Cục diện vừa đánh vừa đàm trong quá trình Hội nghị Paris về Việt Nam (1968-1973)

Tìm hiểu cục diện vừa đánh vừa đàm, phân tích những diễn biến quan trọng trên chiến trường và bàn đàm phán tại Hội nghị Paris giai đoạn 1968-1973.

• Tác giả: Nguyễn Thị Ánh Nguyệt
• Người hướng dẫn: TS. Trần Vũ Tài
• Trường học: Trường đại học vinh
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Cục diện vừa đánh vừa đàm trong quá trình Hội nghị Pa-ri về Việt Nam (1968 -1973)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Vinh

Tóm tắt

I. Bối cảnh lịch sử Hội nghị Paris 1968 1973

Hội nghị Paris về Việt Nam là một cuộc đàm phán quan trọng diễn ra trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam kéo dài. Cuộc hội nghị này bắt đầu từ tháng 5 năm 1968 và kết thúc vào tháng 1 năm 1973, tạo nên một cục diện vừa đánh vừa đàm phán độc đáo. Trong suốt thời gian này, các bên liên quan bao gồm Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng hòa, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã cùng nhau tìm kiếm giải pháp hòa bình. Chiến dịch Mậu Thân 1968 là sự kiện quan trọng đưa các bên tới bàn đàm phán, thể hiện sự thay đổi trong cân bằng lực lượng trên chiến trường. Hội nghị Paris không chỉ là cuộc đàm phán thuần túy mà còn phản ánh chiến lược quân sự liên tục của các bên, tạo nên một tình huống phức tạp và căng thẳng.

1.1. Nguyên nhân dẫn đến Hội nghị

Chiến dịch Mậu Thân 1968 là bước ngoặt quan trọng buộc Hoa Kỳ phải tìm kiếm giải pháp hòa bình. Sự cố gắng quân sự của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Mặt trận Giải phóng đã gây sức ép lớn, dẫn đến những tổn thất nặng nề cho phía Hoa Kỳ và Việt Nam Cộng hòa. Áp lực dân chúng quốc tế cũng gia tăng, buộc Tổng thống Mỹ Lyndon B. Johnson công bố điều tra không tiếp tục chiến dịch ném bom toàn bộ Việt Nam Bắc.

1.2. Các bên tham gia đàm phán

Bàn đàm phán Paris có sự tham gia của bốn bên chính. Hoa Kỳ đại diện cho Việt Nam Cộng hòa, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đại diện cho miền Bắc, Việt Nam Cộng hòa tham gia trực tiếp, và Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đại diện cho lực lượng cách mạng miền Nam. Mỗi bên đều có những yêu sách chính trị khác nhau, tạo nên những khó khăn trong đàm phán.

II. Cục diện vừa đánh vừa đàm phán trong giai đoạn 1968 1970

Từ năm 1968 đến 1970, cục diện vừa đánh vừa đàm phán diễn ra một cách song song. Các bên tiếp tục hoạt động quân sự mạnh mẽ trên chiến trường miền Nam Việt Nam trong khi tham gia đàm phán tại Paris. Mỹ thực hiện chính sách 'Việt Nam hóa chiến tranh', nhằm giảm thiểu lực lượng Mỹ và tăng cường vai trò của Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Đồng thời, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa duy trì hoạt động quân sự của Việt Cộng để tăng áp lực thương lượng. Tình hình này tạo nên sự căng thẳng chiến lược liên tục, với mỗi bên hy vọng giành lợi thế trên bàn đàm phán thông qua thành công quân sự.

2.1. Chính sách Việt Nam hóa chiến tranh của Hoa Kỳ

Tổng thống Richard Nixon triển khai chính sách Việt Nam hóa, rút lui lực lượng Mỹ từ từ trong khi tăng cường huấn luyện Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Chính sách này nhằm mục đích giảm thiểu tổn thất Mỹ và thích ứng với dư luận quốc nội Mỹ phản đối chiến tranh. Tuy nhiên, chiến tranh vẫn tiếp tục gay gắt trên chiến trường, gây ra những cuộc tấn công quân sự định kỳ.

