bình thường).
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 622	Không chia TK cấp 2	Phản ánh tiền lương, tiền công và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp. Cuối kỳ kết chuyển sang TK 154.
Chi phí máy thi công	TK 623	TK 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238	Tập hợp chi phí nhân công lái máy, nhiên liệu, dụng cụ, khấu hao máy thi công, dịch vụ mua ngoài và chi phí bằng tiền khác của xe máy thi công.
Chi phí sản xuất chung	TK 627	TK 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278	Chi phí quản lý đội thi công, tiền ăn giữa ca, trích bảo hiểm, khấu hao tài sản dùng chung, dịch vụ mua ngoài. Phân bổ theo chi phí nhân công trực tiếp.
Chi phí SXKD dở dang	TK 154	TK 1541 (Xây lắp), TK 1542, TK 1543, TK 1544 (Bảo hành)	Tập hợp toàn bộ chi phí sản xuất để tính giá thành công trình, phản ánh giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ.

Chương này cũng xác định đối tượng tập hợp chi phí là từng công trình, hạng mục công trình hoặc đơn đặt hàng; kỳ tính giá thành thường là thời điểm công trình, hạng mục công trình hoàn thành nghiệm thu và bàn giao đưa vào sử dụng.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức và tình hình thực tế tại đơn vị khảo sát:

• Thông tin doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp số 3301519281 ngày 23/05/2013 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Thừa Thiên Huế cấp (đã qua 05 lần điều chỉnh, lần gần nhất vào ngày 04/07/2018). Trụ sở tại 15 Lê Minh, phường An Đông, TP. Huế; vốn điều lệ hình thành từ nguồn vốn cổ phần. Hoạt động chính gồm tư vấn thiết kế, thẩm tra, giám sát và thi công xây lắp các công trình dân dụng, quân sự, giao thông, thủy lợi.
• Cơ cấu tổ chức bộ máy: Hội đồng quản trị là cơ quan quản lý cao nhất, có Ban Cố vấn hỗ trợ. Ban điều hành gồm Giám đốc và hai Phó Giám đốc (Phó Giám đốc Kỹ thuật thi công và Phó Giám đốc Kế hoạch Hành chính). Bộ máy nghiệp vụ gồm 3 phòng: Phòng Kỹ thuật thi công (phụ trách giao thông - hạ tầng kỹ thuật, xây dựng dân dụng và công nghiệp, an toàn lao động), Phòng Kế hoạch - Hành chính (phụ trách hồ sơ đấu thầu, hành chính - nhân sự) và Phòng Tài chính - Kế toán. Hoạt động thi công trực tiếp do 6 đội thi công phụ trách (Đội 1 đến Đội 6).

Bảng số liệu tổng hợp tình hình lao động của công ty giai đoạn 2016 - 2018 (Bảng 2.1):

Chỉ tiêu	Năm 2016	Năm 2017	Năm 2018	So sánh 2017/2016	So sánh 2018/2017
Tổng số lao động (người)	150	150	150	0 (0,00%)	0 (0,00%)
1. Phân theo tính chất:
- Lao động trực tiếp	115	111	114	-4 (-3,48%)	+3 (+2,70%)
- Lao động gián tiếp	35	39	36	+4 (+11,43%)	-3 (-7,69%)
2. Phân theo giới tính:
- Nam	122	121	118	-1 (-0,82%)	-3 (-2,48%)
- Nữ	28	29	32	+1 (+3,57%)	+3 (+10,34%)
3. Phân theo trình độ:
- Đại học	29	34	32	+5 (+17,24%)	-2 (-5,88%)
- Cao đẳng, trung cấp	6	5	4	-1 (-16,67%)	-1 (-20,00%)
- Lao động phổ thông	115	111	114	-4 (-3,48%)	+3 (+2,70%)

Bảng số liệu tình hình tài sản và nguồn vốn của công ty giai đoạn 2016 - 2018 (Bảng 2.2):

