Khóa luận tốt nghiệp: Hoàn thiện quy trình kiểm toán doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt

Khóa luận phân tích quy trình kiểm toán doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt, nâng cao hiệu quả và độ tin cậy trong kiểm toán.

• Tác giả: Nguyễn Thị Bích Tiền
• Người hướng dẫn: Th.S Nguyễn Quang Nhơn
• Trường học: Trường Đại Học Tây Đô
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Quy Trình Kiểm Toán Khoản Mục Doanh Thu Tại Công Ty Kiểm Toán Sao Việt
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.3.1.1. Số liệu sơ cấp
• 1.3.1.2. Số liệu thứ cấp
• 1.3.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.3.2.1. Phương pháp so sánh
• 1.3.2.2. Phương pháp phân tích
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Giới hạn về nội dung
• 1.4.2. Giới hạn về không gian
• 1.4.3. Giới hạn về thời gian
• 1.4.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Phương pháp luận
• 2.1.1. Khái niệm về kiểm toán và các vấn đề có liên quan
• 2.1.1.1. Khái niệm kiểm toán
• 2.1.1.2. Một số khái niệm liên quan
• 2.1.2. Một số vấn đề chung về kế toán doanh thu
• 2.1.2.1. Khái niệm về doanh thu
• 2.1.2.2. Thời điểm xác nhận doanh thu
• 2.1.2.3. Hệ thống chứng từ kế toán doanh thu
• 2.1.3. Một số vấn đề chung về kiểm toán khoản mục doanh thu
• 2.1.3.1. Đặc điểm và một số trường hợp gian lận, sai sót có thể xảy ra khi kiểm toán khoản mục doanh thu
• 2.1.3.2. Mục tiêu kiểm toán khoản mục doanh thu
• 2.2. Quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu trong kiểm toán BCTC
• 2.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
• 2.2.1.1. Tiền kế hoạch
• 2.2.1.2. Lập kế hoạch kiểm toán
• 2.2.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 2.2.2.1. Kiểm tra hệ thống kiểm soát nội bộ
• 2.2.2.2. Thu thập bằng chứng kiểm toán
• 2.2.2.3. Lựa chọn các phần tử thử nghiệm
• 2.2.2.4. Thực hiện các thử nghiệm
• 2.2.2.5. Lập hồ sơ kiểm toán
• 2.2.3. Hoàn thành kiểm toán
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp phân tích, mô tả, tổng hợp
• 2.3.2. Phương pháp quan sát
• 2.3.3. Phương pháp liệt kê
• 2.3.4. Phương pháp so sánh, đối chiếu
• 2.3.5. Phương pháp phân tích biến động
• 2.3.6. Phương pháp phân tích đối ứng
• 2.3.7. Phương pháp chọn mẫu
• 2.3.8. Phương pháp kiểm tra chi tiết
• 2.3.9. Phương pháp đánh giá
• 3. CHƯƠNG 3: ÁP DỤNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC DOANH THU CỦA CÔNG TY KIỂM TOÁN SAO VIỆT VÀO THỰC TẾ
• 3.1. Giới thiệu về Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu tổ chức bộ máy
• 3.1.3. Các dịch vụ của công ty
• 3.1.3.1. Dịch vụ kiểm toán
• 3.1.3.2. Dịch vụ tư vấn
• 3.1.3.3. Dịch vụ khác
• 3.1.4. Tình hình hoạt động của công ty
• 3.1.4.1. Đặc điểm khách hàng
• 3.1.4.2. Kết quả hoạt động của công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt chi nhánh Cần Thơ qua 3 năm (2013-2015)
• 3.1.5. Thuận lợi, khó khăn và định hướng phát triển
• 3.1.5.1. Định hướng phát triển
• 3.2. Thực hiện quy trình Kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia
• 3.2.1. Chuẩn bị kiểm toán
• 3.2.1.1. Tìm hiểu khái quát về khách hàng
• 3.2.1.2. Mục đích kiểm toán của đơn vị khách hàng
• 3.2.1.3. Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ
• 3.2.1.4. Hiểu biết về hệ thống kiểm soát nội bộ của công ty
• 3.2.1.5. Đánh giá rủi ro kiểm toán và xác lập mức trọng yếu
• 3.2.2. Giai đoạn thực hiện Kiểm toán
• 3.2.2.1. Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát và đánh giá lại rủi ro kiểm soát
• 3.2.2.2. Thực hiện các thử nghiệm cơ bản
• 3.2.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán
• 3.3. Đánh giá quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu thực tế với quy trình kiểm toán mẫu của VACPA
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC DOANH THU TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN SAO VIỆT – CHI NHÁNH CẦN THƠ
• 4.1. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm của quy trình kiểm toán doanh thu
• 4.1.1. Ưu điểm
• 4.1.1.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
• 4.1.1.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 4.1.1.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán
• 4.1.2. Nhược điểm
• 4.1.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
• 4.1.2.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 4.1.2.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán
• 4.2. Một số giải pháp hoàn thiện quy trình Kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – chi nhánh Cần Thơ
• 4.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
• 4.2.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 4.2.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với công ty được kiểm toán
• 5.2. Đối với Công ty SVC
• 5.3. Đối với các cơ quan có liên quan
• 5.4. Đối với Hội doanh nghiệp kiểm toán viên hành nghề (VACPA)
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình kiểm toán doanh thu tại Sao Việt

Quy trình kiểm toán doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt là một phần quan trọng trong hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính. Doanh thu không chỉ là chỉ tiêu tài chính quan trọng mà còn ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và quản lý của doanh nghiệp. Việc hoàn thiện quy trình này giúp nâng cao độ tin cậy của báo cáo tài chính, từ đó tạo niềm tin cho các bên liên quan.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm toán doanh thu

Kiểm toán doanh thu là quá trình đánh giá tính chính xác và hợp lý của doanh thu được ghi nhận trong báo cáo tài chính. Vai trò của nó là đảm bảo rằng thông tin tài chính phản ánh đúng thực trạng hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty

Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ kiểm toán chất lượng cao. Qua nhiều năm hoạt động, công ty đã không ngừng mở rộng và hoàn thiện quy trình kiểm toán, đặc biệt là trong lĩnh vực kiểm toán doanh thu.

