Ảnh hưởng của Tín Dụng Xanh đến Hiệu Quả Lợi Nhuận của Ngân Hàng Thương Mại: Nghiên cứu tại Việt Nam

Tác động của tín dụng xanh lên hiệu quả sinh lời của ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Nghiên cứu chuyên sâu về bằng chứng thực tiễn.

• Trường học: Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: How does the green credits affect profitability performance of commercial banks? - Evidence in Vietnam
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng kết đề tài nghiên cứu khoa học
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Abstract
• 1. Introduction
• 2. Green Finance and Banking
• 3. Green Credit Concept
• 4. Theoretical Framework and Hypotheses Development
• 4.1. The theoretical framework for the effect of the green credits on bank’s profitability
• 4.2. The empirical evidence on the effect of the presence of green credits on bank’s profitability
• 5. Data and Methodology
• 6. Results and Discussions
• 6.1. Descriptive statistics results
• 6.2. Multicollinearity test by VIF
• 6.3. Panel unit root tests
• 6.4. F-test test to check if FEM or Pooled OLS is more suitable
• 6.5. Hausman test to check if the FEM or REM is more suitable
• 6.6. Fix Heteroskedasticity and Autocorrelation using FGLS Method
• 7. Conclusions and Implications

Tóm tắt

I. Tín Dụng Xanh và Lợi Nhuận Ngân Hàng Tổng Quan Tại VN

Tác động của tín dụng xanh lên hiệu quả tài chính của ngân hàng thương mại là một chủ đề được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh nhận thức về các vấn đề môi trường ngày càng tăng. Sự chuyển dịch sang nền kinh tế bền vững, nhằm thúc đẩy phát triển bền vững, cải thiện phúc lợi xã hội và bảo vệ hệ sinh thái, đang trở nên cấp thiết. Tín dụng xanh nổi lên như một công cụ chính sách quan trọng để điều chỉnh môi trường, thu hút sự chú ý từ chính phủ, doanh nghiệp và giới học thuật. Các ngân hàng Việt Nam ngày càng áp dụng các tiêu chí môi trường trong quyết định cho vay và thực hiện các hoạt động tài chính xanh để hỗ trợ mục tiêu phát triển bền vững của đất nước. Nghiên cứu này tập trung vào việc làm rõ tác động của tín dụng xanh đến lợi nhuận của các ngân hàng thương mại Việt Nam. Nghiên cứu được thực hiện bằng cách thu thập dữ liệu từ 30 ngân hàng tại Việt Nam trong giai đoạn từ 2015 đến 2022 và áp dụng các mô hình kinh tế lượng phù hợp để phân tích tác động này. Phương pháp này cho phép đánh giá một cách toàn diện về cách thức tín dụng xanh ảnh hưởng đến các chỉ số tài chính như ROA và ROE.

1.1. Vai Trò Của Tín Dụng Xanh Trong Phát Triển Bền Vững VN

Tín dụng xanh đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam, định hướng nguồn vốn vào các dự án thân thiện với môi trường. Theo Enerteam, các ngân hàng thương mại Việt Nam ngày càng chú trọng đến các tiêu chí ESG (Environmental, Social, and Governance) trong hoạt động tín dụng. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường mà còn tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho các ngân hàng, đồng thời nâng cao uy tín và hình ảnh của họ trong cộng đồng. Tín dụng xanh còn giúp các doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đầu tư vào công nghệ xanh, giảm thiểu khí thải và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên.

1.2. Khoảng Trống Nghiên Cứu Về Tác Động Của Tín Dụng Xanh ở VN

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về tín dụng xanh trên thế giới, đặc biệt là tại Trung Quốc (Xiaoyan Gao, Yiyang Guo, 2019; Huang Danye, 2020; Xie Wanting, 2020; Zhao Ranning, 2022), vẫn còn một khoảng trống nghiên cứu đáng kể về tác động của tín dụng xanh đến lợi nhuận của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Các yếu tố kinh tế, môi trường và pháp lý đặc thù của Việt Nam có thể tạo ra những khác biệt so với các quốc gia khác. Nghiên cứu này nhằm lấp đầy khoảng trống này bằng cách cung cấp bằng chứng thực nghiệm về mối quan hệ giữa tín dụng xanh và hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại Việt Nam.

II. Thách Thức và Rủi Ro Triển Khai Tín Dụng Xanh Hiệu Quả

Triển khai tín dụng xanh không phải là một quá trình đơn giản và dễ dàng. Các ngân hàng thương mại phải đối mặt với nhiều thách thức và rủi ro khác nhau. Một trong những thách thức lớn nhất là việc đánh giá và quản lý rủi ro tín dụng xanh. Các dự án xanh thường có tính phức tạp cao, đòi hỏi các ngân hàng phải có kiến thức chuyên môn sâu rộng về các lĩnh vực môi trường và công nghệ. Ngoài ra, việc thiếu hụt thông tin và dữ liệu về các dự án xanh cũng gây khó khăn cho việc đánh giá rủi ro. Hơn nữa, các ngân hàng cũng phải đối mặt với các rủi ro về quy định và pháp lý. Các chính sách và quy định về tín dụng xanh ở Việt Nam vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển và hoàn thiện, điều này có thể gây ra sự không chắc chắn cho các ngân hàng. Cuối cùng, các ngân hàng cũng phải đối mặt với rủi ro về hiệu quả kinh tế. Các dự án xanh có thể có chi phí đầu tư ban đầu cao và thời gian hoàn vốn dài, điều này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng.

