Luận văn thạc sĩ hay huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện phú bình tỉnh thái nguyên

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu hay huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện phú bình tỉnh, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Xuân Đông
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Thanh Tâm
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 2. TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ
• 2.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4. Kết quả nghiên cứu chính
• 2.5. Kết luận chủ yếu
• 3. MỤC LỤC
• 3.1. DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT
• 3.2. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 3.3. DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về huy động và sử dụng vốn trong xây dựng nông thôn mới

Huy động và sử dụng vốn trong xây dựng nông thôn mới (XDNTM) là một trong những yếu tố quyết định đến sự thành công của chương trình này tại huyện Phú Bình, Thái Nguyên. Việc huy động vốn không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng mà còn nâng cao đời sống người dân. Theo báo cáo, tổng số vốn huy động cho XDNTM trong giai đoạn 2010-2019 đạt 851.380 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước đóng góp 31,34%. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các giải pháp hiệu quả trong việc huy động và sử dụng nguồn vốn.

1.1. Khái niệm và vai trò của huy động vốn trong XDNTM

Huy động vốn trong XDNTM là quá trình thu thập nguồn lực tài chính từ nhiều nguồn khác nhau nhằm phục vụ cho các dự án phát triển nông thôn. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc xây dựng cơ sở hạ tầng mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.2. Tình hình huy động vốn tại huyện Phú Bình

Tại huyện Phú Bình, việc huy động vốn gặp nhiều khó khăn do ngân sách hạn chế và sự phụ thuộc vào nguồn lực từ nhà nước. Tuy nhiên, huyện đã có những nỗ lực trong việc tìm kiếm nguồn vốn từ các tổ chức, doanh nghiệp và cộng đồng.

II. Những thách thức trong huy động và sử dụng vốn tại Phú Bình

Mặc dù đã có những thành công nhất định, nhưng huyện Phú Bình vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động và sử dụng vốn cho XDNTM. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực tài chính, sự chậm trễ trong việc giải ngân và quản lý vốn là những khó khăn lớn. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo cao cũng ảnh hưởng đến khả năng đóng góp của người dân.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực tài chính

Nguồn ngân sách nhà nước cấp cho huyện còn hạn chế, không đủ để đáp ứng nhu cầu đầu tư cho các dự án XDNTM. Điều này dẫn đến việc phụ thuộc vào các nguồn vốn khác, gây khó khăn trong việc triển khai các dự án.

2.2. Quản lý và sử dụng vốn chưa hiệu quả

Việc quản lý và sử dụng vốn trong XDNTM tại huyện Phú Bình còn nhiều bất cập. Nhiều dự án không được thực hiện đúng tiến độ, dẫn đến lãng phí nguồn lực và không đạt được mục tiêu đề ra.

III. Phương pháp huy động vốn hiệu quả cho XDNTM

Để nâng cao hiệu quả huy động vốn cho XDNTM, huyện Phú Bình cần áp dụng các phương pháp đa dạng và linh hoạt. Việc kết hợp giữa nguồn vốn nhà nước và nguồn vốn tư nhân sẽ tạo ra sức mạnh tổng hợp trong việc phát triển nông thôn.

3.1. Tăng cường hợp tác công tư

Hợp tác giữa chính quyền địa phương và các doanh nghiệp là một trong những phương pháp hiệu quả để huy động vốn. Các doanh nghiệp có thể đầu tư vào các dự án hạ tầng và nhận lại lợi ích từ việc phát triển kinh doanh.

3.2. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích người dân tham gia vào các dự án XDNTM không chỉ giúp huy động vốn mà còn tạo ra sự gắn kết trong cộng đồng. Các hình thức như đóng góp bằng tiền mặt hoặc công lao động sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho ngân sách nhà nước.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc huy động và sử dụng vốn trong XDNTM tại huyện Phú Bình đã đạt được một số thành công nhất định. Tuy nhiên, cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục những hạn chế hiện tại. Việc áp dụng các giải pháp huy động vốn hiệu quả sẽ giúp huyện phát triển bền vững hơn.

