Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Khóa luận phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro tại công ty TNHH Lương thực Long Vũ, nâng cao hiệu quả hoạt động.

• Tác giả: Vũ Minh Vương
• Người hướng dẫn: Ts Nguyễn Thị Thanh Nhàn
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Hoàn Thiện Công Tác Quản Trị Rủi Ro Của Công Ty TNHH Lương Thực Long Vũ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.2. Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp
• 1.4. Môi trường bên trong doanh nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI CÔNG TY TNHH LƯƠNG THỰC LONG VŨ
• 2.1. Giới thiệu tổng quát công ty TNHH lương thực Long Vũ
• 2.2. Phân tích thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Long Vũ
• 2.3. Phân tích quy trình quản trị rủi ro của công ty TNHH lương thực Long Vũ
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TẠI CÔNG TY TNHH LƯƠNG THỰC LONG VŨ
• 3.1. Một số giải pháp để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH lương thực Long Vũ
• 3.2. Kiến nghị
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Công ty TNHH Lương thực Long Vũ là một trong những doanh nghiệp hàng đầu trong ngành sản xuất lương thực tại Việt Nam. Việc quản trị rủi ro là một yếu tố quan trọng giúp công ty duy trì hoạt động kinh doanh hiệu quả. Quản trị rủi ro không chỉ giúp công ty nhận diện và giảm thiểu các rủi ro mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững. Đề tài này sẽ phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của quản trị rủi ro

Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp là quá trình nhận diện, phân tích và ứng phó với các rủi ro có thể xảy ra. Tầm quan trọng của quản trị rủi ro không chỉ nằm ở việc bảo vệ tài sản mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao khả năng cạnh tranh.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Công ty TNHH Lương thực Long Vũ được thành lập vào năm 2000, với mục tiêu cung cấp sản phẩm lương thực chất lượng cao. Qua nhiều năm hoạt động, công ty đã không ngừng mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời chú trọng đến công tác quản trị rủi ro.

II. Thách thức trong quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Mặc dù công ty đã có những bước tiến trong quản trị rủi ro, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các rủi ro từ môi trường kinh tế, biến động thị trường và các yếu tố nội tại vẫn đang ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty. Việc nhận diện và ứng phó kịp thời với các rủi ro này là rất cần thiết.

2.1. Các loại rủi ro chính mà công ty gặp phải

Công ty TNHH Lương thực Long Vũ phải đối mặt với nhiều loại rủi ro, bao gồm rủi ro tài chính, rủi ro thị trường và rủi ro từ quy trình sản xuất. Những rủi ro này có thể gây ra thiệt hại lớn nếu không được quản lý hiệu quả.

2.2. Nguyên nhân gây ra rủi ro trong hoạt động kinh doanh

Nguyên nhân chính dẫn đến rủi ro bao gồm sự biến động của giá nguyên liệu, thay đổi nhu cầu thị trường và các yếu tố bên ngoài như dịch bệnh. Những yếu tố này làm gia tăng áp lực lên hoạt động sản xuất và kinh doanh của công ty.

III. Phương pháp quản trị rủi ro hiệu quả cho Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro, công ty cần áp dụng các phương pháp quản trị hiện đại. Việc xây dựng một quy trình quản trị rủi ro bài bản sẽ giúp công ty nhận diện và ứng phó kịp thời với các rủi ro phát sinh.

3.1. Quy trình nhận diện và phân tích rủi ro

Quy trình nhận diện rủi ro bao gồm việc thu thập thông tin, phân tích dữ liệu và đánh giá mức độ ảnh hưởng của các rủi ro. Công ty cần xây dựng một hệ thống thông tin hiệu quả để hỗ trợ quá trình này.

3.2. Giải pháp kiểm soát và giảm thiểu rủi ro

Các giải pháp kiểm soát rủi ro bao gồm việc xây dựng các chính sách bảo hiểm, đào tạo nhân viên và áp dụng công nghệ mới. Những giải pháp này sẽ giúp công ty giảm thiểu thiệt hại do rủi ro gây ra.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Nghiên cứu thực trạng quản trị rủi ro tại công ty cho thấy nhiều điểm mạnh và điểm yếu. Việc áp dụng các giải pháp quản trị rủi ro đã mang lại những kết quả tích cực, nhưng vẫn cần cải thiện hơn nữa để đạt được hiệu quả tối ưu.

4.1. Kết quả đạt được từ công tác quản trị rủi ro

Công ty đã giảm thiểu được nhiều rủi ro trong hoạt động sản xuất và kinh doanh, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động. Những kết quả này cho thấy tầm quan trọng của việc quản trị rủi ro trong doanh nghiệp.

4.2. Những hạn chế và bài học kinh nghiệm

Mặc dù đã đạt được nhiều thành công, nhưng công ty vẫn gặp phải một số hạn chế trong việc nhận diện và ứng phó với rủi ro. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn sẽ giúp công ty cải thiện công tác quản trị rủi ro trong tương lai.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Quản trị rủi ro là một yếu tố không thể thiếu trong hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Lương thực Long Vũ. Để phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro và áp dụng các giải pháp mới.

