Khóa luận kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Xi măng Hà Tiên 1 Trạm Phú Hữu

Nghiên cứu đề tài tốt nghiệp về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xi măng Hà Tiên I, Trạm nghiền Phú Hữu.

• Tác giả: Lê Tú Oanh
• Người hướng dẫn: TS. Phan Mỹ Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm Tại Công Ty CP Xi Măng Hà Tiên I
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH SÁCH CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM
• 1.1. Những vấn đề chung
• 1.1.1. Chi phí sản xuất
• 1.1.1.1. Phân loại chi phí sản xuất
• 1.1.2. Giá thành sản phẩm
• 1.1.2.1. Phân loại giá thành sản phẩm
• 1.2. Tổ chức kế toán Chi phí sản xuất
• 1.2.1. Đối tượng và kỳ tính giá thành sản phẩm
• 1.2.2. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí sản xuất
• 1.2.2.1. Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất
• 1.2.2.2. Phân bổ chi phí sản xuất (nếu tập hợp CPSX gián tiếp)
• 1.2.2.3. Phân bổ chi phí sản xuất phụ
• 1.2.3. Kế toán chi phí sản xuất
• 1.2.3.1. Kế toán Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.3.2. Kế toán Chi phí nhân công trực tiếp
• 1.2.3.3. Kế toán Chi phí sản xuất chung
• 1.2.3.4. Kế toán về các khoản thiệt hại trong sản xuất
• 1.2.3.4.1. Kế toán sản phẩm hỏng trong sản xuất
• 1.2.3.4.2. Kế toán các khoản thiệt hại về ngừng sản xuất
• 1.2.3.5. Tổng hợp Chi phí sản xuất
• 1.2.4. Kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang
• 1.2.4.1. Phương pháp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 1.2.4.2. Phương pháp ước lượng SP hoàn thành tương đương
• 1.2.4.3. Tính trị giá SPDD theo chi phí sản xuất định mức
• 1.2.5. Phương pháp tính giá thành sản phẩm
• 1.2.5.1. Phương pháp tính giá thành giản đơn (trực tiếp)
• 1.2.5.2. Phương pháp tính giá thành theo hệ số
• 1.2.5.3. Phương pháp tính giá thành theo tỷ lệ
• 1.2.5.4. Phương pháp loại trừ chi phí sản xuất phụ
• 1.2.5.5. Phương pháp tính giá thành theo định mức
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CN CÔNG TY CP XI MĂNG HÀ TIÊN I – TRẠM NGHIỀN PHÚ HỮU
• 2.1. Giới thiệu về Công ty CP Xi măng Hà Tiên I và CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu
• 2.1.1. Tổng quan về Công ty CP Xi măng Hà Tiên I
• 2.1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.1.2. Lĩnh vực hoạt động
• 2.1.1.3. Tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.1.3.1. Bộ máy tổ chức Công ty CP Xi măng Hà Tiên I
• 2.1.2. Trạm nghiền Phú Hữu
• 2.1.2.1. Lịch sử hình thành
• 2.1.2.2. Bộ máy tổ chức của Trạm
• 2.1.2.3. Phòng Kế toán tài chính
• 2.1.2.4. Hình thức sổ kế toán áp dụng
• 2.1.2.5. Phương pháp hạch toán
• 2.2. Thực trạng về “Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu”
• 2.2.1. Phân loại chi phí sản xuất kinh doanh
• 2.2.2. Đặc điểm kế toán tập hợp chi phí và giá thành
• 2.2.3. Quá trình tập hợp chi phí và tính giá thành
• 2.2.3.1. Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.2.3.2. Chi phí nhân công trực tiếp
• 2.2.3.3. Chi phí sản xuất chung
• 2.2.4. Đánh giá SPDD và tính giá thành sản phẩm
• 2.2.4.1. Đánh giá sản phẩm dở dang: theo chi phí nguyên vật liệu chính
• 2.2.4.2. Tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG III: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CN CÔNG TY CP XI MĂNG HÀ TIÊN I – TRẠM NGHIỀN PHÚ HỮU
• 3.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu
• 3.1.1. Nhược điểm
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Sản Xuất và Tính Giá Thành Sản Phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Đặc biệt, tại Công ty CP Xi Măng Hà Tiên I, việc này không chỉ giúp kiểm soát chi phí mà còn ảnh hưởng đến quyết định giá bán sản phẩm. Việc hiểu rõ về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.1. Khái niệm về Chi Phí Sản Xuất

Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí lao động và vật chất trong quá trình sản xuất. Theo Trịnh Ngọc Anh (2012), chi phí này được biểu hiện bằng tiền và có vai trò quan trọng trong việc xác định giá thành sản phẩm.

1.2. Tầm Quan Trọng của Tính Giá Thành Sản Phẩm

Tính giá thành sản phẩm không chỉ giúp doanh nghiệp xác định lợi nhuận mà còn là cơ sở để đưa ra các quyết định chiến lược về giá bán. Việc này đặc biệt quan trọng trong ngành sản xuất xi măng, nơi cạnh tranh rất cao.

