đặt vấn đề làm thế nào đề xây dựng một chính phủ tốt (chính phủ ít chỉ phí, chính phủ chất lượng, chính phủ chuyên nghiệp và chính phủ điện tử). Việc xây đựng bộ máy nhà nước được đặt trong bối cảnh chung của một xã hội dân sự. (Mỹ), (1968) “Some problems in Defining Social power” (Một số vấn đề trong phân định quyền lực xã hội), 4zmerical journal of Sociology. Bai viét này phân tích các cơ sở lý luận và quy định pháp luật về việc xác định các quyền lực trong xã hội đặt biệt là các quyền lực của nhà nước.
Tác giả cũng đã luận giải về yêu cầu phải chế ước và phương cách đề thực hiện sự chế ước các quyền lực đó để bảo vệ sự tự do của con người trong một xã hội dân sự. + Schmuhn, Robert (My), (2005) “Government Accountability and External 'Whatchdogs” (Trách nhiệm của nhà nước vả những sự giảm sát của xã hội), Elecfronic Journal of the US, Department of State, vol 5, No 2, August. Bai bao nay da trinh bay về cơ chế giám sát hoạt động của xã hội đối với hoạt động của bộ máy nhà nước, qua đó xác định những trách nhiệm mà nhà nước phải thực hiện đồng thời chống sự lạm quyền của nhà nước đối với công dân, đối với xã hội. Như vậy, trong các tác phẩm này, các tác giả chủ yêu nghiên cứu về cơ chê tô chức và kiểm soát quyền lực của nhà nước nói chung trong đó có van đề tô chức và kiểm soát quyền lực của bộ máy chính quyền địa phương.
Đây là những tư liệu quan trọng, giúp chúng ta nhìn nhận về một nền hành chính — pháp luật hiện đại, hiệu quả. Các công trình, tài liệu trong nước + PGS.TS Bùi Xuân Đức (2004, 2007), Đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay, Nxb Tư pháp, Hà Nội. Đây là công trình nghiên cứu một cách có hệ thống về bộ máy nhà nước của Nước Cộng hòa XHCN Việt Nam. Cuốn sách đã đi sâu phân tích quan điểm, nguyên tắc của việc cải cách bộ máy nhà nước, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của những đổi mới căn bản của bộ máy nhà nước qua Hiến pháp 1992 và Nghị quyết của Quốc hội về sửa đôi, bố sung một số điều của Hiến pháp 1992.
Đồng thời, tác giả đã luận giải những phương hướng, giải pháp tiếp tục đôi mới, hoản thiện bộ máy nhà nước theo hướng xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, bảo đảm tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý đất nước trong giai đoạn mới. Tuy nằm trong tông thê nghiên cứu về bộ máy nhà nước nhưng phần trình bày, luận giải về chính quyền địa phương thực sự là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, 15 là nguồn tham khảo quý giá cho luận án. + Thang Văn Phúc, Nguyễn Đăng Thành (2005), Một số 1ÿ thuyết và kinh nghiệm tổ chức nhà nước trên thê giới, Nxb Chính trị quéc gia, Hà Nội. Trong công trình này, hai tác giả đã trình bày một số vấn đề lý luận và mô hình tô chức, hoạt động của bộ máy nhà nước của một số quốc gia trên thế giới.
Phân công và kiểm soát quyển lực dựa trên nền tảng học thuyết phân quyền của Montesquieu, Jean — Jacques Rousseau.là đặc điểm chung của hầu hết các quốc gia. Về sự phân công quyền lực giữa nhà nước trung ương và chính quyền địa phương, có nhiều phương thức được áp dụng: tan quyển, phân quyên (hình thành chế độ tự quản địa phương) hoặc kết hợp vận dụng phân quyền vả tản quyền cho nhiều cấp chính quyền khác nhau. Các tác giả đã có sự soi chiếu đến thực tiễn Việt Nam với mục đích chọn lựa những kinh nghiệm nhất định phục vụ cho sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN mà Đảng lãnh đạo nhân dân thực hiện. Vũ Thị Loan (2010), Một số vấn đề về hoàn thiện chế độ bằu cử đại biểu Hội đồng nhân dân hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội.
Đây là công trình chuyên khảo về vẫn đề bầu cử Hội đồng nhân dân, trong đó có đẻ cập đến khái niệm, chức năng vả nhiệm vụ của cơ quan Hội đồng nhân dân các cấp đồng thời trình bảy một cách khái lược cơ chế hình thành và hoạt động của cơ quan này.TS Lê Minh Thông (2011), Đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp quyển xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia — Sự thật, Hà Nội. Công trình đã khảo cứu về quá trình đổi mới bộ máy nhà nước của Việt Nam từ năm 1946 đến nay, đặc biệt là thực trạng bộ máy nhà nước từ năm 1992 đến nay đề đề ra những định hướng đổi mới, hoàn thiện. Đối với bộ may CQDP, tac giả đã có những quan điểm và luận giải sâu sắc. Nguyễn Nam Ha (2013), Chat lượng hoạt động của HĐND cấp tỉnh theo yêu cầu của Nhà nước pháp quyên xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia — Sự thật, Hà Nội.
Cuốn sách đã đi sâu nghiên cứu về quá trình phát triển và thực trang chất lượng hoạt động của HĐND cấp tỉnh theo yêu cầu của Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam hiện nay, đồng thời đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan này. Công trình đã có những luận giải về các tiêu chí và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của HĐND cấp tỉnh trên nền tảng những chức năng, nhiệm vụ được giao. + Học viện Hành chính (Chủ biên: TS Nguyễn Thị Phượng) (2013), 7ổ chức đơn vị hành chính — lãnh thổ Việt Nam. Công trình nghiên cứu về việc phân chia đơn vị hành chính lãnh thổ của Việt Nam qua nhiều thời kỳ với những nhận thức mới, đề 16 ra các phương pháp để giải quyết những bắt cập, hạn chế của phương thức tổ chức đơn vị hành chính — lãnh thổ của nước ta hiện nay.