II. Thách thức trong quy trình kiểm toán doanh thu hiện tại

Mặc dù quy trình kiểm toán doanh thu tại Sao Việt đã được thiết lập, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Những thách thức này có thể ảnh hưởng đến chất lượng kiểm toán và độ tin cậy của báo cáo tài chính. Việc nhận diện và khắc phục những thách thức này là rất cần thiết.

2.1. Rủi ro sai sót trong kiểm toán doanh thu

Rủi ro sai sót trong kiểm toán doanh thu có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm sai sót trong ghi nhận doanh thu, gian lận hoặc thiếu sót trong hệ thống kiểm soát nội bộ.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập bằng chứng kiểm toán

Việc thu thập bằng chứng kiểm toán đầy đủ và thích hợp là một thách thức lớn. Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có kỹ năng và kinh nghiệm để đánh giá tính hợp lý của các chứng từ liên quan.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán doanh thu

Để nâng cao hiệu quả của quy trình kiểm toán doanh thu, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính.

3.1. Cải tiến hệ thống kiểm soát nội bộ

Cải tiến hệ thống kiểm soát nội bộ giúp giảm thiểu rủi ro sai sót và gian lận trong ghi nhận doanh thu. Việc này bao gồm việc thiết lập các quy trình kiểm soát chặt chẽ và thường xuyên đánh giá hiệu quả của chúng.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho kiểm toán viên

Đào tạo liên tục cho kiểm toán viên về các quy định và chuẩn mực kiểm toán mới nhất là cần thiết. Điều này giúp họ nắm bắt kịp thời các thay đổi và nâng cao kỹ năng trong việc thực hiện kiểm toán doanh thu.

IV. Ứng dụng thực tiễn quy trình kiểm toán doanh thu tại Sao Việt

Việc áp dụng quy trình kiểm toán doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao chất lượng kiểm toán mà còn tạo ra giá trị cho khách hàng.

4.1. Kết quả đạt được từ quy trình kiểm toán

Quy trình kiểm toán doanh thu đã giúp công ty phát hiện và khắc phục kịp thời các sai sót trong báo cáo tài chính, từ đó nâng cao độ tin cậy của thông tin tài chính.

4.2. Phản hồi từ khách hàng về dịch vụ kiểm toán

Khách hàng đã có những phản hồi tích cực về chất lượng dịch vụ kiểm toán của công ty. Điều này cho thấy quy trình kiểm toán doanh thu đã đáp ứng được kỳ vọng và nhu cầu của khách hàng.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho quy trình kiểm toán doanh thu

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy quy trình kiểm toán doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt cần tiếp tục được hoàn thiện. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường.

5.1. Đề xuất các giải pháp cải tiến quy trình

Các giải pháp cải tiến quy trình kiểm toán doanh thu cần được thực hiện đồng bộ và liên tục. Điều này bao gồm việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình làm việc.

5.2. Tầm nhìn phát triển của công ty trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục mở rộng dịch vụ kiểm toán và nâng cao năng lực cạnh tranh. Định hướng này không chỉ giúp công ty phát triển mà còn đóng góp vào sự phát triển chung của ngành kiểm toán.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường vận hành theo xu hướng mở cửa và hội nhập quốc tế, nhu cầu sử dụng thông tin tài chính công khai, minh bạch và có độ tin cậy cao của các chủ thể kinh tế (nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tư, tổ chức tín dụng, cơ quan quản lý nhà nước) ngày càng gia tăng. Sự cạnh tranh trên thị trường làm tăng nguy cơ thông tin tài chính bị sai lệch, kéo theo rủi ro thông tin đối với các bên đưa ra quyết định kinh tế. Hoạt động kiểm toán độc lập ra đời và phát triển nhằm xác minh tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp và định hướng phân bổ vốn.

