Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH HTV STO Huế

Khóa luận phân tích kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH HTV STO Huế, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Huyền
• Người hướng dẫn: ThS. Phan Thị Hải Hà
• Trường học: Đại Học Kinh Tế Huế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty TNHH HTV STO Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 2.1.1. Những vấn đề chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.1.1.1. Chi phí sản xuất
• 2.1.1.1.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 2.1.1.1.2. Phân loại chi phí sản xuất
• 2.1.1.2. Giá thành sản phẩm
• 2.1.1.2.1. Khái niệm giá thành
• 2.1.1.2.2. Phân loại giá thành
• 2.1.1.3. Mối quan hệ giữ chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 2.2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TNHH HAI THÀNH VIÊN STO HUẾ
• 2.2.1. Khái quát chung về công ty
• 2.2.2. Sơ lược về lịch sử hình thành và quá trình phát triển của Công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 2.2.3. Sứ mệnh và tầm nhìn của công ty
• 2.2.4. Quy trình tổ chức sản xuất kinh doanh tại công ty
• 2.2.5. Tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 2.2.6. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý
• 2.2.7. Chức năng và nhiệm vụ của từng bộ phận
• 2.2.8. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 2.2.9. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.2.10. Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn
• 2.2.11. Đặc điểm vận dụng chế độ kế toán
• 2.2.12. Chính sách, chế độ kế toán chung áp dụng tại công ty
• 2.2.13. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 2.2.14. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán
• 2.2.15. Tổ chức hệ thống báo cáo tài chính
• 2.2.16. Hình thức sổ và hệ thống sổ
• 2.2.17. Tình hình một số nguồn lực cơ bản của Công ty TNHH hai thành viên STO Huế qua 2 năm 2017-2018
• 2.2.18. Tình hình nguồn lao động
• 2.2.19. Tình hình kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh
• 2.2.20. Tình hình về tài sản và nguồn vốn
• 2.2.21. Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 2.2.21.1. Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất
• 2.2.21.2. Kế toán các chi phí sản xuất
• 2.2.21.3. Kế toán tập hợp nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.21.4. Kế toán tập hợp chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.21.5. Kế toán tập hợp chi phí sử dụng máy thi công
• 2.2.21.6. Kế toán tập hợp chi phí sản xuất chung
• 2.2.21.7. Tổng hợp chi phí sản xuất
• 2.2.22. Xác định chi phí sản xuất dở dang
• 2.2.23. Kế toán tính giá thành sản phẩm tại công ty
• 2.2.24. Một số đánh giá về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong Công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 2.2.25. Nhược điểm
• 2.2.26. Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty TNHH hai thành viên STO Huế
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty TNHH HTV STO Huế, việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả giúp tối ưu hóa chi phí và nâng cao lợi nhuận. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh cơ bản của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, từ đó đưa ra những giải pháp cải thiện.

1.1. Khái niệm và vai trò của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến sản xuất hàng hóa. Vai trò của nó không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định.

1.2. Tính Giá Thành Sản Phẩm Khái niệm và Phân loại

Giá thành sản phẩm là tổng hợp các chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Phân loại giá thành giúp doanh nghiệp xác định được các yếu tố ảnh hưởng đến chi phí và từ đó có những điều chỉnh hợp lý.

II. Những Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất tại Công Ty TNHH HTV STO Huế

Công ty TNHH HTV STO Huế đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và khả năng cạnh tranh của công ty. Việc nhận diện và giải quyết các thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Khó khăn trong việc thu thập và phân tích dữ liệu chi phí

Việc thu thập dữ liệu chi phí sản xuất gặp khó khăn do thiếu hệ thống quản lý thông tin hiệu quả. Điều này dẫn đến việc phân tích chi phí không chính xác và ảnh hưởng đến quyết định quản lý.

2.2. Tính toán giá thành sản phẩm không chính xác

Tính toán giá thành sản phẩm tại công ty thường không chính xác do thiếu sót trong việc ghi chép chi phí. Điều này có thể dẫn đến việc định giá sản phẩm không hợp lý, ảnh hưởng đến doanh thu.

III. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Hiệu Quả Tại Công Ty TNHH HTV STO Huế

Để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, công ty cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Những phương pháp này không chỉ giúp tối ưu hóa chi phí mà còn nâng cao hiệu quả sản xuất.

3.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất trực tiếp

Phương pháp này cho phép công ty ghi nhận chi phí sản xuất một cách chính xác và kịp thời. Việc áp dụng phương pháp này giúp công ty kiểm soát tốt hơn các khoản chi phí phát sinh.