II. Vấn Đề và Thách Thức trong Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Công ty CP Xi Măng Hà Tiên I đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất. Sự biến động của giá nguyên liệu và chi phí lao động là những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Ngoài ra, việc phân bổ chi phí sản xuất cũng gặp nhiều khó khăn do tính chất phức tạp của quy trình sản xuất.

2.1. Biến Động Giá Nguyên Liệu

Giá nguyên liệu đầu vào thường xuyên thay đổi, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sản xuất. Việc này đòi hỏi công ty phải có chiến lược mua sắm hợp lý để giảm thiểu chi phí.

2.2. Khó Khăn trong Phân Bổ Chi Phí

Phân bổ chi phí sản xuất cho từng sản phẩm là một thách thức lớn. Công ty cần áp dụng các phương pháp phân bổ hợp lý để đảm bảo tính chính xác trong việc tính giá thành sản phẩm.

III. Phương Pháp Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Hiệu Quả

Để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, Công ty CP Xi Măng Hà Tiên I cần áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại. Việc này không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình mà còn nâng cao độ chính xác trong việc tính toán chi phí và giá thành sản phẩm.

3.1. Phương Pháp Tập Hợp Chi Phí Trực Tiếp

Phương pháp này cho phép công ty ghi nhận chi phí sản xuất trực tiếp liên quan đến từng sản phẩm. Điều này giúp tăng tính chính xác trong việc tính giá thành sản phẩm.

3.2. Phương Pháp Phân Bổ Chi Phí Gián Tiếp

Đối với các chi phí gián tiếp, công ty cần áp dụng các tiêu thức phân bổ hợp lý để đảm bảo rằng chi phí được phân bổ công bằng cho từng sản phẩm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí sản xuất tại Công ty CP Xi Măng Hà Tiên I đã mang lại nhiều lợi ích. Công ty đã có thể kiểm soát chi phí tốt hơn và nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.1. Cải Thiện Quản Lý Chi Phí

Việc áp dụng các phương pháp kế toán hiện đại đã giúp công ty cải thiện quản lý chi phí, từ đó giảm thiểu lãng phí và tăng lợi nhuận.

4.2. Tăng Cường Độ Chính Xác trong Tính Giá Thành

Kết quả cho thấy độ chính xác trong việc tính giá thành sản phẩm đã được nâng cao, giúp công ty đưa ra quyết định giá bán hợp lý hơn.

V. Kết Luận và Tương Lai của Kế Toán Chi Phí Sản Xuất

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty CP Xi Măng Hà Tiên I có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải tiến quy trình kế toán để đáp ứng tốt hơn với sự biến động của thị trường.

5.1. Định Hướng Phát Triển

Công ty cần xây dựng các chiến lược dài hạn để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Sự

Đào tạo nhân sự trong lĩnh vực kế toán sẽ giúp công ty nâng cao năng lực quản lý chi phí và tính giá thành sản phẩm một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tiếp cận hoạt động quản trị chi phí và giá thành trong ngành sản xuất công nghiệp nặng thông qua trường hợp thực tế tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu. Theo lập luận của tác giả, mục đích cốt lõi của doanh nghiệp là tối đa hóa lợi nhuận dựa trên phần chênh lệch giữa giá bán thu về và chi phí đầu tư bỏ ra. Trong bối cảnh sản xuất quy mô lớn với nhiều chủng loại hàng hóa mang tính cạnh tranh cao, quản trị chi phí sản xuất và tính giá thành là công cụ mang tính quyết định bên cạnh chất lượng sản phẩm. Thực tiễn tại Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 ghi nhận giá bán xi măng trên thị trường có xu hướng cao hơn các đối thủ cùng ngành. Nguyên nhân xuất phát từ hai yếu tố chính: sự biến động tăng giá của nguyên vật liệu đầu vào và phương thức hạch toán khi toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ được tính dồn hết vào giá thành toàn bộ của kỳ đó, tạo ra độ chênh lệch giá thành đáng kể giữa các chu kỳ sản xuất. Đề tài được thực hiện nhằm làm rõ sự khác biệt giữa cơ sở lý thuyết kế toán đã học và thực tiễn tổ chức hạch toán giá thành tại cơ sở sản xuất.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

