CHƯƠNG I: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY ĐẦU TƯ XÂY DỰNG PHÁT TRIỂN HẠ TẦNG THÀNH CÔNG 1.1 Đặc điểm sản phẩm của Công ty Thành Công ảnh hưởng tới công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành - Công ty đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng Thành Công là doanh nghiệp xây dựng sản xuất kinh doanh chủ yếu là thi công các công trình giao thông, các công trình dân dụng, công trình thủy lợi, cầu, cống. - Do đó sản phẩm của công ty có đặc điểm không nằm ngoài đặc điểm xây lắp, đó là sản phẩm xây lắp có quy mô vừa và lớn, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài, chủng loại các yếu tố đầu vào đa dạng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và yêu cầu kỹ thuật cao. - Quá trình từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành công trình bàn giao và đưa vào sử dụng thường kéo dài. Nó phụ thuộc vào qui mô và tính chất phức tạp về kỹ thuật của từng công trình.
Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn thi công lại được chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc chủ yếu diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn bởi các nhân tố môi trường xấu như nắng, mưa, lũ lụt đòi hỏi các nhà xây dựng phải giám sát chặt chẽ những biến động này để hạn chế đến mức thấp nhất những ảnh hưởng xấu của nó. - Sản phẩm xây dựng là sản phẩm đơn chiếc và được tiêu thụ theo cách riêng, các sản phẩm được coi như tiêu thụ trước khi được xây dựng theo giá trị dự toán hay giá thỏa thuận với chủ đầu tư. Do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp không được thể hiện rõ bởi vì sản phẩm xây lắp là hàng hóa đặc biệt. - Do đặc điểm ngành nghề xây lắp và của sản phẩm xây dựng nên quy trình sản xuất các loại sản phẩm chủ yếu của Công ty có đặc điểm: Sản xuất liên tục, phức tạp, trải qua nhiều giai đoạn khác nhau (điểm dừng kỹ thuật) Đào Thị Hoa Huyền Lớp Kế toán K39-BXD 3 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường Đại học KTQD mỗi công trình đều có dự toán thiết kế riêng và thi công ở các địa điểm khác nhau.
Do vậy quy trình công nghệ sản xuất của các công trình thường như nhau: Giai đoạn khảo sát thiết kế, giải quyết mặt bằng thi công, đào đất, san nền, đào móng, xây trát, trang trí nội thất. Mỗi giai đoạn thì định mức tiêu hao nguyên vật liệu, hao phí nhân công là khác nhau. - Sản phẩm dở dang của Công ty là những công trình, hạng mục công trình chưa hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng nên đặc điểm sản phẩm dở dang là tổng chi phí phát sinh từ lúc khởi công đến cuối tháng đó. Tuy nhiên, đối với các công trình có giá trị lớn, thời gian thi công kéo dài thì chủ đầu tư và Công ty thống nhất nghiệm thu theo điểm dừng kỹ thuật của từng hạng mục công trình để thanh toán.
Do sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe, máy thi công, người lao động, .) phải di chuyển theo địa điểm đạt sản phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư hỏng. Chính điều này làm ảnh hưởng không ít tới công tác tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành của đơn vị.2 Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm xây lắp của Công ty Thành Công: 1.1 Đặc điểm quy trình công nghệ: Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất công nghiệp nhằm tái sản xuất tài sản cố định cho tất cả các ngành trong nền kinh tế quốc dân, tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội. Sản phẩm xây lắp là các công trình, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian thi công kéo dài.
Vì vậy, để có được một công trình xây dựng hoàn thành, bàn giao cho chủ đầu tư thì phải trải qua các bước sau: - Trước hết, khi có công trình gọi thầu, cán bộ phòng kỹ thuật và quản lý công trình sẽ xem xét thiết kế cũng như yêu cầu kỹ thuật để lập dự toán Đào Thị Hoa Huyền Lớp Kế toán K39-BXD 4 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường Đại học KTQD theo từng công trình, hạng mục công trình, từ đó lập hồ sơ dự thầu. Sau khi lập hồ sơ dự thầu, công ty gửi đến đơn vị khách hàng để tham gia đấu thầu, nếu trúng thầu sẽ tiến hành tổ chức thi công. - Khi công trình hoàn thành sẽ nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng và quyết toán công trình. - Về công nghệ sản xuất: công ty sử dụng phương thức thi công hỗn hợp vừa thủ công vừa kết hợp bằng máy.
Có thể khái quát quy trình công nghệ sản xuất của Công ty Thành Công như sau: Sơ đồ 1: Quy trình công nghệ sản xuất Giải phóng Thi công Thi công Thi công bề mặt mặt bằng nền móng phần thô và hoàn thiện Đối với các công việc đơn giản như dọn dẹp, giải phóng mặt bằng, thi công bề mặt và hoàn thiện, công ty sử dụng lao động thủ công. Còn công việc thi công nền móng và thi công phần thô, tùy theo yêu cầu của công việc và xem xét đến hiệu quả kinh tế cũng như hiệu quả lao động mà Công ty sử dụng xe máy thi công thay cho lao động thủ công.1 Cơ cấu tổ chức sản xuất của Công ty Thành Công: Gần 10 năm kể từ khi thành lập, với bề dày kinh nghiệm, Công ty đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng Thành Công đã tạo cho mình một cơ cấu tổ chức sản xuất kinh doanh khá phù hợp với đặc trưng của Công ty và đã đạt được hiệu quả rất tốt. Hiện nay công ty có 4 đội tham gia vào quá trình thi công công trình dưới sự điều hành sản xuất trực tiếp của công ty. Do các công trình có địa điểm thi công khác nhau, thời gian xây dựng kéo dài, mang tính đơn chiếc nên lực lượng lao động của Công ty được tổ chức thành các đội công trình, mỗi đội thi công vài công trình, trong đó mỗi đội công trình được chia thành các tổ sản xuất theo yêu cầu thi công.