2.2. Mở rộng chiến tranh sang Campuchia và Lào

Để chặn bước tiến công của Việt Cộng, Mỹ mở rộng chiến dịch quân sự sang Campuchia vào năm 1970 và tiếp tục hoạt động tại Lào. Những cuộc tấn công không khai báo này nhằm phá vỡ các căn cứ của Việt Cộng ở vùng biên giới. Các hành động này gây tranh cãi quốc tế nhưng vẫn được Mỹ duy trì trong suốt thời kỳ đàm phán tại Paris.

III. Những tiến triển quan trọng từ 1971 1972

Từ năm 1971 đến 1972, cục diện vừa đánh vừa đàm phán chứng kiến những thay đổi đáng kể. Cuộc Tổng tiến công Xuân-Hè 1972 là bước ngoặt chiến lược khi Quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tiến hành tấn công quy mô lớn trên toàn bộ miền Nam. Sự kiện này tạo áp lực lớn lên bàn đàm phán, buộc cả hai bên phải xem xét lại chiến lược của mình. Mỹ phản ứng bằng Chiến dịch Linebacker II, một chiến dịch ném bom được tăng cường nhằm vào Việt Nam Bắc. Những hành động quân sự quyết liệt này gây ra những thương vong lớn nhưng cũng tạo điều kiện thuận lợi cho đàm phán tiến triển.

3.1. Cuộc Tổng tiến công Xuân Hè 1972

Chiến dịch quân sự quy mô lớn được phát động bởi Quân đội Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào tháng 3 năm 1972. Tấn công trên ba mặt trận chính ở miền Nam nhằm chiếm lấy lãnh thổ và tăng áp lực chính trị. Cuộc tấn công này dù không đạt được mục tiêu chiến lược hoàn toàn nhưng đã thể hiện khả năng quân sự và ý chí chiến đấu mạnh mẽ của phía Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

3.2. Chiến dịch Linebacker II và đàm phán cuối cùng

Chiến dịch ném bom Linebacker II từ tháng 12 năm 1972 là chiến dịch ném bom được tăng cường nhất trong suốt chiến tranh. Mỹ ném xuống Việt Nam Bắc hàng ngàn tấn bom, gây thiệt hại lớn. Tuy nhiên, sự kháng cự mạnh mẽ của phòng không Việt Nam Bắc và áp lực quốc tế gia tăng buộc Mỹ phải tập trung vào đàm phán.

IV. Kết quả và ý nghĩa của Hội nghị Paris

Hội nghị Paris kết thúc với Hiệp định Paris được ký kết vào ngày 27 tháng 1 năm 1973, đánh dấu sự kết thúc chính thức cuộc chiến Việt Nam từ phía Mỹ. Hiệp định này quy định rút quân Mỹ khỏi Việt Nam, thương thảo trao đổi tù nhân, và công nhận quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam. Mặc dù Hiệp định Paris đã giải quyết vấn đề Mỹ rút quân, nhưng xung đột vẫn tiếp tục giữa hai miền Việt Nam cho đến năm 1975. Cục diện vừa đánh vừa đàm phán trong suốt năm năm đàm phán đã phản ánh bản chất của cuộc xung đột—sự kết hợp giữa lực lượng quân sự và đàm phán chính trị.

4.1. Hiệp định Paris 1973 và các điều khoản chính

Hiệp định Paris 1973 gồm bốn điểm chính: chấm dứt chiến tranh, rút quân nước ngoài, trao đổi tù nhân, và con đường dân chủ hóa chính trị. Hiệp định này công nhận tính chất quốc tế của vấn đề Việt Nam và tôn trọng quyền tự quyết của nhân dân. Tuy nhiên, những bất đồng cơ bản giữa hai miền vẫn không được giải quyết triệt để.