1. Đi sâu nghiên cứu các yếu tố cấu thành nên giá thành và các phương pháp tính giá thành nói chung và cách tính giá thành sản phẩm tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu nói riêng.
2. Phân tích một số tác động của kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
3. Đề ra một số biện pháp tiết kiệm chi phí sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác lập như sau:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại đơn vị sản xuất xi măng.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào quy trình kế toán tập hợp các khoản mục chi phí sản xuất và kỹ thuật tính giá thành sản phẩm hoàn thành tại trạm nghiền.
• Phạm vi không gian: Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu (Địa chỉ: Tổ 8, khu phố 4, phường Phú Hữu, Quận 9, TP. Hồ Chí Minh).
• Phạm vi thời gian: Quá trình nghiên cứu thực tế thực hiện từ ngày 28/04/2014 đến ngày 20/07/2014; dữ liệu kế toán và sổ sách phục vụ khảo sát, minh chứng được thu thập trong tháng 11/2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt lý luận, khóa luận dựa trên hệ thống khái niệm chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm (trích dẫn theo Trịnh Ngọc Anh, 2012). Chi phí sản xuất được xác định là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa biểu hiện bằng tiền tệ phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh tại một thời điểm nhất định, cấu thành qua hai mặt định tính (yếu tố vật chất tiêu hao) và định lượng (mức độ tiêu hao được tiền tệ hóa). Tác giả hệ thống hóa các phân loại chi phí theo chức năng hoạt động (chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất), theo nội dung kinh tế (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công, khấu hao tài sản cố định, dịch vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác), theo mối quan hệ ứng xử (biến phí, định phí, chi phí hỗn hợp) và theo phương pháp tập hợp (trực tiếp, gián tiếp). Khung giá thành được xem xét qua các góc độ thời điểm (kế hoạch, định mức, thực tế) và phạm vi phát sinh (giá thành sản xuất, giá thành toàn bộ).

Khóa luận viện dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính để làm căn cứ đối chiếu hệ thống tài khoản (TK 621, TK 622, TK 627, TK 154, TK 631, TK 632) và quy trình hạch toán hàng tồn kho. Đồng thời, văn bản trình bày các công thức toán học phục vụ kỹ thuật kế toán chi phí:

• Phân bổ chi phí sản xuất gián tiếp: Theo định mức tiêu hao nguyên vật liệu, theo hệ số tiêu hao, theo khối lượng thành phẩm, theo giờ máy hoạt động, hoặc theo tỷ lệ tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất.
• Đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ: Phương pháp theo chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (áp dụng khi nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng trên 80%), phương pháp ước lượng sản phẩm hoàn thành tương đương và phương pháp tính theo chi phí sản xuất định mức.
• Phương pháp tính giá thành sản phẩm: Phương pháp giản đơn (trực tiếp), phương pháp theo hệ số, phương pháp theo tỷ lệ, phương pháp loại trừ chi phí sản xuất phụ và phương pháp tính giá thành định mức (xác định chênh lệch do thay đổi định mức và chênh lệch do thoát ly định mức).

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua quan sát, phỏng vấn trực tiếp cán bộ kỹ thuật tại dây chuyền sản xuất để nắm bắt quy trình công nghệ nghiền xi măng; dữ liệu thứ cấp được thu thập từ chứng từ gốc, sổ kế toán chi tiết, sổ tổng hợp tại Phân xưởng sản xuất chính và Phòng Kế toán tài chính của trạm, kết hợp tham khảo tài liệu kỹ thuật ngành sản xuất vật liệu xây dựng.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Sử dụng kỹ thuật đối chiếu, so sánh giữa định mức kỹ thuật với số liệu thực tế phát sinh, tổng hợp số liệu chi phí và tính toán giá thành theo các chỉ tiêu kế toán chuyên ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm

Chương này trình bày hệ thống lý luận kế toán chi phí sản xuất và giá thành trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Tác giả phân định rõ mối quan hệ giữa chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm: giống nhau về bản chất là biểu hiện bằng tiền của hao phí lao động, nhưng khác nhau về lượng khi chi phí sản xuất gắn liền với chu kỳ thời gian nhất định, còn giá thành gắn liền với khối lượng sản phẩm, công việc, lao vụ đã hoàn thành.

Nội dung trọng tâm phân tích kỹ thuật hạch toán các khoản mục chi phí:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Nguyên tắc hạch toán ghi nhận giá trị xuất dùng, xử lý vật liệu dùng không hết nhập lại kho hoặc chuyển kỳ sau; phần chi phí nguyên vật liệu vượt định mức không được tính vào giá thành mà kết chuyển thẳng vào giá vốn hàng bán (TK 632).
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Phản ánh tiền lương, các khoản phụ cấp, bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN), kinh phí công đoàn (KPCĐ) và tiền ăn giữa ca của công nhân trực tiếp vận hành. Khoản vượt định mức cũng bị loại khỏi giá thành sản phẩm để hạch toán vào TK 632.
• Chi phí sản xuất chung (TK 627): Phân loại chi tiết thành biến phí và định phí sản xuất chung tại các phân xưởng, tổ đội, bao gồm khấu hao tài sản cố định, vật tư tiêu hao, dịch vụ mua ngoài.
• Hạch toán thiệt hại trong sản xuất: Phân định rủi ro thành sản phẩm hỏng sửa chữa được (theo dõi qua TK 138, chi phí sửa chữa trừ bồi thường) và sản phẩm hỏng không sửa chữa được (giá trị thiệt hại sau khi trừ phế liệu thu hồi được tính vào chi phí hoặc xử lý bồi thường); ngừng sản xuất có kế hoạch (trích trước qua TK 335) và ngừng sản xuất ngoài kế hoạch (phân bổ qua TK 242 hoặc hạch toán vào chi phí thời kỳ).
• Phương pháp đánh giá sản phẩm dở dang và tính giá thành: Trình bày chi tiết công thức tính toán theo 3 kỹ thuật đánh giá dở dang và 5 phương pháp tính giá thành (giản đơn, hệ số, tỷ lệ, loại trừ chi phí sản xuất phụ, định mức).