2.1. Đánh Giá Rủi Ro Tín Dụng Xanh Thách Thức Của Ngân Hàng VN

Việc đánh giá rủi ro tín dụng xanh là một thách thức lớn đối với các ngân hàng thương mại Việt Nam. Các dự án xanh thường có tính đặc thù cao và liên quan đến nhiều yếu tố kỹ thuật phức tạp. Các ngân hàng cần có đội ngũ chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về các lĩnh vực môi trường và công nghệ để có thể đánh giá chính xác rủi ro và tiềm năng của các dự án này. Ngoài ra, việc thu thập và phân tích dữ liệu về các dự án xanh cũng là một thách thức, do thiếu hụt thông tin và các tiêu chuẩn đánh giá thống nhất.

2.2. Khung Pháp Lý và Quy Định Yếu Tố Quyết Định Thành Công

Khung pháp lý và quy định về tín dụng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng và thúc đẩy hoạt động này. Một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tạo ra sự chắc chắn cho các ngân hàng và doanh nghiệp. Tuy nhiên, hệ thống quy định về tín dụng xanh tại Việt Nam vẫn còn đang trong giai đoạn phát triển, điều này có thể gây ra sự không chắc chắn và làm chậm quá trình triển khai tín dụng xanh. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước để xây dựng và hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng xanh, đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.

2.3. Hiệu Quả Kinh Tế và Lợi Nhuận Cân Bằng Giữa Xanh và Lãi

Một trong những lo ngại lớn nhất của các ngân hàng thương mại khi triển khai tín dụng xanh là hiệu quả kinh tế và lợi nhuận. Các dự án xanh thường có chi phí đầu tư ban đầu cao và thời gian hoàn vốn dài, điều này có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của ngân hàng. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng tín dụng xanh có thể mang lại lợi ích dài hạn cho ngân hàng, bao gồm tăng cường uy tín, thu hút khách hàng và giảm thiểu rủi ro về môi trường. Các ngân hàng cần có chiến lược tín dụng xanh phù hợp, kết hợp giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và mục tiêu lợi nhuận, để đảm bảo tính bền vững của hoạt động này.

III. Cách Tín Dụng Xanh Tác Động ROA ROE Ngân Hàng VN

Nghiên cứu cho thấy tín dụng xanh có ảnh hưởng đáng kể đến hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam, đặc biệt là thông qua các chỉ số ROA và ROE. Kết quả phân tích cho thấy sự hiện diện của tín dụng xanh trong danh mục đầu tư của ngân hàng làm giảm tác động của tỷ lệ cho vay trên tiền gửi (LDR) lên cả ROA và ROE của ngân hàng. Điều này ngụ ý rằng các ngân hàng nên thực hiện chính sách tín dụng xanh để giảm thiểu rủi ro thanh khoản đối với lợi nhuận của họ. Sự can thiệp của tín dụng xanh làm thay đổi cách thức các yếu tố truyền thống ảnh hưởng đến lợi nhuận, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp các yếu tố ESG vào các mô hình kinh doanh của ngân hàng.

3.1. Ảnh Hưởng Của Tín Dụng Xanh Đến Tỷ Suất Sinh Lời ROA

Phân tích sâu hơn về ROA cho thấy tín dụng xanh có thể không trực tiếp làm tăng ROA nhưng gián tiếp tạo ra sự ổn định và bền vững cho lợi nhuận của ngân hàng. Khi ngân hàng đầu tư vào các dự án xanh, họ không chỉ góp phần vào phát triển bền vững mà còn giảm thiểu rủi ro liên quan đến các hoạt động gây ô nhiễm môi trường. Điều này có thể giúp ngân hàng duy trì ROA ổn định hơn trong dài hạn, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định về môi trường ngày càng khắt khe.

3.2. Tác Động Của Tín Dụng Xanh Đến Tỷ Suất Sinh Lời ROE

Tương tự như ROA, tín dụng xanh cũng có tác động gián tiếp đến ROE của các ngân hàng thương mại. Mặc dù có thể không trực tiếp làm tăng ROE trong ngắn hạn, nhưng tín dụng xanh có thể giúp ngân hàng nâng cao uy tín và thu hút các nhà đầu tư quan tâm đến các yếu tố ESG. Điều này có thể giúp ngân hàng tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn và cải thiện ROE trong dài hạn. Các ngân hàng cần xem tín dụng xanh như một khoản đầu tư chiến lược, mang lại lợi ích không chỉ về mặt tài chính mà còn về mặt uy tín và trách nhiệm xã hội.

IV. Giải Pháp và Đề Xuất Nâng Cao Hiệu Quả Tín Dụng Xanh VN

Để nâng cao hiệu quả của tín dụng xanh tại Việt Nam, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan, bao gồm chính phủ, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp. Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng xanh, tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi và minh bạch. Các ngân hàng thương mại cần nâng cao năng lực đánh giá rủi ro và quản lý tín dụng xanh, đồng thời phát triển các sản phẩm và dịch vụ tín dụng xanh phù hợp với nhu cầu của thị trường. Doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh và đầu tư vào các dự án thân thiện với môi trường. Bằng cách này, tín dụng xanh có thể đóng góp tích cực vào phát triển bền vững của Việt Nam.