5.1. Định hướng phát triển trong quản trị rủi ro

Công ty cần xây dựng một chiến lược quản trị rủi ro dài hạn, bao gồm việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân lực. Điều này sẽ giúp công ty nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức về quản trị rủi ro

Nâng cao nhận thức về quản trị rủi ro trong toàn bộ nhân viên là rất quan trọng. Điều này sẽ giúp tạo ra một văn hóa doanh nghiệp tích cực, nơi mọi người đều có trách nhiệm trong việc quản lý rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sản xuất và chế biến lúa gạo giữ vai trò huyết mạch trong nền nông nghiệp và an ninh lương thực Việt Nam. Tuy nhiên, hoạt động canh tác trong nước phần lớn vẫn mang tính nhỏ lẻ, tự phát, thiếu liên kết đồng bộ và chưa ứng dụng rộng rãi các quy trình kỹ thuật hiện đại. Tình trạng chất lượng nông sản không đồng đều, lạm dụng chất hóa học cùng với những biến động phức tạp của kinh tế vĩ mô (sức mua giảm, tỷ lệ tồn kho tăng) đặt các doanh nghiệp kinh doanh lương thực trước nhiều áp lực rủi ro. Bối cảnh giai đoạn 2018–2020 càng trở nên khắc nghiệt khi đại dịch Covid-19 bùng phát gây đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động giá lương thực khó lường và dịch tả lợn châu Phi diễn biến phức tạp trên cả nước.

Công ty TNHH Lương thực Long Vũ là doanh nghiệp hoạt động lâu năm trong lĩnh vực xay xát, chế biến và phân phối gạo tại thị trường miền Bắc, đồng thời mở rộng thêm mảng chăn nuôi lợn sạch từ cuối năm 2019. Mặc dù làm tốt các khâu cung ứng, quản lý kho và quan hệ đối tác, công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn nghiêm trọng. Hoạt động ứng phó mang nặng tính bị động, chủ yếu xử lý tình thế sau khi tổn thất đã xảy ra, làm suy giảm hiệu quả sản xuất kinh doanh. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Minh Vương thực hiện nhằm nhận diện các mắt xích yếu kém này và xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể:

• Mục tiêu chung: Nhận thức tầm quan trọng của công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa một số lý luận cơ bản về quản trị rủi ro trong kinh doanh của doanh nghiệp.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro của Công ty TNHH Lương thực Long Vũ.
  3. Đề xuất giải pháp giúp hoàn thiện công tác quản trị rủi ro kinh doanh của công ty.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định bao gồm 4 nội dung:

1. Tiến hành thu thập, phân tích thông tin đầu vào.
2. Phân tích, xác định những rủi ro tiềm ẩn gây ảnh hưởng tới kết quả kinh doanh của công ty.
3. Đánh giá mức độ ảnh hưởng của các rủi ro đối với công ty.
4. Xây dựng, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác quản trị rủi ro của Công ty TNHH Lương thực Long Vũ.
• Phạm vi không gian: Tập trung nghiên cứu tại thị trường miền Bắc – địa bàn diễn ra các hoạt động kinh doanh chính của doanh nghiệp.
• Phạm vi thời gian: Khảo sát thực trạng sản xuất kinh doanh và quản trị rủi ro giai đoạn 2018–2020; các đề xuất giải pháp được định hướng đến năm 2025.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào 4 nội dung trọng tâm của quy trình quản trị rủi ro gồm nhận dạng, phân tích, kiểm soát và tài trợ rủi ro.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận tiếp cận cơ sở lý luận quản trị rủi ro doanh nghiệp dựa trên các tài liệu học thuật trong nước, trọng tâm là giáo trình của PGS.TS Trần Hùng (2017, Trường Đại học Thương mại), kết hợp quan điểm của PGS.TS Nguyễn Quang Thu (2008) và TS Đoàn Thị Hồng Vân (2013). Theo đó, quản trị rủi ro được định nghĩa là quá trình tiếp cận mang tính hệ thống nhằm nhận dạng, phân tích (đo lường, đánh giá), xây dựng và triển khai kế hoạch kiểm soát, tài trợ để khắc phục hậu quả của rủi ro. Về mặt lý thuyết, rủi ro được khảo sát qua hai trường phái: trường phái truyền thống (rủi ro là sự mất mát, nguy hiểm bất ngờ) và trường phái hiện đại (rủi ro là sự không chắc chắn, bao gồm cả nguy cơ tổn thất lẫn cơ hội phát triển). Đặc trưng của rủi ro được đo lường thông qua hai biến số: tần suất xuất hiện và biên độ tổn thất.