4.1. Đánh giá kết quả huy động vốn

Kết quả huy động vốn cho XDNTM tại huyện Phú Bình trong giai đoạn vừa qua cho thấy sự tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, cần có sự đánh giá chi tiết hơn về hiệu quả sử dụng vốn để đảm bảo các dự án đạt được mục tiêu đề ra.

4.2. Ứng dụng các mô hình thành công

Huyện Phú Bình có thể học hỏi từ các mô hình huy động vốn thành công tại các địa phương khác. Việc áp dụng các mô hình này sẽ giúp huyện cải thiện hiệu quả huy động và sử dụng vốn trong XDNTM.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho XDNTM

Kết luận, việc huy động và sử dụng vốn trong XDNTM tại huyện Phú Bình là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, huyện cần có những định hướng rõ ràng và các giải pháp cụ thể trong việc huy động và sử dụng nguồn vốn.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Huyện Phú Bình cần xác định rõ các mục tiêu phát triển bền vững trong XDNTM, từ đó xây dựng kế hoạch huy động vốn phù hợp với thực tế địa phương.

5.2. Tăng cường quản lý và giám sát

Cần có các biện pháp quản lý và giám sát chặt chẽ trong việc sử dụng vốn để đảm bảo hiệu quả và tránh lãng phí. Việc này sẽ giúp nâng cao niềm tin của người dân vào các dự án XDNTM.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới là một chiến lược then chốt nhằm tái cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nâng cao toàn diện đời sống người dân nông thôn Việt Nam. Báo cáo tổng kết toàn quốc giai đoạn 2010 - 2019 ghi nhận tổng nguồn vốn huy động đạt 851.380 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước đóng góp 266.785 tỷ đồng (tương đương 31,34%), nguồn vốn tín dụng đạt 434.950 tỷ đồng (chiếm 51,0%), vốn doanh nghiệp đạt 42.198 tỷ đồng (chiếm 4,9%) và cộng đồng dân cư đóng góp 107.447 tỷ đồng (khoảng 12,6%). Tuy nhiên, vấn đề nan giải phát sinh khi có tới 53 tỉnh thành xuất hiện nợ đọng xây dựng cơ bản với quy mô vượt 15.000 tỷ đồng, chủ yếu bắt nguồn từ tư tưởng trông chờ vào ngân sách và năng lực huy động vốn xã hội hóa còn hạn chế.

Huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên mang đặc thù của một địa bàn trung du phía Nam với tổng diện tích tự nhiên 243,37 km2 (khoảng 24.337 ha) và quy mô dân số năm 2019 là 157.415 người, mật độ đạt 646 người/km2. Huyện có 20 đơn vị hành chính gồm thị trấn Hương Sơn và 19 xã (với 7 xã miền núi và 318 xóm). Trong bối cảnh quỹ đất sản xuất nông nghiệp chiếm tới 14.419,5 ha (70,77% đất nông lâm nghiệp) nhưng nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp truyền thống, thu nhập bình quân đầu người còn ở mức thấp, áp lực đảm bảo nguồn lực tài chính cho 19 tiêu chí nông thôn mới là thách thức đặc biệt lớn.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp với đề tài nghiên cứu về thực trạng huy động và sử dụng nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình giai đoạn 2017 - 2019 tập trung giải quyết nút thắt về phân bổ dòng vốn. Mục tiêu cốt lõi là làm rõ cơ cấu vốn, đánh giá hiệu quả chi tiêu công, chỉ ra các yếu tố cản trở và đề xuất hệ thống giải pháp tài chính khả thi cho giai đoạn 2021 - 2026. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, giúp thu nhập của người dân địa phương tăng bình quân 1,9 lần so với thời kỳ trước khi thực hiện chương trình, đồng thời cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ trên địa bàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết phát triển kinh tế nông thôn và quản trị tài chính công, kết hợp với các định hướng chiến lược từ Nghị quyết số 26-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quyết định số 1980/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới gồm 19 tiêu chí. Khung lý thuyết của đề tài xoay quanh năm khái niệm nền tảng: nông thôn mới, nguồn vốn đầu tư, huy động vốn, phân cấp quản lý sử dụng vốn và hiệu quả vốn đầu tư phát triển.