Đây là những vấn dé quan trọng mà luận án tham khảo. Khảo sát tổ chức, hoạt động của các cơ quan chính quyền địa phương + GS Vũ Quốc Thông (1973), Pháp chế sử, Nxb Tủ sách Đại học, Sài Gòn. Đây là một công trình (giáo trình) khảo cứu công phu về chế độ chính trị - hành chính của Việt Nam trong lịch sử cho đến hết thời Pháp thuộc. Tác giả đã dành Quyên 2 để nói về chế độ hành chính với 3 thiên (phần), mỗi thiên có nhiều chương khác nhau để trình bày những vấn đề lịch sử của nền hành chính, chế độ xã thôn tự tự trị, các cơ quan đại diện của dân chúng tham gia vào bộ máy CQĐÐP thời Pháp thuộc, hay là việc áp dụng phương pháp địa phương phân vùng cho các thiết chế hành chính trên cấp xã.
Công trình là những tư liệu quý về sự vận động và phát triển cũng như các yếu tố tiến bộ trong truyền thống tổ chức thiết chế CQĐP ở Việt Nam. + Lê Kim Ngân (1974), Chế độ chính trị Việt Nam thế kỷ XVII-XVIII, Nxb Viện Đại học Vạn Hạnh, Sài Gòn. Đây là công trình nghiên cứu của học giả Miền Nam Việt Nam trước năm 1975 khảo cứu về chế độ chính trị của Việt Nam thời kỳ Trịnh - Nguyễn vả Tây Sơn (Nhà Nguyễn bắt đầu từ năm 1802 — Thế kỷ XIX). Đây là thời kỳ nền chính trị của đất nước có nhiều biến động nên bộ máy nhà nước, đặc biệt là các thiết chế về chính quyền địa phương cũng có những chuyên biến để thích nghi.
Để đáp ứng yêu cầu khai khân vùng đất mới, chế độ cai trị của Chúa Nguyễn ở Đàng Trong có sự mềm dẻo, linh hoạt hơn để huy động lực lượng. Đây chính là cơ sở của những cải cách hành chính mạnh mẽ thời vua Minh Mạng sau đó. Bùi xuân Đức (1994), Pháp luật về tổ chức chính quyên địa phương triều Lê ( Nghiên cứu về hệ thống pháp luật Việt Nam thể ký XV-XVIH), Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội. Bài viết nghiên cứu một cách có hệ thống về tổ chức chính quyển địa phương trong một giai đoạn lịch sử quan trọng của đất nước.
Đây lả một trong những giai đoạn Nhà nước phong kiến Việt Nam phát triển rực rỡ về mọi mặt, đặc biệt là lĩnh vực chính trị - pháp luật. Vấn đề phân chia địa giới hành chính, tổ chức bộ máy chính quyên địa phương ở các vùng lãnh thổ qua hoạt động cải cách hành chính dưới triểu vua Lê Thánh Tông đã thê hiện tính hợp lý, khoa học phủ hợp với tình hình đất nước giai đoạn đó. + Đỗ Bang (1998), Khảo cứu kinh té và tổ chức bộ máy nhà nước triều Nguyễn, Nxb Thuận Hóa, Huế. Đây là công trình nghiên cứu với quy mô lớn về triều Nguyễn, triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam.
Trong vấn dé tổ chức bộ máy nhà nước triều 17 Nguyễn, mà đặc biệt là dưới thời vua Minh Mạng đã có những bước cải cách to lớn, có thể nói là khá hoàn thiện đối với một nhà nước phong kiến. Các quy định về địa giới hành chính, quy định sự khác biệt về chính quyền các vùng đô thị, nông thôn, miền núi. là những vấn đề phát huy giá trị đến ngày nay. Đặc biệt, van dé quy định địa giới hành chính (được rà soát, quy định lại dưới thời Minh Mạng) được đánh giá rất cao về tính hợp lý (lãnh thổ,văn hóa, phong tục tập quán.
Đây là những giá trị cần phải tích cực kế thừa. + Lê Đức Tiết (2007), Lê Thánh Tông, vị vua anh mình, nhà cách tân vĩ đại, Nxb Tư pháp, Hà Nội. Công trình khảo cứu về triều đại vua Lê Thánh Tông, nêu bật những cải cách mọi mặt kinh tế — chính trị - văn hóa của Nhà Vua, đặc biệt là những cải cách về chính trị, hành chính, trong đó có những cải cách về tô chức chính quyền địa phương. Những cải cách mạnh mẽ của Nhà vua đã đem lại cho đất nước sự phát triển thịnh vượng về mọi mặt.
- Các đê tài khoa học liên quan đến nội dung nghiên cứu của luận án + Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), 7 6 chức và hoạt động của COĐP ở Việt Nam - lịch sử, thực trạng và phương hướng hoàn thiện, do Khoa hành chính nhà nước thực hiện đề tài. Công trình này đã nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương ở Việt Nam trong lịch sử (thời kỳ Phong kiến, Pháp thuộc và từ khi Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời) đồng thời đã đánh giá thực trạng về chính quyền địa phương trong giai đoạn mà công trình tiến hành khảo sát. Qua đó, công trình dé ra một số định hướng cho việc xây đựng hoàn thiện về tổ chức và hoạt động của chính quyền địa phương.