Chỉ tiêu	Năm 2016 (đồng)	Năm 2017 (đồng)	Năm 2018 (đồng)	2017/2016 (%)	2018/2017 (%)
A. Tài sản ngắn hạn	20.076.105.894	17.967.314.978	33.636.897.495	-10,50%	+87,21%
(Tỷ trọng)	(69,36%)	(66,92%)	(66,46%)
B. Tài sản dài hạn	8.867.789.340	8.883.217.462	16.977.138.074	+0,17%	+91,12%
(Tỷ trọng)	(30,64%)	(33,08%)	(33,54%)
Tổng cộng tài sản	28.943.895.234	26.850.532.440	50.614.035.569	-7,23%	+88,50%
A. Nợ phải trả	11.961.429.242	9.737.205.580	17.370.611.873	-18,59%	+78,39%
(Tỷ trọng)	(41,33%)	(36,26%)	(34,32%)
B. Vốn chủ sở hữu	16.982.465.992	17.113.326.860	33.243.423.696	+0,77%	+94,25%
(Tỷ trọng)	(58,67%)	(63,74%)	(65,68%)
Tổng cộng nguồn vốn	28.943.895.234	26.850.532.440	50.614.035.569	-7,23%	+88,50%

Bảng số liệu kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2016 - 2018 (Bảng 2.3):

Chỉ tiêu	Năm 2016 (đồng)	Năm 2017 (đồng)	Năm 2018 (đồng)	2017/2016 (%)	2018/2017 (%)
1. Doanh thu thuần	47.176.895.456	16.900.682.908	39.733.399.998	-64,18%	+135,10%
2. Giá vốn hàng bán	41.892.871.453	14.038.754.296	35.227.749.698	-66,49%	+150,93%
3. Lợi nhuận gộp	5.284.024.003	2.861.928.612	4.505.650.300	-45,84%	+57,43%
4. Doanh thu tài chính	5.199.560	2.271.044	25.566.867	-56,32%	+1.025,78%
5. Chi phí tài chính	82.742.080	109.189.060	229.399.399	+31,96%	+110,09%
6. Chi phí QLDN	4.520.524.160	2.744.017.350	4.202.670.355	-39,30%	+53,16%
7. Lợi nhuận thuần HĐKD	685.957.323	10.993.246	99.147.413	-98,40%	+801,90%
8. Lợi nhuận khác	(55.680.204)	2.539	76.740.125	-100,00%	+3.022.354,71%
9. Tổng LNTT	630.277.119	10.995.785	175.887.538	-98,26%	+1.499,60%
10. Thuế TNDN hiện hành	168.004.033	2.734.917	35.924.220	-98,37%	+1.213,54%
11. Lợi nhuận sau thuế	462.273.086	8.260.868	139.963.318	-98,21%	+1.594,29%

Về thực tế hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty 195:

• Đối tượng hạch toán chi phí và tính giá thành là Hạng mục “Cổng, hàng rào” thuộc công trình “Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Thừa Thiên Huế”.
• Chứng từ kế toán sử dụng: Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, bảng chấm công, bảng thanh toán tiền lương nhân công, phiếu chi, hóa đơn GTGT.
• Hệ thống sổ kế toán: Mở Sổ Cái và Sổ Nhật ký chung cho các tài khoản chi phí (TK 621, TK 622, TK 623, TK 627), theo dõi chi tiết trên Sổ chi tiết TK 154, Bảng tổng hợp chi phí sản xuất và lập Thẻ tính giá thành khi hạng mục hoàn thành nghiệm thu bàn giao vào ngày 31/08/2018. Kỳ tính giá thành tại công ty được xác định vào thời điểm công trình, hạng mục công trình hoàn thành hoặc vào cuối niên độ kế toán.