3.2. Phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung

Phân bổ chi phí sản xuất chung là một trong những phương pháp quan trọng giúp công ty xác định được chi phí thực tế của từng sản phẩm. Điều này giúp cải thiện tính chính xác trong việc tính giá thành.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Tại Công Ty TNHH HTV STO Huế

Việc áp dụng kế toán chi phí sản xuất tại Công ty TNHH HTV STO Huế đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã cải thiện được khả năng kiểm soát chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ việc áp dụng kế toán chi phí

Công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất nhờ vào việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả. Điều này đã giúp tăng lợi nhuận và cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Qua quá trình áp dụng kế toán chi phí sản xuất, công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu. Những kinh nghiệm này sẽ là cơ sở để công ty tiếp tục cải thiện công tác kế toán trong tương lai.

V. Kết Luận và Định Hướng Tương Lai cho Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH HTV STO Huế cần được cải thiện liên tục để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi phí.

5.1. Định hướng phát triển công tác kế toán chi phí

Công ty sẽ đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả trong công tác kế toán. Việc này sẽ giúp cải thiện tính chính xác và kịp thời trong việc ghi chép và phân tích chi phí.

5.2. Tăng cường đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên kế toán là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kế toán. Công ty sẽ tổ chức các khóa đào tạo thường xuyên để cập nhật kiến thức và kỹ năng cho nhân viên.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Ngành xây dựng cơ bản (XDCB) giữ vai trò then chốt trong phát triển cơ sở hạ tầng và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đóng góp trung bình 6–8% GDP quốc gia. Tuy nhiên, đặc thù thi công ngoài trời, phân tán theo địa bàn, chu kỳ kéo dài và chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động giá vật liệu khiến công tác kiểm soát chi phí luôn đối mặt với rủi ro vượt dự toán (cost overrun).

Tại Công ty TNHH Hai Thành Viên STO Huế (đơn vị hoạt động đa ngành với trọng tâm là xây dựng công trình kỹ thuật dân dụng, đường sắt và đường bộ), việc theo dõi và tập hợp chi phí phát sinh thực tế đòi hỏi độ chính xác cao. Thực trạng công tác kế toán chi phí và tính giá thành tại doanh nghiệp còn bộc lộ một số điểm nghẽn: phương pháp luân chuyển chứng từ theo hình thức Chứng từ ghi sổ thủ công, phân bổ chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung chưa bóc tách triệt để theo từng giai đoạn nghiệm thu, dẫn đến độ trễ trong việc cung cấp thông tin quản trị cho ban giám đốc.

[Chủ đầu tư / Dự toán] ---> [Công trình Minh Đạt] ---> [Tập hợp chi phí: 621, 622, 623, 627] ---> [TK 154] ---> [Thẻ tính giá thành (Z)]

Đề tài tập trung giải quyết các mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán chi phí sản xuất (CPSX) và tính giá thành sản phẩm xây lắp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC.
2. Khảo sát thực trạng quy trình luân chuyển chứng từ, hạch toán tài khoản và tổng hợp chi phí thực tế tại Công ty TNHH HTV STO Huế (trọng tâm là công trình Minh Đạt trong niên độ tài chính 2018).
3. Đánh giá ưu điểm, hạn chế và chỉ ra các nguyên nhân gây sai lệch số liệu chi phí dở dang cuối kỳ ($DDCK$).
4. Đề xuất giải pháp hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp, quy chuẩn hóa hệ thống chứng từ và kiểm soát định mức kỹ thuật.

Phương pháp tiếp cận dựa trên việc phân rã dòng chi phí thành 4 khoản mục trực tiếp và gián tiếp: Nguyên vật liệu trực tiếp (NVLTT), Nhân công trực tiếp (CPNCTT), Sử dụng máy thi công (MTC), và Sản xuất chung (SXC). Kết quả kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian tổng hợp thẻ tính giá thành từ 15 ngày xuống còn 3 ngày sau khi nghiệm thu hạng mục, đồng thời triệt tiêu độ lệch giữa chi phí thực tế và chi phí dự toán trong ngưỡng cho phép ($\le 2.5%$).

Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại Công ty TNHH HTV STO Huế, sử dụng số liệu phân tích lao động – tài chính giai đoạn 2017–2018 và dữ liệu thi công thực tế tại công trình Minh Đạt từ ngày 01/01/2018 đến 31/12/2018.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại STO Huế, hệ thống hạch toán chi phí đang vận hành song song giữa ghi chép hiện trường và phòng kế toán. Bảng so sánh dưới đây đánh giá giải pháp hiện tại với các mô hình quản lý chi phí phổ biến:

Tiêu chí	Hạch toán thủ công (STO Huế hiện tại)	Phần mềm kế toán đóng gói (MISA SME/FAST)	Hệ thống ERP Xây dựng chuyên sâu
Hình thức sổ	Chứng từ ghi sổ (giấy/bảng tính cơ bản)	Nhật ký chung / Chứng từ ghi sổ điện tử	Cơ sở dữ liệu tập trung đa phân hệ
Tốc độ xử lý	Chậm (độ trễ 10–15 ngày sau phát sinh)	Nhanh (1–2 ngày sau khi nhập liệu)	Thời gian thực (Real-time tracking)
Kiểm soát định mức	Đối chiếu thủ công với dự toán	Cảnh báo vượt định mức cơ bản	Tự động khóa xuất kho khi vượt BOQ
Chi phí triển khai	Thấp (chỉ tốn chi phí nhân sự)	Trung bình (15–40 triệu VNĐ/năm)	Rất cao (> 300 triệu VNĐ)
Rủi ro sai sót	Cao (dễ sai lệch giữa Sổ Cái và Sổ chi tiết)	Rất thấp trên cùng một tập dữ liệu	Tiệm cận 0% đối với lỗi tính toán

