phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo luận văn dự kiến đƣợc trình bày trong 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trƣờng mầm non. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trƣờng mầm non huyện Tây Giang. Chƣơng 3: Giải pháp quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trƣờng mầm non huyện Tây Giang. 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC HUY ĐỘNG CỘNG ĐỒNG TẠI CÁC TRƢỜNG MẦM NON 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Để có cơ sở lý luận về nội dung quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trƣờng mầm non huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam, trên cơ sở đó thu thập các thông tin, thực trạng và đề xuất các biện pháp quản lý công tác huy động cộng đồng, chúng tôi đã tập trung nghiên cứu các tài liệu cả ở nƣớc ngoài và trong nƣớc, chỉ ra những điểm nội dung chính trong các công trình đó, từ đó làm cơ sở cho chúng tôi thực hiện đề tài của mình. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài - Hướng nghiên cứu thứ nhất: Nghiên cứu về vai trò, ý nghĩa của mô hình phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng trong giáo dục Cho đến nay, đã có nhiều nhà tâm lý học, giáo dục học Xô viết nổi tiếng nhƣ: Côvaliov A. (1976), … trong các công trình của mình đã khẳng định nền tảng của nhân cách một con ngƣời đều bắt đầu từ gốc rễ gia đình. Trong quá trình xã hội hoá cá nhân, sự giáo dục của gia đình đóng vai trò cơ bản và quyết định.
Các tác giả đều nhấn mạnh, để việc giáo dục ở gia đình có hiệu qủa thì gia đình phải phối hợp với nhà trƣờng và các môi trƣờng cộng động để có sự thống nhất trong giáo dục. (1978), trong cuốn “Nói chuyện về giáo dục gia đình” [25] đã chỉ rõ tầm quan trọng của cha mẹ trong việc làm gƣơng để con cái noi theo. Ông nhấn mạnh về sự đồng nhất quan điểm giáo dục của cha với mẹ, của mọi ngƣời trong gia đình và sự đồng nhất quan điểm đối với phƣơng pháp giáo dục gia đình và nhà trƣờng.C cho rằng, nếu tuổi trẻ không đƣợc gia đình giáo dục ngay từ đầu thì công việc cải tạo sẽ tốn hơn rất nhiều công sức không chỉ của gia đình, mà của cả xã hội. Ngày nay, trong xu thế xã hội có nhiều phát triển kéo theo nhiều nguy cơ ảnh hƣởng tiêu cực đến sự phát triển của con ngƣời thì giáo dục gia đình phối hợp cùng nhà trƣờng lại càng đƣợc chú trọng.
Tiêu biểu là các công trình nghiên cứu của các tác giả phƣơng Tây nhƣ: Brooks. (2004) trong công trình Thiết lập mối quan hệ thành công giữa giáo viên và phụ huynh tại các trường phổ thông ở Waldorf [6] đã nghiên cứu về sự tham gia của phụ huynh học sinh vào việc chăm sóc, giáo dục con cái có mối quan hệ rất mật thiết tới mối quan hệ cũng nhƣ sự phối hợp giữa nhà trƣờng. 7 Ngoài ra, có nhiều nghiên cứu về tầm quan trọng của việc nhận thức về những sự phối hợp khác nhau giữa gia đình và nhà trƣờng đã phát triển thành một đề tài cấp thiết ở lĩnh vực giáo dục mầm non nhƣ Ebbeck & Waniganayake, (2003) có nghiên cứu Ngành giáo dục mầm non: Dẫn đầu hôm nay và ngày mai, NXB MacLennan [14]. Turnbull, Turnbull, Erwin, & Soodak (2006) trong công trình Gia đình, nghề nghiệp và ngoại lệ: chuẩn đầu ra tích cực thông qua sự hợp tác và lòng tin đã nhấn mạnh điểm quan trọng trong ý tƣởng về sự phối hợp đó chính là sự công bằng giữa gia đình và nhà trƣờng khi họ cùng làm việc với nhau để đạt tới công trình trí tuệ của tập thể.
Các nhà nghiên cứu cũng đã dành thời gian để tìm hiểu các yếu tố quan trọng cho sự phối hợp và thƣờng đƣợc nhắc đến nhƣ là “các khía cạnh phối hợp” bao gồm: sự tôn trọng, lòng tin, giao tiếp mở, công bằng, lắng nghe và không phán xét lẫn nhau [37]. - Hướng nghiên cứu thứ hai: Nghiên cứu giải pháp, mô hình phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng trong giáo dục Pena, Silva, Claro, Gamarra, & Parra, (2008) trong nghiên cứu Giao tiếp với cha mẹ và gia đình La tinh mặc dù nghiên cứu liên quan tới học sinh châu Mỹ Latin, tuy nhiên kết quả thu đƣợc của tác giả Pena cũng cho thấy một số điểm tƣơng đồng trong việc chỉ ra các chiến lƣợc thành công nhằm tăng cƣờng sự tham gia của phụ huynh học sinh vào quá trình chăm sóc, giáo dục con trẻ [27]. Một nghiên cứu của University, T. Nhƣ vậy, những công trình nghiên cứu trên thế giới đã rất chú trọng đến mối quan hệ trong cộng đồng nhà trƣờng, gia đình, xã hội để tạo nên nhân cách của một đứa trẻ trong một môi trƣờng phát triển tốt nhất cho trẻ mầm non.
