MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của quốc gia, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là nguồn gốc của mọi quá trình sống và cũng là nguồn gốc của mọi sản phẩm hàng hoá xã hội. Đất đai gắn liền với con ngƣời với các hoạt động sản xuất và các lĩnh vực khác nhƣ kinh tế - xã hội, chính trị an ninh – quốc phòng của mỗi quốc gia. Trong những năm gần đây cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trƣờng có sự quản lý của nhà nƣớc, thì việc sử dụng và quản lý đất nƣớc luôn luôn là yêu cầu đặt ra đối với nền kinh tế quốc dân nói chung và quản lý đất đai nói riêng.
Muốn cho quản lý đất đai tốt thì công việc cần thiết đầu tiên là phải hoàn thiện hồ sơ địa chính và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và các tài sản khác gắn liền với đất. GCN là chứng từ pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa nhà nƣớc và ngƣời sử dụng đất. Đây là các yếu tố nắm chắc quỹ đất của từng địa phƣơng giúp cho việc quy hoạch sử dụng đất hợp lý từng loại đất tạo cho việc nâng cao hiệu quả sản xuất. Đăng ký quyền sử dụng đất góp phần hoàn thiện hồ sơ địa chính, giúp cho việc nắm chắc quỹ đất cả về số lƣợng và chất lƣợng.
Trƣớc những yêu cầu thực tế của đời sống kinh tế - xã hội nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa phát triển nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa. Nhà nƣớc cần làm tốt các yêu cầu quản lý và sử dụng đất nhằm mục đích thực hiện quyền quản lý, bảo vệ và điều tiết quá trình khai thác, sử dụng cụ thể hoá triệt để và hợp lý hơn. Nhà nƣớc phải có các biện pháp nắm chắc quỹ đất cả về số lƣợng và chất lƣợng cùng với bộ hồ sơ địa chính, cấp GCN đất là một trong những nội dung quan trọng của việc quản lý Nhà nƣớc về đất đai. Từ thực tiễn đó công tác cấp GCN là một vấn đề quan trọng mang h 2 tính pháp lý nhằm thiết lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nƣớc và ngƣời sử dụng đất.
Yên Trạch là xã vùng sâu của huyện Phú Lƣơng, độ cao trung bình so với mực nƣớc biển là 300m. Địa hình chủ yếu là đồi núi phức tạp và chia làm 4 khu vực. Khu vực phía Đông Bắc và khu trung tâm có địa hình tƣơng đối bằng phẳng, diện tích canh tác lớn. Đây là 2 khu vực có mật độ dân số cao nhất xã.
Khu vực phía Đông chạy quanh xuống phía Nam, đến phía Tây của xã đất đai là đồi núi bao quanh các cánh đồng. Đây là những khu vực có địa hình phức tạp, cơ sở hạ tầng đã xuống cấp, đặc biệt là đƣờng giao thông, do vậy việc đi lại chủ yếu là đƣờng đất nên việc phát triển kinh tế xã hội còn gặp nhiều khó khăn. Khu vực phía Tây chạy lên phía Bắc có địa hình là những dải đồi núi xen những cánh đồng nhỏ địa hình của khu vực này cao hơn các khu vực khác. Đây cũng là nơi cơ sở hạ tầng thấp kém nên việc phát triển kinh kinh tế xã hội cũng còn gặp nhiều khó khăn.
Đặc biệt trong giai đoạn trên địa bàn xã đã tiến hành công tác đo đạc lại địa giới hành chính, thành lập bản đồ địa chính điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai nói chung và công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nói riêng. Xuất phát từ thực tế đó, dƣới sự hƣớng dẫn của PGS. Phan Đình Binh, em tiến hành nghiên cứu đề tài:” Thực hiện công tác kê khai , đăng ký cấp đổi cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xóm Bài Kịnh, xã Yên Trạch, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên”. Mục tiêu của đề tài.Mục tiêu chung: Thực hiện công tác kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn xóm Bài Kịnh, xã Yên Trạch.
Huyện Phú Lƣơng, tỉnh Thái Nguyên.Mục tiêu cụ thể: - Nắm đƣợc quá trình thực hiện kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở tại xóm Bài Kịnh, xã Yên Trạch,huyện Phú Lƣơng, tỉnh Thái Nguyên. - Biết đƣợc các ƣu điểm, nhƣợc điểm trong khi thực hiện công tác kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà. - Rút ra bài học kinh nghiệm cho bản thân, đƣa ra những đề xuất, các giải pháp có tính khả thi khi thực hiện công tác kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở trên địa bàn xã. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Bổ sung hoàn thiện kiến thức đã đƣợc học ở nhà trƣờng và trong quá trình đi thực tập. Đồng thời tiếp cận và thấy đƣợc việc thực hiện công tác kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới cấp GCNQSD đất, quyền sở hữu nhà ở trong thực tế. Nắm vững những quy định về Luật và các văn bản dƣới Luật về đất đai về cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở. Ý nghĩa trong thực tiễn Qua quá trình nghiên cứu việc kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới GCNQSDĐ sẽ thấy đƣợc những việc đã làm đƣợc và chƣa làm đƣợc trong quá trình thực hiện, từ đó rút ra những kinh nghiệm và tìm những giải pháp phù hợp với tình hình thực tế nhằm thúc đẩy công tác thực hiện kê khai, đăng ký cấp đổi cấp mới GCNQSDĐ nói riêng và công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai nói chung đƣợc tốt hơn.
