Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung vào đề tài tối ưu hóa website trên công cụ tìm kiếm Google nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá trực tuyến cho Công ty Cổ phần Công nghệ và Phần mềm Hồng Lĩnh (sở hữu website http://honglinhsoft.com/). Trong bối cảnh thương mại điện tử (TMĐT) phát triển mạnh mẽ, công cụ tìm kiếm đã trở thành phương tiện phổ biến giúp người dùng tiếp cận thông tin nhanh chóng. Theo thống kê của comScore được tác giả trích dẫn, Google ghi nhận khoảng 1 tỷ lượt truy cập trong tháng 5 năm 2013 và khoảng 85% lượng truy cập web trên toàn cầu xuất phát từ các bộ máy tìm kiếm. Người dùng Internet hiếm khi duyệt quá 3 trang kết quả đầu tiên trên Search Engine Results Page (SERP).

Tại thời điểm nghiên cứu, mặc dù Công ty Cổ phần Công nghệ và Phần mềm Hồng Lĩnh đã ứng dụng TMĐT vào hoạt động kinh doanh dịch vụ website và lưu trữ trực tuyến, độ nhận diện của thương hiệu honglinhsoft.com đối với khách hàng tiềm năng vẫn còn hạn chế. Do quy mô vốn vừa và nhỏ, việc chi trả ngân sách lớn cho quảng cáo truyền thông hoặc thuê ngoài các dịch vụ tối ưu hóa chuyên nghiệp gặp nhiều rào cản chi phí. Do đó, doanh nghiệp lựa chọn phương án tự thực thi tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) để tiết kiệm chi phí và khai thác lưu lượng truy cập tự nhiên.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 3 nội dung:

  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google nhằm nâng cao hiệu quả quảng bá website (lý thuyết chung, cơ chế hoạt động của máy tìm kiếm và các tiêu chí nâng cao thứ hạng).
  2. Đánh giá thực trạng tối ưu hóa công cụ tìm kiếm và hoạt động quảng bá của website honglinhsoft.com, xác định các ưu điểm, khuyết điểm và phân tích nguyên nhân tồn tại.
  3. Đề xuất các giải pháp kỹ thuật và kế hoạch SEO trên Google nhằm hoàn thiện khả năng hiển thị, nâng cao thứ hạng từ khóa và mở rộng hiệu quả quảng bá cho website của doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google cho website honglinhsoft.com, Công ty Cổ phần Công nghệ và Phần mềm Hồng Lĩnh và nhóm khách hàng của công ty.
  • Phạm vi nghiên cứu: Đánh giá các tính năng, cấu trúc kỹ thuật của website và thuật toán của máy tìm kiếm Google.
  • Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu và các khảo sát được thực hiện từ tháng 02/2017 đến tháng 05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm nền tảng về TMĐT, cấu trúc website và công cụ tìm kiếm trực tuyến. Tác giả phân loại tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) thành ba trường phái kỹ thuật chính:

  • SEO mũ trắng (White Hat): Tập trung xây dựng nội dung chất lượng, giữ chân người dùng và tuân thủ nguyên tắc quản trị trang web.
  • SEO mũ xám (Grey Hat): Kết hợp tối ưu hệ thống thân thiện với máy tìm kiếm, tạo backlink và bài viết liên kết trên các trang web khác.
  • SEO mũ đen (Black Hat): Sử dụng các thủ thuật thao túng thứ hạng như che giấu nội dung (Cloaking - hiển thị nội dung cho bot thu thập khác với nội dung người dùng thấy) và thư rác tìm kiếm (Spamdexing - nhồi nhét từ khóa không liên quan).

Hệ thống tiêu chí tối ưu hóa trên trang (On-page SEO) trên Google được tác giả tổng hợp bao gồm:

  • Tối ưu hóa thẻ tiêu đề (<title>) đặt trong cặp thẻ <head> của mã nguồn HTML.
  • Tối ưu hóa thẻ mô tả trang (Meta description) phục vụ việc hiển thị đoạn trích (snippet) hoặc thông tin trong Thư mục mở (Open Directory Project - ODP).
  • Phân bổ từ khóa (Keyword), cải tiến cấu trúc URL thân thiện (tránh URL dài và chứa tham số phức tạp).
  • Thiết lập cấu trúc điều hướng website và tạo lập sơ đồ trang web định dạng XML (Sitemap XML).
  • Kiểm soát dung lượng website (khuyến nghị dưới 100KB để tăng tốc độ tải và quét dữ liệu).
  • Tối ưu hóa hình ảnh thông qua thuộc tính văn bản thay thế (alt) và quản lý quyền thu thập dữ liệu bằng tệp robots.txt đặt tại thư mục gốc.

