Đại Học Quốc Gia Hà Nội: Hoàn Thiện Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Tại Tòa Án Nhân Dân

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hoàn thiện thủ tục hành chính tư pháp tại tòa án nhân dân, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp cải thiện thực tiễn.

• Tác giả: Phạm Hồng Lĩnh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Quân
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật
• Đề tài: Hoàn Thiện Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Tại Tòa Án Nhân Dân
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TƯ PHÁP TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
• 1.1. Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án
• 1.2. Khái niệm thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án
• 1.3. Ý nghĩa, vai trò của thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án
• 1.4. Phân biệt thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án với một số hoạt động liên quan khác
• 1.5. Phân biệt thủ tục hành chính tư pháp và thủ tục tố tụng
• 1.6. Thủ tục hành chính tư pháp và hoạt động hành chính của Tòa án
• 1.7. Thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án và thủ tục hành chính tư pháp tại các cơ quan hành chính nhà nước
• 1.8. Quá trình phát triển thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án ở Việt Nam
• 1.9. Tiêu chí đánh giá tính hoàn thiện của thủ tục hành chính tư pháp
• 1.9.1. Tính hợp pháp
• 1.9.2. Tính hiệu quả
• 1.9.3. Tính minh bạch, công khai
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TƯ PHÁP VÀ MÔ HÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
• 2.1. Thực trạng thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án nhân dân
• 2.2. Tiếp công dân
• 2.3. Nhận đơn và xử lý đơn khởi kiện, đơn khiếu nại, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, hồ sơ do Viện kiểm sát chuyển đến
• 2.4. Phân công thẩm phán giải quyết vụ án
• 2.5. Xếp lịch xét xử
• 2.6. Quản lý, theo dõi thời hạn tố tụng, số lượng các loại vụ án
• 2.7. Lưu trữ, cấp sao lục bản án, quyết định của Tòa án
• 2.8. Tạo điều kiện người dân tiếp cận Tòa án
• 2.9. Mô hình tổ chức thực hiện thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án nhân dân
• 2.10. Những kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tư pháp
• 2.10.1. Những thuận lợi mang lại đối với người dân
• 2.10.2. Hiệu quả của mô hình “Một cửa” đối với Tòa án
• 2.10.3. Những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tư pháp. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 2.11. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TƯ PHÁP TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN
• 3.1. Quan điểm hoàn thiện thủ tục hành chính tư pháp
• 3.2. Một số giải pháp hoàn thiện thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án
• 3.2.1. Tăng cường vai trò của lãnh đạo Tòa án trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tư pháp
• 3.2.2. Hoàn thiện quy định pháp luật về thủ tục hành chính tư pháp
• 3.2.3. Áp dụng thống nhất mô hình tổ hành chính tư pháp “Một cửa”, “Một cửa liên thông” trong thực hiện thủ tục hành chính tư pháp
• 3.2.4. Công khai đầy đủ các hoạt động của Tòa án đến các tổ chức, cá nhân, tăng cường các hỗ trợ pháp lý từ Tòa án cho người dân
• 3.2.5. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của Tòa án
• 3.2.6. Giải pháp về đội ngũ cán bộ, công chức Tòa án
• 3.2.7. Tổ chức rút kinh nghiệm từ các mô hình thí điểm cải cách thủ tục hành chính tư pháp, học tập kinh nghiệm từ các cơ quan hành chính nhà nước về tổ chức mô hình “Một cửa” và tiếp thu kinh nghiệm quốc tế
• 3.2.8. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị làm việc hiện đại cho Tòa án
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN VĂN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Tại Tòa Án

Các hoạt động của Tòa án phải tuân thủ theo quy định của pháp luật, bao gồm luật tố tụng dân sự, tố tụng hành chính và tố tụng hình sự. Trong quá trình tiếp cận với đương sự, Tòa án phải tuân theo các quy định của luật tố tụng. Pháp luật về tố tụng quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng. Để tạo điều kiện cho các thủ tục tố tụng thực hiện hiệu quả, các thủ tục hành chính tư pháp hỗ trợ cho thủ tục tố tụng được thực hiện. Bản thân Tòa án trong quá trình hoạt động cũng thực hiện các hoạt động hành chính thông thường như các cơ quan hành chính khác, nhưng không phải là thủ tục hành chính tư pháp. Hiện nay, các văn bản quy phạm pháp luật và văn bản hướng dẫn của Tòa án Nhân dân Tối cao chưa đưa ra khái niệm chính thức về thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án.

