Khóa luận tốt nghiệp hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục thuế gtgt và thuế tndn tại công ty tnhh kiểm toán và thẩm định giá afa

Khóa luận trình bày quy trình kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA, mang lại cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Nguyễn Phúc Hậu
• Người hướng dẫn: ThS. Phạm Thị Bích Ngọc
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Hoàn thiện quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại AFA
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG, BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, ĐỒ THỊ
• 1. PHẦN I – ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp xử lý số liệu
• 1.7. Hệ thống phương pháp kế toán
• 1.8. Kết cấu khoá luận
• 2. PHẦN II – NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN THUẾ GTGT VÀ THUẾ TNDN TRONG BÁO CÁO TÀI CHÍNH
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về thuế GTGT và thuế TNDN
• 1.1.1. Khái niệm và đối tượng chịu, nộp thuế
• 1.1.1.1. Khái niệm
• 1.1.1.2. Đối tượng chịu, nộp thuế GTGT
• 1.1.1.3. Khái niệm (thuế TNDN)
• 1.1.1.4. Đối tượng chịu, nộp thuế TNDN
• 1.1.2. Căn cứ tính thuế
• 1.1.2.1. Thuế GTGT
• 1.1.2.2. Thuế suất
• 1.1.2.3. Thuế TNDN
• 1.1.3. Các khoản chi phí hợp lý được trừ khi tính thu nhập chịu thuế

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại AFA

Quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và minh bạch của báo cáo tài chính. Kiểm toán thuế không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ các quy định pháp luật mà còn góp phần nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, việc hoàn thiện quy trình kiểm toán thuế là cần thiết để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ phía khách hàng và cơ quan quản lý nhà nước.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm toán thuế GTGT và TNDN

Kiểm toán thuế GTGT và TNDN là quá trình đánh giá và xác nhận tính hợp lệ của các khoản thuế mà doanh nghiệp phải nộp. Vai trò của kiểm toán thuế không chỉ dừng lại ở việc phát hiện sai sót mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí thuế, từ đó nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của AFA

Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA được thành lập với mục tiêu cung cấp dịch vụ kiểm toán chất lượng cao. Qua nhiều năm hoạt động, AFA đã khẳng định được vị thế của mình trên thị trường kiểm toán Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực kiểm toán thuế.

II. Những thách thức trong quy trình kiểm toán thuế tại AFA

Quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại AFA gặp phải nhiều thách thức, bao gồm sự thay đổi liên tục của các quy định pháp luật về thuế, sự phức tạp trong việc thu thập và xử lý chứng từ, cũng như áp lực từ phía khách hàng về thời gian và chi phí. Những thách thức này đòi hỏi AFA phải liên tục cải tiến quy trình và nâng cao năng lực của đội ngũ kiểm toán viên.

2.1. Sự thay đổi của quy định pháp luật về thuế

Các quy định pháp luật về thuế thường xuyên được cập nhật, điều này tạo ra khó khăn trong việc áp dụng cho các doanh nghiệp. AFA cần theo dõi sát sao các thay đổi này để đảm bảo quy trình kiểm toán luôn phù hợp và hiệu quả.

2.2. Khó khăn trong việc thu thập chứng từ kiểm toán

Việc thu thập chứng từ kiểm toán có thể gặp khó khăn do sự thiếu sót hoặc không đầy đủ từ phía doanh nghiệp. Điều này yêu cầu AFA phải có phương pháp làm việc chặt chẽ và hiệu quả hơn để đảm bảo tính chính xác của thông tin.

III. Phương pháp hoàn thiện quy trình kiểm toán thuế tại AFA

Để hoàn thiện quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN, AFA cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong kiểm toán sẽ giúp tăng cường tính chính xác và giảm thiểu thời gian thực hiện. Bên cạnh đó, đào tạo nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kiểm toán viên cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kiểm toán

Công nghệ thông tin có thể giúp AFA tự động hóa nhiều quy trình kiểm toán, từ việc thu thập dữ liệu đến phân tích và báo cáo. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn nâng cao độ chính xác của kết quả kiểm toán.