Chương 3: Đánh giá thực tế công tác kế toán tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195

Chương 3 tổng kết các kết quả khảo sát thực tế tại đơn vị theo từng khía cạnh nghiệp vụ:

• Đánh giá chung: Công ty áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, hệ thống tài khoản tuân thủ Thông tư 200/2014/TT-BTC, tổ chức bộ máy kế toán tập trung giúp giám sát thu chi tài chính chặt chẽ.
• Đánh giá về chứng từ và sổ kế toán: Đơn vị sử dụng đầy đủ các chứng từ kế toán ban đầu hợp pháp (phiếu xuất kho, bảng chấm công, thanh toán lương, phiếu chi). Tuy nhiên, nhược điểm là việc luân chuyển chứng từ từ các đội thi công hiện trường về phòng kế toán đôi khi chưa kịp thời.
• Đánh giá về tài khoản và phương pháp hạch toán: Công ty đã theo dõi chi phí theo đúng 4 khoản mục và tập hợp trên TK 1541. Nhược điểm tồn tại là việc phân bổ chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung còn mang tính tổng hợp, tiêu thức phân bổ chưa phản ánh sát mức tiêu hao thực tế của từng hạng mục thi công cụ thể.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện: Tác giả đề xuất các biện pháp hoàn thiện quy trình kiểm soát và luân chuyển chứng từ ban đầu; hoàn thiện công tác phân loại và phân bổ chi phí sản xuất chung và chi phí máy thi công; tăng cường quản lý định mức tiêu hao nguyên vật liệu tại hiện trường; nâng cấp ứng dụng phần mềm kế toán nhằm hỗ trợ kết xuất số liệu tính giá thành tự động theo tiến độ công trình.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả nghiên cứu và dữ liệu thực nghiệm sau:

• Khái quát bức tranh tài chính và tổ chức của Công ty 195 trong giai đoạn 2016 - 2018: Quy mô tổng tài sản tăng mạnh từ 28,94 tỷ đồng (năm 2016) lên 50,61 tỷ đồng (năm 2018); vốn chủ sở hữu tăng từ 16,98 tỷ đồng lên 33,24 tỷ đồng (nhờ các cổ đông góp thêm 16 tỷ đồng trong năm 2018). Doanh thu và lợi nhuận phản ánh đúng tính chất chu kỳ của ngành xây dựng: Năm 2017 doanh thu giảm 64,18% (xuống 16,90 tỷ đồng) và lợi nhuận sau thuế giảm 98,21% (còn 8,26 triệu đồng) do các công trình lớn đang dở dang; sang năm 2018 khi các công trình được nghiệm thu bàn giao, doanh thu phục hồi lên 39,73 tỷ đồng (tăng 135,10%) và lợi nhuận sau thuế đạt 139,96 triệu đồng. Quy mô lao động duy trì ổn định 150 người.
• Hệ thống hóa toàn bộ luồng hạch toán chi phí xây lắp từ chứng từ ban đầu (phiếu xuất kho NVL, bảng chấm công, bảng lương nhân công, phiếu chi máy thi công), quy trình ghi sổ Nhật ký chung, sổ cái các tài khoản 621, 622, 623, 627, kết chuyển sang TK 154 và kết xuất Thẻ tính giá thành cho Hạng mục "Cổng, hàng rào" hoàn thành nghiệm thu ngày 31/08/2018.
• Đóng góp của đề tài: Góp phần hệ thống hóa lý luận kế toán chi phí xây lắp theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC vào một trường hợp nghiên cứu cụ thể tại doanh nghiệp địa phương; chỉ ra các điểm bất cập trong công tác lập chứng từ hiện trường và phân bổ chi phí gián tiếp, từ đó đề xuất các định hướng điều chỉnh phù hợp với thực tiễn quản lý của công ty.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Đề tài chỉ khảo sát chuyên sâu một hạng mục công trình đơn lẻ có quy mô kỹ thuật tương đối đơn giản là "Cổng, hàng rào" thuộc dự án Trung tâm huấn luyện Công an tỉnh Thừa Thiên Huế, chưa bao quát được các gói thầu xây dựng quy mô lớn, phức tạp hơn mà công ty đã thực hiện (như công trình đường giao thông miền núi A Roàng, doanh trại quân sự huyện Nam Đông, trạm y tế xã Hồng Thái).
• Thời gian nghiên cứu và thực tập tại doanh nghiệp có giới hạn (từ ngày 31/12/2018 đến ngày 13/04/2019), việc thu thập chứng từ chi tiết phụ thuộc vào tiến độ lưu trữ tại phòng kế toán.