Huy động vốn trong xây dựng nông thôn mới được xác định là quá trình chuyển hóa các nguồn lực tiềm năng từ bốn kênh chính thành quỹ tiền tệ thực tế: ngân sách Nhà nước (Trung ương và địa phương), vốn tín dụng (tín dụng chính sách và thương mại), vốn đầu tư từ doanh nghiệp và nguồn đóng góp tự nguyện của cộng đồng dân cư (bao gồm tiền mặt, hiện vật, quyền sử dụng đất và ngày công lao động). Nghiên cứu kế thừa lý thuyết huy động nguồn lực của Chu Tiến Quang (2005) và khung đánh giá chính sách tài chính của Vũ Nhữ Thăng (2015), khẳng định vai trò chủ thể của người dân theo phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng. Bên cạnh đó, luận văn tiếp thu bài học từ phong trào Saemaul Undong của Hàn Quốc (Nhà nước hỗ trợ 27,8% nguyên vật liệu, người dân đóng góp 72,2% nguồn lực) và mô hình Mỗi làng một sản phẩm (OVOP) của Nhật Bản để hoàn thiện cơ chế phân bổ vốn theo mức độ tự lực của từng địa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2017 - 2019 trên phạm vi 19 xã và thị trấn Hương Sơn thuộc huyện Phú Bình. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo kinh tế - xã hội, báo cáo quyết toán tài chính của Ủy ban nhân dân huyện Phú Bình, Văn phòng Điều phối Nông thôn mới tỉnh Thái Nguyên và niên giám thống kê địa phương.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phương pháp điều tra xã hội học với quy mô mẫu khảo sát n = 120 đối tượng, bao gồm cán bộ quản lý cấp xã, trưởng thôn xóm, đại diện các hợp tác xã, doanh nghiệp và các hộ nông dân tại các tiểu vùng địa hình khác nhau. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho cả các xã vùng đồng bằng thuận lợi và 7 xã miền núi khó khăn. Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tổ thống kê và phương pháp so sánh định lượng nhằm phân tích biến động cơ cấu nguồn vốn, chỉ số tăng trưởng kinh tế, mức vốn bình quân hoàn thành từng tiêu chí và tỷ lệ hoàn thành 19 tiêu chí quốc gia. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác mối tương quan giữa quy mô vốn đầu tư và mức độ cải thiện kết cấu hạ tầng, từ đó nhận diện rõ ràng các điểm nghẽn trong công tác thanh quyết toán và giải ngân nguồn vốn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng huy động và sử dụng nguồn vốn xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình giai đoạn 2017 - 2019 đã chỉ ra bốn phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, cơ cấu nguồn vốn huy động có sự chuyển dịch tích cực nhưng vẫn phụ thuộc lớn vào ngân sách Nhà nước và vốn tín dụng. Nguồn vốn ngân sách các cấp chiếm tỷ trọng khoảng 30% đến 35%, nguồn vốn tín dụng chiếm trên 48%, trong khi vốn đóng góp từ các doanh nghiệp còn ở mức khiêm tốn, chỉ đạt dưới 5% tổng nguồn lực. Đóng góp của người dân thông qua hiến đất làm đường, ngày công lao động và tiền mặt chiếm khoảng 12% đến 15%, thể hiện sự đồng thuận cao của cộng đồng.

Thứ hai, việc sử dụng nguồn vốn tập trung chủ yếu vào nhóm tiêu chí hạ tầng kinh tế - xã hội thiết yếu. Hơn 70% tổng nguồn vốn đầu tư công được phân bổ cho việc kiên cố hóa hệ thống giao thông nông thôn, xây dựng trường học đạt chuẩn quốc gia, trạm y tế xã và nâng cấp hệ thống kênh mương nội đồng. Ngược lại, nguồn vốn trực tiếp hỗ trợ phát triển sản xuất, liên kết chuỗi giá trị và nhân rộng mô hình kinh tế nông nghiệp chỉ chiếm khoảng 10% đến 12% tổng chi.