h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Nội dung quản lý nhà nước về đất đai Năm 2013, Quốc hội khóa XIII đã thông qua Luật Đất đai ngày 29/11/2013 và có hiệu lực thi hành ngày 1/7/2014. Luật Đất đai năm 2013 có 14 chƣơng với 212 điều, tăng 7 chƣơng và 66 điều, đã khắc phục, giải quyết đƣợc những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật Đất đai năm 2003. Luật Đất đai 2013 đó sửa đổi từ 13 nội dung thành 15 nội dung Quản lý nhà nƣớc về đất đai cho phù hợp với tình hình mới.
Tại Điều 22 Luật Đất đai 2013 quy định [9]. - Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai và tổ chức thực hiện văn bản đó. - Xác định địa giới hành chính, lập và quản lý hồ sơ địa giới hành chính, lập bản đồ hành chính. - Khảo sát, đo đạc, lập bản đồ địa chính, bản đồ hiện trạng sử dụng đất và bản đồ quy hoạch sử dụng đất; điều tra, đánh giá tài nguyên đất; điều tra xây dựng giá đất.
- Quản lý quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. - Quản lý việc giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. - Quản lý việc bồi thƣờng, hỗ trợ, tái định cƣ khi thu hồi đất. - Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; - Thống kê, kiểm kê đất đai.
- Xây dựng hệ thống thông tin đất đai. - Quản lý tài chính về đất đai và giá đất. h 5 - Quản lý, giám sát việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của ngƣời sử dụng đất. - Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai.
- Phổ biến, giáo dục pháp luật về đất đai. - Giải quyết tranh chấp về đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo trong quản lý và sử dụng đất đai. - Quản lý hoạt động dịch vụ về đất đai. Trong Luật Đất đai 2013 nội dung cấp GCNQSDĐ là một trong những nội dung quan trọng trong công tác quản lý nhà nƣớc về đất đai.
*Quyền của người sử dụng đất Theo Điều 166 Luật Đất đai 2013 có quy định quyền chung của ngƣời sử dụng đất nhƣ sau [9]. - Đƣợc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. - Hƣởng thành quả lao động, kết quả đầu tƣ trên đất. - Hƣởng các lợi ích do công trình của Nhà nƣớc phục vụ việc bảo vệ, cải tạo đất nông nghiệp.
- Đƣợc Nhà nƣớc hƣớng dẫn và giúp đỡ trong việc cải tạo, bồi bổ đất nông nghiệp. - Đƣợc Nhà nƣớc bảo hộ khi ngƣời khác xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp về đất đai của mình. - Đƣợc bồi thƣờng khi Nhà nƣớc thu hồi đất theo quy định của Luật này. - Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về những hành vi vi phạm quyền sử dụng đất hợp pháp của mình và những hành vi khác vi phạm pháp luật về đất đai.
Vậy ngƣời sử dụng đất có quyền đƣợc cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất khi các chủ sử dụng đất có nhu cầu. Công tác đăng ký đất đai, cấp GCN Đăng ký đất đai, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, là thủ tục hành chính do cơ quan Nhà nƣớc thực hiện đối với đối tƣợng là các tổ chức, hộ gia h 6 đình, cá nhân sử dụng đất (gọi chung là ngƣời sử dụng đất) nhằm xác lập mối quan hệ pháp lý đầy đủ giữa Nhà nƣớc với ngƣời sử dụng đất, làm cơ sở để Nhà nƣớc quản lý chặt chẽ toàn bộ đất đai theo pháp luật và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ngƣời sử dụng. a, Đăng ký đất đai * Khái niệm Khái niệm về ĐKĐĐ: Tại khoản 15 Điều 3 Luật Đất đai 2013 quy định [9]. “Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất là việc kê khai và ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính”.
Đăng ký đất đai có 2 loại: Đăng ký ban đầu: Đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất lần đầu (sau đây gọi là đăng ký lần đầu) là việc thực hiện thủ tục lần đầu để ghi nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính. Đăng ký ban đầu đƣợc thực hiện trong các trƣờng hợp: đƣợc nhà nƣớc giao đất, cho thuê đất;ngƣời đang sử dụng đất mà chƣa có giấy chứng nhận.