Hướng nghiên cứu tiếp được gợi mở từ đề tài: Mở rộng khảo sát công tác kế toán chi phí cho các gói thầu thi công tổng hợp gồm nhiều hạng mục liên hoàn; nghiên cứu hoàn thiện hệ thống kế toán quản trị chi phí và xây dựng hệ thống định mức nội bộ phục vụ kiểm soát biến động chi phí thi công theo thời gian thực tại các doanh nghiệp xây lắp.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện đồ án hoặc khóa luận tốt nghiệp về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành trong ngành xây dựng cơ bản.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp vừa và nhỏ cần tài liệu mẫu về tổ chức hệ thống tài khoản (TK 621, 622, 623, 627, 154), mẫu biểu luân chuyển chứng từ (phiếu nhập xuất kho, bảng thanh toán tiền lương nhân công, sổ cái, sổ chi tiết TK 154, thẻ tính giá thành) theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
• Người nghiên cứu quan tâm đến thực tế biến động tài chính, cơ cấu tài sản - nguồn vốn và đặc thù doanh thu phụ thuộc chu kỳ nghiệm thu của doanh nghiệp ngành xây dựng tại khu vực miền Trung.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận lựa chọn đối tượng khảo sát thực tế là công trình hay hạng mục nào?
   Khóa luận nghiên cứu tập hợp chi phí và tính giá thành cho Hạng mục “Cổng, hàng rào” thuộc gói thầu số 01 của công trình “Trung tâm huấn luyện và bồi dưỡng nghiệp vụ Công an tỉnh Thừa Thiên Huế”. Hạng mục này bắt đầu thi công ngày 02/05/2018 và hoàn thành nghiệm thu đưa vào sử dụng ngày 31/08/2018.

2. Công ty 195 sử dụng chế độ kế toán và hệ thống tài khoản nào để theo dõi chi phí sản xuất?
   Công ty áp dụng Chế độ Kế toán Doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Đơn vị sử dụng các tài khoản gồm TK 621 (Chi phí NVL trực tiếp), TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 623 với 6 tài khoản cấp 2 (Chi phí máy thi công), TK 627 với 6 tài khoản cấp 2 (Chi phí sản xuất chung), và kết chuyển tổng hợp về TK 1541 (Chi phí SXKD dở dang - xây lắp) để tính giá thành sản phẩm.

3. Biến động tài chính của Công ty 195 trong giai đoạn 2016 - 2018 diễn ra như thế nào?
   Doanh thu thuần năm 2016 đạt 47,18 tỷ đồng, năm 2017 giảm mạnh xuống 16,90 tỷ đồng (-64,18%) và tăng trở lại mức 39,73 tỷ đồng vào năm 2018 (+135,10%). Lợi nhuận sau thuế năm 2016 đạt 462,27 triệu đồng, năm 2017 sụt giảm còn 8,26 triệu đồng (-98,21%) và năm 2018 phục hồi lên 139,96 triệu đồng (+1.594,29%). Vốn chủ sở hữu năm 2018 tăng mạnh lên 33,24 tỷ đồng (tăng 94,25% so với 2017) do các cổ đông góp vốn thêm 16 tỷ đồng.

4. Cơ cấu tổ chức bộ máy và nhân sự của Công ty 195 được bố trí như thế nào?
   Công ty hoạt động theo mô hình công ty cổ phần với Hội đồng quản trị, Ban Cố vấn, Giám đốc điều hành, hai Phó Giám đốc cùng 3 phòng chức năng (Kỹ thuật thi công, Kế hoạch - Hành chính, Tài chính - Kế toán) chỉ đạo 6 đội thi công trực tiếp. Tổng số lao động ổn định ở mức 150 người qua cả 3 năm (2016 - 2018), trong đó lao động trực tiếp chiếm khoảng 74% - 76,67%, lao động nam chiếm trên 78% và lao động có trình độ đại học dao động từ 29 đến 34 người.