Khung nội dung quản trị rủi ro được tác giả vận dụng gồm 4 khâu chính:

• Nhận dạng rủi ro: Xác định các mối hiểm họa và nguồn phát sinh thông qua 7 phương pháp lý thuyết: phân tích báo cáo tài chính, lập sơ đồ dòng hoạt động, thanh tra hiện trường, làm việc với các bộ phận nội bộ, tiếp xúc các bên hữu quan bên ngoài, phân tích hợp đồng kinh tế và nghiên cứu dữ liệu tổn thất quá khứ.
• Phân tích rủi ro: Nghiên cứu hiểm họa, tìm nguyên nhân cốt lõi (chủ quan từ con người hoặc khách quan từ kỹ thuật/môi trường) và xác định tổn thất (tổn thất tài sản, tổn thất nhân lực, tổn thất trách nhiệm pháp lý; tổn thất tĩnh và tổn thất động). Các phương pháp phân tích gồm thống kê kinh nghiệm, xác suất thống kê, phân tích cảm quan, phương pháp chuyên gia và xếp hạng nhân tố tác động.
• Kiểm soát rủi ro: Áp dụng các biện pháp né tránh, chuyển giao, phòng ngừa - giảm thiểu và chấp nhận rủi ro dựa trên nguyên tắc cân đối chi phí - lợi ích và chuẩn mực pháp luật.
• Tài trợ rủi ro: Huy động nguồn lực khắc phục tổn thất thông qua hai cơ chế: tự tài trợ (trích lập quỹ dự phòng, vốn tự có, vay mượn) và chuyển giao tài trợ (mua bảo hiểm hoặc chuyển giao phi bảo hiểm).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được triển khai đồng bộ qua hai nhánh dữ liệu:

• Thu thập dữ liệu sơ cấp:
  • Phương pháp quan sát trực tiếp: Thực hiện tại hệ thống xưởng xay xát, kho bãi và khu vực chuồng trại chăn nuôi nhằm đánh giá thao tác lao động, quy chuẩn vận hành máy móc và điều kiện vệ sinh môi trường.
  • Phương pháp phỏng vấn sâu: Phỏng vấn lãnh đạo cấp cao theo bộ câu hỏi chuẩn bị trước, đối tượng phỏng vấn gồm ông Đặng Văn Hiệp (Giám đốc công ty) và bà Nguyễn Thị Huyền (Trưởng phòng Thị trường).
• Thu thập dữ liệu thứ cấp:
  • Nguồn nội bộ: Các báo cáo tài chính, báo cáo chi phí, thống kê doanh thu và báo cáo phân phối chức năng của doanh nghiệp giai đoạn 2018–2020.
  • Nguồn bên ngoài: Số liệu niên giám của Tổng cục Thống kê, tài liệu các hiệp hội ngành hàng lúa gạo, các công trình nghiên cứu đi trước (khóa luận của Nguyễn Thị Thanh 2016, Hoàng Thị Dung 2018; luận án tiến sĩ của Phan Thị Thanh Tâm 2020).
• Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng kỹ thuật so sánh đối chứng (tính toán tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ phần trăm biến động qua các năm 2018–2020) và phương pháp phân tích - tổng hợp logic để đánh giá bản chất các điểm nghẽn quản trị.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số lý luận cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

Chương này chuẩn hóa hệ thống khái niệm, phân loại và quy trình quản trị rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Tác giả phân chia rủi ro theo nhiều tiêu thức: theo nguyên nhân (rủi ro sự cố và rủi ro cơ hội), theo hậu quả (rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán), theo nguồn gốc (chính trị, kinh tế, pháp lý, văn hóa, công nghệ, tự nhiên, đối tác), theo đối tượng chịu tác động (nhân lực, tài sản, trách nhiệm pháp lý) và theo khả năng phân tán.

Chương 1 đi sâu làm rõ ma trận các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản trị rủi ro, chia thành ba nhóm môi trường:

• Môi trường vĩ mô: Tác động của thể chế chính trị, môi trường luật pháp, chu kỳ kinh tế, tập tục văn hóa xã hội và sự thay đổi của công nghệ chế biến.
• Môi trường ngành: Áp lực cạnh tranh từ các đối thủ cùng ngành lúa gạo, đặc tính biến động nhu cầu của khách hàng, mức độ phụ thuộc vào nhà cung cấp nguyên liệu thô và sự giám sát của cơ quan hữu quan.
• Môi trường nội vi: Năng lực đội ngũ nhân sự, tiềm lực tài chính của doanh nghiệp và quy chuẩn của hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật.

Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Chương 2 mô tả chi tiết hồ sơ doanh nghiệp và kết quả kinh doanh, đồng thời phân tích thực chứng toàn bộ chuỗi rủi ro phát sinh trong giai đoạn 2018–2020. Công ty TNHH Lương thực Long Vũ (đặt tại xã Mỹ Thọ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam) sở hữu khuôn viên nhà máy và kho xưởng trên 15.000 m2, công suất xay xát đạt 10 tấn gạo/giờ, mức tiêu thụ 2.000 tấn/tháng và 24 nhà kho với sức chứa hơn 10.000 tấn nguyên liệu. Doanh nghiệp đạt chứng nhận VSATTP và ISO 22000 vào năm 2019.

