Đặt vấn đề Trước xu hướng kinh tế thế giới ngày càng được quốc tế hóa, nền kinh tế Việt Nam đang vững bước chuyển mình và hội nhập. Để tồn tại và phát triển các doanh nghiệp buộc phải có đủ trình độ, sự nhạy bén để đưa ra những phương pháp chiến lược kinh doanh nhằm tối đa hóa lợi nhuận mà doanh nghiệp có thể đạt được. Vì thế vấn đề đặt ra cho doanh nghiệp là làm sao để cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp ngày càng hiệu quả, nguồn vốn kinh doanh luôn luôn ổn định và phát triển. Để đạt được mục tiêu đòi hỏi những sản phẩm – dịch vụ mà doanh nghiệp đang kinh doanh phải đáp ứng được nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng.
Đối với doanh nghiệp thương mại thì hoạt động kinh doanh chính đó là hoạt động bán hàng. Bán hàng là một nghệ thuật, lượng hàng hoá tiêu thụ là yếu tố trực tiếp làm thay đổi lợi nhuận của doanh nghiệp, nó thể hiện sức cạnh tranh của doanh trên thị trường, là cơ sở để đáng giá trình độ quản lý, tính hiệu quả hoạt động kinh doanh của cả doanh nghiệp. Mặt khác, nó không chỉ là cầu nối giữa các đơn vị, thành phần kinh tế trong nước lại với nhau thành một thể thống nhất mà còn đóng một ý nghĩa quan trọng thắt chặt thêm mối quan hệ quốc tế nối thị trường trong nước với thị trường ngoài nước ngày càng phát triển mạnh mẽ. Kết quả bán hàng là chỉ tiêu tổng hợp để phân tính đánh giá các chỉ tiêu kinh tế, tài chính của doanh nghiệp như: Cơ cấu tiêu thụ, vòng quay của vốn.
Công ty TNHH Thương mại XNK Việt Trung Khai Sơn là một trong những Công ty thương mại hoạt động trong lĩnh vực máy nén khí và máy khoan công nghiệp, nếu Công ty muốn đứng vững trong thị trường kinh doanh hiện nay thì phải tùy thuộc vào kết quả bán hàng cụ thể là chỉ tiêu doanh thu, chi phí và lợi nhuận. Để tồn tại và phát triển thì giám đốc phải chỉ đạo, giám sát mọi hoạt động kinh doanh tại Công ty. Qua đó, thông tin kế toán đóng vai trò hết sức quan trọng. Một trong những công cụ hữu hiệu mà kế toán viên giúp nhà quản lý đánh giá tình 1 Khoá luận tốt nghiệp hình kinh doanh của Công ty là công tác tổ chức Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng.
Nhận thức được tầm quan trọng của hạch toán kế toán bán hàng vận dụng được những kiến thức đã học tại trường kết hợp với thực tế thu nhận được từ công tác kế toán tại Công ty. Đề tài “Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn” được lựa chọn để nghiên cứu.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Tìm hiểu về kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng của Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn, nghiên cứu và phân tích quy trình bán hàng tại Công ty. Từ đó, tìm ra những ưu điểm và những mặt hạn chế còn tồn tại và đưa các đề xuất nhằm hoàn thiện quy trình kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty.2 Mục tiêu cụ thể Thứ nhất, hệ thống hóa những lý luận cơ bản liên quan đến kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng trong Công ty. Thứ hai, phản ánh thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn.
Thứ ba, đề xuất một số giải pháp hoàn kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ❖ Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là thực trạng quy trình kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn. ❖ Phạm vi nghiên cứu 2 Khoá luận tốt nghiệp - Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng công tác Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng của Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn. - Về không gian: Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn. - Về thời gian: + Thời gian nghiên cứu: từ ngày 15/8/2022 đến ngày 15/12/2022 + Cơ sở dữ liệu được sử dụng trong đề tài được lấy từ năm 2019 đến năm 2022, đi sâu tìm hiểu thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty TNHH Thương mại Xuất nhập khẩu Việt Trung Khai Sơn trong năm 2022.
3 Khoá luận tốt nghiệp PHẦN 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Tổng quan tài liệu 2.1 Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả bán hàng ❖ Khái niệm về bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp thương mại. Đây là quá trình mà doanh nghiệp chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro sang cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Xét về góc độ kinh tế: Bán hàng là quá trình hàng hoá của doanh nghiẹp được chuyển từ hình thái vật chất (hàng) sang hình thái tiền tệ (tiền).
Quá trình bán hàng ở doanh nghiệp nói chung và doanh nghiệp thương mại nói riêng có những đặc điểm chính sau đây: - Có sự trao đổi thoả thuận giữa người bán và người mua, nguời bán đồng ý bán, người mua đồng ý mua, họ trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. - Có sự thay đổi quyền sở hữu về hàng hoá: người bán mất quyền sở hữu, người mua có quyền sở hữu về hàng hoá đã mua bán. Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa, doanh nghiệp cung cấp cho khách hàng một khối lượng hàng hoá theo yêu cầu và nhận lại của khách hàng một khoản gọi là doanh thu bán hàng. Số doanh thu này là cơ sở để doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của mình.
