Luận văn thạc sĩ ueh hoạt động kinh doanh nhượng quyền thương mại ứng dụng trong ngành thực phẩm ở tp hồ chí minh thực trạng và giải pháp hoàn thiện

Luận văn thạc sĩ phân tích hoạt động kinh doanh nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP Hồ Chí Minh, đề xuất giải pháp hoàn thiện.

• Tác giả: Phan Thanh Hải Tú
• Người hướng dẫn: TSKH. Ngô Công Thành
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. HCM
• Chuyên ngành: Thương Mại
• Đề tài: Hoạt động kinh doanh nhượng quyền thương mại ứng dụng trong ngành thực phẩm ở TP. HCM - Thực trạng và giải pháp hoàn thiện
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT VỀ NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI
• 1.1. Khái quát về nhượng quyền thương mại
• 1.1.1. Khái niệm nhượng quyền thương mại
• 1.1.2. Mục đích của hoạt động franchise
• 1.1.2.1. Từ phía bên nhượng quyền
• 1.1.2.2. Từ phía bên nhận quyền
• 1.1.3. Các hình thức nhượng quyền thương mại
• 1.1.4. Những nội dung quan trọng của nhượng quyền thương mại
• 1.1.4.1. Tính đồng bộ & hệ thống và tính địa phương trong hệ thống nhượng quyền thương mại
• 1.1.4.2. Thương hiệu – tài sản vô hình – trong các hệ thống nhượng quyền thương mại
• 1.1.4.3. Phí nhượng quyền
• 1.1.5. Các ngành nghề có thể nhượng quyền thương mại
• 1.1.6. Ưu và nhược điểm của mô hình kinh doanh nhượng quyền
• 1.1.7. Quá trình phát triển của mô hình franchise trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.1.8. Vai trò của franchise trong quá trình hội nhập nền kinh tế thế giới
• 1.1.8.1. Vai trò của nhượng quyền thương mại đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.1.8.2. Vai trò của nhượng quyền thương mại đối với nền kinh tế
• 1.2. Những đặc điểm hoạt động kinh doanh nhượng quyền trong ngành thực phẩm
• 1.2.1. Thực phẩm là một trong những ngành có ứng dụng nhiều nhất trong hoạt động kinh doanh nhượng quyền
• 1.2.2. Các đặc trưng riêng của hoạt động nhượng quyền trong ngành thực phẩm
• 1.2.3. Quy định pháp Franchise trong luật Việt Nam và các nước trên thế giới
• 1.2.3.1. Pháp luật về nhượng quyền ở Việt Nam
• 1.2.3.1.1. Tổng quan hệ thống pháp luật về nhượng quyền của Việt Nam
• 1.2.3.1.2. Một số nhận xét rút ra
• 1.2.3.2. Pháp luật về nhượng quyền ở một số nước trên thế giới
• 1.2.3.3. Một số kinh nghiệm về franchise của các nước và các tập đoàn trên thế giới
• 1.2.3.3.1. Kinh nghiệm của một số nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI NGÀNH THỰC PHẨM TẠI TP.
• 2.1. Tổng quan về hoạt động nhượng quyền thương mại ở Tp. HCM trong thời gian qua
• 2.2. Hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm ở Tp.
• 2.3. Thực trạng hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm ở Tp. HCM trong thời gian qua
• 2.3.1. Các doanh nghiệp trong nước kinh doanh nhượng quyền tại Tp.
• 2.3.2. Các doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh nhượng quyền tại Tp.
• 2.4. Những thành tựu trong hoạt động nhượng quyền trong ngành thực phẩm ở Tp.
• 2.5. Những hạn chế trong hoạt động nhượng quyền trong ngành thực phẩm ở Tp.
• 2.6. Cơ hội và thách thức của Tp. HCM trong hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm
• 2.6.1. Những cơ hội của Tp. HCM trong kinh doanh nhượng quyền ngành thực phẩm
• 2.6.1.1. Yếu tố liên quan đến thị trường và người tiêu dùng ảnh hưởng đến hoạt động nhượng quyền ở Tp.
• 2.6.1.2. Nền kinh tế tăng trưởng tốt – nền chính trị ổn định
• 2.6.1.3. Doanh nghiệp Tp.HCM phù hợp với kinh doanh nhượng quyền
• 2.6.1.4. Yếu tố liên quan đến kinh doanh nhượng quyền
• 2.6.1.5. Các yếu tố khác
• 2.6.2. Thách thức trong hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm của Tp.
• 3. CHƯƠNG 3: NHỮNG GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY HOẠT ĐỘNG NHƯỢNG QUYỀN THƯƠNG MẠI NGÀNH THỰC PHẨM TẠI TP.
• 3.1. Những giải pháp thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm tại Tp.
• 3.1.1. Căn cứ của giải pháp
• 3.1.2. Giải pháp vi mô
• 3.1.2.1. Cho người nhượng quyền - Xây dựng một mô hình kinh doanh nhượng quyền chuyên nghiệp và hiệu quả
• 3.1.2.2. Cho người nhận quyền – Nhận quyền một cách hiệu quả
• 3.1.3. Giải pháp vĩ mô
• 3.1.3.1. Hệ thống kiến nghị
• KẾT LUẬN
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm tại TP

Hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh đang ngày càng phát triển mạnh mẽ. Mô hình này không chỉ giúp các thương hiệu mở rộng thị trường mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho người dân. Theo thống kê, số lượng cửa hàng nhượng quyền trong ngành thực phẩm đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để tối ưu hóa hoạt động này.

1.1. Khái niệm và lợi ích của nhượng quyền thương mại

Nhượng quyền thương mại là một hình thức kinh doanh cho phép bên nhận quyền sử dụng thương hiệu và mô hình kinh doanh của bên nhượng quyền. Lợi ích của mô hình này bao gồm giảm thiểu rủi ro đầu tư, tăng khả năng thành công và nhận được sự hỗ trợ từ bên nhượng quyền.

1.2. Thực trạng nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm

Thực trạng nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy sự phát triển nhanh chóng với nhiều thương hiệu nổi tiếng như KFC, Phở 24. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thương hiệu chưa khai thác hết tiềm năng của thị trường.

II. Những thách thức trong hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm

Mặc dù hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh có nhiều tiềm năng, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Các vấn đề như cạnh tranh gay gắt, sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng và quy định pháp lý chưa hoàn thiện đang gây khó khăn cho các doanh nghiệp.

2.1. Cạnh tranh và áp lực từ thị trường

Cạnh tranh trong ngành thực phẩm ngày càng gia tăng với sự xuất hiện của nhiều thương hiệu mới. Điều này tạo ra áp lực lớn cho các doanh nghiệp nhượng quyền trong việc duy trì và phát triển thị phần.

2.2. Quy định pháp lý và sự hỗ trợ từ chính phủ

Quy định pháp lý về nhượng quyền thương mại tại Việt Nam còn nhiều bất cập. Sự thiếu rõ ràng trong các quy định này có thể gây khó khăn cho các doanh nghiệp trong việc tuân thủ và phát triển.

III. Giải pháp thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm

Để thúc đẩy hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh, cần có những giải pháp cụ thể. Các doanh nghiệp cần xây dựng mô hình kinh doanh chuyên nghiệp và hiệu quả, đồng thời tăng cường hỗ trợ cho các bên nhận quyền.

3.1. Xây dựng mô hình kinh doanh hiệu quả

Doanh nghiệp cần phát triển một mô hình kinh doanh nhượng quyền rõ ràng, bao gồm quy trình vận hành, đào tạo nhân viên và hỗ trợ marketing. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tin tưởng từ phía bên nhận quyền.

3.2. Tăng cường hỗ trợ cho bên nhận quyền

Cung cấp các chương trình đào tạo và hỗ trợ liên tục cho bên nhận quyền sẽ giúp họ hoạt động hiệu quả hơn. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn tạo ra sự hài lòng cho khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về nhượng quyền thương mại

Nghiên cứu về hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh cho thấy nhiều kết quả tích cực. Các thương hiệu nhượng quyền đã tạo ra doanh thu ổn định và góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

4.1. Doanh thu và tăng trưởng của các thương hiệu nhượng quyền

Các thương hiệu nhượng quyền trong ngành thực phẩm đã ghi nhận sự tăng trưởng doanh thu đáng kể trong những năm qua. Điều này cho thấy mô hình nhượng quyền đang hoạt động hiệu quả tại TP. Hồ Chí Minh.