Doanh thu là một trong những chỉ tiêu kinh tế trọng yếu trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Chỉ tiêu này phản ánh quy mô và kết quả hoạt động của đơn vị, đồng thời là cơ sở trực tiếp để xác định lợi nhuận, tỷ suất sinh lời cũng như nghĩa vụ thuế đối với Nhà nước. Việc phản ánh sai lệch doanh thu sẽ làm sai lệch toàn bộ hệ thống chỉ tiêu tài chính liên quan. Xuất phát từ thời gian thực tập 3 tháng tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ, tác giả Nguyễn Thị Bích Tiền đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán phần hành này.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Nghiên cứu quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ (viết tắt là SVC), từ đó đánh giá ưu điểm, nhược điểm của quy trình và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Tìm hiểu quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty SVC.
  2. Thực hiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty SVC tại khách hàng kiểm toán là Công ty TNHH Chế biến thủy sản xuất khẩu (CBTSXK) Hoàng Gia.
  3. Phân tích quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty SVC.
  4. Đánh giá ưu điểm và nhược điểm quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty SVC.
  5. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty SVC.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu trong kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ.
• Phạm vi nội dung: Vận dụng quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu trong kiểm toán báo cáo tài chính, từ đó đưa ra nhận xét, đánh giá và kiến nghị hoàn thiện.
• Phạm vi không gian: Nghiên cứu được thực hiện tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ (địa chỉ tại Lô 66, đường số 11, Khu dân cư Công ty CP Xây dựng TP. Cần Thơ, Phường Hưng Thạnh, Quận Cái Răng, TP. Cần Thơ) và khảo sát kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia (Khu Công nghiệp Trà Nóc, Phường Bình Thủy, TP. Cần Thơ).
• Phạm vi thời gian: Đề tài thực hiện từ ngày 04/01/2016 đến ngày 09/04/2016. Dữ liệu kiểm toán tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia áp dụng cho niên độ kế toán từ ngày 01/01/2015 đến ngày 31/12/2015; số liệu kết quả hoạt động kinh doanh của SVC thu thập trong giai đoạn 3 năm từ năm 2013 đến năm 2015.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống văn bản pháp lý, chuẩn mực kế toán và kiểm toán hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.
• Chuẩn mực Kế toán Việt Nam số 14 (VAS 14) về Doanh thu và thu nhập khác, ban hành theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
• Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VSA): VSA 200 (Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên và doanh nghiệp kiểm toán khi thực hiện kiểm toán theo chuẩn mực kiểm toán Việt Nam), VSA 240 (Trách nhiệm của kiểm toán viên liên quan đến gian lận trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính), VSA 330 (Biện pháp xử lý của kiểm toán viên đối với rủi ro đã đánh giá), VSA 500 (Bằng chứng kiểm toán).
• Cơ sở pháp lý về tổ chức hoạt động kiểm toán độc lập: Nghị định số 133/2005/NĐ-CP ngày 31/10/2005 của Chính phủ và Thông tư số 60/2006/TT-BTC ngày 28/06/2006 của Bộ Tài chính; cùng quy trình kiểm toán mẫu do Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) ban hành.

Về mặt lý thuyết chuyên ngành, khóa luận làm rõ các khái niệm và mô hình kỹ thuật sau:

• Khái niệm và hệ thống tài khoản doanh thu: Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511), Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515), Thu nhập khác (TK 711) và các khoản giảm trừ doanh thu không có số dư cuối kỳ gồm Chiết khấu thương mại (TK 5211), Giảm giá hàng bán (TK 5212), Hàng bán bị trả lại (TK 5213).
• Mục tiêu kiểm toán cơ sở dẫn liệu: Phát sinh, đầy đủ, ghi chép chính xác, đánh giá, trình bày và công bố.
• Mô hình rủi ro kiểm toán: $AR = IR \times CR \times DR$ (trong đó AR là rủi ro kiểm toán, IR là rủi ro tiềm tàng, CR là rủi ro kiểm soát, DR là rủi ro phát hiện; tương đương $DR = AR / (IR \times CR)$). Tác giả dẫn chiếu ma trận rủi ro phát hiện kết hợp giữa đánh giá của kiểm toán viên về IR và CR theo các cấp độ Cao, Trung bình, Thấp tương ứng với mức DR từ Tối thiểu, Thấp, Trung bình, Cao đến Tối đa.
• Xác lập mức trọng yếu: Quy trình gồm 5 bước: lựa chọn tiêu chí, xác định tỷ lệ tính, tính mức trọng yếu tổng thể (PM), xác định mức trọng yếu thực hiện (TE từ 50% đến 75% PM) và ngưỡng sai sót có thể bỏ qua (0% đến 4% TE). Tiêu chí ước tính PM gồm: 5% - 10% Lợi nhuận trước thuế (áp dụng cho doanh nghiệp có kinh doanh ổn định); 0,5% - 3% Doanh thu (áp dụng cho doanh nghiệp tăng trưởng nhưng lợi nhuận không ổn định hoặc lỗ lũy kế); 2% Tổng tài sản hoặc Vốn chủ sở hữu (áp dụng cho doanh nghiệp sản xuất hoặc có doanh thu, lợi nhuận không ổn định).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả áp dụng bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu:
  • Dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp trình tự thao tác kiểm toán của kiểm toán viên và trợ lý tại SVC; thiết kế bảng câu hỏi tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ và chu trình ghi nhận doanh thu tại đơn vị khách hàng.
  • Dữ liệu thứ cấp: Tiếp cận hồ sơ kiểm toán lưu trữ năm 2014 của Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia tại SVC; thu thập báo cáo tài chính năm 2015, sổ cái, sổ chi tiết, tờ khai hải quan, tờ khai thuế GTGT và hóa đơn bán hàng của khách hàng; thu thập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 3 năm (2013 - 2015) của SVC.
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Phương pháp so sánh - đối chiếu (so sánh số liệu giữa các niên độ, đối chiếu giữa sổ sách và chứng từ gốc); phương pháp phân tích biến động (tính toán chênh lệch số tuyệt đối và số tương đối %); phương pháp phân tích tỷ lệ (tỷ lệ lãi gộp); phương pháp phân tích đối ứng tài khoản Nợ - Có; phương pháp chọn mẫu kiểm toán ngẫu nhiên dựa trên xét đoán chuyên môn; phương pháp kiểm tra chi tiết nghiệp vụ và số dư; phương pháp đánh giá tổng hợp so sánh quy trình thực tế tại SVC với quy trình kiểm toán mẫu VACPA.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương 1 trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ vai trò của báo cáo tài chính trong nền kinh tế thị trường và vị trí trung tâm của khoản mục doanh thu đối với kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Tác giả xác định rõ mục tiêu chung, 5 mục tiêu cụ thể, phương pháp thu thập số liệu (sơ cấp, thứ cấp), phương pháp phân tích số liệu (so sánh, phân tích tỷ lệ), đối tượng nghiên cứu và giới hạn phạm vi nghiên cứu về nội dung, không gian, thời gian, đồng thời khái quát kết cấu 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận

Chương này hệ thống hóa các vấn đề lý luận căn bản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và chuẩn mực VSA. Tác giả phân tích bản chất của kiểm toán, bằng chứng kiểm toán (tính đầy đủ và tính thích hợp theo VSA 500), tính trọng yếu và mức trọng yếu, gian lận và sai sót (theo VSA 240), mô hình rủi ro kiểm toán (VSA 200) cùng các thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản (VSA 330). Chương 2 làm rõ bản chất kế toán các tài khoản doanh thu (TK 511, TK 515, TK 711) và các khoản giảm trừ (TK 521), thời điểm ghi nhận doanh thu và hệ thống chứng từ liên quan. Tác giả phân tích các dạng sai sót, gian lận điển hình như hạch toán doanh thu chưa đủ điều kiện, ghi nhận sai niên độ, phân loại sai thuế suất hoặc giấu doanh thu để hoãn nghĩa vụ thuế. Cuối chương, tác giả mô tả chi tiết quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu theo 3 giai đoạn: chuẩn bị kiểm toán (tiền kế hoạch, lập kế hoạch, tìm hiểu khách hàng, đánh giá rủi ro và xác lập PM), thực hiện kiểm toán (thử nghiệm kiểm soát, thủ tục phân tích, thử nghiệm chi tiết, lưu trữ hồ sơ phần hành mã hiệu G110) và hoàn thành kiểm toán (soạn thảo dự thảo, tổng hợp sai sót, kiểm tra soát xét và phát hành báo cáo kiểm toán).

Chương 3: Áp dụng quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty kiểm toán Sao Việt vào thực tế

Nội dung chương 3 chia làm hai phần chính:

• Tổng quan về đơn vị thực tập: Giới thiệu lịch sử hình thành Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt (thành lập ngày 17/07/2006, sáp nhập ngày 06/12/2010; trụ sở tại 386/51 Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, TP. Hồ Chí Minh). Chi nhánh Cần Thơ (SVC) thành lập năm 2010 do ông Nguyễn Quang Nhơn làm Giám đốc điều hành với quy mô 20 nhân viên. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc, Phòng Kiểm toán, Phòng Kế hoạch - Tổng hợp và Phòng Kế toán - Tài chính. Các dịch vụ chính gồm kiểm toán (chiếm 80% doanh thu), tư vấn tài chính - thuế và các dịch vụ khác. Tác giả phân tích kết quả kinh doanh của SVC qua 3 năm (2013 - 2015), chỉ ra các thuận lợi, khó khăn trong mùa kiểm toán và định hướng phát triển đến năm 2018 (nâng tỷ trọng dịch vụ tư vấn lên 20% - 40%).
• Kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia: Doanh nghiệp được thành lập theo Giấy chứng nhận đầu tư điều chỉnh lần 5 ngày 16/06/2013 với vốn điều lệ 46.000.000.000 đồng (do 3 thành viên góp vốn: Công ty TNHH Đầu tư Thiên Đăng góp 63,69%, ông Lê Minh Hoàng góp 20,85%, ông Nguyễn Hữu Bình góp 15,46%), hoạt động tại KCN Trà Nóc, TP. Cần Thơ. Ngành nghề chính là chế biến xuất khẩu tôm chân trắng, tôm thẻ đông; năm 2015 mở rộng sản phẩm tôm sấy đóng hộp xuất khẩu làm tăng doanh thu. Khóa luận mô tả quy trình thực tế qua 3 giai đoạn:
  • Giai đoạn chuẩn bị: Thu thập thông tin, tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ qua bảng câu hỏi phỏng vấn, thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ kết quả kinh doanh năm 2015 so với năm 2014, đánh giá rủi ro và tính toán mức trọng yếu PM.
  • Giai đoạn thực hiện: Triển khai thử nghiệm kiểm soát đối với quy trình bán hàng; thực hiện thủ tục phân tích biến động doanh thu theo tháng; so sánh đối chiếu số liệu giữa sổ cái, sổ chi tiết và báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh; đối chiếu doanh thu từng tháng trên sổ sách với tờ khai thuế GTGT; tổng hợp doanh thu theo tài khoản đối ứng (TK 511, TK 515, TK 711); kiểm tra chi tiết chứng từ (hóa đơn GTGT, tờ khai hải quan hàng xuất khẩu, hợp đồng bán hàng, chứng từ thanh toán ngân hàng).
  • Giai đoạn hoàn thành: Tổng hợp các sai sót phát hiện, thảo luận với đơn vị điều chỉnh, lập bảng tổng hợp kết quả sau kiểm toán và lưu hồ sơ giấy tờ làm việc mã hiệu G110. Cuối chương, tác giả so sánh quy trình thực tế của SVC với quy trình kiểm toán mẫu của VACPA.

