Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành xây lắp tại Công ty CP Thái Sơn TĐN

Nâng cao hiệu quả kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty cổ phần đầu tư xây dựng thương mại Thái Sơn TĐN.

• Tác giả: Phạm Thanh Niêm
• Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Thanh Thủy
• Trường học: Trường Đại Học Thăng Long
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty Thái Sơn TĐN
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ, CÔNG THỨC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THEO THÔNG TƯ 200/TT/2014-BTC
• 1.1. Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp và sự ảnh hưởng đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.1.1. Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản và sản phẩm xây lắp
• 1.1.2. Sự ảnh hưởng của đặc điểm ngành xây dựng cơ bản đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 1.2. Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.1. Vai trò của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.2.2. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.3. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.3.1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.3.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.3.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.3.1.3. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.1.4. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.3.2. Kế toán chi phí sản xuất trong nghiệp xây lắp trực tiếp thi công
• 1.3.2.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.3.2.2. Chi phí nhân công trực tiếp
• 1.3.2.3. Chi phí sử dụng máy thi công
• 1.3.2.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 1.3.2.5. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 1.3.3. Kế toán theo phương thức khoán gọn trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.3.3.1. Kế toán tại đơn vị giao khoán
• 1.3.3.2. Kế toán tại đơn vị nhận khoán
• 1.4. Giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp
• 1.4.1. Khái niệm giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.2. Phân loại giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.3. Đối tượng và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.3.1. Đối tượng tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.3.2. Kỳ tính giá sản phẩm xây lắp
• 1.4.3.3. Đánh giá giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ
• 1.4.3.4. Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.3.4.1. Phương pháp tính giá thành giản đơn (Phương pháp trực tiếp)
• 1.4.3.4.2. Phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng
• 1.4.3.4.3. Phương pháp tính giá thành sản phẩm theo định mức
• 1.4.4. Mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.4.5. Thẻ tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.5. Tổ chức sổ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo thông tư 200/2014/TT - BTC
• 1.5.1. Các hình thức sổ kế toán
• 1.5.1.1. Hình thức nhật ký chung
• 1.5.1.2. Hình thức sổ trên máy vi tính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI THÁI SƠN TĐN
• 2.1. Tổng quan về Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.1.1.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.1.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.1.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.1.2.1. Phòng kỹ thuật
• 2.1.2.2. Phòng thi công xây dựng
• 2.1.2.3. Phòng kinh doanh
• 2.1.2.4. Phòng kế toán
• 2.1.2.5. Phòng hành chính
• 2.2. Đặc điểm tổ chức bộ máy kế toán và chính sách kế toán áp dụng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.2.1. Chính sách kế toán áp dụng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.2.2. Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.3. Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.3.1. Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.3.1.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3.1.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 2.3.2. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.3.2.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.3.2.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.3.2.3. Kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 2.3.2.4. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.3.3. Kế toán tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 2.3.3.1. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 2.3.3.2. Đánh giá giá trị sản phẩm dở dang
• 2.3.3.3. Kế toán tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG THƯƠNG MẠI THÁI SƠN TĐN
• 3.1. Đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 3.1.1. Kết quả đạt được
• 3.1.1.1. Bộ máy kế toán
• 3.1.1.2. Tổ chức sổ kế toán và hệ thống chứng từ
• 3.1.1.3. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành
• 3.1.2. Tồn tại cần khắc phục
• 3.1.2.1. Chưa sử dụng phần mềm kế toán hiệu quả
• 3.1.2.2. Hệ thống chứng từ
• 3.1.2.3. Thời điểm hạch toán chi phí sản xuất chung
• 3.1.2.4. Kế toán chi phí sản xuất
• 3.1.2.5. Kế toán giá thành sản phẩm xây lắp
• 3.2. Một số ý kiến nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN
• 3.2.1. Ý kiến hoàn thiện nhằm sử dụng phần mềm kế toán hiệu quả
• 3.2.2. Ý kiến hoàn thiện về thời điểm hạch toán chi phí sản xuất chung
• 3.2.3. Ý kiến hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất
• 3.2.3.1. Đối với kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 3.2.3.2. Đối với kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 3.2.3.3. Đối với kế toán chi phí sử dụng máy thi công
• 3.2.3.4. Đối với kế toán chi phí sản xuất chung
• 3.2.3.4.1. Tiền lương và các khoản trích theo lương của nhân viên quản lý công trình
• 3.2.3.4.2. Kế toán chi phí công cụ dụng cụ
• 3.2.3.4.3. Kế toán chi phí dịch vụ mua ngoài
• 3.2.4. Ý kiến hoàn thiện kế toán xác định giá thành công trình
• 3.2.4.1. Kế toán thanh toán theo tiến độ hợp đồng xây dựng
• 3.2.4.2. Kế toán ghi nhận doanh thu theo tiến độ hợp đồng xây dựng
• 3.2.4.3. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất
• 3.2.4.4. Xác định CPSX dở dang cuối kỳ của khối lượng xây lắp chưa hoàn thành
• 3.2.4.5. Xác định giá thành sản xuất của khối lượng xây lắp hoàn thành giai đoạn 1

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp xây dựng. Nó không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn xác định giá thành sản phẩm một cách chính xác. Việc này có ý nghĩa lớn trong việc nâng cao hiệu quả kinh doanh và cạnh tranh trên thị trường.