Thứ ba, hiệu quả đầu tư mang lại sự bứt phá rõ rệt về diện mạo nông thôn và đời sống dân sinh. Tính đến hết năm 2019, số tiêu chí nông thôn mới đạt chuẩn bình quân trên mỗi xã của huyện Phú Bình đã tăng trưởng ấn tượng, thu nhập bình quân của người dân tăng 1,9 lần so với thời điểm bắt đầu triển khai chương trình. Tỷ lệ đất phi nông nghiệp phục vụ dân sinh và hạ tầng tăng trưởng ổn định với tốc độ bình quân đạt 100,33%/năm.

Thứ tư, công tác giải ngân và phân cấp quản lý đầu tư xuất hiện sự mất cân đối cục bộ. Mặc dù huyện đã thực hiện phân cấp cho Ủy ban nhân dân xã phê duyệt các dự án có tổng mức đầu tư dưới 3 tỷ đồng, một số xã vẫn gặp khó khăn trong bố trí vốn đối ứng, dẫn đến nguy cơ chậm tiến độ và áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa nguồn lực tài chính và tốc độ hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới. Nguyên nhân chính khiến nguồn vốn doanh nghiệp tại Phú Bình còn thấp là do quy mô sản xuất nông nghiệp của huyện còn manh mún, các chính sách ưu đãi về tiếp cận đất đai và mặt bằng chưa đủ sức hấp dẫn các tập đoàn lớn đầu tư vào lĩnh vực chế biến sâu.

Khi dữ liệu được mô hình hóa qua các biểu đồ so sánh số tiêu chí bình quân trên xã giữa huyện Phú Bình với toàn tỉnh Thái Nguyên và cả nước, Phú Bình cho thấy tốc độ hoàn thành tiêu chí giao thông và điện nông thôn nhanh hơn mức bình quân chung, nhưng tiêu chí môi trường và hình thức tổ chức sản xuất còn tụt lại phía sau. Bảng phân tích cơ cấu thu nhập của 120 hộ khảo sát chỉ ra rằng các hộ có khả năng tiếp cận vốn vay tín dụng thương mại và tín dụng chính sách đều có mức thu nhập cao hơn từ 25% đến 40% so với nhóm hộ thuần nông không vay vốn.

So sánh với kinh nghiệm thực tiễn tại huyện Hải Hậu (Nam Định) và Tiền Hải (Thái Bình), việc huyện Phú Bình triển khai cơ chế vận động nhân dân tự nguyện hiến đất kết hợp ngân sách hỗ trợ xi măng đã giúp giảm khoảng 30% chi phí xây lắp các tuyến đường liên xóm. Tuy nhiên, việc thiếu hụt các quỹ tín dụng vi mô tại thôn bản khiến người dân ở các xã miền núi khó chủ động mở rộng sản xuất quy mô lớn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao hiệu quả huy động và sử dụng nguồn vốn xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Phú Bình giai đoạn 2021 - 2026, luận văn đưa ra bốn nhóm giải pháp đồng bộ:

Thứ nhất, đa dạng hóa các hình thức thu hút nguồn vốn ngoài ngân sách Nhà nước. Ủy ban nhân dân huyện Phú Bình cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ban hành danh mục dự án kêu gọi đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP) trong lĩnh vực hạ tầng thương mại nông thôn và xử lý môi trường. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng đóng góp của doanh nghiệp lên mức 8% đến 10% tổng vốn huy động vào năm 2026.