1.1. Định Nghĩa Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Tại Tòa Án

Mặc dù chưa có định nghĩa chính thức, một số nghị quyết và văn bản của Đảng đề cập đến thủ tục hành chính tại Tòa án. Ví dụ, Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị nêu rõ việc "Đổi mới thủ tục hành chính trong các cơ quan tư pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý". Kế hoạch số 122/BCS ngày 26/12/2005 của Ban Cán sự Đảng Tòa án Nhân dân Tối cao cũng đề cập đến việc đổi mới thủ tục hành chính tư pháp theo hướng công khai, đơn giản, thuận tiện.

1.2. Vai Trò Của Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Trong Tố Tụng

Các thủ tục hành chính tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và tạo điều kiện cho các thủ tục tố tụng diễn ra hiệu quả. Chúng giúp đảm bảo rằng người dân có thể dễ dàng tiếp cận Tòa án, thực hiện quyền khởi kiện và nhận được sự hỗ trợ pháp lý cần thiết. Việc đơn giản hóa và công khai hóa các thủ tục hành chính tư pháp là một yếu tố then chốt trong việc cải cách tư pháp và nâng cao niềm tin của người dân vào hệ thống Tòa án.

II. Vấn Đề Thách Thức Về Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Hiện Nay

Chỉ thị số 03/2016/CT-CA ngày 04/4/2016 của Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao liệt kê một số thủ tục hành chính tư pháp, bao gồm tiếp nhận và xử lý công văn, đơn khởi kiện, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, đơn khiếu nại quyết định tố tụng, phân công giải quyết vụ án, cấp sao lục bản án, quản lý số lượng án thụ lý, và tiếp công dân. Vấn đề đặt ra là Tòa án phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình, thủ tục được quy định trong các bộ luật tố tụng. Cần xác định rõ những thủ tục, quy trình nào là thủ tục hành chính tư pháp để có thể đơn giản hóa và tạo thuận lợi cho người dân.

2.1. Sự Thiếu Rõ Ràng Trong Phân Loại Thủ Tục Tố Tụng và Hành Chính Tư Pháp

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là sự thiếu rõ ràng trong việc phân loại các thủ tục tố tụng và thủ tục hành chính tư pháp. Điều này gây khó khăn cho việc xác định phạm vi điều chỉnh và áp dụng các quy định pháp luật liên quan. Việc phân định rạch ròi giữa hai loại thủ tục này là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của hoạt động Tòa án.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Đơn Giản Hóa Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính tư pháp gặp nhiều khó khăn do sự phức tạp của hệ thống pháp luật và quy trình tố tụng. Nhiều thủ tục còn rườm rà, gây tốn kém thời gian và chi phí cho người dân. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự rà soát, đánh giá toàn diện các quy định pháp luật liên quan và đề xuất các giải pháp đơn giản hóa phù hợp.

2.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Còn Hạn Chế

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào các thủ tục hành chính tư pháp còn hạn chế, làm giảm hiệu quả và tính minh bạch của hoạt động Tòa án. Cần tăng cường đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin và phát triển các phần mềm, ứng dụng hỗ trợ để đơn giản hóa quy trình, giảm thiểu giấy tờ và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận thông tin.

III. Cách Cải Thiện Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp Tại Tòa Án

Để cải thiện thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án, cần có một cách tiếp cận toàn diện, bao gồm hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, và tăng cường sự tham gia của người dân. Việc cải cách thủ tục hành chính tư pháp phải hướng đến mục tiêu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân tiếp cận công lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của họ.