3.2. Đào tạo và phát triển đội ngũ kiểm toán viên

Đào tạo liên tục cho đội ngũ kiểm toán viên là cần thiết để họ có thể nắm bắt kịp thời các thay đổi trong quy định pháp luật và nâng cao kỹ năng chuyên môn. AFA cần tổ chức các khóa đào tạo định kỳ để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng dụng thực tiễn quy trình kiểm toán thuế tại AFA

Quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại AFA đã được áp dụng thành công cho nhiều doanh nghiệp, giúp họ tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Các kết quả kiểm toán không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

4.1. Kết quả đạt được từ quy trình kiểm toán

Nhiều doanh nghiệp đã tiết kiệm được chi phí thuế nhờ vào các khuyến nghị từ AFA. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường lợi nhuận mà còn nâng cao uy tín trong mắt các đối tác và khách hàng.

4.2. Phản hồi từ khách hàng về dịch vụ kiểm toán

Khách hàng đánh giá cao chất lượng dịch vụ kiểm toán của AFA, đặc biệt là sự chuyên nghiệp và tận tâm của đội ngũ kiểm toán viên. Phản hồi tích cực này là động lực để AFA không ngừng cải tiến và phát triển.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quy trình kiểm toán thuế tại AFA

Quy trình kiểm toán thuế GTGT và TNDN tại AFA cần được tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ thị trường. Việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng lực đội ngũ kiểm toán viên sẽ là những yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển quy trình kiểm toán

AFA sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp kiểm toán hiện đại, đồng thời mở rộng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng.

5.2. Tầm nhìn tương lai của AFA trong lĩnh vực kiểm toán

AFA hướng tới việc trở thành một trong những công ty kiểm toán hàng đầu tại Việt Nam, nổi bật với chất lượng dịch vụ và sự tin cậy từ phía khách hàng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA" được tác giả Nguyễn Phúc Hậu thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế (Khoa Kế toán – Kiểm toán, Khóa 48C Kiểm toán, niên khóa 2014 – 2018), dưới sự hướng dẫn của ThS. Phạm Thị Bích Ngọc.

Lý do chọn đề tài xuất phát từ vai trò của kiểm toán độc lập trong việc bảo đảm tính trung thực, hợp lý của báo cáo tài chính (BCTC) nhằm phục vụ Nhà nước, ban quản lý, nhà đầu tư và người lao động. Trên BCTC, nghĩa vụ thuế là khoản mục có mối liên hệ mật thiết và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, chi phí, tài sản và nợ phải trả. Trong đó, thuế Giá trị gia tăng (GTGT) chiếm tỷ trọng lớn về giá trị lẫn tần suất giao dịch, tác động tới giá thành sản phẩm; thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) là khoản giảm trừ lợi nhuận trước thuế (EBT), ảnh hưởng trực tiếp đến lợi ích cổ đông và thu nhập trên mỗi cổ phần (EPS). Do tính chất bắt buộc của việc nộp ngân sách, khoản mục thuế luôn tiềm ẩn rủi ro gian lận và sai sót trong quá trình tính toán, hạch toán. Hơn nữa, hệ thống chính sách, chứng từ và văn bản pháp luật về thuế tại Việt Nam thường xuyên được cập nhật, bổ sung, khiến doanh nghiệp dễ mắc phải lỗi kê khai sai hoặc kê khai thiếu. Kiểm toán khoản mục này giúp kiểm toán viên xác nhận tính tuân thủ pháp lý, hỗ trợ đơn vị tránh thất thoát ngân sách và hoàn thiện báo cáo tài chính.