Kết quả kinh doanh giai đoạn 2018–2020 phản ánh sự tăng trưởng về quy mô doanh thu nhưng tiềm ẩn nhiều bất ổn về hiệu quả lợi nhuận:

Chỉ tiêu	Năm 2018	Năm 2019	Năm 2020	So sánh 2019/2018 (%)	So sánh 2020/2019 (%)
Doanh thu bán hàng và CCDV	6.890.000	Tăng 1.081.000	Tăng 4.437.000	117,07	160,15
Lợi nhuận sau thuế (nghìn VNĐ)	491.291	Giảm 71.786	Tăng 98.531	85,48	123,43

Năm 2019, dù doanh thu tăng 17,07% nhưng lợi nhuận sau thuế giảm xuống còn 85,48% so với 2018 do chi phí sử dụng vốn và chi phí quản lý tăng cao khi công ty mở rộng sang mảng chăn nuôi lợn sạch. Sang năm 2020, doanh thu tăng vọt 60,15% nhờ sản lượng xuất khẩu và giá gạo thị trường tăng, cùng giá lợn thịt neo cao vào dịp cuối năm; tuy nhiên, lợi nhuận sau thuế chỉ tăng trưởng 23,43% do dịch tả lợn châu Phi bùng phát buộc công ty phải tiêu hủy 1/3 tổng đàn lợn (hơn 100 con), chịu thiệt hại trực tiếp ước tính 300 triệu đồng.

Tác giả thống kê các sự kiện rủi ro điển hình doanh nghiệp đã gánh chịu trong giai đoạn 2018–2020:

Thời gian	Nhóm rủi ro	Sự việc diễn ra và hệ quả thực tế
Tháng 5/2018	Nhà cung cấp	Hạn hán khiến vùng nguyên liệu không đạt sản lượng hợp đồng, công ty thiếu nguồn gạo dự trù để ký kết các đơn hàng mới.
Tháng 10/2018	Nhân lực / Vật chất	Xe kéo hàng hỏng, công nhân bê vác bao gạo nặng 20–50 kg thủ công dẫn đến tai nạn trẹo chân, phải nghỉ dưỡng thương 2 tuần.
Tháng 11/2018	Nhân lực	Công nhân bất cẩn để máy xát cuốn đứt ngón tay; công ty phải chi trả hỗ trợ 30% chi phí nối ngón tay tại bệnh viện.
Tháng 11/2018	Vận chuyển	Cước vận tải đường bộ tăng vọt trong những ngày cao điểm cuối năm làm đội chi phí phân phối.
Tháng 12/2018	Thủ tục pháp lý	Thủ tục kiểm định cấp chứng nhận VSATTP và ISO 22000 kéo dài phức tạp, chậm tiến độ 3 tháng so với kế hoạch.
Tháng 7/2019	Nhân lực	Thiếu chuyên môn chăn nuôi, phải thuê 5 kỹ sư và quản lý bên ngoài theo hợp đồng ngắn hạn; bất đồng quản lý khiến họ nghỉ việc hết vào cuối năm.
Tháng 9/2019	Nhà cung cấp	Rất khó khăn trong tìm nguồn cung con giống và thức ăn chăn nuôi, chỉ ký được hợp đồng ngắn hạn với 3 nhà cung ứng tạm thời.
Tháng 10/2019	Cơ sở vật chất	Máy xát gạo Trung Quốc quá tải bị hỏng, mất 4 ngày sửa chữa; chuồng lợn bị kiểm tra không đạt chuẩn khép kín, phải xây lại mất 2 tuần; kho quá tải phải thuê ngoài cách xa 10 km.
Tháng 12/2019	Khách hàng	Dịch tả lợn châu Phi khiến sức mua thịt sụt giảm rồi tăng sốc; khách hàng không kịp thích ứng đã hủy 3 hợp đồng và xin giãn thời gian trả nợ.
Tháng 4/2020	Nhân lực	Giãn cách xã hội do Covid-19, nhân viên bị cách ly, hệ thống họp trực tuyến bị nghẽn mạng gây gián đoạn điều hành.
Tháng 6/2020	Vận chuyển	Chốt kiểm soát dịch bệnh dày đặc, tài xế cách ly khiến nhiều đơn hàng giao chậm tiến độ; phát sinh thêm chi phí xét nghiệm và thuê xe ngoài.
Tháng 10/2020	Khách hàng	Giá gạo giảm sâu trong tháng 10 rồi tăng mạnh trong tháng 11; công ty điều chỉnh giá bán khiến khách hàng phàn nàn và xin gia hạn công nợ.
Tháng 11/2020	Cơ sở vật chất / Dịch bệnh	Chuồng trại không đảm bảo cách ly khiến đàn lợn nhiễm dịch tả châu Phi; công ty phải tiêu hủy 1/3 tổng đàn (>100 con), lỗ hơn 300 triệu đồng.
Tháng 12/2020	Khách hàng	Khách hàng e ngại thông tin dịch bệnh nên đồng loạt ép giá và hủy hợp đồng; có tới 10 hợp đồng bị hủy trong năm (riêng tháng 12 hủy 7 hợp đồng, 70% thuộc mảng lợn).