Chương 4: Nhận xét và một số giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ

Tác giả phân tích chi tiết ưu điểm và nhược điểm của quy trình kiểm toán tại SVC theo từng giai đoạn:

• Ưu điểm: Việc phân công nhân sự hợp lý; khâu thu thập thông tin khách hàng cũ kế thừa tốt hồ sơ năm trước; hồ sơ lưu trữ khoa học theo mã chữ cái thống nhất; thủ tục phân tích đối ứng và đối chiếu số liệu với cơ quan thuế được thực hiện chặt chẽ.
• Nhược điểm: Giai đoạn chuẩn bị chưa phân loại chi tiết rủi ro theo từng chu trình giao dịch; việc xác định mức trọng yếu đôi khi còn mang tính kinh nghiệm chủ quan; giai đoạn thực hiện còn phụ thuộc nhiều vào kiểm tra chi tiết, thủ tục phân tích tỷ suất tài chính chuyên sâu chưa thực hiện đa dạng; mẫu kiểm tra đôi khi chưa phủ hết các giao dịch bất thường nhỏ lẻ; thời gian soát xét cuối kỳ bị dồn ép do áp lực mùa kiểm toán.
• Đề xuất giải pháp: Hoàn thiện bảng khảo sát và đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ; chuẩn hóa phương pháp xác định mức trọng yếu và mức rủi ro kiểm soát theo từng nhóm cơ sở dẫn liệu; thiết lập Bảng kế hoạch làm việc theo quy mô khách hàng (phân loại doanh nghiệp lớn, vừa, nhỏ nhằm phân bổ thời gian hợp lý); bổ sung các thủ tục phân tích xu hướng giá bán và giá vốn; chuẩn hóa hồ sơ kiểm toán mẫu đồng bộ hơn với hướng dẫn của VACPA.

Chương 5: Kết luận và kiến nghị

Chương 5 tóm tắt kết quả nghiên cứu và trình bày hệ thống kiến nghị đồng bộ tới 4 nhóm chủ thể:

• Đối với công ty khách hàng được kiểm toán: Nâng cao năng lực chuyên môn của bộ phận kế toán trong việc cập nhật kịp thời các chế độ kế toán mới (Thông tư 200/2014/TT-BTC); hoàn thiện hệ thống chứng từ và kiểm soát nội bộ đối với chứng từ xuất khẩu.
• Đối với Công ty SVC: Tăng cường đào tạo chuyên môn cho trợ lý kiểm toán, hoàn thiện quy trình kiểm soát chất lượng kiểm toán nội bộ và đầu tư phần mềm hỗ trợ kiểm toán.
• Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Cần ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn chi tiết đối với các tình huống phát sinh trong thực tiễn hạch toán doanh thu và thuế xuất nhập khẩu.
• Đối với Hội kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA): Tăng cường tổ chức các lớp cập nhật kiến thức chuyên sâu và hoàn thiện chương trình kiểm toán mẫu áp dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã phản ánh thực trạng tài chính và hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ trong giai đoạn 2013 - 2015 thông qua các số liệu tổng hợp tại Bảng 3.1:

Chỉ tiêu	Năm 2013 (1.000 đ)	Năm 2014 (1.000 đ)	Năm 2015 (1.000 đ)	Chênh lệch 2014/2013: Số tiền (1.000 đ)	Chênh lệch 2014/2013: Tỷ lệ (%)	Chênh lệch 2015/2014: Số tiền (1.000 đ)	Chênh lệch 2015/2014: Tỷ lệ (%)
Doanh thu	4.019.066	4.320.870	4.702.803	301.804	7,51	381.933	8,84
Chi phí	2.921.218	3.164.227	3.475.861	243.009	8,32	311.634	9,85
Lợi nhuận	1.097.848	1.156.643	1.226.942	58.795	5,36	70.299	6,08

Số liệu trên cho thấy doanh thu và lợi nhuận của chi nhánh duy trì mức tăng trưởng liên tục qua các năm, trong đó dịch vụ kiểm toán là mảng hoạt động chủ lực chiếm 80% tổng doanh thu của công ty.

Về mặt kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia (niên độ 2015), tác giả đã ghi nhận và xử lý các dữ liệu cụ thể:

• Vốn điều lệ của khách hàng theo Giấy chứng nhận đầu tư thay đổi lần thứ năm (16/06/2013) là 46.000.000.000 đồng, gồm 3 thành viên góp vốn: Công ty TNHH Đầu tư Thiên Đăng (29.000.000.000 đồng, chiếm 63,69%), ông Lê Minh Hoàng (9.000.000.000 đồng, chiếm 20,85%) và ông Nguyễn Hữu Bình (7.000.000.000 đồng, chiếm 15,46%).
• Xác định nguyên nhân trọng yếu làm tăng doanh thu năm 2015 của công ty Hoàng Gia là việc đưa vào khai thác dòng sản phẩm mới: tôm sấy đóng hộp xuất khẩu.
• Thực hiện thu thập, đối chiếu đồng bộ số liệu doanh thu phát sinh trên sổ chi tiết, sổ cái với các hóa đơn GTGT, tờ khai hải quan hàng xuất khẩu và tờ khai thuế GTGT định kỳ từng tháng; phân tích đối ứng các tài khoản TK 511, TK 515 và TK 711; hoàn thiện việc tổng hợp lỗi trên bảng tổng hợp sai sót và thiết lập hồ sơ kiểm toán phần hành doanh thu theo mã G110.