3.1. Hoàn Thiện Quy Định Pháp Luật Về Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thủ tục hành chính tư pháp để đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, và phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt, cần có quy định cụ thể về phạm vi điều chỉnh, trình tự, thủ tục, và trách nhiệm của các bên liên quan. Đồng thời, cần tăng cường công khai hóa các quy định pháp luật để người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện.

3.2. Tăng Cường Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Hoạt Động Tòa Án

Việc ứng dụng công nghệ thông tin là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của thủ tục hành chính tư pháp. Cần đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin, phát triển các phần mềm, ứng dụng hỗ trợ, và đào tạo đội ngũ cán bộ có đủ năng lực sử dụng công nghệ thông tin. Các ứng dụng công nghệ thông tin có thể được sử dụng để quản lý hồ sơ, tiếp nhận và xử lý đơn từ, cung cấp thông tin pháp luật, và tổ chức các phiên tòa trực tuyến.

3.3. Nâng Cao Năng Lực Đội Ngũ Cán Bộ Tòa Án

Đội ngũ cán bộ Tòa án đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện thủ tục hành chính tư pháp. Cần nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, và đạo đức công vụ của đội ngũ cán bộ. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra, giám sát, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, gây phiền hà, nhũng nhiễu cho người dân.

IV. Mô Hình Một Cửa Trong Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp

Mô hình "Một cửa" là một giải pháp hiệu quả để đơn giản hóa thủ tục hành chính tư pháp và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận Tòa án. Mô hình này tập trung tất cả các thủ tục hành chính tại một đầu mối duy nhất, giúp người dân tiết kiệm thời gian và chi phí. Việc áp dụng mô hình "Một cửa" cần được thực hiện một cách đồng bộ và thống nhất trên toàn hệ thống Tòa án.

4.1. Ưu Điểm Của Mô Hình Một Cửa Tại Tòa Án

Mô hình "Một cửa" mang lại nhiều ưu điểm, bao gồm giảm thiểu số lượng giấy tờ cần thiết, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tăng cường tính minh bạch và công khai, và nâng cao sự hài lòng của người dân. Mô hình này cũng giúp Tòa án quản lý hồ sơ một cách hiệu quả hơn và giảm thiểu rủi ro sai sót.

4.2. Triển Khai Mô Hình Một Cửa Liên Thông

Để nâng cao hiệu quả của mô hình "Một cửa", cần triển khai mô hình "Một cửa liên thông", kết nối các cơ quan nhà nước liên quan để giải quyết các thủ tục hành chính một cách nhanh chóng và thuận tiện. Mô hình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước và sự đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Về Thủ Tục Tư Pháp

Việc thí điểm cải cách thủ tục hành chính tư pháp tại một số Tòa án đã thu được những kết quả nhất định. Hiệu quả hoạt động tại các Tòa án được thí điểm được cải thiện, tiết kiệm nguồn lực tư pháp, chi phí người dân khi khởi kiện được giảm xuống, hoạt động của Tòa án được công khai, minh bạch. Tuy nhiên, kết quả đạt được của các Tòa án chưa đồng đều, còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu đặt ra.

5.1. Kinh Nghiệm Từ Các Mô Hình Thí Điểm Cải Cách

Việc tổ chức rút kinh nghiệm từ các mô hình thí điểm cải cách thủ tục hành chính tư pháp, học tập kinh nghiệm từ các cơ quan hành chính nhà nước về tổ chức mô hình "Một cửa" và tiếp thu kinh nghiệm quốc tế là rất quan trọng. Điều này giúp Tòa án xác định được những giải pháp hiệu quả và phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

5.2. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Giải Pháp Đã Triển Khai

Cần có một hệ thống đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai để xác định những giải pháp nào mang lại hiệu quả cao và những giải pháp nào cần được điều chỉnh hoặc thay thế. Việc đánh giá hiệu quả cần dựa trên các tiêu chí khách quan, minh bạch, và có sự tham gia của người dân.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Thủ Tục Hành Chính Tư Pháp

