UỶ BAN NHÂN TUYÊN BỐDÂN BẢNTỈNH KON TUM QUYỀN: TRƯỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG KON TUM Tài liệu này được biên soạn nhằm sử dụng cho mục đích đào tạo và thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. MÃ TÀI LIỆU: GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: PHÒNG, TRỊ BỆNH CHO GÀ NGHỀ: NUÔI VÀ PHÒNG TRỊ BỆNH CHO GÀ TRÌNH ĐỘ: ĐÀO TẠO THƯỜNG XUYÊN (Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-CĐCĐ ngày 27/10/2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Kon Tum) Kon Tum, Năm 2022 i Mục lục BÀI 1: PHÒNG BỆNH CHO GÀ. Vệ sinh thú y phòng dịch cho gà (6). Sử dụng thuốc và vacxin cho gà (6).
5 Bài thực hành 1: PHÒNG BỆNH CHO GÀ. Bệnh Đậu gà (6). Bệnh viêm đường hô hấp mãn tính CRD (6). Bệnh tụ huyết trùng (6).
Bệnh đầu đen (6). 40 Bài thực hành 2: CHẨN ĐOÁN, KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH TRUYỀN NHIỄM CHO GÀ. 43 BÀI 3: MỘT SỐ BỆNH KÝ SINH TRÙNG THƯỜNG XẢY RA Ở GÀ. Bệnh cầu trùng (7).
Bệnh giun kim (7). 49 Bài thực hành 3: CHẨN ĐOÁN, KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH KÝ SINH TRÙNG CHO GÀ. 51 BÀI 4: MỘT SỐ BỆNH DO DINH DƯỠNG Ở GÀ. Bệnh thiếu khoáng (1-4, 8).
Bệnh thiếu vitamin (1-4, 8). Bệnh cắn mổ nhau (1-4, 8). 54 Bài thực hành 4: CHẨN ĐOÁN, KHÁM VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH DO THIẾU DINH DƯỠNG Ở GÀ. 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1 ii TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình này được biên soạn nhằm sử dụng cho mục đích đào tạo và tham khảo thuộc nội bộ trong Trường Cao đẳng Cộng đồng Kon Tum. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. iii LỜI GIỚI THIỆU Giáo trình Phòng, trị bệnh cho gà được biên soạn để giảng dạy chương trình dạy nghề đào tạo thường xuyên cho đối tượng học viên là lao động nông thôn, với nhiều độ tuổi, trình độ văn hoá và kinh nghiệm sản xuất khác nhau. Vì vậy, nội dung cần kết hợp một cách khoa học giữa việc cung cấp những kiến thức lý thuyết với kỹ năng, thái độ nghề nghiệp.
Trong đó, chú trọng phương pháp đào tạo nhằm xây dựng năng lực và các kỹ năng thực hiện công việc của nghề theo phương châm đào tạo dựa trên năng lực thực hiện. Giáo trình gồm có 4 bài: Bài 1: Phòng bệnh cho gà Bài 2: Một số bệnh truyền nhiễm thường xảy ra ở gà Bài 3: Một số ký sinh trùng thường xảy ra ở gà Bài 4: Một số bệnh do dinh dưỡng ở gà Giáo trình được biên soạn dựa trên các tài liệu đã được công bố của nhiều tác giả, tuy nhiên trong quá trình biên soạn không tránh khỏi những sai sót, rất mong muốn nhận được sự đóng góp của các nhà khoa học, các nhà quản lý giáo dục và các bạn đồng nghiệp để chương trình hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Kon Tum, ngày 25 tháng 10 năm 2022 THAM GIA BIÊN SOẠN Phạm Thị Tấm 1 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TÊN MÔ ĐUN: PHÒNG, TRỊ BỆNH CHO GÀ THÔNG TIN CHUNG VỀ MÔ ĐUN Mã mô đun: 33180004 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Phòng, trị bệnh cho gà là mô đun chuyên ngành bắt buộc thứ hai được bố trí giảng dạy sau mô đun Nuôi gà trong chương trình đào tạo nghề Nuôi và phòng trị bệnh cho gà. - Tính chất: Là mô đun lý thuyết kết hợp thực hành được giảng dạy theo phương pháp tích hợp.