Đóng góp của tác giả:

• Về mặt thực tiễn: Khóa luận phản ánh bức tranh thực tế về quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại một chi nhánh kiểm toán độc lập trên địa bàn TP. Cần Thơ, chỉ ra khoảng cách giữa quy trình đang vận hành tại chi nhánh với quy trình mẫu do VACPA ban hành.
• Về mặt giải pháp: Đề xuất Bảng kế hoạch làm việc theo quy mô khách hàng (phân bổ thời gian và nhân sự theo quy mô lớn, vừa, nhỏ) và xây dựng hệ thống kiến nghị cụ thể cho 4 bên liên quan (đơn vị được kiểm toán, công ty kiểm toán, cơ quan quản lý và hiệp hội nghề nghiệp).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Giới hạn thời gian thực tế: Thời gian thực tập và thu thập số liệu bị khống chế trong khoảng 3 tháng (từ ngày 04/01/2016 đến ngày 09/04/2016).
• Giới hạn phạm vi nội dung và khách hàng: Nghiên cứu tập trung duy nhất vào khoản mục doanh thu trong mối quan hệ với báo cáo tài chính tại một chi nhánh công ty kiểm toán (SVC Cần Thơ) và khảo sát trên một khách hàng điển hình thuộc ngành chế biến thủy sản xuất khẩu (Công ty Hoàng Gia) cho niên độ tài chính 2015.
• Tác giả tự nhìn nhận kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn của bản thân còn hạn chế, chưa bao quát được toàn diện các loại hình giao dịch doanh thu phức tạp khác.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các phần hành kiểm toán có liên quan trực tiếp như kiểm toán giá vốn hàng bán, nợ phải thu khách hàng và hàng tồn kho để tạo chu trình kiểm toán khép kín.
• Mở rộng phạm vi khảo nghiệm thực tế trên nhiều nhóm đối tượng khách hàng thuộc các lĩnh vực kinh doanh khác nhau của SVC như xây dựng cơ bản, dịch vụ thương mại, doanh nghiệp phát hành chứng khoán.
• Tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện quy trình kiểm toán phù hợp với các chuẩn mực kế toán, kiểm toán mới được cập nhật trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng đang chuẩn bị thực tập hoặc viết khóa luận tốt nghiệp về đề tài kiểm toán chu trình bán hàng - thu tiền hoặc kiểm toán khoản mục doanh thu.
• Trợ lý kiểm toán, kiểm toán viên mới vào nghề tại các công ty kiểm toán độc lập quy mô vừa và nhỏ cần tài liệu thực tế về phương pháp tiếp cận hồ sơ kiểm toán doanh thu (hồ sơ mã hiệu G110).

Các nội dung có giá trị tham khảo chuyên môn cao bao gồm:

• Khung lý luận về mô hình ma trận rủi ro phát hiện và 5 bước xác lập mức trọng yếu (PM, TE, ngưỡng sai sót bỏ qua) ở Chương 2.
• Phương pháp thiết kế các bảng làm việc thực tế ở Chương 3: bảng phân tích biến động doanh thu theo từng tháng, bảng đối chiếu doanh thu trên sổ sách với tờ khai thuế GTGT, bảng tổng hợp doanh thu theo tài khoản đối ứng và bảng câu hỏi khảo sát kiểm soát nội bộ.
• Bảng kế hoạch làm việc theo quy mô khách hàng và các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán ở Chương 4.

Câu hỏi thường gặp

Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ được thành lập vào thời gian nào và có quy mô nhân sự ban đầu ra sao?
Chi nhánh Cần Thơ (SVC) được thành lập vào năm 2010, do ông Nguyễn Quang Nhơn (Giám đốc) làm người đại diện pháp luật, với quy mô ban đầu gồm 20 thành viên.

Trong cơ cấu doanh thu của Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ, mảng dịch vụ nào giữ vai trò chủ lực?
Dịch vụ kiểm toán là hoạt động chủ yếu của công ty, chiếm tỷ trọng 80% tổng doanh thu trong cơ cấu các dịch vụ cung cấp.

Doanh nghiệp nào được tác giả lựa chọn để nghiên cứu áp dụng quy trình kiểm toán thực tế và có đặc điểm gì nổi bật trong năm 2015?
Khách hàng được chọn là Công ty TNHH Chế biến thủy sản xuất khẩu (CBTSXK) Hoàng Gia tại KCN Trà Nóc, TP. Cần Thơ. Trong năm 2015, doanh nghiệp này đưa vào thị trường sản phẩm mới là tôm sấy đóng hộp xuất khẩu, đóng góp lớn vào sự tăng trưởng doanh thu của đơn vị.

Hồ sơ làm việc của kiểm toán viên đối với khoản mục doanh thu tại SVC được tổ chức và lưu trữ theo mã hiệu nào?
Hồ sơ kiểm toán được tổ chức theo hệ thống chữ cái; riêng khoản mục doanh thu được kiểm toán viên ghi nhận và lưu trữ tại phần hành mã hiệu G110 – Các khoản doanh thu.

Mức trọng yếu tổng thể (PM) được tác giả dẫn chiếu theo những tiêu chí ước tính nào trong khóa luận?
Tác giả dẫn chiếu 3 tiêu chí ước tính PM: bằng 5% - 10% Lợi nhuận trước thuế (cho đơn vị kinh doanh ổn định); bằng 0,5% - 3% Doanh thu (cho đơn vị tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận không ổn định hoặc lỗ lũy kế); và bằng 2% Tổng tài sản hoặc Vốn chủ sở hữu (cho đơn vị sản xuất hoặc có doanh thu, lợi nhuận biến động không ổn định).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Bích Tiền đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán và kiểm toán khoản mục doanh thu theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam. Nghiên cứu đi sâu phân tích thực trạng thực hiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại Công ty TNHH Kiểm toán Sao Việt – Chi nhánh Cần Thơ thông qua trường hợp kiểm toán báo cáo tài chính năm 2015 tại Công ty TNHH CBTSXK Hoàng Gia. Trên cơ sở so sánh với quy trình kiểm toán mẫu VACPA, tác giả chỉ ra các điểm mạnh, hạn chế còn tồn tại và đề xuất hệ thống giải pháp tổ chức làm việc theo quy mô khách hàng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ kiểm toán tại đơn vị. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho sinh viên kế toán - kiểm toán cũng như những người làm công tác kiểm toán độc lập tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 Giới thiệu. Chương 2 Cơ sở lý luận. Chương 3 Thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu của công ty kiểm toán Sao Việt. Chương 4 Nhận xét và các giải pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán doanh thu.