Việc hoàn thiện thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của toàn hệ thống. Để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, sự tham gia tích cực của người dân, và sự đầu tư vào hạ tầng công nghệ thông tin. Tương lai của thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án là một hệ thống minh bạch, hiệu quả, và dễ dàng tiếp cận, góp phần xây dựng một nền tư pháp công bằng và văn minh.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Tiếp Tục Cải Cách

Việc tiếp tục cải cách thủ tục hành chính tư pháp là rất quan trọng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội và hội nhập quốc tế. Cải cách thủ tục hành chính tư pháp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của Tòa án mà còn góp phần xây dựng một nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

6.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Trong tương lai, thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án cần được phát triển theo hướng số hóa, tự động hóa, và cá nhân hóa. Điều này đòi hỏi sự đầu tư vào công nghệ thông tin, đào tạo đội ngũ cán bộ, và xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn thiện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THỦ TỤC HÀNH CHÍNH TƯ PHÁP TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN 1. Khái niệm, ý nghĩa, vai trò của thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án 1. Khái niệm thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án Các hoạt động của Tòa án buộc phải tuân theo các quy định của pháp luật. Trong quá trình tiếp cận với đương sự phải tuân theo các quy định của luật tố tụng dân sự, tố tụng hành chính, tố tụng hình sự.

Ngay cả trong mối quan hệ với các cơ quan khác trong quá trình giải quyết vụ án cũng phải tuân theo các quy định của luật tố tụng. Pháp luật về tố tụng quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của những người tham gia tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng. Tòa án buộc phải thực hiện đúng các trình tự, thủ tục luật tố tụng đã quy định.Trong quá trình hoạt động của Tòa án để tạo điều kiện cho các thủ tục tố tụng thực hiện có hiệu quả, các thủ tục hành chính tư pháp hỗ trợ cho thủ tục tố tụng được thực hiện. Bản thân Tòa án trong quá trình hoạt động cũng thực hiện các hoạt động hành chính thông thường như các cơ quan hành chính khác nhưng không phải là thủ tục hành chính tư pháp.

Trong các văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao cũng chưa đưa ra khái niệm chính thức thế nào là thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án. Một số nghị quyết, văn bản của Đảng đề cập đến thủ tục hành chính tại Tòa ánnhư Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 02/6/2005 của Bộ chính trị có nêu “Đổi mới thủ tục hành chính trong các cơ quan tư pháp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tiếp cận công lý”. Kế hoạch số 122/BCS ngày 26/12/2005 của Ban cán sự Đảng Tòa án nhân dân tối cao có nêu “Nghiên cứu, từng bướcđổi mới thủ tục hành chính tưpháp 9 z tại Toàán theo hướng công khai, đơn giản, thuận tiện để người dân dễ dàng thực hiện quyền khởi kiện của họ trước Toàán, người dân khởi kiện ở một Toà án, Toà án có trách nhiệm xác định thẩm quyền giải quyết thuộc cơ quan nào để chuyển hồ sơ và thông báo cho người khởi kiện biết; công khai hoá thủ tục tiếp cận hồ sơ,cung cấp tài liệu, thông tin, trích lục bản án, quyết định của Toàán theo quy định của pháp luật”. Chỉ thị số 03/2016/CT-CA ngày 04/4/2016 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao có liệt kê một số thủ tục hành chính tư pháp “Các hoạt động cải cách tập trung vào việc đổi mới các quy trình, thủ tục tiếp nhận và xử lý công văn, đơn khởi kiện, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, hồ sơ do Viện Kiểm sát chuyển đến, đơn khiếu nại quyết định tố tụng, hành vi tố tụng, đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm; phân công giải quyết vụ án; cấp sao lục bản án, quyết định của Toà án; quản lý số lượng án thụ lý, giải quyết; tiếp công dân.