1.1. Khái niệm Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi nhận, phân tích và tổng hợp các chi phí liên quan đến sản xuất sản phẩm. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung.

1.2. Tầm quan trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp xác định được giá bán hợp lý, từ đó tối ưu hóa lợi nhuận. Việc này cũng giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng về hiệu quả sản xuất.

II. Những Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Công Ty Thái Sơn TĐN

Công ty Thái Sơn TĐN đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những thách thức này bao gồm việc kiểm soát chi phí nguyên vật liệu, nhân công và các chi phí phát sinh trong quá trình thi công. Sự biến động của giá cả nguyên vật liệu và tình hình thị trường cũng ảnh hưởng lớn đến giá thành sản phẩm.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Vật Liệu

Giá nguyên vật liệu thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Do đó, việc dự báo và quản lý giá cả là rất cần thiết.

2.2. Quản Lý Nhân Công và Chi Phí Phát Sinh

Quản lý nhân công hiệu quả là một thách thức lớn. Chi phí phát sinh từ việc quản lý nhân công không chỉ ảnh hưởng đến giá thành mà còn đến tiến độ thi công.

III. Phương Pháp Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Hiệu Quả

Để tính giá thành sản phẩm xây lắp một cách hiệu quả, công ty cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Việc này không chỉ giúp xác định giá thành chính xác mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định kinh doanh.

3.1. Phương Pháp Tính Giá Thành Giản Đơn

Phương pháp này giúp xác định giá thành sản phẩm dựa trên chi phí trực tiếp. Đây là phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả cho các sản phẩm có quy trình sản xuất rõ ràng.

3.2. Phương Pháp Tính Giá Thành Theo Đơn Đặt Hàng

Phương pháp này áp dụng cho các sản phẩm được sản xuất theo đơn đặt hàng cụ thể, giúp xác định giá thành dựa trên từng hợp đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Thái Sơn TĐN

Công ty Thái Sơn TĐN đã áp dụng nhiều phương pháp kế toán chi phí sản xuất để nâng cao hiệu quả quản lý. Việc này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Ứng Dụng Kế Toán

Việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất đã giúp công ty giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất. Điều này thể hiện rõ qua các báo cáo tài chính.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm trong việc quản lý chi phí, từ đó cải thiện quy trình làm việc và tăng cường khả năng cạnh tranh.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty Thái Sơn TĐN

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Thái Sơn TĐN đang ngày càng được hoàn thiện. Tương lai, công ty sẽ tiếp tục áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí.

5.1. Định Hướng Phát Triển Kế Toán Chi Phí

Công ty sẽ đầu tư vào công nghệ thông tin để cải thiện quy trình kế toán, từ đó nâng cao độ chính xác và hiệu quả.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Kế Toán Trong Tương Lai

Kế toán chi phí sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc ra quyết định kinh doanh và quản lý tài chính của công ty.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế với các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, tiêu biểu như Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) ký kết năm 2018, nhu cầu phát triển và hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật trở nên cấp thiết. Sự gia tăng của các doanh nghiệp thành lập mới trong lĩnh vực xây lắp công nghiệp—với 16.035 doanh nghiệp ghi nhận theo số liệu của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tính đến hết năm 2017—đã tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường xây dựng. Trong môi trường đó, công tác quản lý chi phí đầu vào và hạ giá thành công trình đóng vai trò quyết định đến năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của các nhà thầu.

Sản phẩm xây lắp mang tính chất đặc thù: quy mô lớn, kết cấu phức tạp, thời gian thi công kéo dài, địa điểm thi công cố định ngoài trời và giá trị dự toán cao. Do đó, việc hạch toán chính xác chi phí sản xuất và xác định đúng giá thành không chỉ phản ánh trung thực kết quả kinh doanh mà còn là cơ sở để doanh nghiệp lập dự toán, quản lý định mức và nghiệm thu thanh toán với chủ đầu tư. Xuất phát từ thực tế thực tập tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN, tác giả Phạm Thanh Niêm đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán này tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể:

1. Về mặt lý luận: Hệ thống hóa cơ sở lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp theo quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành.
2. Về mặt thực tế: Mô tả quy trình tổ chức kế toán, phân tích và đánh giá thực trạng hạch toán chi phí và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN; nhận diện những kết quả đạt được cùng các mặt tồn tại, hạn chế.
3. Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp phù hợp với đặc thù sản xuất kinh doanh của công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN.
• Phạm vi thời gian: Tập trung nghiên cứu số liệu kế toán phát sinh trong tháng 12 năm 2016.
• Góc độ tiếp cận: Kế toán tài chính theo hệ thống chuẩn mực và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành tại Việt Nam.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên khung pháp lý của Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp. Cơ sở lý thuyết tập trung vào các khái niệm, quy tắc hạch toán và phương pháp xác định chi phí sản xuất cùng giá thành sản phẩm trong ngành xây dựng cơ bản.