4.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Hoạt động nhượng quyền không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương. Các doanh nghiệp nhượng quyền đã đóng góp vào ngân sách nhà nước và thúc đẩy tiêu dùng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nhượng quyền thương mại ngành thực phẩm

Hoạt động nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các doanh nghiệp, mô hình này có thể trở thành một phần quan trọng trong nền kinh tế địa phương.

5.1. Triển vọng phát triển của nhượng quyền thương mại

Triển vọng phát triển của nhượng quyền thương mại trong ngành thực phẩm tại TP. Hồ Chí Minh là rất khả quan. Nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho các thương hiệu.

5.2. Những yếu tố cần chú ý trong tương lai

Các doanh nghiệp cần chú ý đến việc cải thiện chất lượng dịch vụ và sản phẩm, đồng thời nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới để duy trì và phát triển hoạt động nhượng quyền.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Lý thuyết về nhượng quyền thương mại 1. Khái quát về nhượng quyền thương mại 1. Khái niệm nhượng quyền thương mại Nhượng quyền thương mại được dịch từ tiếng Anh là franchise và có nhiều định nghĩa khác nhau. Theo định nghĩa của Hội Đồng Thương Mại Liên Bang Hoa Kỳ: “Franchise là một đồng hay thoả thuận giữa ít nhất hai người, trong đó: người mua franchise được cấp quyền bán hay phân phối sản phẩm, dịch vụ theo cùng một kế hoạch hay hệ thống tiếp thị của người chủ thương hiệu.

Hoạt động kinh doanh của người mua franchise phải triệt để tuân theo kế hoạch hay hệ thống tiếp thị này, gắn liền với nhãn hiệu, thương hiệu, biểu tượng, khẩu hiệu, tiêu chí, quảng cáo và những biểu tượng thương mại khác của chủ thương hiệu. Người mua franchise phải trả một khoản phí trực tiếp hay gián tiếp, gọi là phí franchise”. Còn theo định nghĩa trong Luật thương mại của Quốc Hội nước Việt Nam số 36/2005/QH11 ngày 14/06/2005 thì “Nhượng quyền thương mại là một hoạt động thương mại, theo đó bên nhượng quyền cho phép và yêu cầu bên nhận quyền tự mình tiến hành việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ theo các điều kiện sau đây: (1) Việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ được tiến hành theo cách thức tổ chức kinh doanh do bên nhượng quyền quy định và được gắn với nhãn hiệu hàng hóa, tên thương mại, bí quyết kinh doanh, khẩu hiệu kinh doanh, biểu tượng kinh doanh, quảng cáo của bên nhượng quyền; (2) Bên nhượng quyền có quyền kiểm soát và trợ giúp cho bên nhận nhượng quyền trong việc điều hành công việc kinh doanh” Dù có nhiều định nghĩa như vậy nhưng tóm lại, nhượng quyền thương mại là một phương thức kinh doanh trong đó, phải đảm bảo các yếu tố sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 Trước hết là có sự tham gia của hai chủ thể (1) là bên nhượng quyền và là người chủ của thương hiệu (franchisor); và (2) là bên nhận quyền và là người thuê thương hiệu (franchisee). Trong định nghĩa của nhượng quyền, thương hiệu là yếu tố quan trọng và cốt lõi nhất.

Sự hiện hữu của franchise phụ thuộc chủ yếu vào thương hiệu vì thương hiệu uy tín sẽ đem lại sự nhận biết, sự tiêu dùng của khách hàng. Ngoài ra, định nghĩa cũng nêu rõ rằng bên nhận quyền có quyền được phân phối hay bán các hàng hóa và dịch vụ của bên nhượng quyền ở một khu vực nhất định, trong thời gian nhất định, nhưng phải tuân theo các kế hoạch hay hệ thống marketing của bên nhượng quyền để đảm bảo thương hiệu được đề cập ở trên luôn là một thể thống nhất và đảm bảo thương hiệu của bên bán không bị ảnh hưởng. Đồng thời bên nhận quyền cũng phải trả cho bên nhượng quyền một khoản phí nhất định gọi là phí franchise. Mục đích của hoạt động franchise Tại sao lại có hoạt động này, tại sao lại có người nhượng quyền kinh doanh của mình mà không tự làm hay tại sao có người lại đi mua thương hiệu của người khác.