4.2. Ý nghĩa lịch sử và di sản

Hội nghị Paris là minh chứng của chiều dài của chiến tranh Việt Nam và sức mạnh ý chí của nhân dân Việt Nam. Mặc dù kết quả không hoàn hảo theo quan điểm của các bên, nhưng hiệp định này đã mở đường cho sự kết thúc chính thức của sự can thiệp của Mỹ. Cục diện vừa đánh vừa đàm phán trở thành mô hình chiến lược độc đáo trong lịch sử đàm phán quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh nguyÔn thÞ ¸nh nguyÖt côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh héi nghÞ pa-ri vÒ viÖt nam (1968 -1973) LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö 1 Vinh - 2009 Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr-êng ®¹i häc vinh NguyÔn thÞ ¸nh nguyÖt côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh héi nghÞ pa-ri vÒ viÖt nam (1968 -1973) Chuyªn ngµnh: lÞch sö ViÖt Nam M· sè: 60.54 LuËn v¨n th¹c sÜ khoa häc lÞch sö Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: TS. TrÇn vò tµi Vinh - 2009 Lêi c¶m ¬n! Nghiªn cøu “Côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam (1968 - 1973)” lµ mét vÊn ®Ò kh«ng míi vµ ®· thu hót ®-îc sù quan t©m cña giíi sö häc trong vµ ngoµi n-íc, do ®ã ngay tõ ban ®Çu trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu, chóng t«i ®· gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n, nhÊt lµ trong viÖc xö lý, tæng hîp vµ nghiªn cøu t- liÖu. Tuy nhiªn, trong qu¸ tr×nh thùc hiÖn ®Ò tµi nµy, bªn c¹nh niÒm ®am mª häc tËp vµ nghiªn cøu, chóng t«i ®· nhËn ®-îc nhiÒu nguån ®éng viªn, gióp ®ì quý b¸u t¹o ®iÒu kiÖn cho chóng t«i v-ît qua khã kh¨n, hoµn thµnh ®Ò tµi nµy. Tr-íc tiªn, chóng t«i muèn ®-îc bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c tíi TS.

TrÇn Vò Tµi - ng-êi ®· rÊt nghiªm kh¾c vµ tËn t×nh h-íng dÉn còng nh- cã nhiÒu gîi më míi mÎ, ®éc ®¸o gióp chóng t«i ph¸t huy kh¶ n¨ng s¸ng t¹o trong c«ng tr×nh nghiªn cøu nµy. §©y còng lµ c«ng tr×nh khoa häc quan träng nhÊt trong toµn bé kho¸ häc cña m×nh, lµ mét trong nh÷ng kÕt qu¶ b-íc ®Çu trªn con ®-êng nghiªn cøu khoa häc cña chóng t«i, qua ®©y, cho phÐp chóng t«i göi lêi c¶m ¬n ch©n thµnh tíi tËp thÓ thÇy c« gi¸o trong vµ ngoµi tr-êng trùc tiÕp gi¶ng d¹y vµ gióp ®ì chóng t«i trong qu¸ tr×nh häc tËp vµ nghiªn cøu ®Ò tµi nµy. Chóng t«i còng ch©n thµnh c¶m ¬n tíi c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ ®· gióp ®ì chóng t«i vÒ mÆt t- liÖu: Trung t©m Th- viÖn tr-êng §¹i häc Vinh, Th- viÖn tØnh NghÖ An, Th- viÖn Quèc gia. Bªn c¹nh c¸c nguån ®éng viªn gióp ®ì trªn, t¸c gi¶ luËn v¨n cßn nhËn ®-îc sù ®éng viªn, khÝch lÖ cña gia ®×nh, b¹n bÌ, nh÷ng ng-êi lu«n bªn c¹nh chóng t«i trong nh÷ng lóc khã kh¨n nhÊt.

Cuèi cïng, chóng t«i chê ®îi nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña thÇy c« vµ c¸c b¹n ®Ó luËn v¨n hoµn thiÖn h¬n n÷a! Xin ch©n thµnh c¶m ¬n. Vinh, th¸ng 12 n¨m 2009 T¸c gi¶ Môc lôc Trang Më ®Çu. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò. §èi t-îng, nhiÖm vô vµ ph¹m vi nghiªn cøu cña ®Ò tµi.

Nguån t- liÖu vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu. §ãng gãp cña luËn v¨n. Bè côc luËn v¨n. T¹o côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm (5/1968 - 11/1968).