4.1. Hoàn Thiện Khung Pháp Lý Cho Tín Dụng Xanh Tại Việt Nam

Chính phủ cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về tín dụng xanh, bao gồm các quy định về tiêu chuẩn môi trường, đánh giá rủi ro, và khuyến khích các hoạt động tín dụng xanh. Việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho các ngân hàng thương mại và tạo ra một môi trường đầu tư thuận lợi cho các dự án xanh. Ngoài ra, chính phủ cũng cần tăng cường giám sát và kiểm tra việc thực hiện các quy định về tín dụng xanh, đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch.

4.2. Nâng Cao Năng Lực Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Xanh

Các ngân hàng thương mại cần nâng cao năng lực đánh giá rủi ro và quản lý tín dụng xanh, thông qua việc đào tạo và phát triển đội ngũ chuyên gia, xây dựng các quy trình và công cụ đánh giá rủi ro phù hợp. Các ngân hàng cần có khả năng đánh giá chính xác các tác động môi trường và xã hội của các dự án xanh, đồng thời quản lý hiệu quả các rủi ro liên quan đến tín dụng xanh. Việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị rủi ro môi trường và xã hội (ESRM) cũng là một giải pháp quan trọng.

V. Kết Luận Tín Dụng Xanh Tương Lai Ngân Hàng VN

Nghiên cứu này đã cung cấp bằng chứng thực nghiệm về tác động của tín dụng xanh đến hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam. Kết quả cho thấy tín dụng xanh có thể làm giảm tác động của một số yếu tố truyền thống đến lợi nhuận của ngân hàng, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tích hợp các yếu tố ESG vào hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Để tín dụng xanh phát huy hết tiềm năng, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, ngân hàng thương mại và doanh nghiệp, cũng như sự hoàn thiện liên tục của khung pháp lý và các công cụ quản lý rủi ro.

5.1. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Tín Dụng Xanh tại VN

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về tác động của tín dụng xanh đến các khía cạnh khác của hiệu quả tài chính của ngân hàng, như khả năng sinh lời, chất lượng tài sản và khả năng thanh khoản. Ngoài ra, cần có thêm các nghiên cứu về vai trò của công nghệ trong việc thúc đẩy tín dụng xanh, cũng như các yếu tố văn hóa và xã hội ảnh hưởng đến việc áp dụng tín dụng xanh tại Việt Nam.

5.2. Tầm Quan Trọng Của Tín Dụng Xanh Trong Phát Triển Bền Vững

Tín dụng xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam, định hướng nguồn vốn vào các dự án thân thiện với môi trường và góp phần vào việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Với sự hỗ trợ từ chính phủ, các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp, tín dụng xanh có thể trở thành một động lực quan trọng cho sự phát triển kinh tế và xã hội của Việt Nam trong tương lai.

Nội dung chính

Tác Động Của Tín Dụng Xanh Đến Hiệu Quả Lợi Nhuận Của Các Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam

---

Tóm tắt nghiên cứu (Executive Summary)

Nghiên cứu "How does the green credits affect profitability performance of commercial banks? - Evidence in Vietnam" (Tác động của tín dụng xanh đến hiệu quả lợi nhuận của các ngân hàng thương mại: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam) tập trung giải quyết câu hỏi trọng tâm: Sự hiện diện của tín dụng xanh trong danh mục cho vay tác động và điều tiết hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam như thế nào?

Về mặt phương pháp luận, nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (Panel Data) bao gồm 30 NHTM hoạt động tại Việt Nam trong giai đoạn 8 năm (2015–2022) với tổng cộng 240 quan sát năm, đại diện cho khoảng 90% tổng vốn điều lệ của toàn hệ thống ngân hàng. Thông qua quy trình kiểm định kinh tế lượng chặt chẽ—bao gồm kiểm định nghiệm đơn vị Fisher-type, kiểm định VIF, F-test, Hausman test và phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS - Feasible Generalized Least Squares) để xử lý triệt để hiện tượng tự tương quan và phương sai sai số thay đổi—nghiên cứu đã đưa ra những ước lượng vững và không chệch.

Kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng tín dụng xanh đóng vai trò là một biến điều tiết (moderator) quan trọng. Cụ thể, việc cấp tín dụng xanh giúp làm suy giảm tác động rủi ro của tỷ lệ dư nợ trên vốn huy động (LDR) lên hai chỉ số sinh lời cốt lõi là ROA (Tỷ suất sinh lời trên tài sản) và ROE (Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu), trong khi vẫn duy trì ảnh hưởng tích cực từ quy mô ngân hàng (SIZE) và hệ số an toàn vốn (CA). Phát hiện này cung cấp bằng chứng thực nghiệm quan trọng khẳng định phát triển tài chính xanh không hề mâu thuẫn với mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận, mà còn là công cụ chiến lược giúp các ngân hàng tối ưu hóa quản trị rủi ro thanh khoản và hướng tới phát triển bền vững.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đang diễn biến phức tạp, quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế xanh và ít phát thải carbon đã trở thành mục tiêu bắt buộc đối với mọi quốc gia. Tại Việt Nam—một trong những nền kinh tế mới nổi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu—cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero vào năm 2050) tại Hội nghị COP26 đã đặt hệ thống tài chính - ngân hàng vào vị trí tiên phong trong việc phân bổ lại nguồn lực vốn cho các dự án thân thiện với môi trường.