5. Kỳ tính giá thành sản phẩm xây lắp tại đơn vị được xác định như thế nào?
   Khác với sản xuất công nghiệp tính giá thành định kỳ hàng tháng, kỳ tính giá thành tại Công ty 195 được xác định tại thời điểm công trình, hạng mục công trình hoàn thành bàn giao nghiệm thu đưa vào sử dụng (hoặc xác định vào thời điểm kết thúc niên độ kế toán đối với khối lượng hoàn thành theo hợp đồng).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thùy Trinh đã phản ánh toàn diện cơ sở lý thuyết và thực tiễn tổ chức kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Tư vấn Đầu tư Xây dựng và Thương mại 195 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nghiên cứu cung cấp chuỗi số liệu tài chính, lao động giai đoạn 2016 - 2018 và quy trình hạch toán thực tế trên chứng từ, sổ sách đối với Hạng mục “Cổng, hàng rào” thuộc dự án Trung tâm huấn luyện Công an tỉnh Thừa Thiên Huế. Các phân tích ưu nhược điểm và giải pháp được tác giả xây dựng bám sát điều kiện tổ chức thi công và quản lý tài chính của doanh nghiệp xây lắp khảo sát.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 1. Tổng quan về chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 1. Đặc điểm ngành xây lắp chi phối đến việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành Xây lắp là một ngành sản xuất vật chất quan trọng trong nên kinh tế quốc dân, xây lắp gồm phần xây dựng và lắp đặt thiết bị, gọi chung là xây dựng cơ bản, xây dựng cơ bản có những điểm đặc thù về mặt kinh tế, tổ chức quản lý và kỹ thuật chi phối trực tiếp đến việc tổ chức công tác kế toán nói chung và tổ chức kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành nói riêng. Theo Giáo trình Kế toán chi phí của TS.

Huỳnh Lợi sản phẩm xây lắp có những đặc điểm sau:  Sản phẩm xây lắp mang tính chất riêng lẻ: Mỗi sản phẩm xây lắp có những yêu cầu về mặt thiết kế mỹ thuật, kết cấu, hình thức, địa điểm xây dựng khác nhau. Do đó có sự khác biệt về dự toán thi công xây lắp, vật tư, lao động, máy móc thiết bị thi công và ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm xây lắp.  Sản phẩm xây lắp có giá trị lớn và thời gian thi công tương đối dài: - Mỗi sản phẩm xây lắp thường có giá trị rất lớn vì vậy đòi hỏi phải huy động vốn từ nhiều nguồn, tài trợ. Trong thời gian sản xuất thi công xây dựng chưa tạo ra sản phẩm cho xã hội nhưng lại sử dụng nhiều vật tư, nhân lực của xã hội.

Việc quản lý theo dõi quá trình sản xuất thi công phải chặt chẽ, đảm bảo sử dụng vốn tiết kiệm, bảo đảm chất lượng thi công công trình. - Quá trình thi công sản phẩm xây lắp thường kéo dài, có khi trải qua nhiều năm, chịu sự chi phối rất lớn bởi thời tiết trong quá trình thi công nên kì tính giá thường không xác định hàng tháng như trong sản xuất công nghiệp mà được xác định theo thời điểm khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành hay thực hiện bàn giao thanh toán theo giai đoạn quy ước. Việc xác định đúng đắn SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 5 of Economics, Hue University Khóa luận tốt nghiệp đối tượng tính giá thành sẽ góp phần to lớn trong việc quản lý sản xuất thi công và sử dụng đồng vốn đạt hiệu quả cao nhất.  Thời gian sử dụng sản phẩm xây lắp tương đối dài: Mỗi sản phẩm xây lắp thường có thời gian hữu dụng khá dài, do đó bắt buộc quá trình chuẩn bị, thi công, bàn giao sản phẩm xây lắp phải tuân thủ các quy trình, quy phạm trong xây dựng cơ bản do nhà nước ban hành.

