CHƯƠNG 1 CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN SỰ TRONG NGÀNH DỊCH VỤ KHÁCH SẠN 1. Một số khái niệm về công tác tuyển dụng. Khái niệm nguồn nhân lực Trong lịch sử hình thành và phát triển thì yếu tố con người luôn là vấn đề cốt lõi quyết định sự thành bại của tổ chức. Vì thế, nhân tố con người luôn được ưu tiên hàng đầu của mỗi quốc gia, dân tộc vì đây là nguồn lực quan trọng quyết định sự vững mạnh của đât nước.
Vấn đề này càng thể hiện rõ trong thời buổi công nghệ hóa hiện đại hóa đất nước. Khi đó nền kinh tế muốn phát triển thì phải dựa nhiều vào sức mạnh của chất xám, tận dụng tốt đa nguồn lực trí thức giúp thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng vững mạnh. Nói đến nguồn nhân lực thì cũng không ít tác giả có nhiều quan điểm khác nhau, nên chúng ta có một số khái niệm như sau: “Nguồn nhân lực của một tổ chức được hình thành trên cơ sở của các cá nhân có vai trò khác nhau và được liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định”. (Trần Kim Dung, 2015) “Nguồn nhân lực bao gồm tất cả các tiềm năng của con người trong một tổ chức hay xã hội ( kể cả các thành viên trong ban lãnh đạo của doanh nghiệp) tức là tất cả các thành viên của doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp”.
(Nguyễn Thanh Hội, 2013, trang 13) “Nguồn nhân lực là nguồn lực con người có khả năng sáng tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho xã hội được biểu hiện ra là số lượng và chất lượng nhất định tại một thời điểm nhất định”. (Trần Xuân Cầu và Mai Quốc Chánh 2008, trang 12) Qua đó cho ta thấy, nhìn nhận dưới các khía cạnh không giống nhau có thể có những khái niệm riêng biệt về nguồn nhân lực, nhưng các khái niệm này cũng không cùng nội dung: nguồn nhân lực là nguồn cung ứng khả năng lao động cho xã hội. Con người với tư cách là yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất giữ vị trí hàng đầu, là nguồn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 lực cơ bản và nguồn lực vô tận của sự phát triển không thể chỉ được xem xét đơn thuần ở góc độ số lượng hay chất lượng mà là sự tổng hợp của cả số lượng và chất lượng; không chỉ là bộ phận dân số trong độ tuổi lao động mà là các thế hệ con người với những tiềm năng, sức mạnh trong cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội. Khái niệm về quản trị nguồn nhân lực “ Quản trị nguồn nhân lực là những hoạt động nhằm tăng cường những đóng góp có hiệu quả của cá nhân và mục tiêu của tổ chức trong khi đồng thời cố gắng đạt được những mục tiêu của cá nhân”.
( Lưu Trọng Tấn, 2014) Ngày nay, kinh tế nước ta đang tăng trưởng, nơi khả năng thông tin, kỹ thuật chưa cao, phát triển kinh tế chưa ổn định và chủ trương chính phủ “quá trình phát triển thực hiện bằng con người và vì con người ”, thì theo Trần Kim Dung (2005 – Quản trị nguồn nhân lực) cho rằng:“ quản trị nhân sự là hệ thống các triết lý, chính sách và hoạt động chức năng về thu hút, đào tạo - phát triển và duy trì con người của một tổ chức nhằm đạt được kết quả tối ưu cho cả tổ chức lẫn nhân viên”. Theo những lý thuyết trên, ta có thể chia hoạt động của quản trị nguồn nhân lực thành ba nhóm chính: — Nhóm chức năng thu hút nguồn nhân lực: phân tích, mô tả công việc, giảm thiểu việc dư thừa lao động, tìm kiếm nguồn nhân lực mới. — Nhóm chức năng huấn luyện đào tạo nâng cao khả năng chuyên môn của nguồn lao động: hướng dẫn, huấn luyện đào tạo khả năng lành nghề cho công nhân, thường xuyên tìm hiểu cập nhật kiến thức cho cấp độ quản lý. — Nhóm chức năng bảo toàn nguồn lao động: Đánh giá thực hiện công việc và thù lao lao động cho nhân viên, duy trì và phát triển các mối quan hệ lao động tốt đẹp đoàn kết trong doanh nghiệp.
Khái niệm về tuyển dụng “Tuyển dụng nhân lực chính là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của tổ chức và bổ sung lực lượng lao động cần thiết để thực hiện các mục tiêu của tổ chức”. (Lê Thanh Hà, 2009, trang 56) “ Tuyển dụng nhân lực là một quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn những người có đủ các tiêu chuẩn thích hợp cho các công việc và các chức danh cần người trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 tổ chức”. (Vũ Thị Thùy Dương và Hoàng Văn Hải, 2005, trang 21) Qua những phân tích trên cho thấy: Tuyển dụng nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc mà tổ chức đã đưa ra, để tìm được những người phù hợp bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm đáp ứng được yêu cầu sử dụng lao động của tổ chức. Quá trình tuyển dụng hoàn tất khi bao gồm cả hoạt động định hướng nhân viên và hướng dẫn nhân viên mới hòa nhập trong môi trường của tổ chức.