Tuy nhiên, bức tranh học thuật quốc tế hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều tranh luận trái chiều về tác động của tín dụng xanh đến hiệu quả hoạt động của ngân hàng:

• Quan điểm tích cực: Tín dụng xanh giúp nâng cao uy tín thương hiệu, thu hút khách hàng có trách nhiệm xã hội, mở rộng nguồn thu phi lãi và giảm tỷ lệ nợ xấu (NPL).
• Quan điểm thận trọng: Tín dụng xanh đòi hỏi chi phí thẩm định môi trường - xã hội (ESG) phức tạp, biên lợi nhuận lãi vay thấp hơn do các gói ưu đãi, tiềm ẩn rủi ro kỳ hạn dài làm ảnh hưởng tiêu cực đến tỷ suất sinh lời ngắn hạn của ngân hàng.

Phần lớn các nghiên cứu thực nghiệm trước đây tập trung vào thị trường Trung Quốc hoặc các quốc gia phát triển, để lại một khoảng trống nghiên cứu (research gap) đáng kể tại các thị trường mới nổi như Việt Nam, nơi khung pháp lý và chính sách ưu đãi tài chính xanh đang trong giai đoạn hoàn thiện. Nghiên cứu này xuất hiện rất kịp thời, mang lại giá trị thực tiễn to lớn nhằm cung cấp căn cứ khoa học định lượng vững chắc cho các nhà quản trị ngân hàng và các nhà hoạch định chính sách tại Việt Nam.

---

Methodology và tiếp cận nghiên cứu (Methodology & Approach)

1. Thiết kế nghiên cứu và Thu thập dữ liệu

Mẫu nghiên cứu được xây dựng từ dữ liệu của 30 NHTM tại Việt Nam trong giai đoạn từ 2015 đến 2022. Dữ liệu được trích xuất từ các báo cáo tài chính hợp nhất đã được kiểm toán và báo cáo thường niên chính thức. Tổng số quan sát thu được là 240 quan sát bảng cân đối.

Hệ thống biến số trong mô hình được thiết kế như sau:

Loại biến	Tên biến	Ký hiệu	Công thức xác định
Biến phụ thuộc	Tỷ suất sinh lời trên tài sản	ROA	Lợi nhuận sau thuế / Tổng tài sản
	Tỷ suất sinh lời trên vốn CSH	ROE	Lợi nhuận sau thuế / Tổng vốn chủ sở hữu
Biến độc lập	Quy mô ngân hàng	SIZE	$\ln(\text{Tổng tài sản})$
	Tỷ lệ thanh khoản	LDR	Tổng dư nợ cho vay / Tổng tiền gửi
	Hệ số an toàn vốn	CA	Tổng vốn chủ sở hữu / Tổng tài sản
Biến điều tiết	Tín dụng xanh (Dummy)	GC	Nhận giá trị 1 nếu có cấp tín dụng xanh; 0 nếu không

2. Mô hình kinh tế lượng và Quy trình kiểm định

Mô hình nghiên cứu dạng hàm hồi quy tương tác (Moderation Model) được thiết lập:

$$\text{ROA}{it} = \beta_0 + \beta_1 \text{SIZE}{it} + \beta_2 \text{LDR}{it} + \beta_3 \text{CA}{it} + \beta_4 \text{GC}{it} + \varepsilon{it}$$

$$\text{ROE}{it} = \alpha_0 + \alpha_1 \text{SIZE}{it} + \alpha_2 \text{LDR}{it} + \alpha_3 \text{CA}{it} + \alpha_4 \text{GC}{it} + u{it}$$

Quy trình phân tích kinh tế lượng được thực hiện trên phần mềm STATA 14 theo các bước nghiêm ngặt:

1. Kiểm tra đa cộng tuyến: Sử dụng hệ số phóng đại phương sai (VIF). Kết quả cho thấy toàn bộ các giá trị VIF đều $< 4$ (trung bình 2.81), chứng minh không tồn tại hiện tượng đa cộng tuyến.
2. Kiểm định tính dừng của dữ liệu bảng: Áp dụng kiểm định nghiệm đơn vị Fisher-type Unit Root Test dựa trên Augmented Dickey-Fuller. Các chuỗi dữ liệu đều đạt tính dừng ở bậc sai phân cấp 0 (level), thỏa mãn điều kiện hồi quy.
3. Lựa chọn mô hình:
   • F-test: $p\text{-value} = 0.0000 < 0.05 \rightarrow$ Mô hình tác động cố định (FEM) vượt trội hơn mô hình Pooled OLS.
   • Hausman Test: $p\text{-value} = 0.02$ (với ROA) và $p\text{-value} = 0.0005$ (với ROE) $\rightarrow$ Bác bỏ giả thuyết $H_0$, xác nhận mô hình FEM phù hợp hơn mô hình Random Effects (REM).
4. Kiểm định khuyết tật mô hình:
   • Wooldridge Test: $p\text{-value} < 0.05 \rightarrow$ Tồn tại hiện tượng tự tương quan (Autocorrelation).
   • Modified Wald Test: $p\text{-value} = 0.0000 < 0.05 \rightarrow$ Tồn tại hiện tượng phương sai sai số thay đổi (Heteroskedasticity).
5. Hiệu chỉnh mô hình: Áp dụng phương pháp ước lượng FGLS (Feasible Generalized Least Squares) để khắc phục đồng thời cả hiện tượng tự tương quan và phương sai sai số thay đổi, đảm bảo các hệ số hồi quy đạt tính hiệu quả cao nhất (BLUE).