 Sản phẩm xây lắp gắn liền với những địa điểm cố định: Đặc điểm này làm cho quá trình thi công xây lắp gắn với từng địa bàn nhất định làm phát sinh sự di chuyển lao động, vật tư, máy móc thi công. Đây là nguyên nhân phát sinh tính khác biệt về chi phí lao động, vật tư, máy móc thiết bị trong từng quá trình thi công. Tổng quan về chi phí sản xuất 1. Khái niệm chi phí sản xuất Theo PGS.

Nghiêm Văn Lợi: Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh trong một thời kì nhất định của doanh nghiệp xây lắp. CPSX của doanh nghiệp xây lắp bao gồm chi phí sản xuất xây lắp và chi phí sản xuất ngoài xây lắp. Các chi phí sản xuất xây lắp cấu thành giá thành sản phẩm xây lắp. Chi phí sản xuất xây lắp là toàn bộ các chi phí sản xuất phát sinh trong lĩnh vực sản xuất xây lắp nó là bộ phận cơ bản để hình thành nên giá thành sản phẩm xây lắp.

Phân loại chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất gồm nhiều loại có công dụng và mục đích khác nhau trong qua trình sản xuất của doanh nghiệp. Trong các doanh nghiệp xây lắp các CPSX được phân thành các loại sau: - Phân loại theo các yếu tố chi phí: SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 6 of Economics, Hue University Khóa luận tốt nghiệp  Chi phí nguyên liệu, vật liệu: gồm toàn bộ giá trị các loại nguyên liệu, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị XDCB, dụng cụ .mà doanh nghiệp đã sử dụng cho hoạt động sản xuất.  Chi phí nhân công: là toàn bộ tiền lương, tiền công phải trả, tiền trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công trình, viên chức trong doanh nghiệp.  Chi phí khấu hao TSCĐ: là toàn bộ giá trị khấu hao phải trích của các TSCĐ sử dụng trong doanh nghiệp.

 Chi phí dịch vụ mua ngoài: là toàn bộ số tiền doanh nghiệp phải trả về các dịch vụ mua từ bên ngoài: tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại… phục vụ cho hoạt động sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp.  Chi phí khác bằng tiền: toàn bộ các chi phí khác dùng cho hoạt động sản xuất- kinh doanh của doanh nghiệp ngoài các yếu tố trên như chi phí tiếp khách, hội họp, hội nghị… - Phân loại chi phí theo khoản mục trong giá thành  Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là giá trị thực tế của các nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế… trực tiếp tham gia vào quá trình sản xuất thi công xây lắp, chế tạo sản phẩm.  Chi phí nhân công trực tiếp: bao gồm tiền lương phải trả và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất. Các khoản phụ cấp lương, tiền ăn ca, tiền công phải trả cho lao động thuê ngoài.

 Chi phí sử dụng máy thi công: Là chi phí liên quan trực tiếp đến việc sử dụng máy thi công trong việc thi công xây lắp như: Chi phí NVL dùng cho máy thi công, lương công nhân lái máy, khấu hao máy thi công, chi phí khác. - Chi phí thường xuyên sử dụng máy thi công - Chi phí tạm thời sử dụng máy thi công  Chi phí sản xuất chung: là những chi phí phát sinh trong phạm vi phân xưởng sản xuất chính, hay từng đội xây lắp: tiền lương nhân viên quản lý, trích BHXH, BHYT, KPCĐ cho nhân viên quản lý, công nhân trực tiếp xây lắp, công nhân lái và phục vụ máy thi công, khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài, chi phí khác. SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 7 of Economics, Hue University Khóa luận tốt nghiệp  Cách phân loại này có tác dụng tích cực cho việc phân tích giá thành theo khoản mục chi phí, tìm ra nguyên nhân làm thay đổi giá thành so với định mức và đề ra các biện pháp làm hạ giá thành sản phẩm. Tổng quan giá thành sản phẩm xây lắp 1.

Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp Theo PGS. Nghiêm Văn Lợi: Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa để hoàn thành khối lượng sản phẩm xây lắp theo quy định. Giá thành công trình hoặc hạng mục công trình hoàn thành là giá thành sản phẩm cuối cùng của sản xuất xây lắp 1. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp Xuất phát từ đặc điểm của xây lắp là những công trình, HMCT, vật kiến trúc… mang tính đơn chiếc.

Mỗi sản phẩm đều có dự toán, thiết kế, dự toán thi công riêng và cũng có giá thành riêng, do đó cần phân biệt các loại giá thành:  Giá thành dự toán: là tổng các chi phí dự toán để hoàn thành khối lượng xây, lắp công trình. Giá thành dự toán được xác định trên cơ sở các định mức, quy định của Nhà nước và khung giá quy định áp dụng theo từng vùng lãnh thổ. Giá thành dự toán = Giá trị dự toán - Lợi nhuận định mức  Giá thành kế hoạch: là giá thành được xác định xuất phát từ những điều kiện cụ thể ở một doanh nghiệp xây, lắp nhất định trên cơ sở biện pháp thi công, các định mức và đơn giá áp dụng trong doanh nghiệp Giá thành Giá thành Mức hạ Khoản bù chênh = + +/- kế hoạch dự toán giá thành lệch vượt dự toán Trong đó: - Mức hạ giá thành: là số tiết kiệm được do thực hiện các biện pháp cải tạo kỹ thuật mang lại hiệu quả kinh tế là tiết kiệm chi phí tạo điều kiện hạ giá thành sản phẩm SVTH: Nguyễn Thị Thùy Trinh 8 of Economics, Hue University Khóa luận tốt nghiệp - Khoản bù chênh lệch vượt dự toán: là các khoản bù phần chi phí chưa được tính đến trong dự toán  Giá thành thực tế: Phản ánh toàn bộ các chi phí thực tế để hoàn thành bàn giao khối lượng xây lắp mà doanh nghiệp đã nhận thầu. Giá thành thực tế không những bao gồm các chi phí theo định mức mà còn bao gồm các chi phí thực tế phát sinh như: các khoản thiệt hại trong sản xuất, bội chi về vật tư… do những nguyên nhân chủ quan của doanh nghiệp.

 Giữa 3 loại giá thành này thường có quan hệ với nhau về lượng Giá thành dự toán > Giá thành kế hoạch ≥ Giá thành thực tế - So sánh giá thành thực tế với giá thành kế hoạch cho thấy mức độ hạ giá thành kế hoạch của DN - So sánh giá thành thực tế với giá thành dự toán, phản ánh chỉ tiêu tích lũy của DN, để có thể dự định khả năng của DN trong năm tới. - So sánh giá thành thực tế với giá thành định mức cho thấy mức độ hoàn thành định mức đã đề ra của DN với từng khối lượng xây lắp cụ thể. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ với nhau:  CPSX là cơ sở để cấu thành nên giá thành sản phẩm, CPSX và GTSP đều giống nhau về chất, đều biểu hiện bằng tiền của lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình thi công xây lắp.

Trong quá trình sản xuất thi công, CPSX xây lắp thể hiện hao phí trong kì của DN xây lắp, chi phí này phải được xem xét trong mối quan hệ với kết quả của sản xuất đó là giá thành sản phẩm.  CPSX là căn cứ, cơ sở để tính GTSP, lao vụ, công việc đã hoàn thành. CPSX trước hết thể hiện theo các yếu tố chi phí, sau đó đến giai đoạn tính giá thành, chi phí được thể hiện theo khoản mục giá thành. Mức tiết kiệm hay lãng phí các nguồn lực sẽ ảnh hưởng tới giá thành dẫn đến kết quả lãi, lỗ khi thi công công trình.