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức sản xuất và công tác kế toán tại đơn vị thực tế. Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 có vốn điều lệ 1.980 tỷ đồng, mã cổ phiếu HT1. Trạm nghiền Phú Hữu được khởi công xây dựng ngày 29/03/2007 với tổng mức đầu tư 918 tỷ đồng, diện tích 20 ha, trang bị dây chuyền công nghệ từ các hãng ABB (Thụy Sỹ), Loesche và Haver & Boecker (Đức). Trạm đạt công suất thiết kế 2.000 tấn PCB/năm (theo số liệu ghi nhận trong văn bản), máng xuất thủy đạt 3.000 tấn xi măng/ngày, vận hành qua 2 dây chuyền (dây chuyền 1 chạy từ ngày 31/08/2009, dây chuyền 2 chạy từ ngày 15/10/2010).

Bộ máy kế toán tại trạm gồm 5 nhân sự dưới sự chỉ đạo của Trưởng phòng Kế toán tài chính, phân công cụ thể: Kế toán tổng hợp (1), Thủ quỹ (1), Kế toán thanh toán tiền mặt (1), Kế toán thanh toán tiền gửi ngân hàng (1), Kế toán giá thành và vật tư (1). Đơn vị áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12, đơn vị tiền tệ VND, hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền.

Thực tế hạch toán chi phí và tính giá thành tại trạm ghi nhận các đặc điểm:

• Đối tượng tập hợp chi phí: Mở theo từng phòng ban và phân xưởng.
• Đối tượng tính giá thành: Khối lượng sản phẩm xi măng hoàn thành. Kỳ tính giá thành ấn định vào cuối mỗi tháng.
• Đánh giá sản phẩm dở dang: Tính trên cơ sở chi phí nguyên vật liệu chính (clinker, thạch cao, đá vôi, đá mu rùa) theo định mức cấu thành sản phẩm của từng dây chuyền.
• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Mở tài khoản chi tiết theo mã số phụ (62100.000000) cho từng nhóm vật tư như thạch cao, chất trợ nghiền, vỏ bao XM PCB40, vỏ bao ASTM C150 TYPE I, vỏ bao xi măng đa dụng, vỏ bao xi măng xây tô, vỏ bao gia cố đất.
• Chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Chi tiết mã tiền lương và ăn ca độc hại. Quy chế chi trả ghi nhận: Công ty mẹ thanh toán hộ lương nhân viên cho trạm, sau đó trạm căn cứ thông báo để ghi nhận chi phí và phản ánh khoản nợ nội bộ phải trả về công ty.

Văn bản cung cấp số liệu chi tiết về tiêu hao và chi phí sản xuất trong tháng 11/2012 qua các bảng biểu hạch toán:

Bảng tổng hợp nguyên liệu và vỏ bao xuất dùng sản xuất tháng 11/2012:

Khoản mục nguyên liệu / Vật tư	Đơn vị tính	Khối lượng xuất cho sản xuất
Clinker hạt Bình Phước	Tấn	38.323,410
Clinker Kiên Lương Lò 1	Tấn	48.680,469
Clinker Kiên Lương Lò 2	Tấn	9.220,140
Clinker thứ phẩm	Tấn	1.088,000
Tổng Clinker xuất dùng	Tấn	97.313,019
Thạch cao	Tấn	2.935,856
Đá vôi Kiên Lương	Tấn	4.335,856
Đá vôi Bình Phước	Tấn	446,000
Phụ gia xỉ	Tấn	1.514,615
Pozolane Minh Tiến	Tấn	0,000
Tổng nguyên liệu sản xuất	Tấn	106.099,551
Dầu MFO	Tấn	47.251,00
Chất trợ nghiền BASF	Tấn	0,056
Vỏ bao giấy PCB40 50kg	Cái	239.704,00
Vỏ bao giấy xi măng đa dụng	Cái	141.043,00
Vỏ bao giấy xi măng bê tông	Cái	52.800,00
Vỏ bao giấy xi măng xây tô 50kg	Cái	54.082,00
Vỏ bao PK xi măng chịu mặn phèn	Cái	9.362,00
Vỏ bao 50kg (1 lớp PP)	Cái	669,00
Tổng vỏ bao xuất sản xuất	Cái	1.779.647,00

Bảng kê chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh tháng 11/2012:

Khoản mục chi phí vật tư	Số phát sinh trong tháng (VND)
Clinker	44.121.461.824
Pouzzolane	1.788.973.082
Đá vôi	1.155.246.100
Thạch cao	2.017.462.883
Chất trợ nghiền	0
Phụ gia Xỉ	8.152.378.182
Vỏ bao	576.538.738
Dầu MFO	915.053.179
Chi phí điện	3.376.375.257
Tổng phát sinh chi phí NVL trực tiếp (TK 621)	62.103.489.245

Về chi phí nhân công trực tiếp, tỷ lệ trích các khoản theo lương cơ bản của công nhân sản xuất trực tiếp áp dụng tại đơn vị như sau:

• Bảo hiểm xã hội: Tỷ lệ 24% (17% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh; 7% khấu trừ vào lương người lao động).
• Bảo hiểm y tế: Tỷ lệ 4,5% (3% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh; 1,5% khấu trừ vào lương người lao động).
• Bảo hiểm thất nghiệp: Tỷ lệ 2% (1% tính vào chi phí sản xuất kinh doanh; 1% khấu trừ vào lương người lao động).
• Kinh phí công đoàn: Tỷ lệ 2% (tính toàn bộ vào chi phí sản xuất kinh doanh).

Chương 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng Hà Tiên I – Trạm nghiền Phú Hữu

Chương 3 tổng kết các đánh giá về ưu điểm và hạn chế trong công tác hạch toán tại trạm, từ đó đưa ra các khuyến nghị hoàn thiện.

• Đánh giá hạn chế: Trạm tồn tại nhược điểm lớn khi thực hiện phân bổ và kết chuyển toàn bộ chi phí sản xuất chung phát sinh trong tháng vào giá thành sản phẩm hoàn thành của kỳ đó mà không thực hiện phân tách giữa định phí sản xuất chung cố định phân bổ theo công suất bình thường và chi phí không phân bổ tính vào giá vốn. Điều này trực tiếp gây ra hiện tượng giá thành đơn vị xi măng biến động thất thường giữa các tháng, làm đội giá thành sản phẩm cao hơn các thương hiệu cạnh tranh trên thị trường.
• Đề xuất giải pháp: Cần hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí sản xuất chung theo đúng quy định chuẩn mực kế toán hàng tồn kho, kiểm soát định mức tiêu hao nguyên vật liệu chính (clinker, xỉ, thạch cao) và chi phí năng lượng điện tiêu thụ trong khâu nghiền. Đồng thời, tác giả đề xuất hoàn thiện quy trình đối chiếu số liệu lương thanh toán hộ từ công ty mẹ để đảm bảo việc phân bổ chi phí nhân công trực tiếp vào từng mã sản phẩm được chính xác, minh bạch.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được bức tranh chi phí thực tế tại Trạm nghiền Phú Hữu trong tháng 11/2012 với các kết quả cụ thể:

• Xác định tổng sản lượng nguyên liệu tiêu hao cho sản xuất trong tháng là 106.099,551 tấn, trong đó Clinker là nguyên liệu chiếm tỷ trọng áp đảo với 97.313,019 tấn (gồm nguồn từ Kiên Lương Lò 1, Lò 2, Bình Phước và Clinker thứ phẩm).
• Lập bảng tổng hợp giá trị chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phát sinh đạt 62.103.489.245 VND; chứng minh chi phí Clinker (44.121.461.824 VND) và phụ gia Xỉ (8.152.378.182 VND), chi phí điện (3.376.375.257 VND) là các yếu tố chi phối lớn nhất trong cơ cấu giá thành sản xuất xi măng tại trạm.
• Làm rõ cơ chế thanh toán và trích nộp các khoản theo lương với tỷ lệ 23% lương cơ bản tính vào chi phí doanh nghiệp và 9,5% trừ vào thu nhập của công nhân viên trực tiếp.
• Đóng góp thực tiễn của công trình là chỉ ra sự sai lệch giữa lý luận chuẩn mực kế toán và thực tế vận hành: Đơn vị đang kết chuyển toàn bộ chi phí sản xuất chung trong kỳ vào giá thành toàn bộ thay vì bóc tách chi phí vượt định mức hoặc định phí không phân bổ do công suất máy giảm sút. Tác giả đề xuất phương hướng khắc phục kỹ thuật phân bổ này nhằm ổn định chỉ tiêu giá thành đơn vị, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện khả năng cạnh tranh về giá bán.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có các giới hạn nghiên cứu được xác định theo phạm vi tư liệu:

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Dữ liệu phân tích chi phí, định mức và sổ sách kế toán chỉ tập trung trong phạm vi một kỳ kế toán duy nhất (tháng 11/2012) tại một chi nhánh trạm nghiền, chưa phản ánh được tính chu kỳ mùa vụ tiêu thụ xi măng theo cả năm tài chính.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Tác giả gợi mở việc phân tích số liệu trên chuỗi thời gian dài hơn (theo quý hoặc năm), mở rộng khảo sát so sánh giá thành giữa các trạm nghiền khác nhau trong cùng hệ thống Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 để có giải pháp tối ưu hóa tổng thể chi phí logistics và định mức nghiền.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho các đối tượng và mục đích nghiên cứu sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp, Kế toán tài chính: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tế về phương pháp tổ chức tài khoản chi tiết (hệ thống tiểu khoản 621, 622 mã hóa nhiều cấp), trình tự luân chuyển chứng từ và mẫu bảng biểu tính giá thành theo hình thức kế toán Nhật ký chung trong doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng.
• Cán bộ kế toán và nhà quản lý tại các doanh nghiệp sản xuất xi măng, trạm nghiền clinker: Phần phân tích chi phí nguyên vật liệu tiêu hao (clinker, phụ gia xỉ, đá vôi, thạch cao, điện năng) và kỹ thuật đánh giá sản phẩm dở dang theo chi phí nguyên vật liệu chính là tài liệu tham khảo trực tiếp cho công tác lập định mức chi phí và kiểm soát giá thành thực tế.

Câu hỏi thường gặp

Trạm nghiền Phú Hữu áp dụng chế độ kế toán và phương pháp quản lý hàng tồn kho nào?
Trạm áp dụng Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Phương pháp hạch toán hàng tồn kho là phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền và hạch toán theo nguyên tắc giá gốc.

Trong tháng 11/2012, khoản mục nguyên vật liệu trực tiếp nào chiếm giá trị lớn nhất trong chi phí sản xuất tại trạm?
Khoản mục chiếm giá trị lớn nhất là Clinker với 44.121.461.824 VND (khối lượng xuất dùng 97.313,019 tấn), tiếp theo là phụ gia Xỉ với 8.152.378.182 VND và chi phí điện phục vụ nghiền là 3.376.375.257 VND trên tổng số phát sinh chi phí nguyên vật liệu trực tiếp 62.103.489.245 VND.

Sản phẩm dở dang cuối kỳ tại Trạm nghiền Phú Hữu được đánh giá theo phương pháp nào?
Đơn vị thực hiện đánh giá sản phẩm dở dang chỉ tính cho chi phí nguyên vật liệu chính, bao gồm clinker, thạch cao, đá vôi và đá mu rùa theo tỷ lệ định mức cấu thành trong thành phẩm của từng dây chuyền sản xuất. Toàn bộ chi phí nhân công trực tiếp và chi phí sản xuất chung được phân bổ hết cho sản phẩm hoàn thành trong kỳ.

Trạm nghiền Phú Hữu hạch toán chi phí nhân công trực tiếp từ nguồn nào khi công ty mẹ thanh toán lương hộ?
Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 đứng ra chi trả hộ tiền lương công nhân viên cho trạm, sau đó gửi thông báo số liệu. Căn cứ vào bảng thông báo này cùng bảng chấm công và phiếu tăng ca, kế toán của trạm phản ánh chi phí vào TK 622 (chi tiết tiền lương và ăn ca độc hại) và ghi nhận nợ phải trả nội bộ với công ty mẹ.

Tỷ lệ trích nộp các khoản bảo hiểm và kinh phí công đoàn tính vào chi phí sản xuất kinh doanh tại đơn vị là bao nhiêu?
Tỷ lệ trích tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của trạm gồm: BHXH 17%, BHYT 3%, BHTN 1% và KPCĐ 2% (tổng cộng tính vào chi phí doanh nghiệp là 23% trên quỹ lương cơ bản). Phần trừ vào tiền lương người lao động là 9,5% (gồm BHXH 7%, BHYT 1,5%, BHTN 1%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Tú Oanh đã phản ánh toàn diện cơ chế hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Chi nhánh Công ty Cổ phần Xi măng Hà Tiên 1 – Trạm nghiền Phú Hữu dựa trên dữ liệu kế toán thực tế tháng 11/2012. Công trình hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC, đồng thời mô tả chi tiết quy trình xử lý số liệu chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí chung trong ngành công nghiệp sản xuất xi măng. Điểm nổi bật của khóa luận là việc chỉ rõ bất cập trong phân bổ toàn bộ chi phí sản xuất chung vào giá thành kỳ phát sinh, từ đó đề xuất các định hướng điều chỉnh kỹ thuật kế toán nhằm chuẩn hóa chỉ tiêu giá thành và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1:Cơ sở lý luận về kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. - Chương 2:Thực trạng công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty CP Xi măng HÀ Tiên I – Trạm nghiền phú hữu. - Chương 3:Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm tại CN Công ty Xi măng Hà Tiên I- -Trạm nghiên Phú Hữu. 2 PHẦN NỘI DUNG 3 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM 1.

Những vấn đề chung: 1. Chi phí sản xuất: 1. Khái niệm: Chi phí sản xuất là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ phát sinh trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tại một thời điểm nhất định.Trịnh Ngọc Anh, 2012) Chi phí sản xuất được hình thành do có sự dịch chuyển giá trị của các yếu tố sản xuất vào sản phẩm sản xuất ra và được biểu hiện trên hai mặt: - Về mặt định tính: đó là bản thân các yếu tố vật chất phát sinh và tiêu hao tạo nên trong quá trình sản xuất để đạt được mục đích tạo ra sản phẩm dịch vụ. - Về mặt định lượng: đó là mức tiêu hao cụ thể của các yếu tố vật chất tham gia vào quá trình sản xuất và được biểu hiện qua thước đo phù hợp, mà thước đo tổng quát là tiền tệ.