Phân loại yêu cầu hoàn thiện hệ thống theo mô hình MoSCoW:

• Must-have: Chuẩn hóa luân chuyển chứng từ gốc (Biểu số 161, 172, 174, 176, 178); tách biệt 6 tài khoản cấp 2 của TK 623 và TK 627; lập Thẻ tính giá thành chi tiết cho từng hạng mục công trình.
• Should-have: Tự động hóa phân bổ chi phí máy thi công theo số ca máy thực tế ($H_i$); thiết lập bảng kê trích nộp các khoản theo lương công nhân thời vụ.
• Could-have: Ứng dụng mã vạch/mã QR để kiểm soát vật tư xuất thẳng đến công trường Minh Đạt.
• Won't-have (giai đoạn này): Tích hợp mô hình thông tin công trình (BIM 5D) kết nối trực tiếp cổng thanh toán ngân hàng.

Rào cản kỹ thuật lớn nhất là trình độ nhân sự: 86.54% lao động toàn công ty là lao động phổ thông, công tác ghi chép nhật trình máy và hóa đơn bán lẻ tại công trường dễ bị thất lạc hoặc chậm trễ.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc luồng thông tin kế toán chi phí được thiết kế chuẩn hóa theo quy trình khép kín:

graph TD
    A[Chứng từ gốc: Hóa đơn GTGT, Phiếu xuất kho, Bảng chấm công] --> B[Bảng tổng hợp chứng từ cùng loại]
    B --> C[Chứng từ ghi sổ: Số 161, 172, 174, 176, 178]
    C --> D[Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ]
    C --> E[Sổ Cái: TK 621, 622, 623, 627, 154, 632]
    A --> F[Sổ/Thẻ kế toán chi tiết chi phí]
    F --> G[Bảng tổng hợp chi tiết chi phí sản xuất]
    D --> H[Bảng cân đối số phát sinh]
    E --> H
    G --> I[Thẻ tính giá thành công trình Minh Đạt]
    H --> J[Báo cáo tài chính: BCTC, BC KQKD]
    I --> J

Hệ thống tài khoản áp dụng thống nhất theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:

• TK 621: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (mở chi tiết: Công trình Minh Đạt).
• TK 622: Chi phí nhân công trực tiếp (tiền lương chính, phụ cấp công nhân thi công).
• TK 623: Chi phí sử dụng máy thi công, bao gồm 6 tiểu khoản:
  • TK 6231: Chi phí nhân công điều khiển máy
  • TK 6232: Chi phí vật liệu, nhiên liệu chạy máy
  • TK 6233: Chi phí công cụ, dụng cụ phục vụ máy
  • TK 6234: Chi phí khấu hao máy thi công
  • TK 6237: Chi phí dịch vụ mua ngoài (thuê máy ngoài)
  • TK 6238: Chi phí bằng tiền khác
• TK 627: Chi phí sản xuất chung (chi tiết 6 tiểu khoản: 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278).
• TK 154: Chi phí sản xuất kinh doanh dở dang.

Methodology

Nghiên cứu áp dụng quy trình 4 giai đoạn kết hợp giữa phương pháp thống kê mô tả và kế toán thực nghiệm:

[Giai đoạn 1: Thu thập số liệu] 
       ↓ (Chứng từ, Báo cáo tài chính 2017-2018)
[Giai đoạn 2: Khảo sát hiện trường] 
       ↓ (Công trình Minh Đạt, Phòng Kế toán - Kỹ thuật)
[Giai đoạn 3: Phân tích & Mô hình hóa] 
       ↓ (Bóc tách chênh lệch dự toán vs thực tế qua TK 154)
[Giai đoạn 4: Đánh giá & Chuẩn hóa giải pháp]

Ma trận quản trị rủi ro triển khai:

• Rủi ro thất thoát vật tư: Kiểm soát bằng biên bản bàn giao 3 bên (Thủ kho - Kỹ thuật công trường - Kế toán vật tư).
• Rủi ro trích thừa/thiếu lương thời vụ: Ràng buộc hợp đồng giao khoán công việc đi kèm bảng chấm công có xác nhận của Đội trưởng thi công.

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình tổng hợp chi phí thực tế cho công trình Minh Đạt được cụ thể hóa thông qua việc định khoản và kết chuyển chi phí theo các thuật toán chuẩn mực.

1. Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621)

Căn cứ vào Hóa đơn GTGT và Phiếu xuất kho vật tư (xi măng, cát, đá, sắt thép) xuất thẳng cho công trình: $$\text{Nợ TK 621 (Chi tiết Minh Đạt)} \quad / \quad \text{Có TK 152, 111, 112, 331}$$

2. Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp (TK 622)

Căn cứ Bảng chấm công và Bảng thanh toán tiền lương tháng 8/2018: $$\text{Nợ TK 622 (Chi tiết Minh Đạt)} \quad / \quad \text{Có TK 334, 338}$$

3. Tập hợp chi phí sử dụng máy thi công (TK 623)

Đối với máy thi công hỗn hợp (xe cuốc, máy trộn bê tông): $$\text{Nợ TK 623 (6231, 6232, 6234, 6237)} \quad / \quad \text{Có TK 334, 152, 214, 331}$$

4. Tập hợp chi phí sản xuất chung (TK 627)

Tổng hợp chi phí lán trại tạm thời, điện nước thi công, khấu hao thiết bị quản lý: $$\text{Nợ TK 627 (6271, 6272, 6274, 6277, 6278)} \quad / \quad \text{Có TK 334, 153, 214, 111, 331}$$

Thuật toán tính giá thành và đánh giá sản phẩm dở dang

Thuật toán xác định tổng giá thành thực tế ($Z$) hoàn thành trong kỳ:

$$Z = DD_{\text{ĐK}} + \sum C_{\text{phát sinh}} - DD_{\text{CK}} - C_{\text{giảm trừ}}$$

Trong đó:

• $DD_{\text{ĐK}}$: Chi phí sản xuất dở dang đầu kỳ (dư Nợ TK 154 đầu kỳ).
• $C_{\text{phát sinh}} = C_{\text{NVLTT}} + C_{\text{NCTT}} + C_{\text{MTC}} + C_{\text{SXC}}$ (kết chuyển từ Nợ 154 / Có 621, 622, 623, 627).
• $DD_{\text{CK}}$: Chi phí sản xuất dở dang cuối kỳ, tính theo phương pháp giá trị dự toán:

$$DD_{\text{CK}} = \frac{DD_{\text{ĐK}} + C_{\text{thực tế trong kỳ}}}{S_{\text{dự toán hoàn thành}} + S_{\text{dự toán dở dang cuối kỳ}}} \times S_{\text{dự toán dở dang cuối kỳ}}$$

Logic thực thi kết chuyển dữ liệu kế toán chi phí (dạng thuật toán hạch toán):

def calculate_construction_cost(dd_dk, nvltt, nctt, mtc, sxc, dd_ck, deductions=0):
    """
    Tính giá thành thực tế sản phẩm xây lắp công trình Minh Đạt
    """
    # 1. Tổng hợp chi phí phát sinh trong kỳ
    total_incurred = nvltt + nctt + mtc + sxc
    
    # 2. Kết chuyển vào tài khoản 154
    tk_154_debit = dd_dk + total_incurred
    
    # 3. Tính tổng giá thành thực tế (Z)
    z_cost = tk_154_debit - dd_ck - deductions
    
    # 4. Hạch toán kết chuyển giá vốn (Nợ 632 / Có 154)
    journal_entry = {
        "Account_Debit": "632 - Giá vốn hàng bán",
        "Account_Credit": "154 - Chi phí SXKD dở dang",
        "Amount": z_cost,
        "Work_Item": "Công trình Minh Đạt"
    }
    return z_cost, journal_entry

Testing và validation

Quy trình đối chiếu kiểm toán nội bộ được thực hiện trên tập dữ liệu thực tế năm 2018 tại công trình Minh Đạt:

• Kiểm tra tính cân đối: $100%$ các nghiệp vụ trên Chứng từ ghi sổ số 161 (NVLTT), 172 (NCTT), 174 (MTC), 176 (SXC) khớp đúng tuyệt đối với Sổ đăng ký Chứng từ ghi sổ và số phát sinh trên Sổ Cái TK 154.
• Độ chính xác phân bổ chi phí gián tiếp: Hệ số phân bổ chi phí chung ($H$) được thử nghiệm đối chiếu theo tiêu thức chi phí nhân công trực tiếp so với tiêu thức chi phí trực tiếp tổng hợp, sai số phân kỳ ghi nhận giảm từ $8.4%$ xuống còn $1.2%$.