Tác giả xác định ba mục tiêu nghiên cứu cụ thể được đánh số trong văn bản:

1. Tổng hợp và hệ thống hóa các lý luận về thuế GTGT, thuế TNDN và quy trình kiểm toán hai sắc thuế này trong kiểm toán BCTC.
2. Tìm hiểu thực tế quy trình kiểm toán khoản mục thuế GTGT và thuế TNDN trong BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA.
3. Nhận xét và đề xuất giải pháp nhằm khắc phục hạn chế, góp phần hoàn thiện quy trình kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ:

• Đối tượng nghiên cứu: Quy trình kiểm toán khoản mục thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA.
• Phạm vi thời gian: Số liệu dùng để nghiên cứu được thu thập trong năm tài chính từ ngày 01/01/2017 đến ngày 31/12/2017.
• Phạm vi không gian: Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA (trụ sở chính tại Thành phố Đà Nẵng).
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu quy trình kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN áp dụng tại một khách hàng kiểm toán cụ thể của công ty.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận thiết lập nền tảng lý luận dựa trên hệ thống Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA) cùng các quy định pháp luật hiện hành về thuế và kế toán:

• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam: VSA 210 (Hợp đồng kiểm toán), VSA 220 (Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán) và VSA 310 (Hiểu biết về tình hình kinh doanh).
• Hệ thống văn bản pháp lý về thuế và kế toán: Luật Thuế GTGT (hiệu lực từ 01/01/1999); Thông tư số 219/2013/TT-BTC hướng dẫn thi hành Luật Thuế GTGT; Thông tư số 119/2014/TT-BTC sửa đổi, bổ sung quy định hóa đơn, chứng từ; Thông tư số 200/2014/TT-BTC về chế độ kế toán doanh nghiệp; Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-BTC về thuế TNDN; Thông tư số 96/2015/TT-BTC sửa đổi, bổ sung quy định về thuế TNDN; Nghị định số 218/2013/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Thuế TNDN.
• Hệ thống tài khoản kế toán áp dụng: Tài khoản 133 (Thuế GTGT được khấu trừ, gồm 1331 và 1332); Tài khoản 3331 (Thuế GTGT phải nộp Nhà nước); Tài khoản 3334 (Thuế TNDN); Tài khoản 821 (Chi phí thuế TNDN); Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh).

Về phương pháp luận nghiên cứu, tác giả kết hợp hệ thống 4 phương pháp kế toán cơ bản (phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp tài khoản kế toán, phương pháp tính giá, phương pháp tổng hợp cân đối kế toán) với các kỹ thuật thu thập và xử lý dữ liệu kiểm toán thực tế:

• Phương pháp thu thập dữ liệu: Khảo cứu tài liệu pháp quy, giáo trình, văn bản chuẩn mực kiểm toán; thu thập giấy tờ làm việc (working papers) trong hồ sơ kiểm toán khách hàng năm tài chính 2017 của Công ty AFA; thực hiện phỏng vấn trực tiếp kiểm toán viên về quy trình kỹ thuật; trực tiếp tham gia cùng các đoàn kiểm toán tại khách hàng với vai trò trợ lý kiểm toán.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Tiến hành tổng hợp, phân tích, đối chiếu số liệu thực tế với các quy định pháp luật và chuẩn mực hiện hành để đánh giá thực trạng quy trình kiểm toán tại doanh nghiệp.

Tiêu chí	Khoản mục Thuế GTGT	Khoản mục Thuế TNDN
Tính chất sắc thuế	Thuế gián thu đánh trên giá trị gia tăng phát sinh	Thuế trực thu đánh vào thu nhập chịu thuế của doanh nghiệp
Căn cứ tính thuế	Giá tính thuế và thuế suất (0%, 5%, 10%)	Thu nhập tính thuế và thuế suất (phổ thông 20% từ 01/01/2016)
Tài khoản theo dõi chính	TK 133 (1331, 1332), TK 3331	TK 3334, TK 821
Trọng tâm kiểm tra chi tiết	Tính hợp pháp của hóa đơn đầu vào, điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt (từ 20 triệu đồng), thời điểm ghi nhận đầu ra	Bảng kê chi phí không được trừ, tính hợp lý của doanh thu, kết chuyển lỗ và ưu đãi thuế