Đánh giá thực trạng các khâu quản trị rủi ro tại Long Vũ:

• Nhận dạng rủi ro: Công ty sử dụng 3 phương pháp chính gồm thanh tra hiện trường (do Phòng Kỹ thuật thực hiện định kỳ 3 tháng/lần vào các tháng 1, 4, 7, 10), phân tích hợp đồng (do Phòng Thị trường phụ trách) và phân tích số liệu tổn thất quá khứ (do Phòng Tài chính - Kế toán đảm nhiệm). Hạn chế là hoạt động nhận dạng mang tính thụ động, chỉ tập trung vào rủi ro nội bộ đã từng xảy ra mà thiếu công cụ dự báo các biến động kinh tế, dịch bệnh và thị trường vĩ mô.
• Phân tích rủi ro: Dựa trên phân tích cảm quan và tham vấn chuyên gia bên ngoài. Hạn chế là hoàn toàn thiếu bảng đánh giá định lượng, chưa xây dựng ma trận xác suất - biên độ tổn thất để thiết lập danh mục rủi ro ưu tiên.
• Kiểm soát và tài trợ rủi ro: Công ty thực hiện né tránh rủi ro bằng cách từ chối khách hàng không đặt cọc, đóng bảo hiểm tai nạn lao động; giảm thiểu bằng đầu tư thiết bị và tìm kiếm đối tác gia công; chia sẻ qua điều khoản hợp đồng. Tuy nhiên, khả năng kiểm soát biến động giá và khủng hoảng thị trường rất yếu; tài trợ rủi ro phụ thuộc vào vốn tự có eo hẹp theo mô hình công ty gia đình, chưa chủ động lập quỹ dự phòng rủi ro độc lập.

Chương 3: Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ

Dựa trên mục tiêu mở rộng thị trường và duy trì vị thế cung ứng lúa gạo tại miền Bắc đến năm 2025, chương này xây dựng hệ thống giải pháp cho doanh nghiệp và kiến nghị chính sách:

• Hoàn thiện quy trình nhận dạng và phân tích rủi ro: Chuyển dịch từ việc xử lý sự vụ sang thiết lập cơ chế giám sát rủi ro thường trực; xây dựng bảng ma trận đo lường tần suất và mức độ thiệt hại; chuẩn hóa việc thu thập thông tin thị trường nông sản và dịch tễ.
• Nâng cao hiệu quả kiểm soát rủi ro vận hành và thị trường: Thiết lập quy chuẩn kiểm tra máy móc liên tục trong quá trình sản xuất (thay vì chỉ kiểm tra trước mùa vụ); nâng cấp hệ thống kho bãi đạt chuẩn tại chỗ nhằm chấm dứt việc thuê kho ngoài cách xa trên 10 km; hoàn thiện kết cấu chuồng trại chăn nuôi khép kín đạt tiêu chuẩn thú y.
• Quản trị hợp đồng và công nợ khách hàng: Bổ sung các điều khoản ràng buộc pháp lý chặt chẽ về tỷ lệ ký quỹ/đặt cọc, biên độ điều chỉnh giá khi thị trường biến động và chế tài bồi thường cụ thể khi đơn phương hủy hợp đồng; tránh tình trạng để đối tác ép giá và kéo dài công nợ.
• Phát triển nhân lực và tài trợ rủi ro: Tổ chức đào tạo an toàn lao động định kỳ cho công nhân xay xát và bốc xếp; xây dựng cơ chế giữ chân đội ngũ kỹ sư chăn nuôi lành nghề; chủ động trích lập quỹ dự phòng tài chính rủi ro từ lợi nhuận hàng năm và đa dạng hóa các gói bảo hiểm nông nghiệp, bảo hiểm tài sản.
• Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước: Đề nghị các cơ quan ban ngành đơn giản hóa quy trình thẩm định, cấp phép chứng nhận VSATTP và ISO; tăng cường các gói tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nông nghiệp; hoàn thiện hệ thống thông tin cảnh báo thị trường, xúc tiến thương mại và kiểm soát dịch bệnh gia súc, bảo vệ chuỗi cung ứng lúa gạo quốc gia.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và lượng hóa được bức tranh thực trạng quản trị rủi ro của một doanh nghiệp chế biến nông sản tư nhân qua các số liệu thực chứng:

• Chỉ ra sự thiếu cân xứng giữa tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận: Doanh thu năm 2019 tăng 1.081.000 nghìn VNĐ (117,07%), năm 2020 tăng 4.437.000 nghìn VNĐ (160,15%), nhưng lợi nhuận sau thuế năm 2019 sụt giảm 71.786 nghìn VNĐ và năm 2020 chỉ tăng 98.531 nghìn VNĐ.
• Làm rõ thiệt hại từ các sự cố vận hành và dịch bệnh: Tổn thất trực tiếp trên 300 triệu đồng do tiêu hủy hơn 100 con lợn (1/3 tổng đàn); lỡ các hợp đồng gạo tiềm năng trị giá hàng trăm triệu đồng do kho bãi quá tải; gia tăng chi phí do phải thuê kho cách xa cơ sở chính trên 10 km; số lượng hợp đồng bị hủy tăng vọt từ 3 hợp đồng (năm 2019) lên 10 hợp đồng (năm 2020), trong đó 70% là hợp đồng bán lợn.
• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Trong khi các công trình đi trước chủ yếu nghiên cứu quản trị rủi ro ở các doanh nghiệp xây dựng (Nguyễn Thị Thanh, 2016) hoặc sản xuất công nghiệp phụ trợ (Hoàng Thị Dung, 2018), khóa luận này là công trình nghiên cứu trực diện đầu tiên về thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ. Nghiên cứu đã làm rõ đặc thù rủi ro đan xen giữa ngành sản xuất chế biến lúa gạo truyền thống và hoạt động đa dạng hóa sang chăn nuôi lợn sạch trong bối cảnh chịu tác động kép từ đại dịch Covid-19 và dịch tả lợn châu Phi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế gắn liền với điều kiện thực hiện nghiên cứu được tác giả thừa nhận:

• Hạn chế về phạm vi và thời gian: Do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid-19, thời gian thực tập và năng lực nghiên cứu có hạn, đề tài mới chỉ tập trung phân tích hoạt động kinh doanh tại thị trường miền Bắc trong giai đoạn 2018–2020, chưa khảo sát mở rộng sang các thị trường tiêu thụ tiềm năng khác.
• Hạn chế về phương pháp đánh giá: Việc phân tích tổn thất và đo lường rủi ro tại doanh nghiệp phần lớn vẫn dừng lại ở phương pháp cảm quan và phỏng vấn định tính, chưa áp dụng các mô hình định lượng xác suất hay mô hình kinh tế lượng phức tạp để lượng hóa rủi ro tài chính và rủi ro thị trường.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát chuỗi cung ứng lúa gạo liên tỉnh, xây dựng hệ thống chỉ số cảnh báo sớm (KRI) và ứng dụng khung chuẩn quản trị rủi ro tích hợp (như COSO ERM hoặc ISO 31000) vào mô hình doanh nghiệp nông nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng thực tiễn cho sinh viên chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Quản trị chuỗi cung ứng và Kinh tế nông nghiệp khi thực hiện các đề tài về quản trị rủi ro và quản trị vận hành doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).

Nội dung đáng tham khảo nhất của công trình là hệ thống số liệu thực tế về các sự cố rủi ro vận hành (tai nạn lao động, hỏng hóc máy móc, đứt gãy chuỗi cung ứng, tranh chấp hợp đồng công nợ) và bảng phân tích tổn thất thực chứng tại Chương 2. Đây là nguồn dẫn liệu sinh động giúp người nghiên cứu thấy rõ khoảng cách giữa các phương pháp nhận dạng rủi ro trên lý thuyết giáo trình với năng lực thực thi hạn chế tại một doanh nghiệp mô hình gia đình.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao doanh thu năm 2019 của Công ty Long Vũ tăng trưởng nhưng lợi nhuận sau thuế lại sụt giảm?

Doanh thu năm 2019 tăng 1.081.000 nghìn VNĐ (đạt 117,07% so với năm 2018), nhưng lợi nhuận sau thuế giảm 71.786 nghìn VNĐ (chỉ bằng 85,48% năm 2018). Nguyên nhân là do cuối năm 2019, công ty bắt đầu mở rộng sang lĩnh vực chăn nuôi lợn sạch khi chưa làm chủ kỹ thuật và nguồn cung giống, dẫn đến chi phí quản lý và chi phí sử dụng vốn tăng cao đột biến, làm xói mòn lợi nhuận gộp từ mảng kinh doanh lúa gạo.

2. Sự cố dịch bệnh năm 2020 gây thiệt hại cụ thể như thế nào đối với mảng chăn nuôi của công ty?

Vào giữa tháng 11/2020, do điều kiện chuồng trại không đảm bảo cách ly an toàn dịch tễ, đàn lợn của công ty bị nhiễm dịch tả lợn châu Phi. Doanh nghiệp buộc phải tiêu hủy 1/3 tổng đàn (hơn 100 con), chịu thiệt hại trực tiếp ước tính hơn 300 triệu đồng. Sự việc này tiếp tục gây khủng hoảng niềm tin khiến nhiều đối tác ép giá và hủy bỏ hàng loạt hợp đồng tiêu thụ trong tháng 12/2020.