Về phương pháp hạch toán hàng tồn kho, do đặc điểm sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn vật tư, máy móc phải di chuyển linh hoạt theo công trình, doanh nghiệp xây lắp bắt buộc áp dụng phương pháp kê khai thường xuyên để theo dõi liên tục, kịp thời tình hình biến động nhập - xuất - tồn vật tư. Chi phí sản xuất được phân loại theo khoản mục tính giá thành gồm 4 khoản mục chính:

• Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp (tập hợp trên TK 621): Giá trị thực tế của sắt thép, xi măng, cát, đá, gạch, cốp pha... sử dụng trực tiếp cấu thành nên công trình; không bao gồm vật liệu dùng cho máy thi công hay phục vụ quản lý đội.
• Chi phí nhân công trực tiếp (tập hợp trên TK 622): Tiền lương, tiền công trả cho công nhân trực tiếp tham gia xây lắp, bốc dỡ vật tư trong phạm vi mặt bằng thi công, không bao gồm các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ) và tiền ăn ca.
• Chi phí sử dụng máy thi công (tập hợp trên TK 623): Bao gồm chi phí nhân công lái máy (TK 6231), chi phí nhiên liệu, vật liệu chạy máy (TK 6232), chi phí dụng cụ sản xuất (TK 6233), chi phí khấu hao máy (TK 6234), chi phí dịch vụ mua ngoài (TK 6237) và chi phí bằng tiền khác (TK 6238).
• Chi phí sản xuất chung (tập hợp trên TK 627): Các chi phí tổ chức, phục vụ và quản lý thi công tại công trường, bao gồm lương nhân viên quản lý đội, các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp, công nhân lái máy và nhân viên quản lý, chi phí lán trại tạm thời, khấu hao tài sản dùng chung.

Toàn bộ các chi phí trên được kết chuyển sang TK 154 "Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang" để tổng hợp và tính giá thành; các chi phí vượt định mức không được tính vào giá thành mà phải kết chuyển sang TK 632 "Giá vốn hàng bán".

Về phương pháp tính giá thành, văn bản trình bày ba phương pháp cơ bản: phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp theo đơn đặt hàng, và phương pháp tính giá thành theo định mức. Trong đó, mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và tổng giá thành sản phẩm hoàn thành được xác định theo công thức:

$$\text{Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành} = \text{CPSX dở dang đầu kỳ} + \text{CPSX phát sinh trong kỳ} - \text{CPSX dở dang cuối kỳ}$$

Đối với sản phẩm dở dang thanh toán theo tiến độ hợp đồng, giá trị dở dang cuối kỳ được xác định bằng công thức phân bổ dựa trên giá trị dự toán:

$$\text{CPSX dở dang cuối kỳ} = \frac{\text{CPSX dở dang ĐK} + \text{CPSX phát sinh trong kỳ}}{\text{Giá trị dự toán khối lượng hoàn thành} + \text{Giá trị dự toán khối lượng dở dang CK}} \times \text{Giá trị dự toán khối lượng dở dang CK}$$

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả sử dụng bao gồm:

• Phương pháp tổng hợp dữ liệu thứ cấp: Thu thập các số liệu, tài liệu kế toán, chứng từ gốc, sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp và báo cáo tài chính do Phòng Kế toán của Công ty Thái Sơn TĐN cung cấp.
• Phương pháp phỏng vấn - trả lời: Trao đổi trực tiếp với nhân viên phòng kế toán, cán bộ kỹ thuật và cán bộ quản lý thi công để làm rõ quy trình lập chứng từ, luân chuyển hồ sơ và cơ chế giao nhận khoán.
• Các phương pháp kỹ thuật kế toán: Phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản và đối ứng tài khoản, phương pháp tính giá, và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.
• Phương pháp so sánh, thống kê và mô hình hóa: Sử dụng bảng số liệu biểu mẫu, công thức tính toán và lưu đồ luân chuyển chứng từ để phân tích thực trạng hạch toán.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về kế toán xây lắp:

• Đặc điểm ngành xây dựng cơ bản và sự tác động đến kế toán: Sản phẩm có thời gian thi công kéo dài qua nhiều giai đoạn (chuẩn bị, thi công móng, phần thô, hoàn thiện), địa điểm thi công phân tán ngoài trời, không qua nhập kho mà bàn giao tiêu thụ trực tiếp. Những đặc điểm này đòi hỏi kế toán phải tổ chức hạch toán chi tiết theo từng công trình, hạng mục công trình (HMCT), lập dự toán chặt chẽ và so sánh chi phí thực tế với dự toán để kịp thời kiểm soát biến động chi phí.
• Phân loại chi phí và phương pháp tập hợp: Chi phí sản xuất được phân loại theo yếu tố chi phí, theo khoản mục chi phí tính giá thành, theo quan hệ với đối tượng chịu chi phí (trực tiếp, gián tiếp) và theo mối quan hệ với khối lượng công việc (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp). Hai phương pháp tập hợp chi phí được làm rõ là tập hợp trực tiếp theo chứng từ và phân bổ gián tiếp theo hệ số đối với các chi phí dùng chung.
• Quy trình kế toán chi phí từng khoản mục: Hướng dẫn hạch toán chi tiết trên các tài khoản 621, 622, 623 (với các trường hợp thuê ngoài máy thi công, tự tổ chức đội máy không có hoặc có tổ chức hạch toán riêng, xác định kết quả kinh doanh riêng), và 627 theo Thông tư 200.
• Kế toán theo phương thức khoán gọn: Trình bày cơ chế hạch toán khoán gọn công trình hoặc khoán theo khoản mục chi phí tại đơn vị giao khoán (sử dụng TK 141 hoặc TK 136) và đơn vị nhận khoán (sử dụng TK 141 hoặc TK 336).
• Lý luận về giá thành và sổ kế toán: Phân loại giá thành theo thời điểm và nguồn số liệu (giá thành dự toán, giá thành kế hoạch, giá thành thực tế, giá thành hoàn thành quy ước); đối tượng tính giá thành và kỳ tính giá thành; quy trình đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ; tổ chức hệ thống sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung và hình thức kế toán trên máy vi tính.

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN

Chương 2 phản ánh chi tiết bức tranh hoạt động và thực tế tổ chức công tác kế toán tại đơn vị khảo sát:

• Tổng quan doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN được thành lập ngày 24/01/2010 theo Giấy phép kinh doanh số 0104382307, chính thức hoạt động từ ngày 01/02/2010. Trụ sở chính đặt tại Xóm Cầu, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội. Bộ máy quản lý gồm Giám đốc và 5 phòng chức năng: Kỹ thuật, Thi công xây dựng, Kinh doanh, Kế toán, Hành chính. Công ty hoạt động trong ba lĩnh vực: xây lắp, thương mại và dịch vụ (trong đó thương mại chiếm 70% doanh thu nhưng định hướng dài hạn là dịch chuyển trọng tâm sang xây lắp).
• Các dự án tiêu biểu công ty đã thực hiện: San lấp hạ tầng khu Tây Nam Khu Xuân Phương - Học viện Kỹ thuật Quân sự (năm 2011, giá trị 2.000.000.000 đồng); Cải tạo sửa chữa nhà ăn S7 khu A - Học viện Kỹ thuật Quân sự (năm 2012, giá trị 1.000.000.000 đồng); San mặt bằng sân vận động, nạo vét mương thoát nước khu Xuân Phương (năm 2013, giá trị 999.000.000 đồng); Thi công bồn bể kho chứa hóa chất - hóa dầu và các hạng mục phụ trợ (năm 2014, giá trị 499.000.000 đồng).
• Tổ chức bộ máy và chính sách kế toán: Công ty áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, tổ chức ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung thực hiện trên phần mềm kế toán The Weekend. Kỳ kế toán theo năm dương lịch, đơn vị tiền tệ ghi sổ là Đồng Việt Nam (VND), phương pháp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, hàng tồn kho hạch toán theo phương pháp kê khai thường xuyên.
• Thực trạng tập hợp chi phí và tính giá thành (dẫn chứng số liệu tháng 12/2016):
  • Chi phí NVLTT (TK 621): Kế toán tập hợp trực tiếp cho từng công trình dựa trên hợp đồng mua gỗ xẻ, biên bản bàn giao, hóa đơn GTGT mua gỗ xẻ, ủy nhiệm chi thanh toán và phiếu xuất kho vật tư phục vụ thi công.
  • Chi phí NCTT (TK 622): Căn cứ vào hợp đồng lao động ngắn hạn, danh sách công nhân trực tiếp, bảng chấm công và bảng thanh toán tiền lương công nhân trực tiếp để hạch toán vào TK 622, chi trả bằng phiếu chi tiền mặt.
  • Chi phí sử dụng máy thi công (TK 623): Đơn vị chủ yếu thuê ngoài máy thi công; kế toán căn cứ vào hợp đồng thuê máy, phụ lục hợp đồng, biên bản nghiệm thu khối lượng ca máy hoàn thành, bảng kê chi tiết và hóa đơn GTGT thuê máy tháng 12 để ghi nhận vào TK 623.
  • Chi phí sản xuất chung (TK 627) và tính giá thành (TK 154): Tập hợp các chi phí liên quan tại công trình, cuối tháng kết chuyển về TK 154 để tổng hợp chi phí và xác định giá thành theo tiến độ xuất hóa đơn GTGT các đợt 1, 2, 3 của hợp đồng.

Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN

Dựa trên kết quả đánh giá thực trạng, Chương 3 đề xuất các nhóm giải pháp khắc phục các tồn tại:

• Đánh giá ưu điểm: Bộ máy kế toán gọn nhẹ, vận hành linh hoạt; hệ thống chứng từ cơ bản hợp pháp, hợp lệ; quy trình tập hợp chi phí trực tiếp cho từng công trình rõ ràng, đáp ứng được yêu cầu phản ánh số liệu tài chính.
• Đánh giá hạn chế:
  • Việc khai thác phần mềm kế toán The Weekend chưa triệt để, chưa khai thác hết các tiện ích của phân hệ tính giá thành công trình xây lắp.
  • Thời điểm hạch toán chi phí sản xuất chung còn chậm trễ, dồn tích vào thời điểm cuối công trình hoặc cuối tháng làm sai lệch thông tin chi phí giữa các kỳ kế toán.
  • Hệ thống chứng từ luân chuyển giữa các phòng ban còn thiếu tính liên kết chặt chẽ; chưa lập đầy đủ các bảng phân bổ chi tiết cho chi phí vận chuyển, công cụ dụng cụ xuất dùng.
  • Công tác tính giá thành chưa theo dõi sát tiến độ hợp đồng xây dựng; việc xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ chưa lượng hóa chính xác theo điểm dừng kỹ thuật dự toán.
• Các nhóm giải pháp hoàn thiện được đề xuất:
  1. Nâng cao hiệu quả sử dụng phần mềm kế toán: Thiết lập danh mục công trình, phân loại đối tượng hạch toán chi tiết trên phần mềm để tự động hóa khâu phân bổ và kết chuyển chi phí.
  2. Hoàn thiện thời điểm ghi nhận chi phí sản xuất chung: Phản ánh kịp thời các khoản trích theo lương, chi phí quản lý đội, chi phí dịch vụ mua ngoài phát sinh hàng tháng vào TK 627 thay vì chờ quyết toán công trình.
  3. Hoàn thiện hạch toán chi phí sản xuất:
     • Khoản mục NVLTT: Bổ sung bảng kê chi tiết hóa đơn thuê vận chuyển, hoàn thiện chứng từ xuất kho và theo dõi riêng vật tư thu hồi tại chân công trình; thiết lập mẫu Sổ chi tiết TK 621 kiến nghị.
     • Khoản mục NCTT: Áp dụng chặt chẽ mẫu hợp đồng giao khoán khối lượng xây lắp kèm bảng thanh toán tiền lương công nhân trực tiếp có chữ ký xác nhận của kỹ thuật giám sát.
     • Khoản mục máy thi công: Bổ sung hóa đơn mua nhiên liệu chạy máy vào hạch toán chi tiết TK 623 để kiểm soát định mức tiêu hao ca máy.
     • Khoản mục chi phí sản xuất chung: Hoàn thiện bảng lương nhân viên quản lý, phiếu chi mua công cụ dụng cụ, hóa đơn tiền điện phục vụ thi công và mở sổ chi tiết TK 627 theo từng công trình.
  4. Hoàn thiện kế toán giá thành và xác định sản phẩm dở dang:
     • Thiết lập quy trình hạch toán thanh toán theo tiến độ kế hoạch hợp đồng xây dựng (sử dụng TK 337 và TK 511).
     • Áp dụng Biên bản kiểm kê khối lượng công việc dở dang và Biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành tại điểm dừng kỹ thuật để phân bổ chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ theo giá trị dự toán.
     • Mở Sổ chi tiết TK 154 kiến nghị để xác định chính xác giá thành thực tế giai đoạn 1 của công trình hoàn thành bàn giao.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã khái quát và làm rõ các dữ liệu tài chính của Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN qua các bảng số liệu thực tế được lưu trữ tại đơn vị:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2012 (đồng)	Năm 2013 (đồng)	Năm 2014 (đồng)	Năm 2015 (đồng)	Năm 2016 (đồng)
Doanh thu	35.630.000.000	Số liệu phản ánh theo sổ	Số liệu phản ánh theo sổ	Số liệu phản ánh theo sổ	Doanh thu tăng trưởng theo năm
Giá vốn hàng bán	30.641.000.000	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách
Lợi nhuận gộp	4.989.000.000	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách
Lợi nhuận trước thuế	2.564.000.000	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách	Chi tiết theo sổ sách
Thuế TNDN	748.313.000	Nghĩa vụ nộp NSNN	Nghĩa vụ nộp NSNN	Nghĩa vụ nộp NSNN	Nghĩa vụ nộp NSNN
Lợi nhuận sau thuế	2.251.000.000	Phản ánh kết quả KD	Phản ánh kết quả KD	Phản ánh kết quả KD	Phản ánh kết quả KD

(Nguồn trích xuất: Biểu số 2 trong khóa luận, cung cấp bởi Phòng Kế toán Công ty Thái Sơn TĐN)

Về mặt đóng góp so với các nghiên cứu trước tại đơn vị, tác giả đã:

• Hệ thống hóa đầy đủ danh mục tài khoản chi phí theo Thông tư 200/2014/TT-BTC áp dụng cho loại hình doanh nghiệp xây lắp thực hiện cả hoạt động tự thi công lẫn thuê ngoài máy móc.
• Thiết kế hệ thống biểu mẫu và sổ kế toán kiến nghị có tính ứng dụng trực tiếp, bao gồm: Mẫu Hợp đồng giao khoán khối lượng xây lắp, Bảng phân bổ chi phí sản xuất kinh doanh, Sổ chi tiết TK 621, Sổ chi tiết TK 623, Sổ chi tiết TK 627, Sổ chi tiết TK 154 và Biên bản kiểm kê khối lượng công việc dở dang.
• Đưa ra quy trình cụ thể hóa việc ghi nhận doanh thu và giá thành theo tiến độ hợp đồng xây dựng, khắc phục tình trạng kết chuyển chi phí dồn tích thiếu căn cứ kỹ thuật nghiệm thu.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Phạm vi dữ liệu thực tế chỉ tập trung phân tích trong một kỳ kế toán ngắn hạn (tháng 12 năm 2016), chưa phản ánh được toàn bộ chu kỳ thi công nhiều năm vốn mang tính đặc thù của các dự án xây dựng cơ bản.
• Đề tài tiếp cận hoàn toàn dưới góc độ kế toán tài chính, chưa đi sâu kết hợp với kế toán quản trị chi phí nhằm phân tích biến động định mức tiêu hao nguyên vật liệu và chi phí nhân công theo thời gian thực.
• Kiến thức thực tiễn và thời gian tiếp cận hồ sơ tại doanh nghiệp của tác giả còn có những giới hạn nhất định.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang việc theo dõi toàn bộ vòng đời của một công trình xây dựng từ giai đoạn khởi công, thi công móng, xây thô đến hoàn thiện và thanh quyết toán bàn giao.
• Nghiên cứu xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí và giá thành, kết nối giữa hệ thống lập dự toán kỹ thuật với phần mềm kế toán tài chính nhằm kiểm soát chi phí ngay trong quá trình thi công tại hiện trường.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thiết thực cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán và Quản trị kinh doanh tại các trường đại học khối kinh tế khi thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về kế toán chi phí và giá thành trong ngành xây dựng cơ bản.
• Kế toán viên và cán bộ quản trị tài chính tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động trong lĩnh vực thi công xây lắp, dịch vụ xây dựng công trình.
• Phần có giá trị tham khảo nổi bật: Hệ thống sơ đồ hạch toán các trường hợp chi phí máy thi công (thuê ngoài, tự thi công có hoặc không tổ chức bộ máy kế toán riêng), quy trình luân chuyển chứng từ giao khoán nội bộ, và phương pháp xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ theo giá trị dự toán.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN được thành lập vào thời gian nào và cơ cấu doanh thu ra sao?
Công ty được thành lập ngày 24/01/2010 (giấy phép số 0104382307) và chính thức hoạt động từ ngày 01/02/2010, có trụ sở tại Xóm Cầu, xã Thanh Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Doanh nghiệp hoạt động trong ba lĩnh vực: xây lắp, thương mại và dịch vụ; trong đó ngành thương mại chiếm 70% doanh thu nhưng định hướng dài hạn là chuyển dịch cơ cấu trọng tâm sang xây lắp.

2. Công ty Thái Sơn TĐN đã từng thi công những dự án tiêu biểu nào được văn bản nêu tên?
Các dự án tiêu biểu gồm: San lấp hạ tầng khu Tây Nam Khu Xuân Phương - Học viện Kỹ thuật Quân sự (năm 2011, hợp đồng 2.000.000.000 đồng); Thay cửa khu tắm và WC nhà S6, S8, S13 khu A - Học viện Kỹ thuật Quân sự (năm 2011, hợp đồng 2.000.000.000 đồng); Cải tạo nhà ăn S7 khu A - Học viện Kỹ thuật Quân sự (năm 2012, hợp đồng 1.000.000.000 đồng); San mặt bằng sân vận động và nạo vét mương thoát nước khu Xuân Phương (năm 2013, hợp đồng 999.000.000 đồng); Thi công bồn bể kho chứa hóa chất - hóa dầu (năm 2014, hợp đồng 499.000.000 đồng).

3. Đơn vị áp dụng hình thức sổ kế toán nào và sử dụng phần mềm gì?
Đơn vị áp dụng hình thức ghi sổ Nhật ký chung và thực hiện công tác kế toán trên máy vi tính thông qua phần mềm kế toán The Weekend, tuân thủ Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.

4. Chi phí sử dụng máy thi công tại công ty phát sinh chủ yếu dưới hình thức nào và được hạch toán ra sao?
Công ty chủ yếu sử dụng máy thi công thuê ngoài. Kế toán căn cứ vào hợp đồng thuê máy, phụ lục hợp đồng, biên bản nghiệm thu khối lượng ca máy hoàn thành và hóa đơn GTGT của bên cung cấp dịch vụ máy để hạch toán vào bên Nợ của TK 623 "Chi phí sử dụng máy thi công" và kết chuyển sang TK 154 để tính giá thành công trình vào cuối kỳ.