❖ Khái niệm về xác định kết quả bán hàng Xác định kết quả bán hàng là việc so sánh giữa chi phí về hoạt động kinh doanh đã bỏ ra và doanh thu đã thu về trong kỳ. Nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lãi, doanh thu mà nhỏ hơn chi phí thì kết quả bán hàng là lỗ .Việc xác định kết quả bán hàng thường được tiến hành vào cuối kỳ kinh doanh thường là cuối tháng, cuối quý, cuối năm, tuỳ thuộc vào từng đặc điểm kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp. 4 Khoá luận tốt nghiệp ❖ Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng có ý nghĩa quan trọng đòi hỏi các doanh nghiệp phải có giải pháp tổ chức khoa học, hợp lý để đạt được hiệu quả công việc tốt nhất. Để làm được điều đó, kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng cần phải thực hiện các nhiệm vụ sau: - Theo dõi và phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời, chi tiết hàng hóa cả về số lượng và giá trị trên từng mặt hàng.
- Tổ chức theo dõi chính xác, trung thực, đầy đủ các khoản doanh thu, chi phí, các khoản giảm trừ doanh thu, các khoản phải thu của từng hoạt động tiêu thụ, đồng thời tiến hành theo dõi và đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Kiểm tra chặt chẽ, kịp thời và có hệ thống nhằm đảm bảo tính hợp lệ, hợp lý của các khoản doanh thu theo điều kiện ghi nhận doanh thu. - Cung cấp thông tin cần thiết về tình hình bán hàng phục vụ cho việc lập Báo cáo tài chính và định kỳ phân tích hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng trên cơ sở đó đề ra những biện pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện hoạt động kinh doanh và giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. ❖ Ý nghĩa của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng - Đối với doanh nghiệp: Thông qua quá trình bán hàng không những bù đắp được toàn bộ chi phí đã bỏ ra mà còn tạo ra lợi nhuận, đồng thời vòng chu chuyển vốn kinh doanh của doanh nghiệp được hoàn thành, tạo điều kiện tái sản xuất và mở rộng hoạt động kinh doanh, là cơ sở để xác định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường.
Đồng thời việc hạch toán doanh thu còn giúp doanh nghiệp có các quyết định tối ưu nhất về hàng tồn kho, lao động,… để đạt được hiệu quả kinh tế cao nhất. Xác định kết quả bán hàng giúp doanh nghiệp nắm được tình hình kinh doanh của doanh nghiệp từ đó xác định các mục tiêu chiến lược phù hợp. Xác định kết quả bán hàng còn giúp doanh nghiệp xác định được nghĩa vụ của mình đối với nhà nước, nhà đầu tư, người lao động, đây là nền tảng tạo nên uy tín cho doanh nghiệp. 5 Khoá luận tốt nghiệp - Đối với nhà nước: Hạch toán doanh thu bán hàng và xác định kết quả bán hàng giúp cho nhà nước thu đúng, thu đủ thuế và các nguồn lợi khác nhằm đảm bảo công bằng xã hội.
Ngoài ra còn giúp nhà nước nắm bắt được khả năng tiêu dùng từng loại sản phẩm, hàng hóa của từng ngành ở từng địa phương từ đó đưa ra những chính sách nhằm khuyến khích hay hạn chế tiêu dùng. Từ đó, nhà nước có thể đánh giá được tình hình nền kinh tế của đất nước để có những giải pháp, định chế kịp thời nhằm phát triển đất nước.2 Các hình thức bán hàng và hình thức thanh toán trong doanh nghiệp thương mại 2.1 Các hình thức bán hàng ❖ Hình thức bán buôn Là hình thức bán hàng hóa, dịch vụ với khối lượng lớn hoặc theo lô hàng với giá đã có chiết khấu cao hoặc giá gốc. Bán buôn thường được áp dụng , hoặc hướng tới các trung gian thương mại như đại lý, tổng đại lý, nhà phân phối. Bán buôn hàng hóa có thể theo hai phương thức sau: - Phương thức bán buôn qua kho: Là việc doanh nghiệp bán hàng hóa, dịch vụ phải được xuất trực tiếp từ kho của mình.
Với việc bán buôn qua kho, doanh nghiệp có thể giao hàng trực tiếp cho khách hàng tại kho của mình hoặc chuyển hàng tới kho của bên mua hoặc địa điểm theo như hợp đồng. - Phương thức bán buôn vận chuyển thẳng: Là việc doanh nghiệp thương mại sau khi đã mua hàng hóa, nhận được hàng, không đem về nhập kho mà bán thẳng cho bên mua.