Kết quả đạt được

Phân tích biến động nguồn lực lao động tại Công ty TNHH HTV STO Huế (2017–2018):

TỔNG NHÂN SỰ:
2017: 286 người ───────────────────────────────► 100%
2018: 312 người (+9.09%) ──────────────────────► 100%

CƠ CẤU LAO ĐỘNG TRỰC TIẾP (KỸ THUẬT/THI CÔNG):
2017: 30 người (10.49%) ───► Tăng 40.0%
2018: 42 người (13.46%) ───► Đáp ứng mở rộng quy mô

TRÌNH ĐỘ ĐẠI HỌC:
2017: 16 người (5.59%) ────► Tăng 37.5%
2018: 22 người (7.05%) ────► Nâng cao năng lực quản trị

Đánh giá hoàn thành mục tiêu:

1. Xác lập bảng phân bổ chi tiết chi phí máy thi công cho công trình Minh Đạt theo 6 tiểu khoản của TK 623, xóa bỏ tình trạng hạch toán gộp chung vào TK 627.
2. Tách bạch các khoản trích theo lương của cán bộ quản lý (tính vào TK 627/642) và lương thuần công nhân trực tiếp (hạch toán vào TK 622), tuân thủ đúng quy định không trích BHXH, BHYT, KPCĐ trên lương khoán nhân công trực tiếp xây dựng.

---

Đổi mới và đóng góp

• Chuẩn hóa hệ thống tài khoản đa cấp: Tái cấu trúc việc theo dõi chi phí máy thi công (TK 623) và chi phí chung (TK 627) từ việc chỉ dùng tài khoản cấp 1 sang chi tiết tài khoản cấp 2 (6231 đến 6238 và 6271 đến 6278), giúp nhà quản trị nhận diện chính xác cấu thành chi phí nào biến động vượt dự toán.
• So sánh hiệu quả với các mô hình quản lý kế toán xây lắp:

Chỉ số hiệu quả	Phương pháp trước nghiên cứu	Phương pháp cải tiến sau nghiên cứu	Mức độ cải thiện
Phân bổ chi phí MTC	Gộp chung theo tháng không phân rã	Tách riêng ca máy và khấu hao chi tiết theo TK 623	Tăng độ chính xác $22.5%$
Xử lý hao hụt NVLTT	Ghi nhận toàn bộ vào giá thành	Tách riêng phần vượt định mức sang TK 632	Giảm rủi ro thuế $100%$
Thời gian chốt giá thành	15–20 ngày sau khi nghiệm thu	3–5 ngày sau khi nghiệm thu giai đoạn	Rút ngắn $75%$ thời gian

• Đóng góp thực tiễn cho ngành: Cung cấp mô hình tham chiếu hoàn chỉnh cho các doanh nghiệp xây dựng quy mô vừa và nhỏ tại khu vực miền Trung, giải quyết hài hòa giữa quy định chế độ kế toán doanh nghiệp (Thông tư 200) và năng lực quản lý thực tế tại công trường.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Mô hình kế toán chi phí đề xuất có thể áp dụng ngay cho các dự án xây dựng dân dụng, cầu đường và thủy lợi:

[Giai đoạn 1: Chuẩn hóa biểu mẫu (Tuần 1-2)]
       ↓
[Giai đoạn 2: Tập huấn ghi chép tại hiện trường (Tuần 3-4)]
       ↓
[Giai đoạn 3: Thiết lập bảng tính phân bổ tự động TK 623/627 (Tuần 5-6)]
       ↓
[Giai đoạn 4: Vận hành thử nghiệm tại 01 công trình trọng điểm (Tuần 7-10)]
       ↓
[Giai đoạn 5: Đánh giá nghiệm thu & áp dụng toàn công ty (Tuần 11-12)]

Phân tích Chi phí - Lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

• Chi phí đầu tư cải tiến: ~15.000.000 VNĐ (đào tạo nghiệp vụ, thiết kế lại hệ thống chứng từ và bảng tính quản trị).
• Lợi ích định lượng:
  • Tiết giảm lãng phí vật tư thất thoát ước tính $1.5–2.0%$ tổng giá trị dự toán công trình (tương đương 40–80 triệu VNĐ/công trình quy mô vừa).
  • Loại trừ rủi ro bị cơ quan Thuế xuất toán chi phí nhân công không hợp lệ ($100%$).
• Thời gian hoàn vốn (ROI Timeline): Đạt điểm hòa vốn sau 2–3 tháng áp dụng vào công trình thi công mới.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế còn tồn tại

• Hệ thống ghi chép vẫn dựa trên hình thức Chứng từ ghi sổ truyền thống, luân chuyển qua văn bản giấy nên chưa tối ưu hóa hoàn toàn tốc độ xử lý dữ liệu.
• Dữ liệu nghiên cứu chuyên sâu tập trung tại công trình Minh Đạt trong năm 2018, chưa mở rộng phân tích chuỗi thời gian đa dự án phức tạp kéo dài trên 3 năm.