- Ý nghĩa và vai trò của môn học/mô đun: Có ý nghĩa và vai trò quan trọng trong việc cung cấp một phần kiến thức, kỹ năng của nghề Nuôi và phòng trị bệnh cho gà. Mục tiêu của mô đun: 1. Về kiến thức: - Trình bày được quy trình phòng bệnh chung cho gà. - Mô tả được nguyên nhân, đặc điểm, triệu chứng và bệnh tích một số bệnh thường hay xảy ra ở gà.
Về kỹ năng: - Thực hiện được quy trình phòng bệnh chung cho gà. - Nhận dạng, chẩn đoán được một số loại bệnh của gà. - Thực hiện phòng và điều trị được một số bệnh thông thường hay xảy ra ở gà. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình chăn nuôi.
- Đảm bảo an toàn trong lao động và sản xuất. NỘI DUNG CỦA MÔ ĐUN 2 BÀI 1: PHÒNG BỆNH CHO GÀ Mã bài: 33180004-01 GIỚI THIỆU Đây là bài học hướng dẫn cho người học thực hiện về những kỹ năng về phòng bệnh cho gà, sử dụng các dụng cụ thú y, thuốc, vacxin trong qua trình nuôi gà, giúp người học đạt được những mục tiêu cần có trong quá trình học tập. MỤC TIÊU - Trình bày được công tác thú y, cách sử dụng các loại thuốc và vacxin phòng bệnh cho gà. - Thực hiện được công tác thú y, sử dụng được các loại thuốc và vacxin phòng bệnh cho gà.
- Rèn luyện được tính cẩn thận, ý thức bảo vệ môi trường và sức khoẻ cộng đồng. Vệ sinh thú y phòng dịch cho gà (6) 1. Các phương pháp phòng bệnh cho gà - Công tác vệ sinh phòng bệnh cho gà có vai trò quan trọng quyết định đến sự thành công hay thất bại của chăn nuôi gà. Nếu thực hiện tốt công tác phòng bệnh cho gà sẽ hạn chế dịch bệnh xảy ra và lây lan, đồng thời quyết định thành công của chăn nuôi gà.
- Để thực hiện tốt công tác phòng bệnh cho gà cần thực hiện tốt 2 phương pháp sau: + Ngăn không cho gà tiếp xúc với mầm bệnh: Mầm bệnh tiếp xúc với gà đến từ nhiều nguồn khác nhau như: Gia cầm, gia súc bị bệnh Thức ăn, nước uống nhiễm mầm bệnh Bụi trong không khí nhiễm mầm bệnh Chất độn chuồng, dụng cụ chăn nuôi nhiễm mầm bệnh Giày, dép, chân tay người chăn nuôi hoặc khách nhiễm mầm bệnh Phương tiện vận chuyển nhiễm mầm bệnh Chuột, côn trùng và chim hoang dã Để ngăn chăn các nguồn lây nhiễm này người chăn nuôi phải thực hiện tốt công tác vệ sinh chuồng trại, dụng cụ thiết bị, thức ăn, nước uống, tiêu diệt chuột côn trùng và ngăn không cho chim hoang đến cư trú + Nâng cao sức đề kháng cho gà: Xong xong với công tác vệ sinh phòng bệnh thì phải tăng cường sức đề kháng cho gà thường xuyên như: 3 Đảm bảo chuồng nuôi luôn thoáng, mát, sạch. Cho gà ăn đủ chất dinh dưỡng trong khẩu phần Thức ăn, nước uống phải vệ sinh sạch sẽ không có mầm bệnh và chất độc hại đến sức khỏe. Dùng thuốc và vacxin phòng bệnh cho gà theo lịch dùng thuốc. - Để chăn nuôi gà đem lại hiệu quả cần thực hiện tốt 3 nguyên tắc phòng bệnh sau: Nguyên tắc 1: Ngăn chặn sự tiếp súc của mầm bệnh với gia cầm - Không mua vật nuôi không rõ nguồn gốc.
- Không cho các vật nuôi lạ, người lạ, dụng cụ lạ vào khu vực chăn nuôi. - Quản lý tốt công tác cách ly và vệ sinh thân thể trước khi vào khu vực chăn nuôi của công nhân, cán bộ và khách tham quan. - Tăng cường công tác vệ sinh chuồng trại, dụng cụ và duy trì tốt công tác sát trùng dụng cụ, phương tiện và khu vực chăn nuôi. Nguyên tắc 2: Nâng cao sức đề kháng của gia cầm - Xây dựng chuồng trại đúng kỹ thuật đảm bảo cho vật nuôi có chỗ ở tốt.