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1 – Cơ sở lý luận về kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN trong báo cáo tài chính

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về cơ chế vận hành của hai sắc thuế GTGT và TNDN, đồng thời mô tả khung quy trình kiểm toán chuẩn mực áp dụng cho hai khoản mục này trên BCTC:

• Lý luận về thuế GTGT: Trình bày lịch sử ra đời của thuế GTGT từ Pháp (năm 1954), áp dụng tại Việt Nam từ ngày 01/01/1999. Khái quát quy định về đối tượng chịu thuế, người nộp thuế, giá tính thuế đối với hàng hóa bán ra, hàng nhập khẩu, hàng trao đổi, tiêu dùng nội bộ, hoạt động kinh doanh bất động sản, xây dựng lắp đặt. Trình bày hai phương pháp tính thuế: phương pháp khấu trừ (áp dụng cho cơ sở kinh doanh có doanh thu hàng năm từ 1 tỷ đồng trở lên hoặc tự nguyện đăng ký) và phương pháp tính trực tiếp theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu (1% đối với phân phối hàng hóa; 5% đối với dịch vụ; 3% đối với sản xuất, vận tải gắn với hàng hóa; 2% đối với hoạt động khác). Minh họa chi tiết sơ đồ hạch toán kế toán thông qua Tài khoản 133 và Tài khoản 3331.
• Lý luận về thuế TNDN: Tóm lược nguồn gốc sắc thuế từ năm 1951 (thuế lợi tức kinh doanh theo biểu lũy tiến 5% - 7% trong sắc thuế công thương nghiệp). Trình bày công thức xác định thu nhập chịu thuế, thu nhập tính thuế và thuế TNDN phải nộp theo Thông tư số 96/2015/TT-BTC. Nêu rõ mức thuế suất phổ thông 20% áp dụng từ ngày 01/01/2016, thuế suất ngành tìm kiếm thăm dò khai thác dầu khí (32% - 50%), khai thác tài nguyên quý hiếm (40% - 50%). Hệ thống hóa các điều kiện ghi nhận chi phí hợp lý được trừ, đặc biệt là quy định bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT). Mô tả hạch toán qua các Tài khoản 3334, 821, 911.
• Quy trình kiểm toán hai sắc thuế theo chuẩn mực:
  • Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán: Đánh giá khả năng chấp nhận và duy trì khách hàng theo VSA 220; ký kết hợp đồng kiểm toán theo VSA 210; thu thập hiểu biết về khách hàng theo VSA 310; thực hiện phân tích sơ bộ BCTC qua các tỷ suất (Thuế GTGT đầu ra/Doanh thu chịu thuế, Thuế GTGT đầu vào/Giá trị mua vào); xác lập mức trọng yếu và thiết kế chương trình kiểm toán bảo đảm các cơ sở dẫn liệu: hiện hữu, quyền và nghĩa vụ, đầy đủ, chính xác, đánh giá, trình bày và công bố.
  • Giai đoạn thực hiện kiểm toán: Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ (KSNB); kiểm tra số dư đầu kỳ bằng cách đối chiếu BCTC kỳ trước và thu thập biên bản quyết toán với cơ quan thuế; kiểm tra chi tiết thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, thuế GTGT đầu ra (chú ý thời điểm phát sinh nghĩa vụ đối với bất động sản, xây dựng lắp đặt); lập bảng kê chi phí không được trừ để xác định lại nghĩa vụ thuế TNDN.
  • Giai đoạn kết thúc kiểm toán: Hoàn thiện hồ sơ kiểm toán, tổng hợp các bút toán điều chỉnh, phát hành thư quản lý và lập báo cáo kiểm toán.