Chương 5 Kết luận và kiến nghị.S Nguyễn Quang Nhơn 3 SVTH: Nguyễn Thị Bích Tiền Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN (Doanh nghiệp đang áp dụng chế độ kế toán theo Thông tư 200/2014/TT- BTC) 2.1 Phương pháp luận 2.1 Khái niệm về kiểm toán và các vấn đề có liên quan 2.1 Khái niệm kiểm toán Kiểm toán là quá trình thu thập và đánh giá bằng chứng về những thông tin được kiểm tra nhằm xác định và báo cáo về mức độ phù hợp giữa thông tin đó với các chuẩn mực đã được thiết lập. Quá trình kiểm toán phải được thực hiện bởi các kiểm toán viên đủ năng lực và độc lập.2 Một số khái niệm liên quan - Bằng chứng kiểm toán là tất cả các tài liệu, thông tin do kiểm toán viên thu thập được liên quan đến cuộc kiểm toán và dựa trên các tài liệu, thông tin này, kiểm toán viên đưa ra kết luận và từ đó hình thành ý kiến kiểm toán. Bằng chứng kiểm toán phải đảm bảo tính đầy đủ và tính thích hợp.(VSA 500) + Đầy đủ: Là tiêu chuẩn đánh giá về số lượng bằng chứng kiểm toán. Số lượng bằng chứng kiểm toán cần thu thập chịu ảnh hưởng bởi đánh giá của kiểm toán viên đối với rủi ro có sai sót trọng yếu và chất lượng của mỗi bằng chứng kiểm toán.

+ Thích hợp: Là tiêu chuẩn đánh giá về chất lượng của các bằng chứng kiểm toán. Bằng chứng kiểm toán phải đảm bảo phù hợp và đáng tin cậy để hỗ trợ cho kiểm toán viên đưa ra các kết luận làm cơ sở hình thành ý kiến kiểm toán. - Trọng yếu là nếu thiếu thông tin đó hoặc thiếu tính chính xác của thông tin đó sẽ ảnh hưởng đến các quyết định kinh tế của người sử dụng báo cáo tài chính.S Nguyễn Quang Nhơn 4 SVTH: Nguyễn Thị Bích Tiền Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt - Mức trọng yếu là một mức giá trị do kiểm toán viên xác định tùy thuộc vào tầm quan trọng và tính chất của thông tin hay sai sót được đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Mức trọng yếu là một ngưỡng, một điểm chia cắt chứ không phải là nội dung của thông tin cần phải có.

Tính trọng yếu của thông tin phải được xem xét cả trên phương diện định lượng và định tính. + Định lượng: Số tiền sai phạm ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng BCTC. + Định tính: bản chất của sự sai phạm ảnh hưởng đến quyết định của người sử dụng BCTC. - Rủi ro kiểm toán(Audit Risk- AR) là rủi ro do kiểm toán viên đưa ra ý kiến kiểm toán không phù hợp khi báo cáo tài chính đã được kiểm toán còn chứa đựng sai sót trọng yếu.

Các bộ phận của rủi ro kiểm toán: (VSA 200) + Rủi ro tiềm tàng (Inherent Risk- IR): Là rủi ro tiềm ẩn, vốn có, do khả năng cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh có thể chứa đựng sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, trước khi xem xét đến bất kỳ kiểm soát nào có liên quan. + Rủi ro kiểm soát (Control Risk- CR): Là rủi ro xảy ra sai sót trọng yếu, khi xét riêng lẻ hay tổng hợp lại, đối với cơ sở dẫn liệu của một nhóm giao dịch, số dư tài khoản hay thông tin thuyết minh mà kiểm soát nội bộ của đơn vị không thể ngăn chặn hoặc không phát hiện và sửa chữa kịp thời. + Rủi ro phát hiện (Detect Risk- DR): Là rủi ro mà trong quá trình kiểm toán, các thủ tục mà kiểm toán viên thực hiện nhằm làm giảm rủi ro kiểm toán xuống tới mức thấp có thể chấp nhận được nhưng vẫn không phát hiện được hết các sai sót trọng yếu khi xét riêng lẻ hoặc tổng hợp lại. - Gian lận là hành vi cố ý do một hay nhiều người trong Ban quản trị, Ban Giám đốc, các nhân viên hoặc bên thứ ba thực hiện bằng các hành vi gian dối để thu lợi bất chính hoặc bất hợp pháp.