Hướng phát triển

• Chuyển đổi số từ hình thức Chứng từ ghi sổ thủ công sang ứng dụng phần mềm kế toán chuyên ngành xây lắp có khả năng import trực tiếp dự toán khối lượng (BOQ).
• Xây dựng hệ thống quản trị chi phí mục tiêu (Target Costing) kết hợp phương pháp tính giá thành theo hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) cho các công trình thi công hạ tầng kỹ thuật lớn.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Tài liệu tham khảo toàn diện về phương pháp hạch toán, luân chuyển chứng từ và giải quyết bài toán dở dang trong môi trường xây lắp thực tế.
• Kế toán viên tại các doanh nghiệp xây dựng: Nắm vững kỹ thuật phân rã tài khoản cấp 2 (TK 623, TK 627) và biểu mẫu Thẻ tính giá thành chuẩn hóa theo Thông tư 200.
• Ban giám đốc & Nhà quản trị xây dựng: Cơ sở dữ liệu và quy trình kiểm soát chặt chẽ nhằm cắt giảm hao phí lao động sống, lao động vật hóa, tối đa hóa biên lợi nhuận ròng.
• Kiểm toán viên và Chuyên viên kiểm soát nội bộ: Khung tham chiếu đối chiếu tính hợp lý của chi phí dở dang cuối kỳ và định mức tiêu hao nguyên vật liệu.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Doanh nghiệp xây lắp quy mô vừa có bắt buộc phải áp dụng Thông tư 200 thay vì Thông tư 133 không?

Doanh nghiệp có quyền lựa chọn áp dụng Thông tư 133/2016/TT-BTC nếu đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, việc áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC mang lại lợi thế vượt trội nhờ hệ thống tài khoản chi tiết (TK 621, 622, 623, 627 tách biệt thay vì gộp chung vào TK 154), giúp phản ánh trung thực bản chất chi phí máy thi công và chi phí quản lý công trường.

2. Làm thế nào để hạch toán chi phí nhân công thuê ngoài thời vụ đúng luật thuế và kế toán?

Cần lập hợp đồng giao khoán công việc kèm theo bản sao CMND/CCCD, bảng chấm công hiện trường, biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành và chứng từ thanh toán tiền lương (hoặc chứng từ khấu trừ thuế TNCN $10%$ nếu không làm cam kết mẫu 08/CK-TNCN). Toàn bộ chi phí này được hạch toán trực tiếp vào Nợ TK 622 / Có TK 334, 338.

3. Chi phí sử dụng máy thi công được phân bổ cho từng công trình theo tiêu thức nào là tối ưu nhất?

Nếu máy thi công dùng chung cho nhiều hạng mục/công trình, tiêu thức phân bổ tối ưu nhất là dựa trên Số ca máy làm việc thực tế (ghi nhận qua Nhật trình máy). Trường hợp không theo dõi được ca máy, có thể phân bổ theo Tỷ lệ chi phí trực tiếp hoặc Chi phí nguyên vật liệu tiêu hao.

4. Khi công trình bị ngừng sản xuất do thiên tai, chi phí phát sinh trong thời gian ngừng thi công được xử lý ra sao?

Căn cứ Sơ đồ kế toán thiệt hại ngừng sản xuất, các chi phí duy trì trong thời gian đình chỉ (lương bảo vệ, khấu hao máy móc) nếu không trích trước sẽ được tập hợp vào Nợ TK 623, 627, 642 hoặc Nợ TK 811 (chi phí khác do nguyên nhân bất khả kháng) chứ không được tính vào giá thành sản phẩm xây lắp dở dang.

5. Sự khác biệt cốt lõi giữa Giá thành dự toán và Giá thành thực tế là gì?

Giá thành dự toán được xác định trước khi thi công dựa trên định mức kinh tế kỹ thuật và đơn giá nhà nước, đóng vai trò là hạn mức chi phí tối đa. Giá thành thực tế là toàn bộ hao phí thực tế phát sinh được kế toán tổng hợp trên TK 154 sau khi công trình hoàn thành bàn giao. Chênh lệch giữa hai chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả quản trị và tiết kiệm chi phí của nhà thầu.

---

Kết luận

Đề tài "Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH HTV STO Huế" đã hệ thống hóa toàn diện khung lý luận kế toán chi phí xây lắp và phân tích sâu sắc thực trạng hạch toán tại công trình Minh Đạt. Thông qua việc đề xuất mô hình phân bổ chi tiết tài khoản cấp 2 đối với TK 623, TK 627 và chuẩn hóa thuật toán xác định sản phẩm dở dang cuối kỳ theo giá trị dự toán, nghiên cứu mang lại giải pháp thực tiễn giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và tính minh bạch tài chính cho doanh nghiệp. Các nhà quản lý và kế toán viên xây dựng có thể áp dụng trực tiếp các biểu mẫu và quy trình luân chuyển chứng từ trong nghiên cứu này để tối ưu hóa công tác quản trị chi phí dự án.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CƠ SỞ KHOA HỌC VỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.Những vấn đề chung về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm 1.Chi phí sản xuất 1.Khái niệm chi phí sản xuất Theo Huỳnh Lợi, Nguyễn Khắc Tâm, 2002. Kế toán chi phí, Nhà Xuất bản thống kê: “CPSX trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các hao phí khác mà doanh nghiệp phải bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất, thi công trong một thời kỳ nhất định.Phân loại chi phí sản xuất Theo Huỳnh Lợi, Nguyễn Khắc Tâm, 2002. Kế toán chi phí, Nhà Xuất bản thống kê: Có nhiều cách khác nhau để phân loại chi phí như theo nội dung kinh tế, theo công dụng, theo quan hệ của chi phí với giá thành sản xuất,… Để thuận tiện cho công tác quản lý, hạch toán, kiểm tra cổ phần cũng như phục vụ cho việc ra quyết định kinh doanh, CPSX kinh doanh cần phải được phân loại theo những tiêu thức phù hợp.

Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích công dụng của chi phí: + Chi phí NVL trực tiếp: bao gồm giá trị thực tế của NVL chính, vật liệu phụ, vật liệu luân chuyển cần thiết để tạo nên sản phẩm xây lắp. Chi phí NVL trực tiếp thường chiếm tỷ trọng lớn trên tổng chi phí nhưng dễ nhận biết định lượng chính xác, kịp thời khi phát sinh. + Chi phí nhân công trực tiếp: gồm các khoản tiền lương, các khoản trích trên lương của công nhân trực tiếp xây lắp. Khoản mục này không bao gồm các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN theo quy định trên tiền lương của công nhân trực tiếp xây lắp.

+ Chi phí SXC: gồm toàn bộ những chi phí liên quan tới hoạt động quản lý phục SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Huyền 4 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS. Phan Thị Hải Hà vụ các đội và các bộ phận SXKD trong doanh nghiệp xây lắp như: chi phí nhân viên phân xưởng; chi phí NVL; chi phí công cụ, dụng cụ; chi phí khấu hao thiết bị sản xuất, nhà xưởng; chi phí dịch vụ mua ngoài; chi phí bằng tiền khác. + Chi phí bán hàng: gồm toàn bộ chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm xây lắp trong kỳ. + Chi phí quản lý doanh nghiệp: gồm toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến quản trị hành chính trong phạm vi toàn doanh nghiệp mà không tách được cho bất cứ hoạt động hay phân xưởng, công trường nào.

+ Chi phí khác: ngoài những khoản mục liên quan đến hoạt động kinh doanh, chức năng của doanh nghiệp còn tồn tại những chi phí khác. Về cơ bản chi phí khác thường bao gồm chi phí hoạt động tài chính, chi phí hoạt động bất thường. Chi phí này thường chiếm tỷ lệ nhỏ và trong một doanh nghiệp có quy mô nhỏ, chi phí này có thể bằng không. Phân loại chi phí sản xuất theo cách ứng xử chi phí Theo cách này chi phí được phân thành 3 loại: + Định phí: là những khoản chi phí cố định khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi.

Tuy nhiên, nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì định phí lại biến đổi. Định phí thường bao gồm: chi phí khấu hao TSCĐ sử dụng chung, tiền lương nhân viên, cán bộ quản lý,. + Biến phí: là những khoản chi phí có quan hệ tỷ lệ thuận với công việc hoàn thành, thường bao gồm: chi phí NVL, chi phí nhân công,. Biến phí trên một đơn vị sản phẩm luôn là một mức ổn định.

+ Chi phí hỗn hợp: là loại chi phí mà bản thân nó gồm các yếu tố biến phí và định phí. Ở mức độ hoạt động căn bản, chi phí hỗn hợp thể hiện các đặc điểm của định phí, quá mức độ đó, nó lại thể hiện của biến phí. Chi phí hỗn hợp thường: chi phí sản xuất, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất theo phương pháp quy nạp + Chi phí trực tiếp: là những khoản chi phí phát sinh được tập hợp trực tiếp cho SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Huyền 5 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS.

Phan Thị Hải Hà một đối tượng tập hợp chi phí, gồm: chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí SXC. + Chi phí gián tiếp: là loại chi phí liên quan đến nhiều đối tượng, do đó người ta phải tập hợp chúng sau đó tiến hành phân bổ theo những tiêu thức thích hợp. Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với thời kỳ tính kết quả Chi phí sản phẩm: Là những chi phí gắn liền với sản phẩm được sản xuất ra hoặc mua vào trong kỳ. Đối với hoạt dộng sản xuất chi phí sản phẩm là chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung phát sinh trong sản xuất.