Thứ hai, mở rộng quy mô và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng phục vụ phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Các chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Agribank), Ngân hàng Chính sách Xã hội trên địa bàn cần đơn giản hóa thủ tục thế chấp tài sản, nâng mức tăng trưởng dư nợ tín dụng nông nghiệp đạt từ 12% đến 14%/năm, ưu tiên vốn vay cho các hợp tác xã, trang trại ứng dụng công nghệ cao và các mô hình đạt chuẩn OCOP.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế phân cấp quản lý và kiểm soát chặt chẽ quy trình thanh quyết toán vốn đầu tư công. Ủy ban nhân dân cấp xã chỉ được phép phê duyệt khởi công các dự án cơ sở hạ tầng có mức vốn dưới 3 tỷ đồng khi đã xác định rõ 100% nguồn vốn bố trí, kiên quyết không để phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản. Đồng thời, tăng cường vai trò của Ban Giám sát đầu tư cộng đồng nhằm đảm bảo tính minh bạch, tiết kiệm tối thiểu 5% chi phí thi công các công trình thôn xóm.

Thứ tư, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ quản lý chương trình nông thôn mới cấp xã, thôn. Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện tổ chức định kỳ các khóa tập huấn về lập kế hoạch tài chính trung hạn, quản lý hồ sơ quyết toán và kỹ năng tuyên truyền vận động quần chúng cho 100% cán bộ phụ trách tại 19 xã và thị trấn Hương Sơn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho bốn nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, cán bộ quản lý Nhà nước tại Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, Phòng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Phòng Tài chính - Kế hoạch: Tài liệu cung cấp quy trình bài bản về hoạch định cơ cấu nguồn vốn, phương pháp lập dự toán ngân sách và cơ chế giám sát các dự án đầu tư công dưới 3 tỷ đồng tại khu vực nông thôn trung du.

Thứ hai, các nhà nghiên cứu, giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý kinh tế và Tài chính công: Luận văn là nguồn tham khảo phong phú về khung lý thuyết huy động nguồn lực, phương pháp điều tra mẫu thực địa n = 120 và hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn trong phát triển nông thôn.

Thứ ba, ban lãnh đạo các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại và quỹ tín dụng nhân dân: Cung cấp góc nhìn thực chứng về nhu cầu vốn vay của các hộ gia đình và hợp tác xã nông nghiệp, làm cơ sở xây dựng các gói sản phẩm tín dụng phù hợp với chu kỳ sản xuất nông lâm nghiệp.

Thứ tư, các doanh nghiệp, hợp tác xã và các nhà đầu tư tư nhân trong lĩnh vực nông nghiệp: Giúp nắm bắt tổng thể bức tranh quy hoạch hạ tầng nông thôn huyện Phú Bình, từ đó tìm kiếm cơ hội liên kết chuỗi giá trị và hưởng các cơ chế ưu đãi đầu tư của địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Khó khăn lớn nhất trong việc huy động vốn xây dựng nông thôn mới tại huyện Phú Bình là gì? Khó khăn lớn nhất là nguồn thu ngân sách địa phương còn hạn hẹp do kinh tế chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, trong khi khả năng đóng góp tiền mặt của người dân tại 7 xã miền núi còn thấp. Điều này tạo áp lực lớn lên ngân sách cấp trên và đòi hỏi huyện phải linh hoạt trong việc huy động nguồn lực phi tiền tệ như đất đai và ngày công.

Nguồn vốn đóng góp của cộng đồng dân cư tại huyện Phú Bình được thể hiện qua các hình thức nào? Đóng góp của người dân không chỉ giới hạn ở tiền mặt mà còn bao gồm hàng nghìn mét vuông đất thổ cư và đất nông nghiệp được hiến tặng để mở rộng đường giao thông, cùng hàng vạn ngày công lao động trực tiếp tham gia xây dựng nhà văn hóa thôn, lắp đặt hệ thống chiếu sáng và kiên cố hóa kênh mương nội đồng.

Tại sao tỷ trọng vốn doanh nghiệp đầu tư vào nông thôn mới tại huyện Phú Bình còn đạt mức thấp? Nguyên nhân chủ yếu do hạ tầng giao thông kết nối các vùng sản xuất tập trung chưa hoàn toàn đồng bộ, quy mô đất đai bình quân trên mỗi hộ còn manh mún (đất nông nghiệp đạt 14.419,5 ha nhưng chia nhỏ cho nhiều hộ), khiến các doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tích tụ ruộng đất để hình thành vùng nguyên liệu quy mô lớn.