Tuyển dụng nhân lực gồm 2 quá trình: — Tuyển mộ: Là quá trình tìm kiếm những người cần việc làm có trình độ từ lực lượng lao động xã hội bên ngoài và đội ngũ lao động nội bộ của tổ chức. Điều này yêu cầu doanh nghiệp phải có đủ năng lực để có thể hấp dẫn được nguồn lao động chất lượng nhằm tìm kiếm đầy đủ nhân sự cả về số lượng lẫn chất lượng — Tuyển chọn: là việc xem xét và phân tích các điểm mạnh, điểm yếu của các ứng viên dựa theo các tiêu chí của nhà tuyển dụng đề ra, qua đó có thể lựa chọn được các ứng viên thích hợp nhất trong quá trình tuyển mộ. Việc đưa ra lựa chọn sau cũng này chiếu theo các yêu cầu đã được hoạch định trước đó của bản mô tả công việc. Các nguồn tuyển dụng trong doanh nghiệp.
Hiện nay, thông qua các phương tiện hiện đại, hỗ trợ tạo ra nhiều cách thức đa dạng, nhà tuyển dụng có thể lựa chọn nhiều cách thức tuyển dụng điền đầy đủ những khoảng trống trong công ty. Theo Dessler (2005) và Trần Kim Dung (2016) thì tuyển dụng trong một doanh nghiệp có nhiều phương thức, tuy nhiên có thể được chia thành hai loại nguồn chính là bên trong hoặc tuyển dụng bên ngoài. Cả hai đều sở hữu những mặt ưu điểm và khuyết điểm khác nhau. Tùy vào vị trí tuyển dụng và tình hình công ty mà nhà tuyển dụng có kế hoạch tuyển dụng phù hợp.
Nguồn tuyển dụng bên trong Bao gồm những người làm việc bên trong công ty, tuyển dụng nguồn này tức là quá trình đề bạt họ vào vị trí cao hơn hoặc thuyên chuyển họ sang vị trí phù hợp khác. Thăng tiến từ bên trong là một chính sách điền khuyết những chức vụ trống cao hơn với những nhân viên hiện tại, chính sách này khuyến khích thúc đẩy nhân viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 cố gắng phấn đấu để được thăng tiến, tạo ra một môi trường thi đua rộng rãi giữa các nhân viên đang làm việc, kích thích họ làm việc tích cực, sáng tạo, tạo ra hiệu suất cao hơn. Ưu điểm: — Đội ngũ nhân viên đã qua thử thách về lòng trung thành, thái độ tích cực và có trách nhiệm với công việc. — Đội ngũ nhân viên dễ dàng thích nghi một cách thuận lợi hơn trong công việc mới.
Từ đó họ có thể tự tin thể hiện hết năng lực cũng như khả năng sáng tạo và yêu nghề, góp phần vào sự thành công chung của tổ chức. — Phương pháp đề bạt những nhân viên đang làm việc cho tổ chức sẽ cho ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh thúc đẩy sự phấn đấu nổ lực hết mình tạo ra hiệu suất làm việc tốt nhất có thể Nhược điểm: Bên cạnh đó cũng có những mặt hạn chế. Nếu như việc tăng tiến của những nhân viên cũ để bù đắp vào sự thiếu hụt trong các vị trí cần tuyển thì sẽ làm cho bộ máy nhân sự hoạt động một cách trì trệ, vấn đề này là do các nhân viên đã quen với lối làm việc của quản lý trước đây nên cách làm việc sẽ bị rập khuôn mà không sáng tạo, dẫn đến năng suất làm việc không cao dẫn đến hoạt động kinh doanh hiệu quả kém. Nguồn tuyển dụng bên ngoài Là sử dụng các nguồn lực bên ngoài để tuyển dụng.
Với nguồn lao động cần việc làm đa dạng, phong phú bên ngoài sẽ tạo ra một thị trường lao động hấp dẫn chất lượng để nhà tuyển dụng có thể dễ dàng chọn lựa. Ưu điểm: — Lao động chất lượng, đa dạng và đầy tiềm năng. — Ứng viên thuần nhất hơn, dề dàng đào tạo huấn luyện từ đầu. — Lực lượng lao động mới đầy nhiệt huyết và hăng hái sẵn sàng vào việc.
Nhược điểm: — Người lao động phải mất thời gian làm quen với môi trường làm việc mới. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 9 — Tốn kém thời gian tuyển chọn đầu tư cho công việc, cũng như chi phí lựa chọn ứng viên phù hợp là khá cao. Phương pháp thu hút ứng cử viên. Phương pháp thu hút ứng cử viên bên trong doanh nghiệp Theo Trần Kim Dung (2016): Phương thức tuyển dụng này chọn những ứng cử viên chính là nhân viên có sẵn trong công ty hoặc dùng những người trong công ty để làm môi giới tuyển dụng.
Nhà tuyển dụng có thể dùng những phương pháp sau: — Thông báo tuyển dụng: đây là bảng thông báo về các vị trí cần phải tuyển người. Bộ phận nhân sự có thể gửi thư cho toàn thể nhân viên trong công ty để cung cấp cho họ thông tin chi tiết về công việc cũng như là yêu cầu của nó. — Giới thiệu của cán bộ, công nhân viên chức trong công ty: dựa vào mối quan hệ của đồng nghiệp trong công ty với những ứng cử viên tiềm năng, nhà tuyển dụng có thể tìm ra những người có khả năng phù hợp với công việc. Nhiều công ty lớn vẫn đang áp dụng quy trình tuyển dụng này.
Họ còn đưa ra chính sách ưu đãi cho những nhân viên đã có công giới thiệu nhân tài cho công ty, điều này không những khuyến khích nguồn nhân lực mà còn tạo động lực cho những nhân viên hiện tại cho công ty.