Đào Thị Hoa Huyền Lớp Kế toán K39-BXD 5 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường Đại học KTQD Việc tổ chức lao động thành các đội trực thuộc này tạo điều kiện thuận lợi cho Công ty trong việc quản lý và phân công lao động ở nhiều điểm thi công khác nhau với nhiều công trình khác nhau một cách có hiệu quả. Sơ đồ2: Tổ chức sản xuất của Công ty đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng Thành Công: Công ty Đội 1 Đội 2 Đội 3 Đội 4 1.3 Quản lý chi phí sản xuất của Công ty Thành Công: Do đặc thù ngành xây dựng cơ bản và của sản phẩm xây dựng cho nên việc quản lý về đầu tư xây dựng rất khó khăn, phức tạp, nhất là từ khi chuyển từ nền kinh tế tập trung sang nền kinh tế thị trường. Việc quản lý thi công nói chung và quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nói riêng phải hết sức chặt chẽ. Đối với sản phẩm xây lắp trước khi thi công nhất thiết phải lập dự toán.
Trong quá trình sản xuất phải thường xuyên đối chiếu với dự toán để kịp thời phát hiện những sai lệch. Có thể nói dự toán được dùng làm thước đo để đánh giá các hoạt động sản xuất. Do phải thi công ngoài trời nên công tác quản lý việc sử dụng tài sản, vật tư, thiết bị rất phức tạp. Hơn nữa do ảnh hưởng của thời tiết nên việc hao hụt, mất mát là khó tránh khỏi.
Điều này đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao của người sử dụng lao động phải có biện pháp quản lý thích hợp. Đào Thị Hoa Huyền Lớp Kế toán K39-BXD 6 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường Đại học KTQD 2222222222Sản phẩm có giá trị lớn, nhu cầu về vốn lớn mà trong thi công không phải lúc nào cũng sẵn có. Do đó phải sử dụng hợp lý và tiết kiệm vật tư trong khi vẫn đảm bảo chất lượng công trình theo dự toán thiết kế. Tính chất phức tạp của hoạt động này đòi hỏi công tác quản lý phải xác định rõ từng bước công việc, tránh sự chồng chéo các chức năng gây tốn kém về người và của.
Người quản lý cần phân định rõ chức năng và trách nhiệm của từng bộ phận, thậm chí từng cá nhân giúp cho hoạt động thi công tiến hành trôi chảy. Hiện nay, Công ty có tổng số cán bộ công nhân viên là 114 người với cơ cấu bộ máy quản lý như sau: Sơ đồ3: Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty đầu tư xây dựng phát triển hạ tầng Thành Công: Giám đốc Phó Giám đốc Phòng tài Phòng Phòng kỹ Phòng tổ chính kế toán kinh doanh thuật thi công chức lao động Đội 1 Đội 2 Đội 3 Đội 4 Công ty Thành Công thực hiện lãnh đạo tập trung theo mô hình một thủ trưởng. Đào Thị Hoa Huyền Lớp Kế toán K39-BXD 7 Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trường Đại học KTQD + Đứng đầu là Giám đốc Công ty, là người đại diện của Công ty trong các quan hệ đối nội, đối ngoại. Chịu trách nhiệm trực tiếp về mọi mặt hoạt động của Công ty trước pháp luật.
+ Phó giám đốc phụ trách kỹ thuật: Chịu trách nhiệm giám sát việc thi công công trình, tham mưu cho Giám đốc về quy trình, quy phạm kỹ thuật, thiết kế. Tính toán khối lượng, lập biện pháp thi công, hướng dẫn thi công, kiểm tra chất lượng công trình, quản lý phương tiện sản xuất, tổ chức nghiệm thu bàn giao công trình. + Phòng tài chính kế toán: Thực hiện chế độ kế toán thống kê, điều lệ sản xuất kinh doanh của Công ty, đồng thời làm nhiệm vụ kiểm soát tài chính, cung cấp thông tin về chi phí và kiểm soát chi phí của đơn vị. Hạch toán kinh tế của Công ty theo đúng pháp lệnh kế toán thống kê.
+ Phòng kinh doanh: Có nhiệm vụ tìm hiểu thị trường, xây dựng và tổng hợp kế hoạch dài, trung và ngắn hạn của Công ty trên cơ sở hiện có về nhân lực, vật tư, tiền vốn, thiết bị thi công. Tìm đối tác trong lĩnh vực đầu tư xây dựng trên cơ sở chủ trương của Công ty.