Cơ chế phân cấp quản lý nguồn vốn dưới 3 tỷ đồng tại cấp xã mang lại lợi ích gì cho địa phương? Cơ chế này tạo quyền chủ động tối đa cho Ủy ban nhân dân xã và ban phát triển thôn xóm, rút ngắn thời gian phê duyệt hồ sơ từ 2 đến 3 tháng xuống còn vài tuần, đồng thời tăng cường tính dân chủ và phát huy tối đa vai trò giám sát trực tiếp của nhân dân, giúp giảm chi phí xây lắp.

Làm thế nào để huyện Phú Bình ngăn chặn triệt để tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản trong giai đoạn tới? Huyện cần thực hiện nguyên tắc chỉ phê duyệt dự án khi đã cân đối đủ 100% nguồn vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn, đồng thời ưu tiên bố trí nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất để thanh toán dứt điểm các khoản nợ cũ trước khi triển khai các công trình xây dựng mới.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về cơ chế huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn trong chương trình xây dựng nông thôn mới tại vùng trung du miền núi phía Bắc.
• Đánh giá thực chứng giai đoạn 2017 - 2019 tại huyện Phú Bình khẳng định vai trò trụ cột của vốn ngân sách và tín dụng, đồng thời ghi nhận sự cải thiện vượt bậc về thu nhập của người dân (tăng 1,9 lần) và hạ tầng nông thôn.
• Chỉ rõ những tồn tại then chốt như sự tham gia hạn chế của khu vực doanh nghiệp (dưới 5%), áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản cục bộ và sự chênh lệch phát triển giữa các xã đồng bằng với 7 xã miền núi.
• Đề xuất hệ thống 4 giải pháp tài chính mang tính đột phá cho giai đoạn 2021 - 2026, tập trung vào mô hình đối tác công tư (PPP), mở rộng tín dụng ưu đãi và siết chặt kỷ luật thanh quyết toán đầu tư công.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn quan trọng, hỗ trợ đắc lực cho các cấp chính quyền địa phương, các nhà nghiên cứu kinh tế và các nhà đầu tư trong việc định hình chiến lược phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận cơ bản về huy động và sử dụng vốn trong XDNTM 1. Một số khái niệm - Khái niệm nông thôn: Nông thôn là khái niệm dùng để chỉ một địa bàn mà ở đó sản xuất nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn, nông thôn có thể được xem xét trên nhiều góc độ kinh tế, chính trị, văn hóa. nông thôn không đơn thuần là khu vực xã hội và cũng là khu vực kinh tế, kinh tế nông nghiệp, công nghiệp dịch vụ thường gọi là các hoạt động phi nông nghiệp.

- Khái niệm về nông thôn mới: Trong Nghị quyết số 26-NQ/TW đưa ra mục tiêu: "XDNTM có kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ, đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; dân trí được nâng cao, môi trường sinh thái được bảo vệ; hệ thống chính trị ở nông thôn dưới sự lãnh đạo của Đảng được tăng cường”. Để xác định nông thôn mới Chính phủ ban hành Quyết định số 1980- QĐ/TTg, ngày 17/10/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Trong đó Chính phủ đã quy định cụ thể theo 19 tiêu chí bao gồm: 1. Trường học; 6.

Cơ sở vật chất văn hóa; 7. Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; 8. Thông tin và Truyền thông; 9. Lao động có việc làm; 13.

Tổ chức sản xuất; 14. Giáo dục và Đào tạo; 15. Môi trường và an toàn thực phẩm; 18. Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật; 19.