5. Hạn chế lớn nhất trong khâu hạch toán chi phí sản xuất chung và tính giá thành tại đơn vị là gì?
Hạn chế chính là kế toán chậm trễ trong thời điểm hạch toán chi phí sản xuất chung (thường dồn tích vào cuối kỳ hoặc cuối công trình), chưa khai thác hết chức năng tính giá thành trên phần mềm The Weekend, và việc xác định chi phí dở dang cuối kỳ chưa được bóc tách chặt chẽ theo biên bản kiểm kê khối lượng tại điểm dừng kỹ thuật dự toán.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Phạm Thanh Niêm đã hệ thống hóa rõ ràng cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC. Tác giả đã mô tả trung thực thực trạng công tác kế toán tài chính tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN qua nguồn chứng từ và số liệu thực tế phát sinh trong tháng 12 năm 2016. Trên cơ sở chỉ ra các mặt tồn tại về chứng từ, thời điểm hạch toán và mức độ ứng dụng phần mềm, khóa luận đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện biểu mẫu và quy trình ghi nhận có tính ứng dụng thực tiễn cao cho đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Lý luận chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp theo Thông tư 200/TT/201-BTC. Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN. Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Thương mại Thái Sơn TĐN. LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP THEO THÔNG TƯ 200/TT/2014-BTC.

Đặc điểm của doanh nghiệp xây lắp và sự ảnh hưởng đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Đặc điểm của ngành xây dựng cơ bản và sản phẩm xây lắp. Xây dựng cơ bản (XDCB) là ngành sản xuất vật chất quan trọng mang tính chất sản xuất công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Ngành XDCB mang những đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rõ nét ở sản phẩm xây lắp và quá trình sản xuất sản phẩm của ngành như sau:  Sản phẩm ngành xây lắp là những công trình, hạng mục công trình có quy mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc và có thời gian thi công kéo dài;  Sản phẩm xây lắp thi công được chia làm nhiều giai đoạn, bao gồm:  Giai đoạn chuẩn bị;  Giai đoạn thi công móng;  Giai đoạn thi công phần thô;  Giai đoạn hoàn thiện.

 Sản phẩm xây lắp bị cố định tại vị trí sản xuất điều này khiến các yếu tố sản xuất phải linh hoạt di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm.  Sản phẩm xây lắp không nhập kho mà được tiêu thụ trực tiếp; 1. Sự ảnh hưởng của đặc điểm ngành xây dựng cơ bản đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm. Ngành xây dựng cơ bản có những đặc điểm chuyên biệt riêng dẫn tới sự ảnh hưởng đến việc quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành như sau:  Quy mô sản phẩm lớn, giai đoạn thi công kéo dài, mang tính chất phức tạp yêu cầu tổ chức quản lý và hạch toán phải có thiết kế thi công, dự toán công trình, đồng thời trong giai đoạn thi công cán bộ quản lý phải luôn so sánh chi phí thực tế với chi phí dự toán lấy căn cứ để điều chỉnh hợp lý và kịp thời.

 Sản phẩm xây lắp có nhiều công đoạn thi công, phần lớn công việc được thực hiện ngoài trời có thể chịu ảnh hưởng bởi điều kiện tự nhiên như: mưa, bão lũ,… điều này là một nhân tố tác động tới tiến độ công trình hoặc giá thành công trình hoàn thành. 1 Thang Long University Library  Sản phẩm xây lắp có địa điểm thi công thay đổi và mang tính thời vụ cần các yếu tố đầu vào và quản lý chi phí phải linh hoạt đảm bảo không ảnh hưởng tới giá cả đầu vào.  Sản phẩm xây lắp hoàn thành có quy mô lớn không thể nhập kho mà được tiêu thụ luôn theo giá dự toán hoặc theo giá thỏa thuận với chủ đầu tư. Giá vốn chỉ được tính khi sản phẩm xây lắp hoàn thành và sẵn sàng bàn giao.

Vai trò và nhiệm vụ của kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 1. Vai trò của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp Chi phí sản xuất và chất lượng sản phẩm là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới việc hoạt động của doanh nghiệp xây lắp. Quản lý đầu vào hợp lý không làm tăng chi phí nhưng vẫn phải đảm bảo chất lượng công trình tốt sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh cho doanh nghiệp. Do vậy, việc tổ chức kế toán chi phí sản xuất chính xác, hợp lý và tính đúng, tính đủ giá thành công trình xây lắp có ý nghĩa rất lớn trong công tác quản lý chi phí, giá thành xây dựng.