 Cả hai mặt định tính và định lượng của chi phí sản xuất chịu sự chi phối thường xuyên của quá trình tái sản xuất và đặc điểm sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp. Phân loại chi phí sản xuất:  Theo chức năng hoạt động: toàn bộ chi phí sản xuất kinh doanh chia ra làm hai loại là "chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất".  Chi phí sản xuất: là toàn bộ các khoản CP phát sinh tại các phân xưởng, tổ, đội, bộ phận sản xuất gắn liền với hoạt động sản xuất sản phẩm như CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP tiền lương công nhân sản xuất, CP khấu hao TSCĐ,. - CP nguyên vật liệu trực tiếp: toàn bộ CP nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ,.được sử dụng trực tiếp để sản xuất sản phẩm.

- CP nhân công trực tiếp: toàn bộ khoản CP phải trả cho công nhân trực tiếp SXSP, như tiền lương, các khoản phụ cấp, các khoản BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ, tiền ăn giữa ca,. - CP sản xuất chung: toàn bộ các khoản CP sản xuất sau khi trừ đi CP nguyên vật liệu trực tiếp và CP nhân công trực tiếp, như CP nhân viên quản lý phân xưởng, chi 4 phí CCDC phục vụ sản xuất, CP khấu hao TSCĐ, CP dịch vụ,. - CP máy thi công: CP sử dụng xe, máy thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động xây lắp công trình trong trường hợp DN thực hiện xây lắp công trình theo phương thức thi công hỗn hợp (vừa thủ công,vừa kết hợp bằng máy).  Chi phí ngoài sản xuất: bao gồm CP bán hàng và CP quản lý DN - Chi phí bán hàng: biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các khoản CP phục vụ cho quá trình bảo quản và tiêu thụ hàng hóa.

- Chi phí quản lý doanh nghiệp: biểu hiện bằng tiền toàn bộ các khoản hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các khoản CP cần thiết khác phục vụ cho quá trình quản lý và điều hành hoạt động SXKD của DN. Phân loại CPSX theo chức năng hoạt động giúp quản lý định mức CP, cung cấp số liệu cho công tác tính giá thành sản phẩm của DN.  Theo nội dung kinh tế: toàn bộ CPSX kinh doanh được chia làm năm yếu tố.  Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: bao gồm CP nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, CP nhiên liệu, CP phụ tùng thay thế và CP vật liệu khác sử dụng vào sản xuất.

 Chi phí tiền lương: toàn bộ các khoản phải trả cho công nhân viên (tiền lương và các khoản trích theo lương).  Chi phí khấu hao TSCĐ: toàn bộ số trích khấu hao của những TSCĐ dùng cho SXKD.  Chi phí dịch vụ mua ngoài: CP trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động SXKD ( tiền điện, tiền nước, điện thoại, CP quảng cáo, CP sửa chữa,.)  Chi phí bằng tiền khác: các khoản chi phí SXKD bằng tiền phát sinh trong quá trình SXKD.  Theo mối quan hệ ứng xử chi phí: tổng CP gồm ba loại  Biến phí: là những khoản CP biến đổi theo mức độ hoạt động (như CP nguyên vật liệu thay đổi theo số lượng sản phẩm sản xuất ra, CP hoa hồng bán hàng thay đổi theo số lượng sản phẩm tiêu thụ được,.

 Định phí: là những khoản CP không thay đổi theo bất kỳ một chỉ tiêu nào trong một kỳ nhất định (ví dụ: tiền lương của bộ phận quản lý doanh nghiệp, CP khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng,. 5  Chi phí hỗn hợp: là loại CP có đặc điểm bao gồm cả hai yếu tố biến phí và định phí.  Theo phương pháp tập hợp CP và đối tượng chịu CP:  Chi phí trực tiếp: là những CP có quan hệ trực tiếp đến hoạt động SXKD một loại SP, một hoạt động kinh doanh nhất định. Kế toán căn cứ vào số liệu trên chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tượng chịu CP.

 Chi phí gián tiếp: là những CP có liên quan đến nhiều loại SP, nhiều hoạt động kinh doanh trong kỳ của doanh nghiệp. Đối với những CP này, khi phát sinh kế toán phải tập hợp chung, sau đó tính toán, phân bổ cho từng đối tượng liên quan theo tiêu thức phù hợp. Phân loại CP theo tập hợp chi phí và đối tượng chịu chi phí giúp xác định phương pháp kế toán tập hợp và phân bổ chi phí cho các đối tượng đúng đắn và hợp lý. Giá thành sản phẩm: 1.