Vµi nÐt lý luËn vÒ côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm. Cuéc Tæng tiÕn c«ng vµ næi dËy MËu Th©n 1968. Chñ tr-¬ng cña §¶ng vµ Nhµ n-íc më chiÕn dÞch MËu Th©n. T¸c ®éng cña chiÕn dÞch MËu Th©n.

TiÕp xóc ViÖt - Mü. TiÕp xóc tr-íc thÒm héi nghÞ. Côc diÖn gi»ng co trªn chiÕn tr-êng vµ trªn bµn héi nghÞ (®Çu n¨m 1969 ®Õn gi÷a 1972). T×nh h×nh trªn chiÕn tr-êng.

Mü thùc hiÖn “ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh”. Mü më réng chiÕn tranh sang Cam-pu-chia vµ Lµo. Qu©n gi¶i phãng miÒn Nam cñng cè lùc l-îng. Qu©n gi¶i phãng ph¶n c«ng c¸c cuéc tËp kÝch cña Mü - nguþ.

Sù c¨ng th¼ng trªn bµn ®µm ph¸n. LËp tr-êng cña Mü. LËp tr-êng cña ph¸i ®oµn ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ. TiÕn triÓn chËm ch¹p cña Héi nghÞ.

Nh÷ng b-íc ®i quyÕt ®Þnh trªn chiÕn tr-êng vµ trªn bµn ®µm ph¸n (7/1972 - 1/1973). Cuéc Tæng tiÕn c«ng Xu©n - HÌ 1972 vµ lËp tr-êng cña ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ. Tæng tiÕn c«ng Xu©n - HÌ 1972. LËp tr-êng cña ph¸i ®oµn ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ.

Gi¶i ph¸p khung cuèi n¨m 1972. Cè g¾ng cuèi cïng cña Mü: ChiÕn dÞch Lai-n¬-bÕch-c¬ II (Linebacker II). ¢m m-u vµ thñ ®o¹n cña Mü. TrËn “§iÖn Biªn Phñ trªn kh«ng”.

KÕt thóc qu¸ tr×nh ®µm ph¸n .132 Tµi liÖu tham kh¶o .142 C¸c ch÷ viÕt t¾t trong luËn v¨n BCTBCHT¦: Bé ChÝnh trÞ Ban chÊp hµnh Trung -¬ng BCT: Bé ChÝnh trÞ BCHT¦: Ban ChÊp hµnh Trung -¬ng BCTT¦: Bé ChÝnh trÞ Trung -¬ng BTVT¦: Ban Th-êng vô Trung -¬ng CPCMLTCHMNVN: ChÝnh phñ C¸ch m¹ng l©m thêi céng hoµ miÒn Nam ViÖt Nam M.V: Bé chØ huy qu©n sù Mü t¹i Sµi Gßn MTDTGP: MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng MTDTGPMNVN: MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng miÒn Nam ViÖt Nam THQD§: Trung Hoa Quèc d©n §¶ng UBND: Uû ban nh©n d©n VNCH: ViÖt Nam céng hoµ VNDCCH: ViÖt Nam d©n chñ céng hoµ VNHCT: ViÖt Nam ho¸ chiÕn tranh XHCN: X· héi chñ nghÜa 1 Më ®Çu 1. Trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng ngo¹i x©m, b¶o vÖ ®éc lËp d©n téc, ViÖt Nam ®· ph¶i ®-¬ng ®Çu víi nhiÒu tªn ®Õ quèc hïng m¹nh, tuy nhiªn ch-a cã cuéc kh¸ng chiÕn nµo tr-êng kú, gian nan, ¸c liÖt nh-ng ®Çy hµo hïng nh- cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü. BÊy giê, Mü lµ tªn ®Õ quèc hïng m¹nh bËc nhÊt trong thÕ giíi t- b¶n, lµ siªu c-êng sè mét thÕ giíi vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ, khoa häc kü thuËt, khoa häc qu©n sù. Sù chªnh lÖch vÒ tr×nh ®é ph¸t triÓn trong cuéc ®ông ®Çu nµy kh«ng cho phÐp chóng ta chiÕn th¾ng kÎ thï b»ng søc m¹nh vËt chÊt mµ ph¶i chiÕn th¾ng chóng trªn ph-¬ng diÖn ý chÝ, tinh thÇn.