---

Phát hiện chính của nghiên cứu (Key Findings)

Dựa trên kết quả ước lượng từ mô hình FGLS có điều tiết, nghiên cứu đã rút ra 4 phát hiện quan trọng có ý nghĩa thống kê cao:

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            CÁC PHÁT HIỆN THỰC NGHIỆM CHÍNH                        |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Tín dụng xanh điều tiết làm giảm độ nhạy rủi ro thanh khoản (LDR) lên ROA/ROE   |
| 2. Quy mô ngân hàng (SIZE) luôn tác động dương mạnh mẽ đến hiệu quả sinh lời      |
| 3. Hệ số an toàn vốn (CA) củng cố khả năng sinh lời vượt trội ở nhóm ngân hàng xanh|
| 4. Bác bỏ định kiến: Tín dụng xanh không làm suy giảm hiệu quả tài chính ngắn hạn  |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Tác động điều tiết làm giảm rủi ro thanh khoản của Tín dụng xanh

Đối với nhóm ngân hàng không cấp tín dụng xanh ($GC = 0$), biến thanh khoản LDR có tác động dương và có ý nghĩa thống kê rất cao đến cả ROA và ROE ($p < 0.01$). Điều này phản ánh chiến lược kinh doanh truyền thống: mở rộng cho vay tối đa từ nguồn tiền gửi để tối ưu hóa biên thu nhập lãi thuần (NIM), song đi kèm rủi ro thanh khoản rất lớn.

Ngược lại, ở nhóm ngân hàng có tích hợp tín dụng xanh ($GC = 1$), tác động của LDR lên ROA và ROE giảm đi rõ rệt và không còn mang tính nhạy cảm tiêu cực. Việc phân bổ vốn vào các dự án xanh đòi hỏi quy trình thẩm định rủi ro kỹ thuật, rủi ro môi trường khắt khe hơn, từ đó tạo ra một "bộ đệm" an toàn giúp bảo vệ ngân hàng trước những biến động thanh khoản bất lợi.

2. Quy mô ngân hàng (SIZE) thúc đẩy mạnh mẽ khả năng sinh lời

Quy mô tổng tài sản có tác động dương có ý nghĩa thống kê ở mức 1% ($p = 0.000$) đối với cả ROA và ROE ở cả hai nhóm ngân hàng. Các ngân hàng có quy mô vốn lớn sở hữu lợi thế kinh tế nhờ quy mô (economies of scale), cho phép họ dễ dàng tài trợ các dự án năng lượng tái tạo, công trình xanh quy mô lớn với chi phí vốn bình quân rẻ hơn.

3. Hệ số an toàn vốn (CA) gia tăng giá trị cho các ngân hàng xanh

Hệ số an toàn vốn CA tác động tích cực đến ROA ở cả hai nhóm ngân hàng, nhưng hệ số hồi quy ở nhóm ngân hàng áp dụng tín dụng xanh cao hơn. Điều này khẳng định việc sở hữu bộ đệm vốn chủ sở hữu vững chắc kết hợp với danh mục tài trợ xanh sẽ gia tăng năng lực tài chính và uy tín thị trường, giúp ngân hàng huy động các nguồn vốn quốc tế ưu đãi (Green Bonds, Concessional Loans).

4. Bác bỏ định kiến về "gánh nặng chi phí" của tín dụng xanh

Kết quả nghiên cứu chứng minh rằng việc đưa tín dụng xanh vào danh mục không hề làm xói mòn lợi nhuận như một số giả thuyết lo ngại về chi phí tuân thủ ban đầu. Trái lại, tín dụng xanh giúp tái cấu trúc danh mục tài sản sinh lời theo hướng an toàn, bền vững và chống chịu tốt hơn trước các cú sốc vĩ mô.

---

Đóng góp khoa học và Hàm ý chính sách (Contributions & Implications)

Đóng góp về mặt lý thuyết (Theoretical Contributions)

• Bổ sung và liên kết 3 nền tảng lý thuyết lớn:
  1. Lý thuyết Chiến lược cạnh tranh (Competitive Strategy Theory): Tín dụng xanh là đòn bẩy khác biệt hóa dịch vụ ngân hàng, gia tăng lợi thế cạnh tranh.
  2. Lý thuyết Các bên liên quan (Stakeholder Theory): Đáp ứng kỳ vọng bảo vệ môi trường của cổ đông, khách hàng và cơ quan quản lý giúp gia tăng giá trị tài sản vô hình và niềm tin thương hiệu.
  3. Lý thuyết Quản trị rủi ro môi trường (Environmental Risk Management Theory): Khẳng định việc quản trị rủi ro môi trường thông qua tín dụng xanh giúp chặn đứng rủi ro vỡ nợ dây chuyền từ các doanh nghiệp gây ô nhiễm.
• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm độc lập: Làm phong phú thêm cơ sở dữ liệu học thuật về tài chính bền vững tại các nền kinh tế mới nổi khu vực Đông Nam Á.

Hàm ý thực tiễn cho nhà quản trị ngân hàng (Managerial Implications)

• Chiến lược cân bằng thanh khoản và tín dụng xanh: Tận dụng tín dụng xanh như một công cụ điều tiết rủi ro thanh khoản, giảm phụ thuộc vào việc tăng trưởng tín dụng nóng qua chỉ số LDR.
• Xây dựng khung thẩm định ESG chuyên sâu: Đào tạo nhân sự thẩm định tín dụng có kiến thức về dấu chân carbon, thẩm định kỹ thuật môi trường và áp dụng Tiêu chuẩn Xích đạo (Equator Principles).
• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm xanh: Tích cực phát hành trái phiếu xanh (Green Bonds), cung cấp gói vay liên kết bền vững (Sustainability-Linked Loans) để thu hút nhà đầu tư tổ chức quốc tế.