(VSA 240) - Sai sót là sự khác biệt giữa giá trị, cách phân loại, trình bày hoặc thuyết minh của một khoản mục trên báo cáo tài chính với giá trị, cách phân loại, trình bày hoặc thuyết minh của khoản mục đó theo khuôn khổ về lập và trình bày báo cáo tài chính được áp dụng. Sai sót có thể phát sinh do nhầm lẫn hoặc gian lận.S Nguyễn Quang Nhơn 5 SVTH: Nguyễn Thị Bích Tiền Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt - Thử nghiệm kiểm soát là thủ tục kiểm toán được thiết kế nhằm đánh giá tính hữu hiệu của hoạt động kiểm soát trong việc ngăn ngừa, hoặc phát hiện và sửa chữa các sai sót trọng yếu ở cấp độ cơ sở dẫn liệu. (VSA 330) - Thử nghiệm cơ bản là thủ tục kiểm toán được thiết kế nhằm phát hiện các sai sót trọng yếu ở cấp độ cơ sở dẫn liệu. Các thử nghiệm cơ bản bao gồm: thủ tục phân tích và thử nghiệm chi tiết.

(VSA 330)  Thủ tục phân tích: là việc so sánh các thông tin tài chính, các chỉ số, các tỷ lệ, để phát hiện và nghiên cứu về các trường hợp bất thường. Thủ tục phân tích bao gồm: + So sánh thông tin tài chính giữa các kì, các niên độ, hoặc so sánh thông tin tài chính của đơn vị với thông tin trong ngành tương tự. + Nghiên cứu những mối quan hệ giữa các yếu tố của thông tin tài chính, giữa thông tin tài chính và thông tin phi tài chính. + Tính toán tỷ số lãi gộp, các giá trị chênh lệch tuyệt đối, tương đối.

 Thử nghiệm chi tiết: là việc kiểm tra các nghiệp vụ hay các số dư, gồm có: + Kiểm tra nghiệp vụ: là kiểm tra một số ít hay toàn bộ nghiệp vụ phát sinh để xem xét về mức độ trung thực của các khoản mục. Loại kiểm tra này được sử dụng khi số phát sinh của tài khoản ít, các tài khoản không có số dư hay trong trường hợp bất thường. + Kiểm tra số dư: là kiểm tra để đánh giá về mức độ trung thực của số dư các tài khoản có nhiều nghiệp vụ phát sinh. Thử nghiệm này được thực hiện như sau: đầu tiên kiểm toán viên phân chia số dư ra thành từng bộ phận, hay theo từng đối tượng, sau đó chọn mẫu để kiểm tra bằng phương pháp thích hợp.

- Báo cáo kiểm toán là văn bản do kiểm toán viên lập và công bố để trình bày ý kiến của mình về sự phù hợp giữa thông tin được kiểm tra và chuẩn mực đã được thiết lập. Báo cáo kiểm toán là sản phẩm rất quan trọng của cuộc kiểm toán và có vai trò rất quan trọng với người sử dụng.S Nguyễn Quang Nhơn 6 SVTH: Nguyễn Thị Bích Tiền Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt 2.2 Một số vấn đề chung về kế toán doanh thu 2.1 Khái niệm về doanh thu  Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ trong các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được.  Doanh thu gồm: - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ (TK 511): Là giá trị hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp đã bán ra hay cung cấp trong kỳ.

Doanh thu phát sinh từ giao dịch, sự kiện được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng. - Doanh thu hoạt động tài chính (TK 515): doanh thu từ tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức lợi nhuận được chia, chênh lệch lãi do bán ngoại tệ, khoản chênh lệch tỷ giá ngoại tệ… - Thu nhập khác (TK 711): theo chuẩn mực kế toán số 14 ban hành và công bố theo Quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Thu nhập khác quy định trong chuẩn mực này bao gồm các khoản thu từ các hoạt động xảy ra không thường xuyên, ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. Khoản mục doanh thu không có số dư cuối kì.

 Các khoản giảm trừ doanh thu: - Chiết khấu thương mại (TK 5211) là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn. Tài khoản này không có số dư cuối kỳ. - Giảm giá hàng bán (TK 5212) là khoản trừ do người mua toàn bộ hay một phần hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hay lạc hậu thị hiếu. Tài khoản này không có số dư cuối kỳ.

- Hàng bán bị trả lại (TK 5213) là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do các nguyên nhân sau: vi phạm cam kết, vi phạm hợp đồng kinh tế, hàng bị mất và kém phẩm chất, không đúng chủng loại, quy cách… Khi doanh nghiệp ghi nhận giá trị hàng bán bị trả lại cần ghi giảm tương ứng trị giá vốn hàng bán trong kỳ. Tài khoản này không có số dư cuối kỳ.S Nguyễn Quang Nhơn 7 SVTH: Nguyễn Thị Bích Tiền Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục doanh thu tại công ty kiểm toán Sao Việt 2.2 Thời điểm xác nhận doanh thu - Đối với doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: Là thời điểm công ty đã chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa, sản phẩm; hoàn thành việc cung cấp dịch vụ cho người mua; hoàn thành hợp đồng hoặc xuất hóa đơn bán hàng. - Đối với HĐTC thời điểm xác định doanh thu theo quy định sau: + Lãi cho vay, lãi tiền gửi, lãi đầu tư trái phiếu, tín phiếu, lãi bán hàng trả chậm, trả góp, tiền bản quyền,. xác định theo thời gian của hợp đồng cho vay, cho thuê, bán hàng hoặc kỳ nhận lãi.

+ Cổ tức, lợi nhuận được chia khi có nghị quyết hoặc quyết định chia. + Lãi chuyển nhượng vốn, lãi bán ngoại tệ, chênh lệch tỷ giá phát sinh trong kỳ của hoạt động xác định khi các giao dịch hoặc nghiệp vụ đã hoàn thành. + Các khoản doanh thu hoạt động tài chính khác.