KÕ thõa nghÖ thuËt chØ ®¹o chiÕn tranh “lÊy Ýt ®Þch nhiÒu, lÊy yÕu chèng m¹nh” trong lÞch sö, §¶ng ta ®· khÐo lÐo vËn dông nghÖ thuËt chØ ®¹o ®ã mét c¸ch mÒm dÎo, v¹ch ra mét con ®­êng tiÕn c«ng ®Þch hiÖu qu¶, s¾c bÐn, biÕn “së ®o¶n” cña ta cã ­u ®iÓm, “së tr­êng” cña ®Þch cã h¹n chÕ, ë ®©y mÆt trËn ngo¹i giao vµo cuéc phèi hîp víi mÆt trËn qu©n sù cïng tiÕn c«ng ®Þch t¹o nªn côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm. Côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm lµ mét trong nh÷ng sù vËn dông mÒm dÎo s¸ch l-îc ®ã cña §¶ng. Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam (1968 - 1973) lµ sù thÓ hiÖn cao nhÊt cña côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm. ë ®©y, chóng ta chøng kiÕn mét cuéc ®Êu trÝ, ®Êu lý, ®Êu lùc trùc tiÕp gi÷a ViÖt Nam vµ Hoa Kú trªn c¶ hai mÆt trËn - mÆt trËn qu©n sù vµ mÆt trËn ngo¹i giao.

Tr-íc mét kÎ thï m¹nh h¬n ta gÊp nhiÒu lÇn, chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ n-íc ta lµ lu«n thÓ hiÖn sù mÒm dÎo, linh ho¹t, chñ ®éng, theo ®ã mÆt trËn qu©n sù vµ mÆt trËn ngo¹i giao vµo cuéc mét c¸ch chñ ®éng, tÝch cùc. Trong qu¸ tr×nh ®Êu lý, ®Êu trÝ víi ®Þch trªn bµn th-¬ng l-îng, ngo¹i giao ViÖt Nam lu«n thÓ hiÖn ph-¬ng ch©m sèng cña ng-êi ViÖt Nam “l¹t mÒm buéc chÆt”, “mÒm n¾n r¾n bu«ng” ®Ó råi tõ ®ã trªn bµn ®µm ph¸n, ngo¹i giao ViÖt Nam lóc c-¬ng, lóc nhu kh¸c nhau, tuú tõng 2 thêi ®iÓm ®Ó tiÕn c«ng ®Þch. Sù uyÓn chuyÓn, biÕn ho¸ ®ã cña nghÖ thuËt ®µm ph¸n ViÖt Nam ®· khiÕn KÝt-xinh-gi¬ - cè vÊn an ninh quèc gia Mü ph¶i thõa nhËn r»ng: Ng-êi ViÖt Nam ®· th¾t nót råi më nót rÊt khÐo lÐo t¹i bµn Héi nghÞ Pa-ri. NghÖ thuËt võa ®¸nh võa ®µm trong kh¸ng chiÕn chèng Mü thÓ hiÖn mèi quan hÖ biÖn chøng s©u s¾c gi÷a chiÕn tr-êng vµ bµn ®µm ph¸n bëi nÕu kh«ng cã nh÷ng th¾ng lîi trªn chiÕn tr-êng th× sÏ kh«ng cã thÕ ®øng hiªn ngang cña ng-êi ViÖt Nam trªn bµn ®µm ph¸n Pa-ri vµ ng-îc l¹i, nÕu kh«ng cã nh÷ng th¾ng lîi trªn bµn ®µm ph¸n Pa-ri th× sÏ kh«ng cã nh÷ng chuyÓn biÕn mau lÑ trªn chiÕn tr-êng.