Vấn đề đặt ra là đối với các quy trình, thủ tục được quy định trong các bộ luật tố tụng thì Tòa án phải tuân thủ nghiêm ngặt. Những thủ tục, quy trình nào là thủ tục hành chính tư pháp thì mới có thể đơn giản hóa, tạo thuận lợi cho người dân khi tiếp cận Tòa án. Do đó, việc cần thiết là phải đưa ra khái niệm thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án để làm cơ sở cho việc tổ chức thực hiện. Quan điểm thứ nhấtdo nguyên Chánh án TANDTC Trương Hòa Bìnhđưa ra.

Theo đókhái niệm“Thủ tục hành chính tư pháp trong hoạt động của Tòa án”được hiểu là các quy trình, thủ tục mang tính chất hành chính hỗ trợ cho hoạt động xét xử tại Tòa án, giải quyết các yêu cầu của công dân trước và sau các phiên tòa xét xử và các hoạt động quản lý, chỉ đạo điều hành của lãnh đạo Tòa án các cấp. Hoạt động này bao gồm việc tiếp dân; tiếp nhận và xử lý đơn khởi kiện, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, hồ sơ do Viện Kiểm sát chuyển đến, đơn khiếu nại, công văn; phân công giải quyết vụ án; cấp sao lục bản án, quyết định của Tòa án; quản lý số lượng án đầu vào, đầu ra, án tồn; bố 10 z trí hội trường xét xử và thủ tục quản lý, trao đổi thông tin phục vụ cho sự chỉ đạo, quản lý các lĩnh vực công tác của lãnh đạo Tòa án các cấp[1,tr. Quan điểm thứ hai của tác giả Nguyễn Quang Lộccho rằng,thủ tục hành chính có liên quan đến thủ tục tư pháp là những thủ tục có tính chất của hành chính, nhưng hỗ trợ và nhằm đảm bảo thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định của pháp luật về tố tụng. Vì thế, các thủ tục hành chính mang tính chất tư pháp cũng xuyên suốt quá trình giải quyết, xét xử vụ án của Tòa án.

Theo đó, tác giả đưa ra khái niệm“Thủ tục hành chính tư pháp là thực hiện các thủ tục, trình tự pháp luật tố tụng mang tính chất hành chính trong quá trình giải quyết vụ án”. Nếu như các hoạt động tố tụng của Tòa án là hoạt động tuân thủ các quy định của pháp luật tố tụng và chỉ do người tiến hành tố tụng thực hiện, thì hoạt động hành chính tư pháp là cách thức, phương pháp tổ chức hoạt động sao cho có hiệu quả nhất trong việc hỗ trợ hoạt động tố tụng và các hoạt động này không chỉ do những người tiến hành tố tụng thực hiện mà do cả các chuyên viên, cán bộ khác của tòa án thực hiện [15, tr. Khái niệm này chưa liệt kê ra những thủ tục nào là thủ tục hành chính tư pháp. Khái niệm chỉ ra tính chất hành chính của các thủ tục hành chính tư pháp.

Điều này sẽ dẫn đến việc mỗi Tòa án khi thực hiện thủ tục hành chính tư pháp sẽ có sự không thống nhất trong việc xác định thủ tục hành chính tư pháp. Nếu các thủ tục hành chính tư pháp là “Thực hiện các thủ tục, trình tự pháp luật tố tụng” thì bản thân các thủ tục đó đã được quy định trong các bộ luật tố tụng.Tuy nhiên, theo yêu cầu của công cuộc cải cách tư pháp, Tòa án phải tăng cường khả năng hỗ trợ người dân tiếp cận công lý, trước yêu cầu đó các Tòa án nhân dân đã công khai các biểu mẫu tố tụng, các mẫu đơn, quy định về án phí, lệ phí Tòa án để người dân dễ thực hiện quyền khởi kiện. Hoạt động công khai các mẫu văn bản tố tụng này không được quy định trong các bộ luật tố tụng nhưng mang tính chất hành chính và hỗ trợ cho người dân 11 z trong việc tiếp cận Tòa án. Do đó, nội hàm thủ tục hành chính tư pháp theo khái niệm này còn bị bó hẹp.