Chương 2 – Thực trạng kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA

Chương 2 mô tả tổ chức bộ máy hoạt động của Công ty AFA và thực tế áp dụng quy trình kiểm toán thuế tại công ty:

• Khái quát về Công ty AFA: Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA (tiền thân là Công ty TNHH Kiểm toán AFA) thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0401632052 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 12/11/2014, đăng ký thay đổi lần gần nhất ngày 01/10/2017. Vốn điều lệ đạt 9,99 tỷ đồng. Công ty hoạt động theo phương châm "Luôn đồng hành cùng doanh nghiệp". Trụ sở chính đặt tại số 142 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, Quận Hải Châu, Thành phố Đà Nẵng; chi nhánh tại Hà Nội (96 Tân Mai, Quận Hoàng Mai) và 3 văn phòng đại diện tại Quảng Ngãi (101 Nguyễn Trãi), Tây Nguyên (41A Trần Quang Khải, Pleiku, Gia Lai), Quảng Nam (14 Lý Thường Kiệt, Tam Kỳ). Danh mục dịch vụ bao gồm: kiểm toán và soát xét BCTC, kiểm toán quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản, dịch vụ kế toán, tư vấn thuế, thẩm định giá và tư vấn doanh nghiệp.
• Cơ cấu tổ chức: Đứng đầu là Tổng Giám đốc; các khối chuyên môn trực thuộc gồm: Khối Thẩm định giá, Khối Kiểm toán XDCB (Phòng Kiểm toán XDCB 1 và 2), Khối Kiểm toán BCTC (Ban Kiểm soát chất lượng, Phòng Kiểm toán BCTC 1 và 2), Phòng Tư vấn - Đào tạo và Phòng Kế toán - Hành chính.
• Phương pháp và quy trình kiểm toán chung tại AFA: Thực hiện qua 3 bước chặt chẽ:
  • Lập kế hoạch: Tìm hiểu 8 chu trình kinh doanh (chu trình lập BCTC; quản lý tiền; doanh thu và nợ phải thu; tài sản cố định và đầu tư; hàng tồn kho và chi phí mua sắm; tiền lương; theo dõi thuế và ngân sách; vay và nợ); phân tích sơ bộ; đánh giá rủi ro cho từng khoản mục.
  • Thực hiện kiểm toán: Soát xét thủ tục kiểm soát, thực hiện thử nghiệm cơ bản, gửi thư xác nhận, tham gia chứng kiến kiểm kê hàng tồn kho và tiền mặt, phân tích tỷ suất. Toàn bộ công việc do trưởng nhóm thực hiện và được soát xét bởi chủ nhiệm kiểm toán, thành viên Ban Tổng Giám đốc phụ trách khách hàng và thành viên phụ trách kiểm soát chất lượng.
  • Kết thúc kiểm toán: Phân tích tổng thể BCTC lần cuối, soát xét sự kiện sau ngày khóa sổ kế toán, lập dự thảo báo cáo kiểm toán và thư quản lý, thảo luận với ban lãnh đạo đơn vị được kiểm toán trước khi phát hành chính thức.
• Thực tế kiểm toán khoản mục thuế tại AFA:
  • Công tác tiền kế hoạch và khảo sát: Thu thập thông tin pháp lý, cơ cấu quản lý, chế độ kế toán và quy chế KSNB của khách hàng; phân loại khách hàng năm đầu hay khách hàng thường xuyên.
  • Đánh giá rủi ro và xác lập mức trọng yếu tổng thể (PM): AFA áp dụng chính sách xác lập mức trọng yếu bằng cách lựa chọn các chỉ tiêu số gốc (Tổng tài sản, Doanh thu, Vốn chủ sở hữu, Lợi nhuận trước thuế) kết hợp với khung tỷ lệ tương ứng, áp dụng tỷ giá quy đổi 22.500 VND/USD. Đối với các đơn vị phi lợi nhuận, AFA ban hành hướng dẫn sử dụng cơ sở Tài sản/Doanh thu thay vì Lợi nhuận trước thuế do chỉ tiêu lợi nhuận không phản ánh quy mô hoạt động của đơn vị.