- Cho vật nuôi ăn và uống tốt(thức ăn đủ dinh dưỡng, thức ăn không biến chất, uống nước sạch được tiệt trùng, nước uống không có độc chất) và chăm sóc vật nuôi đúng quy trình kỹ thuật. - Tẩy ký sinh trùng và tiến hành tiêm phòng triệt để với các loại vacxin. Nguyên tắc 3: Giám sát và kiểm tra chặt chẽ sức khỏe gia cầm - Xây dựng lịch tiêm phòng và mở sổ ghi chép theo dõi quá trình tiêm phòng của vật nuôi chặt chẽ. - Ghi chép hàng ngày tình trạng sức khỏe vật nuôi vào sổ nhật ký thú y và định kỳ lấy máu kiểm tra để đánh giá hàm lượng kháng thể có trong máu của vật nuôi (HI, HA).
- Phát hiện kịp thời chẩn đoán chính xác, cách ly nhanh chóng, điều trị khẩn trương các cá thể nghi nhiễm và nhiễm bệnh. Sát trùng chuồng trại, dụng cụ chăn nuôi gà - Vệ sinh trước khi nuôi: Chú ý vệ sinh khu vực chuồng gà, khu vực xung quanh chuồng, chất độn chuồng, dụng cụ chăn nuôi trước khi đưa gà vào nuôi. Để trống chuồng 2 ngày trước khi thả gà vào. - Vệ sinh trong khi nuôi : + Chuồng nuôi gà cần đảm bảo đúng mật độ, thoáng, mát, khô, sạch, có ánh nắng mặt trời chiếu vào.
+ Sân thả gà cần khô, thoáng. mát, có hàng rào bao quanh và được quét dọn hàng ngày. 4 + Nếu nuôi gà có độn chuồng thì độn chuồng phải luôn mới, khô nên phơi nắng trước khi cho vào chuồng gà. + Ổ đẻ cần để nơi khô ráo, thoáng mát, đệm lót phơi nắng kỹ trước khi trải vào ổ và thay thường xuyên để tránh mầm bệnh cư trú.
+ Thường xuyên quét phân, thay độn chuồng, rắc vôi bột vào các nơi ẩm thấp, quét vôi chuồng nuôi, sân thả gà. Phun thuốc diệt muỗi, mò, mạt. + Phân gà, độn chuồng cần được ủ kỹ đề diệt mầm bệnh trước khi đưa ra ngoài - Vệ sinh sát trùng sau mỗi đợt nuôi + Thu gom phân gà, độn chuồng, rác thải vào một nơi và ủ kỹ để diệt mầm bệnh + Quét dọn sạch phân, rác, mạng nhện + Sửa chữa chuồng, vá lại những chỗ nền chuồng bị hỏng + Cọ rửa chuồng, dụng cụ chăn nuôi bằng nước sạch, có áp suất cao. + Sát trùng bằng chất khử trùng + Để trống chuồng 2 - 3 tuần.
- Các biện pháp khử trùng + Ánh nắng mặt trời: dùng để phơi máng án, máng uống, dụng cụ chăn nuôi, độn chuồng, nguyên liệu thức ăn + Dùng nước sôi để rửa các dụng cụ chăn nuôi + Dùng bùi nhùi rơm, trấu để hun chuồng. + Vôi bột: có thể dùng rắc xung quanh và những nơi ẩm ướt bên trong chuồng nuôi, rắc vào hố sát trùng trước cửa chuồng nuôi. Để 2 – 3 ngày rồi quét. + Nước vôi: tốt nhất là dùng nước vôi mới tôi; dùng để quét nền chuồng, sân chơi và xung quanh tường.
+ Dùng các chất sát trùng: Han-lodin, Cloramin, Anticept, Virkon, Longlife, BKA, Crezil, Biocid, Anolit. để phun toàn bộ nền và tường chuồng, ngâm và rửa dụng cụ cho vào hố sát trùng, phun tiêu độc xác chết, phun phương tiện vận chuyển một số dùng để sát trùng nước uống. + Xông hơi bằng hỗn hợp Formol và thuốc tím: dùng để xông trứng, xông hơi sát trùng quần áo. liều lượng có thể thay đổi tùy từng đối tượng.
Đối với máy móc, quần áo, kho.