3. Công ty Long Vũ áp dụng những phương pháp nhận dạng rủi ro nào và hạn chế lớn nhất là gì?

Doanh nghiệp áp dụng 3 phương pháp nhận dạng: thanh tra hiện trường (Phòng Kỹ thuật kiểm tra 3 tháng/lần), phân tích hợp đồng kinh tế (Phòng Thị trường phụ trách) và phân tích số liệu tổn thất trong quá khứ (Phòng Tài chính - Kế toán thực hiện). Hạn chế lớn nhất là công tác nhận dạng mang tính bị động, chỉ nhận diện các lỗi kỹ thuật hoặc sự cố đã phát sinh trong nội bộ, hoàn toàn thiếu khả năng dự báo các nguy cơ vĩ mô về biến động giá cả nông sản, dịch bệnh và khủng hoảng thị trường.

4. Tại sao số lượng hợp đồng bị khách hàng hủy bỏ trong năm 2020 tăng vọt lên 10 hợp đồng?

Năm 2019 công ty chỉ bị hủy 3 hợp đồng, nhưng sang năm 2020 con số này tăng lên 10 hợp đồng (trong đó 70% là hợp đồng bán lợn, riêng tháng 12/2020 có 7 hợp đồng bị hủy). Nguyên nhân do dịch tả lợn châu Phi khiến khách hàng e ngại chất lượng sản phẩm; đồng thời giá gạo biến động thất thường (giảm sâu tháng 10, tăng mạnh tháng 11) cùng sự trì trệ dòng vốn trong giai đoạn dịch Covid-19 khiến khách hàng gặp khó khăn tài chính, xin giãn nợ không thành nên đơn phương chấm dứt hợp đồng.

5. Những điểm nghẽn về cơ sở vật chất kỹ thuật đã gây ra các tổn thất vận hành nào cho công ty?

Phần lớn máy xát gạo của công ty nhập khẩu từ Trung Quốc có tuổi thọ trên 10 năm, phụ thuộc nhiều vào thao tác thủ công, từng bị quá tải dẫn đến hỏng hóc làm đình trệ sản xuất 4 ngày (tháng 10/2019). Bên cạnh đó, hệ thống chuồng trại không đảm bảo chuẩn khép kín buộc phải phá dỡ xây lại mất 2 tuần; năng lực kho bãi tại chỗ bị quá tải khiến công ty phải thuê thêm kho ngoài cách xa trên 10 km, làm phát sinh đáng kể chi phí vận chuyển và hao hụt hàng hóa.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Minh Vương đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro doanh nghiệp và phản ánh sâu sắc bức tranh thực tế tại Công ty TNHH Lương thực Long Vũ giai đoạn 2018–2020. Nghiên cứu chỉ rõ các hạn chế cốt lõi trong công tác nhận dạng, phân tích định lượng và kiểm soát rủi ro của doanh nghiệp nông sản tư nhân trước các cú sốc thị trường và dịch bệnh. Hệ thống giải pháp đề xuất có tính khả thi, đóng vai trò căn cứ thực tiễn giúp ban lãnh đạo công ty từng bước chuẩn hóa quy trình quản trị rủi ro, nâng cao năng lực ứng phó và bảo đảm sự phát triển bền vững đến năm 2025.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I1: Một số lý luận cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro của doanh nghiệp Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH lương thực Long Vũ Chương 3: Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro Công ty TNHH lương thực Long Vũ CHUONG 1: MOT SO LY LUAN CO BAN VE RUI RO VA QUAN TRI RUI RO TRONG DOANH NGHIEP 1. Một số khái niệm liên quan 1. Rủi ro tronø doanh nghiệp 1. Khai niém và đặc trưng của rủi ro Khai niém vé rui ro Rủi ro được coi là một trong những thuật ngữ được dùng phô biến, luôn gắn liền với cuộc sông hàng ngày và chi phôi cuộc sông của con người.

- _ Trường phái truyền thống nhận định răng: “Rzi ro được xem là sự không may man, su ton thất mắt mát, nguy hiểm. Nó được xem là điều không lành, điều không tốt, bat ngờ xảy đên ”. Sự may rủi này thường được con người cho là khách quan, nằm ngoài đự kiến của con người. Đối với các doanh nghiệp.

rủi ro có thê được hiểu là những bắt trắc ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình kinh doanh, sản xuất, tác động xấu đến sự tôn tại và phát triên. Làm cho doanh nghiệp khó có thê khăng định vị thế, thương hiệu của mình trên thị trường cạnh tranh. Những rủi ro này có thê gây lên sự tôn thất về tài sản, nguồn vốn, hoặc doanh thu của doanh nghiệp. - — Theo trường phái hiện đại: “Rửi ro là sự không chắc chắn về tôn that.

Theo trường phái này thì rủi ro là những sự bất trắc có thê đo lường được, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực. Rủi ro có thê mang đến những tôn thất cho con người, tô chức, doanh nghiệp nhưng cũng có thê mang đến những lợi ích, cơ hội. Vi vậy, doanh nghiệp nên chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh đề có thê làm giảm xác suất thiệt hại do rủi ro gây ra, tăng xác xuất thành công và giúp đoanh nghiệp đễ đàng kiểm soát mức độ rủi ro có thê xảy ra. Từ những quan điêm, cách tiếp cận khác nhau trên về rủi ro, có thé hiéu: “Rui ro là một biên cô không chăc chăn xảy ra, mà nêu xay ra thì sẽ gay ton that cho con người hoặc fổ chức ”.