Hàm ý chính sách đối với cơ quan quản lý (Policy Implications)

• Ngân hàng Nhà nước (SBV): Cần sớm ban hành danh mục phân loại xanh quốc gia đồng bộ (Green Taxonomy), đồng thời xây dựng các cơ chế ưu đãi tái cấp vốn, giảm tỷ lệ dự trữ bắt buộc hoặc nới trần tín dụng cho các ngân hàng có tỷ trọng dư nợ xanh cao.
• Bộ Tài chính & Chính phủ: Thiết lập cơ chế bảo lãnh tín dụng hoặc hỗ trợ lãi suất cho các dự án xanh trọng điểm nhằm giảm bớt chi phí vốn vay ban đầu cho doanh nghiệp và tổ chức tín dụng.

---

Đối tượng quan tâm và Giá trị mang lại (Target Audience & Benefits)

1. Học giả và Nhà nghiên cứu kinh tế:
   • Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn xác về phương pháp kinh tế lượng dữ liệu bảng nâng cao (FGLS) trong phân tích tài chính ngân hàng.
   • Gợi mở các hướng nghiên cứu mở rộng trong tương lai về ESG Score và quản trị rủi ro khí hậu.
2. Hội đồng quản trị và Ban điều hành NHTM (CEO, CRO, CFO):
   • Căn cứ định lượng giúp đưa ra quyết định chuyển dịch danh mục tín dụng mà không lo ngại rủi ro suy giảm chỉ tiêu sinh lời ROA, ROE.
   • Chiến lược kiểm soát rủi ro thanh khoản thông qua việc phân bổ vốn xanh.
3. Cơ quan quản lý tiền tệ và Hoạch định chính sách:
   • Cung cấp bằng chứng thực tế về phản ứng của hệ thống ngân hàng thương mại trước các định hướng phát triển xanh, hỗ trợ quá trình soạn thảo luật và thông tư điều hành.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Phát hiện quan trọng nhất của nghiên cứu này là gì?

Trả lời: Phát hiện cốt lõi là tín dụng xanh đóng vai trò điều tiết làm giảm thiểu rủi ro thanh khoản (đo lường qua chỉ số LDR) đối với hiệu quả sinh lời (ROA, ROE) của ngân hàng. Ở các ngân hàng có cấp tín dụng xanh, biến động của tỷ lệ LDR không còn gây rủi ro bất lợi lên khả năng sinh lời như ở các ngân hàng thuần cho vay truyền thống.

2. Phương pháp nghiên cứu có điểm gì đặc biệt để đảm bảo độ tin cậy?

Trả lời: Nghiên cứu đã thực hiện một quy trình kiểm định kinh tế lượng toàn diện: từ kiểm định đa cộng tuyến (VIF), kiểm định tính dừng Fisher-type, kiểm định lựa chọn mô hình F-test & Hausman (chọn Fixed-Effects Model), cho đến việc sử dụng mô hình FGLS (Feasible Generalized Least Squares) để xử lý triệt để hai khuyết tật cố hữu của dữ liệu bảng là tự tương quan và phương sai sai số thay đổi.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho toàn bộ hệ thống ngân hàng không?

Trả lời: Hoàn toàn có thể đại diện tốt cho hệ thống ngân hàng Việt Nam vì mẫu nghiên cứu gồm 30 NHTM chiếm hơn 90% tổng vốn điều lệ của toàn ngành trong giai đoạn dài 8 năm (2015–2022). Tuy nhiên, khi áp dụng sang các quốc gia khác, cần cân nhắc đến yếu tố khác biệt về khung pháp lý và mức độ phát triển của thị trường tài chính.

4. Tín dụng xanh trong bài nghiên cứu được đo lường như thế nào?

Trả lời: Tín dụng xanh được đo lường dưới dạng biến giả nhị phân (Dummy Variable GC): nhận giá trị 1 nếu ngân hàng công bố và thực hiện giải ngân các khoản vay xanh/dự án thân thiện môi trường trong báo cáo thường niên, và nhận giá trị 0 nếu ngân hàng chưa có hoạt động tín dụng xanh trong năm tài chính tương ứng.

5. Những bước nghiên cứu tiếp theo (Future Research Directions) có thể mở rộng là gì?

Trả lời: Các nghiên cứu tương lai có thể:

• Thay thế biến giả Dummy bằng tỷ trọng phần trăm dư nợ tín dụng xanh trên tổng dư nợ.
• Bổ sung các biến kiểm soát kinh tế vĩ mô như lạm phát (CPI), tăng trưởng GDP.
• Mở rộng quy mô mẫu nghiên cứu sang các nước trong khối ASEAN hoặc thị trường Châu Á mới nổi.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo nghiên cứu "Tác động của Tín Dụng Xanh đến Hiệu Quả Lợi Nhuận của các Ngân hàng Thương mại tại Việt Nam" đã khẳng định vai trò kép mang tính chiến lược của tín dụng xanh: vừa đóng góp vào công cuộc chuyển dịch sinh thái quốc gia, vừa là lá chắn phòng ngừa rủi ro thanh khoản hữu hiệu giúp ổn định và nâng cao hiệu quả sinh lời (ROA, ROE) của hệ thống ngân hàng.