Khung pháp lý được tác giả hệ thống hóa gồm các văn bản pháp luật điều chỉnh hoạt động CNTT và TMĐT tại Việt Nam: Chỉ thị số 58-CT/TW (tháng 10/2000), Quyết định số 81/2001/QĐ-TTg, Quyết định 95/2002/QĐ-TTg, Quyết định 246/2005/QĐ-TTg, Quyết định 222/2005/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2006-2010, Luật Giao dịch điện tử năm 2005 (có hiệu lực từ ngày 01/03/2006), Nghị định 57/2006/NĐ-CP về TMĐT, Nghị định 26/2007/NĐ-CP về chữ ký số và dịch vụ chứng thực chữ ký số, Nghị định 27/2007/NĐ-CP về giao dịch điện tử trong hoạt động tài chính.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

  • Thu thập dữ liệu sơ cấp: Sử dụng bảng câu hỏi khảo sát gồm 11 câu hỏi trắc nghiệm phát cho 10 cán bộ công nhân viên nội bộ công ty; kết hợp phương pháp phỏng vấn trực tiếp nhân viên và cán bộ quản lý nhằm ghi nhận đánh giá về giao diện, mục tiêu website và hành vi tìm kiếm.
  • Thu thập dữ liệu thứ cấp: Kế thừa dữ liệu từ báo cáo tài chính, kết quả kinh doanh giai đoạn 2013-2015 của doanh nghiệp; các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước (The Art of SEO - 2010 của Eric Enge, Stephan Spencer, Jessie Stricchiola, Rand Fishkin; The Link Building Book - 2013 của Paddy Moogan; Search Engine Optimization Secrets - 2011 của Danny Dover; các đề tài nghiên cứu về E-Marketing tại Đại học Ngoại thương và Đại học Thương mại).
  • Công cụ kỹ thuật phân tích: Sử dụng tiện ích SEOquake để kiểm tra chỉ số on-page và số lượng bài viết được lập chỉ mục; công cụ Ahrefs kiểm tra liên kết trỏ về (backlinks); công cụ Google Analytics theo dõi lưu lượng truy cập; công cụ Google Keyword Tool phân tích từ khóa; phần mềm Microsoft Excel hỗ trợ thống kê định lượng; kết hợp phương pháp phân tích định tính (quy nạp, diễn dịch, tổng hợp).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tóm lược một số lý luận cơ bản về tối ưu hóa website trên công cụ tìm kiếm

Chương 1 làm rõ các định nghĩa cốt lõi về website, phân loại website (cá nhân, thương mại, chính phủ, phi lợi nhuận), bản chất của công cụ tìm kiếm và quy trình SEO. Tác giả phân tích cơ chế vận hành của Google Search dựa trên hệ thống bot tự động thu thập dữ liệu, lập chỉ mục (index), tính toán thuật toán kết hợp từ khóa, PageRank, sitemap, IP địa lý và dữ liệu cá nhân hóa (cookies) để trả về danh sách kết quả (SERP).

Chương này trình bày chi tiết 9 tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ tối ưu hóa trang web đối với thuật toán Google:

  1. Tạo tiêu đề trang chính xác, chứa từ khóa trọng tâm.
  2. Thiết lập thẻ mô tả súc tích nhằm gia tăng tỷ lệ nhấp chuột (CTR).
  3. Lựa chọn và phân bổ từ khóa tự nhiên, tránh trùng lặp quá 3 lần.
  4. Tối ưu cấu trúc URL ngắn gọn, mang tính định danh nội dung.
  5. Xây dựng sơ đồ phân tầng điều hướng dạng liên kết văn bản kết hợp sơ đồ trang web XML.
  6. Kiểm soát dung lượng trang nhẹ dưới ngưỡng 100KB.
  7. Cung cấp nội dung văn bản hữu ích, bố cục mạch lạc, duy nhất.
  8. Tối ưu hình ảnh bằng tên tệp chuẩn và thẻ mô tả alt.
  9. Sử dụng tệp robots.txt và thẻ NOINDEX để điều hướng hoặc chặn bot quét các vùng dữ liệu không cần thiết.

Phần tổng quan tình hình nghiên cứu điểm qua các ấn phẩm chuyên khảo quốc tế và các bài báo, luận văn trong nước, khẳng định tính liên tục thay đổi của thuật toán tìm kiếm và xác định khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm tại doanh nghiệp phần mềm cụ thể.