Quốc phòng và An ninh. Nông thôn mới là khu vực nông thôn có kết cấu hạ tầng KTXH từng bước hiện đại; cơ cấu kinh tế và các hình thức tổ chức sản xuất hợp lý, gắn nông nghiệp với phát triển nhanh công nghiệp, dịch vụ; gắn phát triển nông thôn với đô thị theo quy hoạch; xã hội nông thôn dân chủ, ổn định, giàu bản sắc văn hóa dân tộc; môi trường sinh thái được bảo vệ; an ninh trật tự được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân được nâng cao; theo định hướng XHCN (Vũ Nhữ Thăng, 2015). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Nông thôn mới là tổng thể những đặc điểm, cấu trúc tạo thành một kiểu tổ chức nông thôn theo tiêu chí mới, đáp ứng yêu cầu đặt ra cho nông thôn trong điều kiện hiện nay là kiểu nông thôn được xây dựng tiên tiến về mọi mặt so với mô hình nông thôn cũ. Xã nông thôn mới là xã đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trên các lĩnh vực là Quy hoạch, hạ tầng kinh tế xã hội, kinh tế và tổ chức sản xuất, văn hóa - xã hội - môi trường, hệ thống chính trị được quy định tại các văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

Huyện nông thôn mới là huyện có tỷ lệ số xã trong huyện đạt chuẩn nông thôn mới và có các tiêu chí về quy hoạch, giao thông, thủy lợi, điện, y tế-văn hóa- giáo dục, sản xuất, môi trường, an ninh- trật tự xã hội và chỉ đạo XDNTM đạt chuẩn theo quy định tại các văn bản pháp lý do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành (Thủ tướng Chính phủ, 2016), - Khái niệm về XDNTM XDNTM là cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. XDNTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. XDNTM là quá trình xây dựng kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường nông thôn nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống người dân nông thôn, phát triển hài hòa, rút ngắn khoảng cách giữa thành thị với nông thôn. Quá trình xây dựng với vai trò chủ thể là người dân nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ chức khác (Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 342/QĐ-TTg).

XDNTM là một chính sách về một mô hình phát triển cả về nông nghiệp và nông thôn, nên vừa mang tính tổng hợp, bao quát nhiều lĩnh vực, vừa đi sâu giải quyết nhiều vấn đề cụ thể, đồng thời giải quyết các mối quan hệ với các chính sách khác, các lĩnh vực khác trong sự tính toán, cân đối mang tính tổng thể, khắc phục tình trạng rời rạc hoặc duy ý chí (Thủ tướng Chính phủ (2013), Quyết định số 342/QĐ-TTg). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 XDNTM là cuộc cách mạng và cuộc vận động lớn để cộng đồng dân cư ở nông thôn đồng lòng xây dựng thôn, xã, gia đình của mình khang trang, sạch đẹp; phát triển sản xuất toàn diện (nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ); có nếp sống văn hoá, môi trường và an ninh nông thôn được đảm bảo; thu nhập, đời sống vật chất, tinh thần của người dân được nâng cao. XDNTM giúp cho nông dân có niềm tin, trở nên tích cực, chăm chỉ, đoàn kết giúp đỡ nhau xây dựng nông thôn phát triển giàu đẹp, dân chủ, văn minh. Quá trình XDNTM có những đặc trưng cơ bản như sau: - Nội dung XDNTM hướng tới thực hiện Bộ tiêu chí Quốc gia được qui định tại văn bản pháp quy do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành.

- XDNTM theo phương châm phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư địa phương là chính, Nhà nước đóng vai trò định hướng, ban hành các tiêu chí, quy chuẩn, xã đặt ra các chính sách, cơ chế hỗ trợ và hướng dẫn. Các hoạt động cụ thể do chính cộng đồng người dân ở thôn, xã bàn bạc dân chủ để quyết định và tổ chức thực hiện. - Được thực hiện trên cơ sở kế thừa và lồng ghép các chương trình mục tiêu quốc gia, chương trình hỗ trợ có mục tiêu, các chương trình, dự án khác đang triển khai ở nông thôn, có bổ sung dự án hỗ trợ đối với các lĩnh vực cần thiết; có cơ chế, chính sách khuyến khích mạnh mẽ đầu tư của các thành phần kinh tế; huy động đóng góp của các tầng lớp dân cư. - Được thực hiện gắn với các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng của mỗi địa phương (xã, huyện, tỉnh); có quy hoạch và cơ chế đảm bảo cho phát triển theo quy hoạch (trên cơ sở các tiêu chuẩn kinh tế, kỹ thuật do các Bộ chuyên ngành ban hành).