Trong kỷ nguyên phát triển bền vững và tiêu chuẩn ESG toàn cầu, các ngân hàng thương mại Việt Nam cần chủ động xem tín dụng xanh là trọng tâm chiến lược kinh doanh thay vì chỉ là hoạt động trách nhiệm xã hội đơn thuần. Việc sớm xây dựng năng lực thẩm định môi trường, phát triển các giải pháp tài chính xanh sáng tạo và hoàn thiện công bố thông tin minh bạch sẽ là chìa khóa vàng giúp các NHTM Việt Nam bứt phá vị thế cạnh tranh trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC KINH TÉ THÀNH PHỐ HÒ CHÍ MINH BÁO CÁO TÔNG KẾT ĐÈ TÀI NGHIÊN cú u KHOA HỌC THAM GIA XÉT GIẢI THƯỞNG ‘’NHÀ NGHIÊN CỨU TRẺ UEH” NĂM 2024 Tên đề tài: How does the green credits affect profitability performance of commercial banks? - Evidence in Vietnam Thuộc nhóm chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh, tháng 2/2024 1 Abstract As people become more aware of the alarming environmental problems, actions to promote a sustainable economy and a better ecological environment are called. One of the most promising ways is green credit, which is a unit that delivers positive impacts on the environment. This paper investigates how the presence of green credits in banks’ portfolios affects their profitability performance, providing evidence from banks operating in Vietnam.

The research is based on the panel data of 30 selected banks out of the total of 49 banks operating in Vietnam from 2015 through 2022 from consolidated financial statements and annual reports. The study uses panel unit root tests and a fixed- effects model with moderation. The results of the Hausman test and the F-test confirm that the fixed-effects model was the most appropriate method for identifying the factors, which affect the profitability of Vietnam's banking institutions, impacted by green credit. Our research shows that green credit docs affect a bank's profitability performance.

Specifically, the presence of green credits in banks' portfolios reduces the impact of the loans-to-dcposit ratio, but not the bank size and capital adequacy, on both banks' ROA and ROE. This implies that banks should implement a green credit policy to mitigate the liquidity risks on their profitability. We suggest banking institutions in Vietnam leverage the findings of this study to inform their strategic decision-making processes and enhance their financial performance while contributing to sustainable development. This study also identifies potential avenues for future research.

2 Table of Contents Abstract. 1 List of Figures. 3 List of Tables. 3 List of Abbreviations.1 Green Finance and Banking.2 Green Credit Concept.3 Theoritical Framework and Hypotheses Development.

Data and Methodology. Results and Discussions.1 Descriptive statistics results.2 Multicollinearity test by VIF.3 Panel unit root tests.5 F-test test to check ifFEM or Pooled OLS is more suitable.6 Hausman test to check if the FEM or REM is more suitable.9 Fix Heteroskedasticity and Autocorrelation using FGLS Method. Conclusions and Implications.25 3 List of Figures Figure 1. The conceptual model List of Tables Table 1 - Descriptive Statistics 14 Tabic 2 - Muiticollincarity Test 14 Table 3 - Panel Unit Root Test (Fisher-Type Test) 15 Table 4 - Regression Results of bank's ROA with moderation 16 Table 5 - Regression results of bank’s ROE with moderation 17 Table 6 - F-Test 17 Table 7 - Hausman Test 18 Table 8 - Wooldridge Test 18 Table 9 - Modified Wald Test 19 fable 10 - Comparison using FEM and FGLS to regress bank's ROA with moderation 19 Table 11 - Comparison using FEM and FGLS to regress bank’s ROE with moderation 20 Table 12 - The Results of Sub-Hypotheses 21 List of Abbreviations Abbreviation Definition CA Capital Adequacy GC Green Credits LDR Liquidity Ratio ROA Return on Assets ROE Return on Equity SIZE Bank Size 4 1.

Introduction The impact of green credit on the profitability of commercial banks has been a topic of interest in recent research. With the growing global awareness of environmental issues and the increasing call for a better ecological environment, the need to shift towards a sustainable economy has become paramount. This transition aims to promote sustainable development, improve overall welfare, and maintain healthy ecosystems (Sõderholm, p. In response to these imperatives, green credit has emerged as a significant policy tool for environmental regulation, drawing extensive attention from government bodies, enterprises, and scholars worldwide (An, Y.

Green credit, characterized by strict constraints or conditions pertaining to carbon emissions, has gained prominence as a tool for complementing sustainable economics. It enables better risk assessment and more efficient allocation of capital towards environmentally friendly projects, thereby encouraging firms to invest in green initiatives (Xiong, H. By integrating environmental protection and corporate social responsibility, green credit empowers banks and enterprises to align their financial activities with sustainability goals (Liang, X. In the context of Vietnam, an emerging economy in Southeast Asia, the incorporation of green credits into banks’ portfolios has garnered significant attention.

Vietnamese banks are increasingly adopting environmental criteria in their lending decisions and embracing green financing practices to support the country's sustainable development objectives (Enerteam). However, most studies have focused on China (Xiaoyan Gao, Yiyang Guo, 2019; Huang Danye, 2020; Xie Wanting, 2020; Zhao Ranning, 2022), and there seems to be a research gap when it comes to the specific context of Vietnam. There are some key findings from existing research. Green credit policies can increase the profits of commercial banks by increasing their noninterest income and reducing their nonperforming loan ratios (Xiaoyan Gao, Yiyang Guo, 2019).

The implementation of green credit policies has a more significant positive impact on the profits of banks with low nonperforming loan ratios (Xiaoyan Gao, Yiyang Guo, 2019). Regional urban and agricultural commercial banks' profits improve more significantly after executing the 5 green credit policy compared to large national banks (Xiaoyan Gao, Yiyang Guo, 2019). Some studies found that green credit has a negative impact on commercial banks' profitability in general, and the adverse impact faced by small and medium-sized commercial banks is significantly higher than that of large commercial banks (Xie Wanting, 2020). These findings suggest that the impact of green credit on banking profitability can vary depending on various factors such as the size of the bank, the type of bank, and the specific policies implemented.