Việc kiểm tra tính hợp pháp hợp lệ của chi phí phát sinh ở doanh nghiệp nói chung và ở các tổ đội xây dựng nói riêng điều này đòi hỏi kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phải thực hiện công việc theo trình tự, logic, đầy đủ và chính xác và kiểm tra các khâu hạch toán như nguyên vật liệu, tiền lương, TSCĐ,… 1. Nhiệm vụ của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp Căn cứ vào những vai trò của kế toán đã được nêu trên và nhu cầu quản lý chi phí, giá thành sản phẩm yêu cầu kế toán phải thực hiện những nhiệm vụ cụ thể như sau:  Nhận thức đúng đắn về vị trí, vai trò và mối liên kế giữa kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm với toàn bộ các bộ phận trong doanh nghiệp;  Căn cứ vào đặc điểm tổ chức, đặc điểm quy trình sản xuất, khả năng hạch toán và yêu cầu quản lý để chọn đối tượng tập hợp chi phí sản xuất và đối tượng tính giá phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp;  Phản ánh đầy đủ, kịp thời và chính xác toàn bộ chi phí sản xuất thực tế phát sinh trong kỳ tính giá thành cũng như kỳ kế toán;  Thực hiện tập hợp những chi phí sử dụng chung cho nhiều công trình, HMCT và lựa chọn tiêu thức phân bổ hợp lý, thực hiện phân bổ cho các công trình theo các tiêu thức đã lựa chọn; 2  Kiểm tra tình hình thực hiện các định mức vật tư lao động, chi phí sử dụng máy thi công và các dự toán chi phí khác để phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, các chi phí ngoài kế hoạch trong thi công và các khoản thiệt hại, mất mát, hư hỏng… trong sản xuất để có các biện pháp kịp thời;  Xác định đúng đắn và bàn giao kịp thời khối lượng công tác xây dựng đã hoàn thành. Định kỳ kiểm tra và đánh giá khối lượng thi công dở dang theo nguyên tắc quy định;  Đánh giá đúng đắn kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh ở từng công trình, hạng mục công trình, từng bộ phận thi công, đội xây dựng,… trong từng thời kỳ nhằm phục vụ cho yêu cầu quản lý của lãnh đạo doanh nghiệp. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp 1.

Những vấn đề chung về chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp 1. Khái niệm chi phí sản xuất Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra trong kỳ để phục vụ cho hoạt động sản xuất sản phẩm xây lắp. Phân loại chi phí sản xuất Phân loại chi phí sản xuất được tiến hành dựa trên nhiều tiêu thức khác nhau tùy thuộc vào mục đích và yêu cầu cụ thể của từng doanh nghiệp, nhưng đều đáp ứng các yêu cầu đưa ra là khoa học và hợp lý trong công tác kế toán, công tác hạch toán và tính giá thành. Mỗi cách phân loại chi phí đều có công dụng nhất định đối với công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra, kiểm soát chi phí.

Việc phân loại chi phí giúp nâng cao tính chi tiết của thông tin, tính quản lý và hiệu quả sử dụng hạch toán trong doanh nghiệp. Thông thường các chi phí sản xuất được phân loại cụ thể theo các tiêu thức như sau.  Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí.  Chi phí nguyên liệu, vật liệu: Là toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, vật kết cấu, công cụ dụng cụ, nhiên liệu, động lực… mà doanh nghiệp sử dụng trong quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp;  Chi phí nhân công: Là toàn bộ các khoản chi phí về tiền lương, các khoản trích theo lương bao gồm: BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN của người lao động;  Chi phí khấu hao TSCĐ: Là toàn bộ chi phí khấu hao TSCĐ sử dụng vào hoạt động sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp xây lắp; 3 Thang Long University Library  Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là toàn bộ số tiền mà doanh nghiệp phải trả về các dịch vụ bên ngoài sử dụng vào quá trình xây lắp của doanh nghiệp như tiền điện, tiền điện thoại, tiền nước, tiền thuê máy móc…;  Chi phí bằng tiền khác: Là toàn bộ các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp của doanh nghiệp ngoài các yếu tố chi phí trên và được thanh toán bằng tiền.

 Phân loại chi phí sản xuất theo khoản mục chi phí tính giá thành. Đây là cách phân loại chi phí phổ biến nhất trong các doanh nghiệp hiện nay vì cách phân loại này giúp doanh nghiệp phân chia chi phí khoa học đảm bảo không bị nhầm lẫn giữa các chi phí với nhau, bên cạnh đó việc phân loại chi phí này phù hợp với yêu cầu quản lý chi phí sản xuất theo dự toán. Tiêu thức phân loại này chỉ rõ các khoản mục chi phí của doanh nghiệp bỏ ra cho từng lĩnh vực hoạt động, từng địa điểm phát sinh chi phí. Việc phân loại chi phí được thể hiện dưới đây.

 Chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp: Là chi phí về nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, vật kết cấu… sử dụng cho mục đích trực tiếp sản xuất, trực tiếp cấu thành lên sản phẩm xây lắp. Chi phí nguyên vật liệu sử dụng cho mục đích sản xuất chung và chi phí sử dụng máy thi công không được tính vào khoản mục này;  Chi phí nhân công trực tiếp: Là chi phí tiền lương, tiền công của công nhân trực tiếp tham gia xây lắp công trình. Khoản mục này không bao gồm các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp (BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN ) và tiền ăn ca;  Chi phí sử dụng máy thi công: Là chi phí sử dụng máy thi công thực hiện khối lượng công tác xây lắp bằng máy bao gồm: lương chính, lương phụ, phụ cấp lương nhân viên lái máy, chi phí nguyên liệu, nhiên liệu, CCDC, khấu hao máy thi công, dịch vụ mua ngoài, chi phí khác bằng tiền, chi phí sửa chữa lớn máy thi công và chi phí công trình tạm thời cho máy thi công.