- Là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong đó có vai trò đặc biệt quan trọng của chính quyền địa phương ở cấp xã, được tiến hành đồng bộ trên tất cả các mặt của xã hội trong đó việc xây dựng cơ sở hạ tầng địa phương đi trước một bước. Những đặc trưng này quyết định đến việc tổ chức, huy động NV để thực hiện XDNTM ở mỗi địa phương. Từ khâu lập kế hoạch cho đến quá trình thực hiện cần có LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 sự tham gia của người dân. Trong quá trình tổ chức huy động cần huy động sự tham gia của mọi tầng lớp nhân dân, sự phối hợp của các tổ chức chính trị xã hội và quản lý của Nhà nước.

Cần phải xây dựng kế hoạch huy động và sử dụng vốn một cách công khai, minh bạch và có hiệu quả để thực hiện các tiêu chí của chương trình. - Khái niệm về huy động: Huy động là hình thức huy động một số lớn nhân lực, vật lực vào một công việc cụ thể. - Khái niệm về huy động vốn: Huy động vốn là hoạt động tiếp nhận nguồn vốn từ các các tổ chức kinh tế, xã hội và cá nhân bằng nhiều hình thức khác nhau để hình thành nên nguồn vốn phục vụ các hoạt động hướng đến mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. - Khái niệm về nguồn vốn: Cho đến nay đã có nhiều khái niệm về nguồn vốn dưới các góc độ khác nhau, nhưng chủ yếu: + Theo nghĩa rộng, vốn gồm toàn bộ các nguồn lực kinh tế được đưa vào xã hội để chung chuyển, như: tiền, lao động, vật tư, tài nguyên, máy móc, thiết bị, ruộng đất; Ngoài ra còn có giá trị những tài sản vô hình, như: vị trí đất đai, công nghệ, quyền phát minh, sáng chế.

Trong các nền kinh tế phát triển thì tài sản vô hình ngày càng có vai trò quan trọng trong cơ cấu vốn. + Theo nghĩa hẹp, vốn là một trong ba yếu tố đầu vào phục vụ cho sản xuất (lao động, đất đai, vốn). Vốn là yếu tố thứ ba của sản xuất (các yếu tố khác là lao động và đất đai) được kết hợp lại để sản xuất hàng hóa và dịch vụ. - Khái niệm về sử dụng nguồn vốn: Sử dụng nguồn vốn là việc sử dụng hợp lý phản ánh chất lượng của hoạt động sử dụng vốn vào giải quyết một nhu cầu nhất định trong phát triển sản xuất (đầu tư phát triển) và trong hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm mang lại hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội.

Huy động nguồn vốn trong xây dựng nông thôn mới 1. Chính sách huy động nguồn vốn thực hiện xây dựng nông thôn mới Huy động nguồn lực là quá trình sử dụng các chính sách, biện pháp và các hình thức nhằm tập hợp được các nguồn lực từ các đối tượng có liên quan để thực hiện các mục tiêu đã đặt ra. Huy động nguồn vốn là một quá trình kinh tế - xã hội được thực hiện thông qua các chính sách, biện pháp và các hình thức mà Nhà nước, các tổ chức xã hội và LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 các chủ thể kinh tế đưa ra và áp dụng nhằm chuyển các NV từ dạng tiềm năng thành các quỹ tiền tệ được sử dụng cho mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội (Chu Tiến Quang (2015). Huy động nguồn vốn là một nội dung trong quá trình XDNTM được thực hiện thông qua các chính sách, biện pháp và các hình thức mà Nhà nước, các tổ chức xã hội đưa ra và áp dụng nhằm chuyển các nguồn lực từ dạng tiềm năng thành các quỹ để sử dụng cho XDNTM.