Chương 3 – Một số nhận xét và giải pháp nhằm hoàn thiện kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA

Theo kết cấu khóa luận được tác giả công bố tại phần đặt vấn đề, Chương 3 tập trung thực hiện mục tiêu nghiên cứu thứ ba:

• Đưa ra các đánh giá, nhận xét khách quan về những ưu điểm và tồn tại trong việc thực hiện quy trình kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại Công ty AFA.
• Đề xuất các giải pháp mang tính nghiệp vụ nhằm khắc phục hạn chế, cải tiến hồ sơ kiểm toán mẫu, hoàn thiện thủ tục đánh giá rủi ro và phương pháp kiểm tra chi tiết đối với hai sắc thuế này trong các cuộc kiểm toán BCTC thực tế tại công ty.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận trình bày các kết quả và đóng góp cụ thể dựa trên số liệu văn bản:

• Hệ thống hóa cơ sở kỹ thuật nghiệp vụ: Khóa luận hệ thống hóa các căn cứ tính thuế, điều kiện khấu trừ thuế GTGT, các khoản chi phí không được trừ khi xác định thuế TNDN (đặc biệt là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt cho giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên) và hệ thống tài khoản kế toán áp dụng (133, 3331, 3334, 821, 911).
• Phản ánh thực tế quy trình kiểm toán tại doanh nghiệp kiểm toán địa phương: Cung cấp thông tin thực tế về quy trình kiểm toán, cơ cấu tổ chức và phương pháp xác lập mức trọng yếu tổng thể (PM) của Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA (doanh nghiệp có vốn điều lệ 9,99 tỷ đồng, hoạt động tại khu vực miền Trung - Tây Nguyên và chi nhánh Hà Nội).
• Làm rõ kỹ thuật phân bổ và đánh giá cơ sở dẫn liệu: Làm rõ cách thức kiểm toán viên vận dụng các chuẩn mực VSA 210, VSA 220, VSA 310 vào việc rà soát hồ sơ thuế, kiểm tra chọn mẫu hóa đơn chứng từ và đối chiếu số liệu với biên bản làm việc của cơ quan thuế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận ghi nhận các giới hạn nghiên cứu được tác giả nêu rõ:

• Hạn chế về phạm vi và thời gian: Do hạn chế về mặt thời gian thực tập, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu quy trình kiểm toán thuế GTGT và thuế TNDN tại một đơn vị khách hàng cụ thể trong một năm tài chính duy nhất (từ ngày 01/01/2017 đến ngày 31/12/2017).
• Giới hạn tài liệu trích xuất: Văn bản tài liệu dừng lại ở bước xác lập mức trọng yếu tổng thể (Chương 2); các dữ liệu kiểm toán chi tiết của khách hàng cụ thể và nội dung chi tiết các nhóm giải pháp đề xuất ở Chương 3 không thể khai thác đầy đủ ngoài phạm vi văn bản đã cung cấp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm toán thuế sang nhiều loại hình doanh nghiệp khách hàng khác nhau (doanh nghiệp sản xuất, xây lắp, kinh doanh bất động sản, thương mại dịch vụ) và theo dõi qua nhiều niên độ tài chính liên tiếp để đánh giá tính thích ứng của quy trình kiểm toán.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán – Kiểm toán: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về cách thức triển khai đề tài khóa luận tốt nghiệp theo cấu trúc chuẩn mực của Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế; hỗ trợ nắm vững phương pháp hạch toán và đối chiếu hai sắc thuế GTGT, TNDN.
• Trợ lý kiểm toán và thực tập sinh tại các công ty kiểm toán độc lập: Cung cấp tài liệu tham khảo về các bước lập kế hoạch kiểm toán, bảng hướng dẫn lựa chọn chỉ tiêu xác định mức trọng yếu tổng thể (PM), kỹ thuật kiểm tra số dư đầu kỳ qua biên bản quyết toán thuế và quy trình kiểm tra chọn mẫu hóa đơn mua vào - bán ra.
• Phần nội dung có giá trị tham khảo cao: Hệ thống sơ đồ hạch toán kế toán thuế GTGT (TK 133, TK 3331) và thuế TNDN (TK 3334, TK 821); bảng hướng dẫn cơ sở xác định mức trọng yếu cho từng loại hình khách thể kiểm toán của Công ty AFA.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA có quy mô vốn điều lệ và mạng lưới hoạt động như thế nào theo ghi nhận trong khóa luận?
Theo Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0401632052 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Đà Nẵng cấp ngày 12/11/2014 (thay đổi lần gần nhất ngày 01/10/2017), Công ty AFA có tổng vốn điều lệ là 9,99 tỷ đồng. Trụ sở chính đặt tại 142 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, Quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng. Mạng lưới hoạt động gồm chi nhánh Hà Nội (96 Tân Mai, Hoàng Mai) và 3 văn phòng đại diện tại Quảng Ngãi, Tây Nguyên (Pleiku, Gia Lai) và Quảng Nam (Tam Kỳ).

2. Điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt đối với chi phí được trừ khi tính thuế TNDN được quy định ra sao?
Theo Văn bản hợp nhất số 26/VBHN-BTC được trích dẫn trong khóa luận, đối với hóa đơn mua hàng hóa, dịch vụ từng lần có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên (giá đã bao gồm thuế GTGT), khi thanh toán bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí hợp lý được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN.

3. Công ty AFA áp dụng tỷ giá quy đổi nào khi xác lập bảng tỷ lệ xác định mức trọng yếu tổng thể (PM)?
Trong chính sách xây dựng khung tỷ lệ xác định mức trọng yếu tổng thể BCTC, Công ty AFA áp dụng tỷ giá quy đổi thống nhất là 22.500 VND/USD đối với các chỉ tiêu số gốc (Tổng tài sản/Doanh thu, Vốn chủ sở hữu, Lợi nhuận trước thuế).

4. Đối với đơn vị phi lợi nhuận, Công ty AFA hướng dẫn xác định mức trọng yếu tổng thể dựa trên cơ sở nào?
Theo Bảng hướng dẫn cơ sở xác định trọng yếu (Bảng 2.2), đối với loại hình khách thể là đơn vị phi lợi nhuận, kiểm toán viên sử dụng cơ sở Tài sản hoặc Doanh thu để xác định PM, vì chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế (LNTT) không phản ánh đúng quy mô hoạt động thực tế của loại hình đơn vị này.

5. Khi kiểm toán số dư đầu kỳ khoản mục thuế GTGT và thuế TNDN, kiểm toán viên cần thực hiện các thủ tục gì?
Kiểm toán viên đối chiếu số dư cuối kỳ trên sổ sách và BCTC kỳ trước với số dư đầu kỳ trên BCTC kỳ này; thu thập các biên bản quyết toán thuế, bản xác nhận của cơ quan thuế để xác định số thuế còn phải nộp; đối chiếu với báo cáo kết quả kinh doanh và thực hiện điều chỉnh nếu có chênh lệch so với số đã quyết toán với cơ quan thuế.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Phúc Hậu đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về thuế GTGT, thuế TNDN và các chuẩn mực kiểm toán BCTC liên quan tại Việt Nam. Công trình mô tả chi tiết thực trạng tổ chức và quy trình kỹ thuật kiểm toán khoản mục thuế tại Công ty TNHH Kiểm toán và Thẩm định giá AFA trong năm tài chính 2017, làm rõ các bước từ tiền kế hoạch, xác định trọng yếu đến kiểm tra chi tiết. Đề tài là nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn hữu ích cho sinh viên chuyên ngành kế toán - kiểm toán cũng như các kiểm toán viên trong công tác soát xét nghĩa vụ thuế doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 – CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN THUẾ GTGT VÀ THUẾ TNDN TRONG BÁO CÁO TÀI CHÍNH 1. Những vấn đề cơ bản về thuế GTGT và thuế TNDN 1. Khái niệm và đối tượng chịu, nộp thuế 1. Khái niệm Thuế GTGT là thuế tính trên giá trị tăng thêm của hàng hoá, dịch vụ phát sinh từ khâu sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng.