Khái niệm: Giá thành sản phẩm là toàn bộ hao phí lao động sống và lao động vật hóa trong quá trình sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp được biểu hiện bằng tiền liên quan đến khối lượng công việc, sản phẩm hay lao vụ, dịch vụ hoàn thành trong một kỳ hạn nhất định.Trịnh Ngọc Anh, 2012) 1. Phân loại giá thành sản phẩm:  Theo thời điểm và nguồn số liệu: bao gồm ba loại  Giá thành kế hoạch: tính trên cơ sở chi phí sản xuất kế hoạch và sản lượng sản phẩm sản xuất kế hoạch.  Giá thành định mức: tính trên cơ sở sản lượng sản phẩm sản xuất thực tế và chi phí sản xuất định mức.  Giá thành thực tế: tính trên cơ sở sản lượng sản phẩm sản xuất thực tế và chi phí sản xuất thực tế.

 Theo phạm vi phát sinh chi phí: được chia làm hai loại  Giá thành sản xuất: tính trên cơ sở toàn bộ chi phí liên quan đến việc sản xuất ra sản phẩm, gồm CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP máy thi công và CP sản xuất chung.  Giá thành toàn bộ: tính trên cơ sở toàn bộ CP liên quan đến việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, gồm CP nguyên vật liệu trực tiếp, CP nhân công trực tiếp, CP máy thi công, CP sản xuất chung, CP bán hàng và CP quản lý doanh nghiệp. 6 Phân biệt CP sản xuất và Giá thành sản phẩm:  Giống nhau: giống nhau về chất, cùng là loại chi phí sản xuất và được biểu hiện bằng tiền của lao động sống và lao động vật hóa.  Khác nhau: về lượng.

CP sản xuất gắn liền với một kỳ nhất định, còn Giá thành sản phẩm gắn liền với một loại sản phẩm, công việc, lao vụ nhất định. Tổ chức kế toán Chi phí sản xuất: 1. Đối tƣợng và kỳ tính giá thành sản phẩm:  Đối tượng tính giá thành sản phẩm: là những thành phẩm, bán thành phẩm hoặc công việc lao vụ. Tùy theo đặc điểm SXKD của doanh nghiệp mà chọn đối tượng tính giá thành cho phù hợp và đơn vị đo lường phổ biến trong nền kinh tế.

Do đó đối tượng tính giá thành cụ thể trong các doanh nghiệp có thể là: - Từng sản phẩm, công việc, đơn đặt hàng đã hoàn thành. - Từng chi tiết, bộ phận sản phẩm. Đối tượng tính giá thành là căn cứ để kế toán tổ chức việc tập hợp chi phí sản xuất, lựa chọn phương pháp tính giá thành thích hợp, tổ chức công nghệ, tính giá thành hợp lý, lập các bảng tính giá thành sản phẩm phục vụ việc kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch giá thành.  Đối tượng tập hợp chi phí sản xuất: có thể là từng phân xưởng, từng bộ phận, đội sản xuất hoặc toàn doanh nghiệp, từng giai đoạn công nghệ hoặc toàn bộ qui trình công nghệ, từng sản phẩm, đơn đặt hàng, từng nhóm sản phẩm hoặc bộ phận, chi tiết sản phẩm.

Đối tượng tính giá thành có nội dung khác với đối tượng tập hợp chi phí sản xuất, nhưng chúng có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, mối quan hệ đó thể hiện ở việc tính giá thành sản phẩm phải sử dụng số liệu chi phí sản xuất đã tập hợp.  Kỳ tính giá thành: là thời điểm tính giá thành, có thể là tháng, quí, 6 tháng. Tùy theo DN tổ chức sản xuất đơn chiếc hay hàng loạt, chu kỳ sản xuất dài hay ngắn. 7 Trình tự tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm: - Bước 1: tập hợp CP sản xuất vào các đối tượng chịu CP liên quan.

- Bước 2: tính toán phân bổ và kết chuyển các CP đã tập hợp vào các tài khoản tính giá thành và theo các đối tượng chịu CP đã được xác định. - Bước 3: kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang cuối kỳ. - Bước 4: tính giá thành của sản phẩm hoàn thành trong kỳ. Phƣơng pháp tập hợp chi phí sản xuất và phân bổ chi phí sản xuất: 1.

Phương pháp tập hợp chi phí sản xuất:  Phương pháp tập hợp CPSX trực tiếp: được áp dụng trong trường hợp CPSX có quan hệ trực tiếp với từng đối tượng tập hợp chịu chi phí riêng biệt. Trên cơ sở đó kế toán tập hợp số liệu theo từng đối tượng liên quan vào sổ kế toán.  Phương pháp tập hợp CPSX gián tiếp: được áp dụng trong trường hợp CPSX liên quan đến nhiều đối tượng chịu chi phí mà không thể ghép riêng rẽ theo từng đối tượng chịu chi phí. Doanh nghiệp phải tổ chức ghi chép ban đầu cho các CPSX theo địa điểm phát sinh CP để kế toán tập hợp chi phí.