ë ®©y c¶ mÆt trËn qu©n sù vµ mÆt trËn ngo¹i giao cïng vµo cuéc, phèi hîp nhÞp nhµng, hç trî nhau, trong ®ã mÆt trËn qu©n sù ®ãng vai trß quyÕt ®Þnh trùc tiÕp ®Õn sù ph¸t triÓn cña cuéc chiÕn tranh, mÆt trËn ngo¹i giao cã vai trß quan träng hç trî mÆt trËn qu©n sù ®¹t môc tiªu ®ã. Nghiªn cøu “Côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam (1968 - 1973)” gãp phÇn lµm s¸ng tá h¬n n÷a sù l·nh ®¹o tµi t×nh cña §¶ng trong chØ ®¹o chiÕn tranh, ®ã lµ sù khÐo lÐo trong viÖc x¸c ®Þnh môc tiªu, thêi c¬, mÒm dÎo vÒ s¸ch l-îc. HiÖn nay, xu h-íng héi nhËp, toµn cÇu ho¸ ®ang diÔn ra m¹nh mÏ trªn kh¾p thÕ giíi nãi chung, ë c¸c ch©u lôc, khu vùc nãi riªng, ®iÒu ®ã sÏ n¶y sinh sù phøc t¹p trong quan hÖ quèc tÕ gi÷a tõng n-íc víi nhau. Tõ qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi nµy, chóng ta cã thÓ rót ra nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm trong c«ng t¸c ®èi ngo¹i, tõ ®ã sÏ cã mét sè kinh nghiÖm phôc vô cho ngµnh ®èi ngo¹i.

V× nh÷ng lý do trªn ®©y, chóng t«i quyÕt ®Þnh chän vÊn ®Ò “Côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam (1968 - 1973)” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cho luËn v¨n tèt nghiÖp Th¹c sÜ cña m×nh. LÞch sö nghiªn cøu vÊn ®Ò “Côc diÖn võa ®¸nh võa ®µm trong qu¸ tr×nh Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam (1968 - 1973)” ®· ®­îc ®Ò cËp tõ nh÷ng gãc ®é chuyªn m«n kh¸c nhau 3 trong c¸c c«ng tr×nh ®· c«ng bè vÒ lÞch sö ViÖt Nam vµ nhÊt lµ lÞch sö ngo¹i giao ViÖt Nam. Cuèn s¸ch: “MÆt trËn d©n téc gi¶i phãng chÝnh phñ c¸ch m¹ng l©m thêi t¹i Héi nghÞ Pa-ri vÒ ViÖt Nam” do NguyÔn ThÞ B×nh vµ tËp thÓ t¸c gi¶ biªn so¹n (Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ Quèc gia Hµ Néi 2001) lµ nh÷ng trang håi ký sinh ®éng cña nhiÒu t¸c gi¶. Lµ nh÷ng nh©n chøng cã mÆt trùc tiÕp phôc vô c«ng t¸c ®èi ngo¹i cña ta t¹i Ph¸p thêi ®iÓm bÊy giê, tËp thÓ t¸c gi¶ ®· ®-a ®Õn cho ng-êi ®äc nh÷ng bµi viÕt s©u s¾c, hÊp dÉn trªn nhiÒu khÝa c¹nh, ph-¬ng diÖn nh- ®Êu tranh trªn bµn ®µm ph¸n, ®Êu tranh trªn mÆt trËn b¸o chÝ, ®Êu tranh chÝnh trÞ t¹i Ph¸p.

T¸c phÈm ®· t¸i hiÖn sinh ®éng thêi kú mÆt trËn ngo¹i giao tiÕn c«ng ®Þch mét c¸ch m¹nh mÏ t¹i Héi nghÞ Pa-ri. Bé ngo¹i giao víi t¸c phÈm “MÆt trËn ngo¹i giao víi cuéc ®µm ph¸n Paris vÒ ViÖt Nam” (Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ Quèc gia Hµ Néi 2004) ph¶n ¸nh nh÷ng gi©y phót c¨ng th¼ng, quyÕt liÖt diÔn ra trªn bµn th-¬ng l-îng, nh÷ng cuéc ®Êu tranh v× hoµ b×nh s«i ®éng trªn mÆt trËn chÝnh trÞ, nh÷ng bµi viÕt s¾c s¶o trªn mÆt trËn b¸o chÝ.