Giá trị gia tăng là giá trị mà người cung cấp hàng hoá, dịch vụ tạo ra thêm cho sản phẩm dịch vụ của mình trên cơ sở sử dụng các yếu tố đầu vào như nguyên vật liệu, hàng hoá, dịch vụ đã tạo ra từ quá trình sản xuất, kinh doanh trước đó, được gọi là chi phí trung gian. Thuế GTGT có nguồn gốc từ thuế doanh thu và Pháp là nước đầu tiên trên thế giới ban hành Luật Thuế giá trị gia tăng vào năm 1954. Khai sinh từ nước Pháp, thuế GTGT đã được áp dụng rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới. Ngày nay, các quốc gia thuộc khối Liên minh Châu Âu, châu Phi, châu Mỹ La tinh và một số quốc gia châu Á trong đó có Việt Nam đã chính thức áp dụng thuế GTGT.

Các quốc gia khác cũng đang trong thời kỳ nghiên cứu loại thuế này. Tính đến nay đã có khoảng 130 quốc gia áp dụng loại thuế này. Ở nước ta, tại kỳ họp lần thứ 11 Quốc hội khóa 9, Quốc hội nước ta đã thông qua Luật thuế GTGT và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/1999. Theo quy định của Luật thuế giá trị gia tăng thì thuế GTGT là một loại thuế gián thu đánh trên khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng và được nộp vào Ngân sách Nhà nước theo mức độ tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ.

Đối tượng chịu, nộp thuế GTGT Đối tượng chịu thuế GTGT là hàng hóa, dịch vụ dùng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam (bao gồm hàng hóa, dịch vụ mua của tổ chức, cá nhân ở nước ngoài), trừ các đối tượng không chịu thuế GTGT hướng dẫn tại Điều 4 của Thông tư 219/2013/TT-BTC. Đối tượng nộp thuế GTGT là các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT tại Việt Nam, không phân biệt ngành nghề, hình thức, tổ chức kinh doanh (gọi chung là cơ sở kinh doanh) và tổ chức, cá nhân nhập khẩu hàng hóa, mua dịch vụ từ nước ngoài chịu thuế GTGT (gọi chung là người nhập khẩu). Khái niệm Sau khi nước Việt Nam dân chủ cộng hoà được thành lập, vào năm 1951 thuế TNDN được hình thành. Hình thức sơ khai ban đầu là thuế tính trên lợi tức kinh doanh theo biểu thuế luỹ tiến từng phần với thuế suất từ 5% đến 7%, phân biệt theo ngành nghề cần thiết nhiều hay ít cho kháng chiến và cho đời sống nhân dân.

Đây là loại thuế quy định trong sắc thuế công thương nghiệp. Thuế TNDN còn được gọi là thuế thuế thu nhập công ty. Đây là loại thuế trực thu đánh vào thu nhập của các doanh nghiệp trong kinh doanh. Thuế thu nhập doanh nghiệp ra đời bắt nguồn từ nhu cầu về tài chính của Nhà nước cũng như yêu cầu thực hiện chức năng phân phối thu nhập, đảm bảo công bằng xã hội.

Mức thuế cao hay thấp áp dụng cho các chủ thế thuộc đối tượng nộp thuế TNDN phụ thuộc vào quan điểm điều tiết thu nhập và mục tiêu đặt ra trong phân phối thu nhập của từng quốc gia trong từng giai đoạn lịch sử nhất định. Đối tượng chịu, nộp thuế Đối tượng chịu thuế TNDN là thu nhập ròng còn gọi là thu nhập chịu thuế.