Quan điểm thứ ba của tác giả Nguyễn Khuyếnđưa ra. Theo đó, khái niệm Hành chính tư pháp bao gồm những hoạt động có liên quan và bổ trợ cho hoạt động tố tụng của Tòa án. Các hoạt động sau đây được coi là công tác hành chính tư pháp tại Tòa án: - Thủ tục nộp, nhận và xử lý đơn khởi kiện, đơn khiếu nại của đương sự; - Thủ tục tống đạt các quyết định, giấy triệu tập của Tòa án; - Thủ tục cấp, sao các quyết định, giấy tờ tài liệu của Tòa án; - Các quy định, nội quy quy chế cơ quan, đơn vị, quy chế phối hợp nhằm phục vụ cho công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo về tư pháp và công tác xét xử được thuận lợi, đảm bảo đúng quy định của pháp luật [16, tr. Theo đó, tác giả đã chỉ ra một số thủ tục hành chính tư pháp tại Tòa án trong đó có thủ tục tống đạt các quyết định, giấy triệu tập của Tòa án.

Việc tống đạt quyết định, giấy triệu tập của Tòa án đều được quy định trong Bộ luật tố tụng hình sựtại Điều182, Bộ luật tố tụng dân sựtừ Điều 170 đến Điều 191, Luật tố tụng hành chính từ Điều 99 đến Điều 103. Việc vi phạm quy định về việc tống đạt các văn bản tố tụng được xem là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng dẫn đến việc hủy quyết định, bản án của Tòa án, điều đó đòi hỏi Tòa án phải thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về tống đạt các quyết định, giấy triệu tập của Tòa án. Do đó, thủ tục tống đạt quyết định, giấy triệu tập của Tòa án không phải là thủ tục hành chính tư pháp. Nếu việc hiểu thủ tục tống đạt các quyết định, giấy triệu tập của tác giả là việc những người tiến hành tố tụng ban hành các quyết định, giấy triệu tập và chuyển giao cho bộ phận thuộc Tòa án có nhiệm vụ chuyển đi thì đó có thể được xem là thủ tục hành chính tư pháp.

Quá trình thực hiện thí điểm đổi mới thủ tục hành chính tư pháp tại 12 z TAND tỉnh Hưng Yên, TAND tỉnh Thừa Thiên Huế, TAND tỉnh Vĩnh Long xác định “Hoạt động hành chính tư pháp có thể hiểu là những hoạt động mang bản chất hành chính, không thuộc trình tự, thủ tục tố tụng, bổ trợ cho các hoạt động tố tụng và nằm trong hoạt động chung của Tòa án. Bước đầu hoạt động hành chính tư pháp của Tòa án được xác định bao gồm: - Tiếp dân; - Tiếp nhận, xử lý đơn khởi kiện, hồ sơ kháng cáo, kháng nghị, đơn khiếu nại, công văn giấy tờ; - Phân công giải quyết các vụ án; - Lưu trữ và cấp sao lục bản án, quyết định; - Xếp lịch xét xử; - Quản lý số lượng án đầu ra, đầu vào, án tồn”[30, tr. Mỗi tác giả đều đưa ra những khái niệm khác nhau về thủ tục hành chính tư pháp nhưng đều dựa trên tính chất hành chính và bổ trợ cho hoạt động tố tụng của Tòa án. Theo quan điểm của chúng tôi khái niệm trong quan điểm thứ nhất là phù hợp hơn cả với thực tiễn thực hiện thủ tục hành chính tư pháp và yêu cầu của cải cách tư pháp đặt ra.

Các thủ tục hành chính tư pháp có thể được quy định trong Luật tố tụng nhưng không quy định cách thức thực hiện,chỉ quy định chung là Tòa án có trách nhiệm thực hiện nhưng không quy định cụ thể cho bộ phận nào thực hiện, không nằm thuộc trình tự thủ tục tố tụng bắt buộc tuân thủ và nằm trong hoạt động chung của Tòa án.Thủ tục hành chính tư pháp là những quy trình giải quyết công việc hỗ trợ cho hoạt động xét xử, bổ trợ cho hoạt động xét xử được thực hiện một cách nhanh gọn, hiệu quả.