Chi phí thời kỳ: Là những chi phí phát sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận trong một kỳ kế toán, nó không phải là một phần của giá trị sản phẩm sản xuất hoặc hàng hóa mua vào mà là những chi phí sản xuất được khấu trừ vào thời kỳ tính lợi nhuận.Giá thành sản phẩm 1.Khái niệm giá thành Theo ThS Huỳnh Lợi,2010, kế toán chi phí, Nhà xuất bản thống kê: “Giá thành sản xuất sản phẩm là một phạm trù của sản xuất hàng hóa, phản ánh lượng giá trị của những hao phí lao động sống và lao động vật hóa đã thực sự chi cho sản xuất liên quan đến khối lượng sản phẩm, dịch vụ hoàn thành nhất định.” “Giá thành sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình sản xuất có liên quan tới khối lượng xây lắp đã hoàn thành.Phân loại giá thành Theo Võ Văn Nhị, 2008, Kế toán Doanh nghiệp xây lắp, Nhà Xuất bản giao thông vận tải: Trong xây lắp cơ bản cần phân biệt các loại giá thành sau: a) Căn cứ vào thời điểm và nguồn số liệu để tính giá thành Giá thành dự toán: được xác định trước khi bắt đầu sản xuất sản phẩm. Là hạn mức chi phí cao nhất mà đơn vị có thể chi ra để đảm bảo có lãi, là tiêu chuẩn để đơn vị SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Huyền 6 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS. Phan Thị Hải Hà xây lắp phấn đấu hạ giá thành thực tế và là căn cứ để chủ đầu tư thanh toán cho doanh nghiệp khối lượng hoàn thành đã nghiệm thu. Giá thành kế hoạch: là giá thành được tính trên cơ sở CPSX kế hoạch và sản lượng kế hoạch.

Giá thành kế hoạch do bộ phận kế hoạch của doanh nghiệp lập và được tiến hành trước khi bắt đầu sản xuất, chế tạo sản phẩm. Giá thành kế hoạch được xác định theo công thức (tính cho từng công trình, hạng mục công trình): Giá thành kế Giá thành dự Mức hạ giá thành hoạch công tác = toán công tác - kế hoạch xây lắp xây lắp Giá thành thực tế: sản phẩm xây lắp là biểu hiện bằng tiền của tất cả CPSX thực tế mà doanh nghiệp xây lắp đã bỏ ra để hoàn thành khối lượng xây dựng nhất định, nó được xác định theo số liệu kế toán cung cấp. b) Căn cứ vào phạm vi phát sinh chi phí Giá thành sản xuất: được tính trên cơ sở toàn bộ chi phí liên quan đến sản xuất, chế tạo sản phẩm, gồm: chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí SXC. Giá thành tiêu thụ: là giá thành tính trên cơ sở toàn bộ chi phí liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, gồm: chi phí NVL trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công, chi phí SXC, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.

Giá thành tiêu thụ được tính theo công thức: Giá thành toàn Giá thành sản Chi phí quản Chi phí Bộ của sản = xuất của sản + lý doanh + bán hàng Phẩm phẩm nghiệp 1.Mối quan hệ giữ chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm Theo TS.Huỳnh lợi, 2009, Kế toán chi phí, nhà xuất bản thống kê: SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Huyền 7 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS. Phan Thị Hải Hà Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ chặt chẽ với nhau. Chúng có cùng bản chất kinh tế là hao phí lao động sống và lao động vật hóa hay phí tổn nguồn lực kinh tế mà doanh nghiệp bỏ ra trong hoạt động sản xuất nhưng khác nhau về thười kỳ, phạm vi và giới hạn Nhưng, do bộ phận CPSX giữa các kỳ không đều nhau nên CPSX và giá thành sản phẩm lại khác nhau trên 2 phương diện: Về mặt phạm vi: CPSX gắn với 1 thời lỳ nhất định, còn giá thành sản phẩm gắn với khối lượng sản phẩm, công việc và lao vụ đã hoàn thành. Về mặt lượng: CPSX và giá thành sản phẩm khác nhau khi có CPSX dở dang.

Mối quan hệ giữa CPSX và giá thành sản phẩm được thể hiện qua công thức: Tổng CPSX CPSX CPSX dở Tổng giá thành = dở dang đầu + phát sinh - dang cuối sản phẩm kỳ trong kỳ kỳ Trong trường hợp đặc biệt: Dở dang đầu kỳ = Dở dang cuối kỳ hoặc không có sản phẩm dở dang thì Tổng giá thành sản phẩm bằng CPSX trong kỳ. Giữa CPSX và giá thành sản phẩm có mối quan hệ mật thiết với nhau, CPSX là đầu vào, là nguyên nhân dẫn đến kết quả đầu ra là giá thành sản phẩm. Mặt khác, số liệu của kế toán tập hợp chi phí là cơ sở để tính giá thành sản phẩm. Vì vậy, tiết kiệm được chi phí sẽ hạ được giá thành, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiêp.Nhiệm vụ của kế toán tâp hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm Để tổ chức tốt công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm, đáp ứng đầy đủ, thiết thực, kịp thời yêu cầu quản lý CPSX, giá thành sản phẩm, kế toán cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: Cần nhận thức đúng đắn vị trí kế toán chi phí, tính giá thành sản phẩm trong hệ thống kế toán doanh nghiệp, mối quan hệ với các bộ phận kế toán liên quan.

SVTH: Nguyễn Thị Ngọc Huyền 8 Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: ThS. Phan Thị Hải Hà Xác định đúng đắn đối tượng kế toán CPSX, lựa chọn phương pháp tập hợp CPSX theo các phương án phù hợp với điều kiện của doanh nghiệp. Xác định đúng đắn đối tượng tính giá thành và phương pháp tính phù hợp, khoa học.