Chương 2: Các phương pháp nghiên cứu và thực trạng tối ưu hoá công cụ tìm kiếm Google của website http://honglinhsoft.com/

Chương 2 phân tích môi trường hoạt động và đánh giá toàn diện hiện trạng kỹ thuật SEO của website honglinhsoft.com.

Thông tin pháp nhân và tổ chức của đơn vị thực tập:

  • Tên đơn vị: Công ty Cổ phần Công nghệ và Phần mềm Hồng Lĩnh (HONGLINHSOFT.,JSC).
  • Thành lập: Ngày 20/04/2012; Mã số thuế: 0105864215; Vốn đầu tư: 2.000.000.000 VNĐ.
  • Trụ sở đăng ký kinh doanh: Số 158 ngõ 149 đường Hồ Tùng Mậu, P. Cầu Diễn, Q. Nam Từ Liêm, Hà Nội.
  • Văn phòng giao dịch: Tầng 5 tòa nhà C.Land, số 81 đường Lê Đức Thọ, P. Mỹ Đình 2, Q. Nam Từ Liêm, Hà Nội.
  • Đại diện pháp luật: Giám đốc Kiều Ngọc Thắng.
  • Quy mô: Dưới 50 nhân viên (trong đó có 21 nhân sự trình độ cao đẳng/đại học ngành TMĐT, chiếm 70% tổng số lao động).
  • Lĩnh vực hoạt động: Thiết kế website, cho thuê website, dịch vụ hosting/máy chủ, đăng ký tên miền (domain), dịch vụ SEO, quảng cáo Google/Facebook và thiết kế banner/logo.
  • Kết quả kinh doanh: Giai đoạn 2013-2015 ghi nhận doanh thu tăng trưởng (năm 2014 tăng gần 127%, năm 2015 tăng gần 193% so với 2013), đạt bình quân 137 đơn hàng/tháng với doanh thu trung bình 570 triệu đồng/tháng.

Kết quả xử lý dữ liệu điều tra sơ cấp (10 phiếu khảo sát nhân viên) cho thấy:

  • Kênh tiếp cận thông tin doanh nghiệp: 50% biết qua các chương trình quảng cáo/giao lưu đại học của công ty; 30% qua tìm kiếm Internet; 17% qua người giới thiệu; 3% qua kênh khác.
  • Đánh giá tiêu đề website ("Thiết kế web, thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp tại honglinhsoft.com" - độ dài 64 ký tự): 50% đánh giá thu hút, 30% không thu hút, 20% không quan tâm.
  • Mối quan tâm của người dùng trên website: 73,68% tập trung vào sản phẩm/dịch vụ; 21,05% quan tâm thông tin giới thiệu công ty; 5,26% quan tâm mục tin tức/tuyển dụng.
  • Nhận định về mục đích xây dựng website: 50% cho rằng để giới thiệu công ty và dịch vụ; 30% nhằm quảng bá hình ảnh; 20% phục vụ mục đích bán hàng trực tiếp.

Kết quả kiểm tra kỹ thuật SEO:

  • Công cụ SEOquake: Tên miền honglinhsoft.com đăng ký ngày 18/09/2009; số lượng bài viết được Google bot lập chỉ mục đạt 291 bài; trang ghi nhận hơn 1.000 lượt tương tác thích trên mạng xã hội Facebook.
  • Công cụ Ahrefs: Hệ thống ghi nhận tổng cộng 1.272.518 liên kết trỏ về (backlinks) từ 1.659 trang nội dung, trải rộng trên 712 dải IP và 3.895 tên miền gốc. Trong đó, có 59 backlink xuất phát từ các tên miền có đuôi mở rộng .org. Dữ liệu cho thấy đội ngũ kỹ thuật tập trung phần lớn nguồn lực vào việc xây dựng liên kết trên các diễn đàn thảo luận.

Chương 3: Kết luận và một số đề xuất giải pháp tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google cho website http://honglinhsoft.com/

Chương 3 tổng kết các kết quả đạt được, chỉ ra tồn tại, phân tích nguyên nhân và thiết lập phương án tối ưu hóa cho website của doanh nghiệp trong năm 2017:

  1. Kết quả đạt được và tồn tại:
  • Đạt được: Lượng khách truy cập mới từ công cụ tìm kiếm giai đoạn từ 01/01/2015 đến 01/04/2015 có xu hướng tăng trưởng; hỗ trợ giảm bớt chi phí phụ thuộc vào kênh quảng cáo trả phí Google AdWords.
  • Tồn tại: Chiến lược SEO chưa khai thác nhóm từ khóa phụ có độ cạnh tranh thấp; nhân sự phụ trách SEO bị cắt giảm xuống còn 2 nhân viên sau khi một số từ khóa chính lên thứ hạng; quy trình thực hiện thiếu tập trung vào chất lượng nội dung mà phụ thuộc quá mức vào việc tạo backlink diễn đàn.
  1. Phân tích nguyên nhân:
  • Nguyên nhân khách quan: Thói quen mua sắm trực tiếp của người tiêu dùng nội địa; khung pháp lý về tiếp thị số và thư điện tử còn nhiều vướng mắc.
  • Nguyên nhân chủ quan: Doanh nghiệp chọn sai phương pháp khi chưa phân loại độ khó của từ khóa; chưa đầu tư nguồn lực dài hạn cho hoạt động xây dựng nội dung bài viết.
  1. Kế hoạch và định hướng giải pháp:
  • Phân kỳ triển khai năm 2017 gồm 2 giai đoạn (mỗi giai đoạn 3 tháng):
    • Giai đoạn 1 (3 tháng đầu): Tập trung tối ưu hóa On-page toàn diện, đẩy nhóm từ khóa đang ở trang 2 vào top 10 trên bảng kết quả tìm kiếm.
    • Giai đoạn 2 (3 tháng tiếp theo): Duy trì tối ưu On-page kết hợp đẩy mạnh Off-page chọn lọc trên các diễn đàn, trang rao vặt và mạng xã hội, đưa các từ khóa thấp vào top 10 và nâng hạng từ khóa top 10 lên top 1.
  • Giải pháp nội dung: Nghiên cứu từ khóa qua Google Keyword Tool, xây dựng các bài viết duy nhất, không sao chép, tối ưu mật độ từ khóa và áp dụng liên kết nội bộ (internal link).
  • Hoạch định ngân sách: Dự toán các khoản chi tiêu chính gồm lương nhân sự SEO, chi phí sản xuất tin bài nội dung và phí duy trì các phần mềm phân tích chuyên dụng.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh chi tiết hiện trạng kỹ thuật và kinh doanh của doanh nghiệp thông qua hệ thống số liệu thu thập thực tế:

Nhóm dữ liệu / Chỉ số Giá trị ghi nhận trong văn bản Nguồn trích xuất
Quy mô & Nhân sự Dưới 50 nhân sự; 21 nhân viên chuyên ngành TMĐT (tỷ lệ 70%) Phòng Hành chính – Nhân sự
Doanh thu & Đơn hàng Bình quân 137 đơn hàng/tháng; Doanh thu bình quân 570 triệu đồng/tháng Phòng Kế toán
Cơ sở hạ tầng 2 máy chủ, 10 máy trạm, 20 máy tính xách tay; máy chủ web đặt tại FPT Báo cáo nội bộ công ty
Chỉ số Audit SEOquake Tên miền thành lập 18/09/2009; 291 bài viết được Google index; >1.000 likes Facebook Phân tích công cụ SEOquake
Chỉ số Backlinks Ahrefs 1.272.518 backlinks từ 1.659 trang, 712 địa chỉ IP, 3.895 tên miền (59 backlink đuôi .org) Phân tích công cụ Ahrefs
Khảo sát nhận thức kênh 50% qua quảng cáo giao lưu trường học; 30% qua Internet; 17% qua giới thiệu Khảo sát 10 phiếu CBNV
Khảo sát mối quan tâm 73,68% sản phẩm/dịch vụ; 21,05% thông tin công ty; 5,26% tin tức Khảo sát 10 phiếu CBNV

Giải pháp và đóng góp của đề tài:

  • Đóng góp thực tiễn: Khóa luận chỉ ra thực trạng làm SEO lệch về số lượng liên kết (hơn 1,2 triệu backlinks nhưng thiếu nội dung chất lượng) tại một doanh nghiệp phần mềm quy mô nhỏ, từ đó đưa ra quy trình khắc phục có tính ứng dụng cụ thể.
  • Kế hoạch hành động rõ ràng: Xác lập lộ trình 6 tháng chia làm 2 giai đoạn với mục tiêu cụ thể từ trang 2 vào top 10 SERP, chuẩn hóa quy trình copywriting và tối ưu On-page bằng thẻ meta, URL, internal link.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được rút ra từ phạm vi và phương pháp thực tế:

  • Cỡ mẫu điều tra sơ cấp còn hạn chế (10 phiếu khảo sát nội bộ cán bộ công nhân viên), chưa mở rộng khảo sát trên tệp khách hàng cá nhân và doanh nghiệp bên ngoài.
  • Dữ liệu nghiên cứu tập trung trong khung thời gian hẹp từ tháng 02/2017 đến tháng 05/2017, chủ yếu đánh giá thực trạng trên công cụ tìm kiếm Google tại thị trường Hà Nội và miền Bắc.
  • Đề tài chưa ghi nhận kết quả đo lường thực nghiệm sau khi triển khai toàn diện các giải pháp đề xuất của năm 2017.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

  • Mở rộng phạm vi khảo sát hành vi tìm kiếm trên tập khách hàng tiềm năng thực tế ngoài doanh nghiệp.
  • Ứng dụng theo dõi, kiểm thử và đo lường sự biến động của thứ hạng từ khóa, tỷ lệ chuyển đổi đơn hàng sau khi hoàn tất chu kỳ 6 tháng tối ưu On-page và Off-page.