Có thể nói, mục đích của hoạt động franchise là đem lại lợi nhuận cho người mua và người bán. Từ phía bên nhượng quyền Mục đích của bên nhượng quyền sơ cấp hay chủ thương hiệu khi bán franchise: • Nhượng quyền là cách nhanh nhất để một thương hiệu xâm nhập vào một quốc gia, lãnh thổ hay khu vực mà người chủ thương hiệu chưa nắm nhiều về thói quen tiêu dùng, văn hóa, cách thức xâm nhập hay kênh phân phối của quốc gia, khu vực mà họ muốn xâm nhập. • Bên cạnh đó, chủ thương hiệu sẽ tiết kiệm được một chi phí đáng kể thông qua việc nhượng quyền này. Khoản chi phí này nằm ở việc chi phí đầu tư nhân lực, vật lực cho các cửa hiệu ở các vùng mà chủ thương hiệu muốn xâm nhập, chi phí mua LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 hàng giá rẻ hơn do tận dụng ưu thế mua hàng nhiều.

Ngoài ra, là các chi phí về tiếp thị, quảng cáo cũng được tiết giảm hơn do chia sẻ cho các cửa hiệu… • Gia tăng sự thành công và nổi tiếng của thương hiệu. Biến thương hiệu thành một thương hiệu toàn cầu và khi thị trường càng mở rộng thì thương hiệu lại càng có giá trị. Thương hiệu càng có giá trị thì phí franchise thu được càng cao. Sự tác động qua lại đó làm cho sự thành công của hoạt động franchise càng giá trị hơn.

• Và hai mục đích trên cũng không ngoài mục đích lớn hơn là tăng doanh thu, lợi nhuận cho chủ thương hiệu. Lợi nhuận họ có được không chỉ từ phí franchise ban đầu từ các hợp đồng chuyển nhượng mà còn là phí hàng tháng do các cửa hiệu nhượng quyền phải trả cho chủ thương hiệu cho những hoạt động hỗ trợ mang tính liên tục như: đào tạo, huấn luyện, tiếp thị, nghiên cứu phát triển sản phẩm mới; ngoài ra, còn có thể có thêm phí bán các nguyên liệu đặc thù. Từ phía bên nhận quyền Đối với người nhận quyền, mục đích của họ khi mua cũng không ngoài việc đem lại nhiều lợi nhuận cho mình. • Mục đích của người nhận quyền là giảm tính rủi ro và dễ thành công hơn trong hoạt động kinh doanh, nhất là đối với những cá nhân còn mới mẻ trong hoạt động vốn không dễ dàng này.

• Các doanh nghiệp kinh doanh bằng hoạt động nhượng quyền cũng dễ dàng được ngân hàng cho vay vốn để làm ăn, mở rộng sản xuất do xác suất thành công của họ cao hơn và các ngân hàng cũng tin tưởng họ hơn. Chủ thương hiệu với uy tín của mình cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc thuyết phục hay đảm bảo các ngân hàng cho người nhận quyền vay tiền. • Và một mục đích nữa của người mua franchise là họ sẽ nhận được sự hỗ trợ từ phía chủ thương hiệu và bên nhượng quyền thứ cấp rất nhiều. Không chỉ là sự hỗ trợ từ những bước đầu tiên trong việc thành lập một cửa hiệu, trang trí, thiêt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 kế…mà còn sau đó và liên tục trong việc hỗ trợ về huấn luyện nhân viên, hỗ trợ phát triển sản phẩm mới… • Cuối cùng, chắc chắn một mục đích không thể thiếu của những người nhận quyền là tạo tính chuyên nghiệp cho chính mình bằng cách mua những mô hình kinh doanh, những sản phẩm có thương hiệu nổi tiếng, những cách thức kinh doanh…rất chuyên nghiệp của những công ty lớn với các thương hiệu nổi tiếng.

Các hình thức nhượng quyền thương mại Tuỳ theo tiêu chí phân loại mà chúng ta có thể phân chia hoạt động franchise theo nhiều hình thức khác nhau. Theo tiêu chí lãnh thổ, ta có thể chia hoạt động franchise theo 3 loại: o Nhượng quyền từ nước ngoài vào Việt Nam: là hình thức mà chủ thương hiệu là các thương hiệu nước ngoài đầu tư vào Việt Nam theo hình thức franchise. Có thể kể đến các thương hiệu nước ngoài nhượng quyền ở Việt Nam như: KFC, MsDonald’s, Jollibee… o Nhượng quyền từ Việt Nam ra nước ngoài: là hình thức mà các thương hiệu Việt Nam đầu tư ra nước ngoài bằng cách nhượng quyền. Trung Nguyên, Phở 24 là hai trong các thương hiệu nổi tiếng ở Việt Nam đã nhượng quyền một cách thành công ra nước ngoài.