Tình hình nghiên cứu trong nước - Hƣớng nghiên cứu thứ nhất: Nghiên cứu về vai trò, ý nghĩa của mô hình 8 phối hợp giữa gia đình, nhà trƣờng và cộng đồng trong giáo dục Trong bài phát biểu của Bác Hồ tại Hội nghị cán bộ Đảng trong ngành giáo dục tháng 6/1957, trong cuốn Hồ Chủ tịch bàn về giáo dục (1962) đã nói đến ý nghĩa sâu sắc của việc phối hợp các lực lƣợng GD trong và ngoài nhà trƣờng đã đƣợc Bác Hồ chỉ ra: "Giáo dục trong nhà trƣờng chỉ là một phần, còn cần có sự giáo dục ngoài xã hội và trong gia đình để giúp cho việc giáo dục trong nhà trƣờng đƣợc tốt hơn. Giáo dục trong nhà trƣờng dù tốt đến mấy, nhƣng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không hoàn toàn” (tr168-172). Vai trò, ý nghĩa của sự phối hợp giữa gia đình, nhà trƣờng và cộng đồng trong giáo dục đã đƣợc đề cập trong nhiều công trình nghiên cứu [21]. Phối hợp nhà trƣờng và gia đình cũng là nội dung quan trọng trong chƣơng trình đào tạo nghiệp vụ sƣ phạm ở các trƣờng đại học, cao đẳng.
Giáo trình “Tổ chức hoạt động giáo dục” (2005) dùng cho sinh viên các trƣờng đại học, cao đẳng sƣ phạm do Bộ GD & ĐT đã dành một chƣơng “Phƣơng pháp liên kết với gia đình và hội phụ huynh học sinh”, trong đó nhấn mạnh về vị trí, chức năng của gia đình, nhiệm vụ, nội dung phối hợp giữa nhà trƣờng và gia đình cùng cộng đồng trong công tác giáo dục học sinh; phƣơng pháp liên kết với hội phụ huynh học sinh. Võ Tấn Quang trong cuốn sách “Xã hội hóa giáo dục” (2001) đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quần chúng trong công tác giáo dục, theo tác giả: xã hội hóa trong giáo dục là phải phát động phong trào quần chúng làm giáo dục, huy động toàn xã hội tham gia sự nghiệp GD&ĐT, hình thành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ [33]. Trong công trình “Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỉ XXI” (2002) tác giả Phạm Minh Hạc khẳng định sự nghiệp giáo dục của Việt Nam không phải chỉ do Nhà nƣớc gánh vác, mà phải có sự chung sức của các lực lƣợng xã hội cùng tham gia vào sự nghiệp giáo dục nƣớc nhà, tạo nên một xã hội học tập [18]. Nhóm tác giả Nguyễn Thị Phƣơng Thủy, Nguyễn Thị Thọ (2014) trong cuốn Gia đình và giáo dục gia đình đã chỉ ra các nội dung và cách thức hƣớng dẫn cha mẹ phối hợp với nhà trƣờng trong công tác giáo dục con cái.
Điểm nhấn mạnh trong các biện pháp phối hợp đó là cha mẹ phải là tấm gƣơng về sự kính trọng thầy cô và thống nhất phƣơng pháp giáo dục nhà trƣờng trong dạy dỗ con cái [36]. Hoàng Hải Quế (2018) trong nghiên cứu Phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non đã trình bày mội số nguyên tắc, nội dung, hình thức, phƣơng pháp phối hợp giữa gia đình, nhà trƣờng và xã hội trong chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non trong đó nhấn mạnh biện pháp tuyên truyền cho phụ huynh [32]. Ngoài ra, có các tác giả với các công trình: Nguyễn Thái Hợp (2007), Giáo dục gia đình là nền tảng đạo đức con ngƣời; Phạm Minh Thế (2017), Thực trạng phối hợp 9 các lực lƣợng trong giáo dục tính cộng đồng lớp học cho học sinh trung học phổ thông huyện Yên Châu, tỉnh Sơn La; Huỳnh Công Minh (2015). Phối hợp giáo dục giữa gia đình, nhà trƣờng và cộng đồng xã hội; Nguyễn Thị Yến Trang (2017), Nghiên cứu lí luận về phối hợp giữa nhà trƣờng với cộng đồng trong giáo dục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở; …các nghiên cứu đều chỉ rõ vai trò ý nghĩa của sự phối hợp giữa gia đình, nhà trƣờng và cộng đồng trong giáo dục.
- Hướng nghiên cứu thứ hai: Những nghiên cứu thực tiễn về giải pháp, mô hình phối hợp giữa gia đình, nhà trường và cộng đồng trong giáo dục Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục Biện pháp quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trường tiểu học trên địa bàn huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (2016) của Phan Thị Nhƣ Nguyệt đã nghiên cứu đề xuất một số biện pháp quản lý công tác huy động cộng đồng áp dụng ở trƣờng tiểu học huyện Thăng Bình nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học [26]. Cũng nghiên cứu về chủ đề huy động nguồn lực cộng đồng, luận văn thạc sĩ Giáo dục học Biện pháp huy động các nguồn lực xã hội phát triển giáo dục mầm non ở các xã ven biển huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình của Ngô Thị Hòa (2017) [22] trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về huy động các nguồn lực xã hội phát triển giáo dục mầm non, đề tài đã đề xuất những biện pháp huy động các nguồn lực xã hội của các trƣờng mầm non góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển giáo dục mầm non của các vùng ven biển huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình trong giai đoạn hiện nay. Luận văn Thạc sĩ Giáo dục học Quản lý công tác huy động cộng đồng tại các trường tiểu học trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, Thành phố Đà Nẵng (2018) của Đặng Thị Kim Chi [7] với mục đích nghiên cứu là đề xuất các biện pháp quản lý công tác huy động cộng đồng áp dụng ở trƣờng tiểu học quận Cẩm Lệ nhằm tằng cƣờng nguồn lực, góp phần nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học. Đây cũng là một trong những nguồn tƣ liệu giúp cho tác giả tham khảo trong quá trình thực hiện luận văn của mình.