Giá trị tham khảo

Khóa luận mang lại giá trị tham khảo chuyên môn cho các nhóm đối tượng sau:

  • Sinh viên chuyên ngành Thương mại điện tử, Hệ thống thông tin quản lý và Marketing số: Có thể tham khảo cách thiết kế cấu trúc một khóa luận ứng dụng, phương pháp kết hợp các công cụ kiểm toán website (SEOquake, Ahrefs, Google Keyword Tool) với phân tích dữ liệu khảo sát.
  • Doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực thiết kế website, dịch vụ phần mềm: Tham khảo tài liệu để nhận diện các sai lầm phổ biến khi làm SEO (chạy theo số lượng backlink diễn đàn, cắt giảm nhân sự khi từ khóa vừa lên hạng), đồng thời ứng dụng bảng tiêu chí tối ưu On-page để tự kiểm tra chất lượng website nội bộ mà không tốn chi phí thuê ngoài.

Câu hỏi thường gặp

1. Số lượng nhân sự phụ trách bộ phận SEO của Công ty Hồng Lĩnh tại thời điểm nghiên cứu là bao nhiêu?
Trước đây doanh nghiệp có đội ngũ tiếp thị đông hơn, tuy nhiên sau khi một số từ khóa chính đạt thứ hạng cao trên Google, công ty đã rút gọn bộ phận SEO xuống còn 2 nhân viên phụ trách.

2. Công cụ Ahrefs đã ghi nhận những chỉ số backlink cụ thể nào của website honglinhsoft.com?
Hệ thống ghi nhận 1.272.518 liên kết trỏ về từ 1.659 trang nội dung, xuất phát từ 712 địa chỉ IP và 3.895 tên miền khác nhau, trong đó có 59 backlink đến từ các website có tên miền đuôi .org.

3. Đâu là các dịch vụ kinh doanh trực tuyến cốt lõi được cung cấp trên website của doanh nghiệp?
Website cung cấp 4 nhóm dịch vụ chính gồm: Thiết kế website (theo yêu cầu và cho thuê), Dịch vụ hosting (lưu trữ web và thuê máy chủ), Dịch vụ Domain (tư vấn và chuyển đổi tên miền), và Dịch vụ SEO (tăng thứ hạng website, quảng cáo trực tuyến).

4. Khảo sát 10 cán bộ công nhân viên ghi nhận tỷ lệ đánh giá như thế nào về tiêu đề trang của website?
Đối với tiêu đề "Thiết kế web, thiết kế website bán hàng chuyên nghiệp tại honglinhsoft.com", có 50% số phiếu đánh giá tiêu đề mang tính thu hút, 30% đánh giá không thu hút và 20% phản hồi không quan tâm.

5. Lộ trình triển khai chiến dịch SEO năm 2017 được tác giả phân chia thành mấy giai đoạn?
Chiến dịch được phân chia thành 2 giai đoạn chính (mỗi giai đoạn 3 tháng): Giai đoạn 1 tập trung tối ưu On-page để đẩy từ khóa trang 2 vào top 10; Giai đoạn 2 kết hợp On-page và Off-page để đưa các từ khóa thấp vào top 10 và nâng hạng từ khóa trong top 10 lên top 1.

Kết luận

Khóa luận đã phản ánh toàn diện thực trạng tối ưu hóa công cụ tìm kiếm Google cho website honglinhsoft.com của Công ty Cổ phần Công nghệ và Phần mềm Hồng Lĩnh trong giai đoạn đầu năm 2017. Thông qua việc phân tích dữ liệu kỹ thuật từ SEOquake, Ahrefs cùng kết quả khảo sát nội bộ, tác giả chỉ rõ sự mất cân đối giữa số lượng backlink và chất lượng nội dung On-page của website. Hệ thống giải pháp phân kỳ 6 tháng được đề xuất cung cấp định hướng kỹ thuật và kế hoạch phân bổ nguồn lực rõ ràng, hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện thứ hạng tìm kiếm và giảm bớt chi phí quảng cáo trực tuyến.