Phở 24 đã nhượng quyền thành công tại Jakarta- Indonesia. Trung Nguyên – thương hiệu cà phê hàng đầu ở Việt Nam thì đã nhượng quyền ở rất nhiều nước như: Singapore, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc, Mỹ, Đức, Australia. o Nhượng quyền trong nước: hiện nay, các thương hiệu Việt Nam nhượng quyền trong nước đã bắt đầu phát triển. Chúng ta có thể thấy Kinh Đô, một thương hiệu bánh kẹo nổi tiếng với chuỗi các cửa hàng bánh kẹo nhượng quyền.

Ngoài ra còn có Phở 24, Cà phê Trung nguyên, Foci, Ninomax. Theo hình thức hoạt động của lĩnh vực này, cuốn “Franchise for Dummies” (tác giả Dave Thomas, Michael Seid) đã phân chia franchise thành các hình thức mà bên nhận và nhượng quyền sẽ hoạt động. Các hình thức này bao gồm: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 o Nhượng quyền phân phối sản phẩm (product distribution franchise): Nước uống Coca-cola, Lốp xe Goodyear, Xe hơi Ford…là những ví dụ cho hình thức kinh doanh nhượng quyền phân phối sản phẩm. Đây là hình thức mà người nhượng quyền cho phép người nhận quyền phân phối sản phẩm do mình sản xuất, dịch vụ của mình trong phạm vi khu vực và thời gian nhất định, sử dụng thương hiệu (brand), biểu tượng, tên nhãn hiệu (trade mark), logo, slogan (khẩu hiệu)…Điểm khác biệt của hình thức này là bên nhượng quyền sẽ không nhượng lại cách thức kinh doanh.

Những ngành công nghiệp sử dụng hình thức nhượng quyền này có thể thấy là ngành sản xuất thức uống nhẹ, ngành công nghiệp ô tô và xe tải, phụ tùng ô tô, xăng dầu…Hình thức nhượng quyền này trên thực tế không phổ biến như hình thức nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh. o Nhượng quyền sử dụng công thức kinh doanh (business format franchise): là hình thức chuyển nhượng phổ biến nhất, còn gọi là nhượng quyền kinh doanh hay nhượng quyền thương mại được đề cập trong Luật Việt Nam. Đây là hình thức nhượng quyền chặt chẽ hơn hình thức trên, trong đó bên nhượng quyền không chỉ cho phép bên nhận nhượng quyền được phân phối sản phẩm dưới thương hiệu của người nhượng quyền mà còn chuyển giao kỹ thuật kinh doanh, công thức điều hành quản lý và huấn luyện nhân viên cho bên nhận nhượng quyền. Đây là một sự khác biệt quan trọng so với hình thức trên vì bên nhượng quyền sẽ chuyển nhượng cho bên nhận quyền tất cả các yếu tố để tạo nên một hệ thống đồng bộ chẳng hạn như: phải chọn địa điểm kinh doanh ở đâu, chuẩn bị sản phẩm như thế nào, mua nguyên vật liệu ở đâu…Bên nhượng quyền cũng thường giúp bên nhận nhượng quyền trong việc điều hành, quản lý cơ sở nhượng quyền.

Ngược lại, bên nhận nhượng quyền sẽ trả cho bên nhượng quyền khoản phí bao gồm phí trọn gói 1 lần (fee) và phí hàng tháng dựa trên doanh số (royalty). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 15 Nếu phân chia theo hình thức phát triển hoạt động franchise, hình thức mà bên nhượng quyền (franchisor) mong muốn phát triển hoạt động franchise của mình, ta sẽ thấy có các loại franchise như sau: o Franchise độc quyền (Master franchise): Đây là hình thức nhượng quyền mà chủ thương hiệu cấp phép cho người mua độc quyền kinh doanh thương hiệu của mình trong một khu vực nhất định (thành phố, lãnh thổ, quốc gia.) trong một thời gian nhất định. Trong trường hợp này, người mua master franchise có thể nhượng lại cho bên thứ ba dưới hình thức franchise phát triển khu vực (Area development franchise) hay franchise riêng lẻ (single-unit franchise).