The impact of such initiatives on the profitability performance of banks in Vietnam, however, remains an area that requires rigorous examination and empirical evidence, and there may be unique factors at play in Vietnam that have not been explored. As a result, a potential research gap could be to investigate how these findings translate to the context of commercial banks in Vietnam, considering its unique economic, environmental, and regulatory landscape. Therefore, this study aims to investigate how the presence of green credits in banks’ portfolios affects their profitability performance, providing evidence from banks operating in Vietnam. By conducting a comprehensive examination of financial data and performance indicators such as return on assets and return on equity, our research group aims to identify the relationship between green credit integration and financial performance outcomes in the Vietnamese banking sector.

The findings of this study project are likely to provide significant insights to policymakers, stakeholders, and Vietnamese banks. This study can enhance strategic decision-making and support the integration of sustainable finance practices in the Vietnamese banking sector by providing empirical evidence on the influence of green credits on profitability performance. The ultimate goal is to help Vietnam make the transition to a more sustainable and resilient financial system, in line with global efforts to combat climate change and promote sustainable development. Our methodology for this study involves selecting the most appropriate model through the application of specification tests, notably the Hausman test and the F test.

These tests play a crucial role in ensuring that our model is both theoretically sound and empirically valid. Once we have identified the best-fitting model, we proceed to examine how the inclusion of green credits in banks' portfolios moderates the effects of specific bank-specific determinants on a bank's profitability. The next step is to assess 6 whether two common statistical issues, namely autocorrelation and heteroskedasticity, are present in our model. We also employ the Feasible Generalized Least Squared (FGLS) method.

The analyzing process is conducted separately for two key financial performance indicators: Return on Assets (ROA) and Return on Equity (ROE). This separation allows us to gain a deeper understanding of how green credits impact these distinct aspects of a bank’s profitability. Hence, a more comprehensive assessment of the effects of green credits on financial performance can be provided. To carry out this extensive analysis, we utilize the software package STATA14.

STATA is a powerful statistical software tool that offers a wide range of capabilities for data analysis and econometric modeling. In summary, our methodology is designed to provide a robust and comprehensive analysis of how the presence of green credits in banks’ portfolios influences the profitability of these institutions. By carefully selecting the appropriate model, addressing statistical issues, and examining two distinct financial performance indicators over an extended period, we aim to contribute valuable insights to the intersection of environmental sustainability and financial performance within the banking sector. The paper is divided into five main sections.

Following the introduction, the second part delves into the theoretical underpinnings of green banking and explores the connection between green loans and bank profitability. The third section outlines the methodology, which encompasses the explanation of variables and the formulation of hypotheses. Subsequently, the fourth section presents the empirical findings derived from the panel model used to analyze the impact of green loans on a bank's profitability. The fifth section covers implications and conclusions.

Finally, the last part addresses the limitations within this research paper.1 Green Finance and Banking According to Zeng Hailiang, Wasim Iqbal, et al. (Zeng Hailiang, Wasim Iqbal, Ka Yin Chau, Syed Ale Raza Shah, Wasim Ahmad & Huang Hua, 2023), green finance improves ecological sustainability and management and acts as a treatment for environmental damage. Significant investments and funding for environmentally 7 friendly initiatives are being made under the green finance concept. As the growing worldwide concern about environmental protection, climate change, and sustainable development, governments and the scientific community have concentrated more on green finance (Dr.

Trần Trung Kiên, 2023). Green finance is simply known as diversifying financial products and services provided by financial institutions towards the sustainable development of the country as well as financial support towards green growth through cutting down greenhouse gas emission and environmental pollution in a meaningful way (UN Environment, 2018). In recent decades, green finance has emerged in the banking sector as a way to protect banks and society to mitigate unexpected future economic issues (e., climate change, financial instability, social unrest and so on) (Ziolo, M. Green banking is mission-driven institutions that use innovative financing to accelerate the transition to clean energy and fight climate change (Coalition for green capital, 2020).

Being mission-driven means that green banks care about deploying clean energy rather than maximizing profit. It is a new financing trend where banks shift their investment strategies to focus on sustainable technologies and environmentally friendly initiatives (Julia, T. Based on Lalon (2015), green banking is any type of banking that provides a nation with ecological benefits. A traditional bank becomes a green bank by devoting its primary activities toward environmental improvement.

It entails implementing inclusive banking methods that will assure significant economic development while also promoting environmentally friendly practices. According to Bihari (2011), green banking encourages social responsibility by requiring banks to examine whether a project is environmentally beneficial and has any future environmental implications before funding it. Green banking assists banks in shifting their goals from "profit only" to "profit with responsibility." By Tara et al., green banking necessitates allocating finance to industries that promote diverse environmental protection actions (Kanak Tara; Saumya Singh; Rilesh Kumar, 2015).2 Green Credit Concept Green credits are understood as credits supported by the banking industry for production and business projects that do not pose risks, or for the purpose of protecting the environment, contributing to the protection of the world’s ecology (Chao, X. Green credit is also one of the solutions that the financial industry applies to deal with the world's environmental and social challenges through financial instruments (O V Cheberyako et al, 2021).

Not only that, green credit is also an expression of sustainable finance aimed at sustainable development (Bao, J. Green credit policy, as a key financial tool for reaching "carbon peaking" and "carbon neutrality" goals, it offers financial assistance for the green growth of businesses.