TS Trần Hùng (2017)). Khải niệm về rủi ro trong kinh doanh Theo PGS.TS Trần Hùng (2017), Giáo trình quản trị rủi ro, Đại học Thương Mại, Nhà xuat ban Ha Noi cho rang: “Rui ro trong kinh doanh là sự bất định của một sự kiện hay điều kiện, hoặc của một tình huồng kinh doanh mà nếu xảy ra sẽ tác động đến việc đạt mục đích kinh doanh của cá nhân tô chức, có thê cản trở việc thực hiện các mục đích kinh doanh của doanh nghiệp hoặc sẽ gây ra một kết kết cục không mong đợi, thậm chí đi ngược lại với mục đích kinh doanh của tô chức hay cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh”’. Như vậy, rủi ro trong kinh doanh là những sự kiện khách quan bên ngoài chủ thê kinh doanh gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu kinh doanh, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc các chủ thê phải chỉ nhiều hơn về nhân lực, tài lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triên của mình. Rủi ro vừa mang đến cơ hội cũng như tạo ra những thách thức cho doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp nhận dạng, phân tích rủi ro một cách kịp thời và chính xác, doanh nghiệp có thê tránh được những tôn thất do rủi ro mang lại và còn có thê năm bắt được những cơ hội mà rủi ro đem lại Đặc điểm của rủi ro Khi nói đến rủi ro, chúng ta thường nói đến hai đặc trưng cơ bản của chúng, đó là: tần suất rủi ro và biên độ rủi ro. Tần suất rủi ro là đặc trưng nói lên tính phô biến hay mức độ thường xuyên của một biến có rủi ro. Tần suất rủi ro biều hiện số lần xuất hiện rủi ro trong một khoảng thời gian hay trong tông số lần quan sát sự kiện Biên độ rủi ro (hay độ lớn của rủi ro) là đặc trưng thê hiện mức độ tốn thất mà rủi ro có thê gây ra nếu nó xảy ra. Biên độ rủi ro thê hiện tính chất nguy hiểm, mức độ thiệt hại tác động tới chủ thê.

Biên độ rủi ro thê hiện hậu quả hay tôn thất rủi ro gây ra. Phan loai rui ro Tuỷ thuộc vào các tiêu thức phân loại khác nhau, rủi ro được phân loại khác nhau. Có các tiêu thức phân loại khác nhau: Theo nguyên nhân gây ra rủi ro bao gồm: Rủi ro sự có và rủi ro cơ hội Rui ro sự có: là rủi ro gắn liền với sự có ngoài dự kiến, đây là những rủi ro khách quan khó tránh khỏi (thường gắn liền với các yếu tố bên ngoài). Rủi ro sự có thường có hậu quả khó lường, rất nghiêm trọng, có ảnh hưởng tới cộng đồng và toàn xã hội.

Hầu hết các rủi ro sự cô để xuất phát từ các yêu tố kinh tế, chính trị xã hôi, tự nhiên. Tuy nhiên chất lượng của khâu nghiên cứu môi trường. xác định quy luật của các yếu tố khách quan sẽ góp phân không nhỏ vào việc hạn chê các rủi ro sự cô. Rui ro cơ hội: là rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của chủ thê.

Nêu xét theo quy trình ra quyết định thì rủi ro cơ hội bao gồm: Rủi ro liên qua đến giai đoạn trước khi quyết định (liên quan đến thu thập và xử lý thông tin lựa chọn ra cách thức ra quyết định). Rủi ro trong quá trình ra quyết định (rủi ro khi chọn quyết định này mà không chọn quyết định khác), Rủi ro trong quá trình sau khi ra quyết định (sự tương hợp giữa kết quả thu được với dự kiến ban đầu). Theo kết quả/hậu quả thu nhận được: Theo tiêu thức này rủi ro được phân thành hai loại: rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán. Rủi ro thuần tuý: là rủi ro mang tính khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của chủ đầu tư, rủi ro này thường chỉ mang lại những thiệt hại cho các phương án đầu tư.

Rủi ro suy đoán: là rủi ro gắn liên với khả năng thành bại trong hoạt động đầu tư, kinh doanh và đầu cơ. Rủi ro suy đoán vừa có khả năng có lợi vừa có khả năng tôn thất. Theo nguôn gốc cua rui ro Tất cả các rủi ro đều xuất phát từ các yêu tô môi trường, các yếu tố này lại rat da dang. phức tạp, lại phụ thuộc lẫn nhau.

Điều này làm cho việc nhận dạng biến cô rủi ro càng thêm khó khan. Căn cứ vào nguồn góc của rủi ro có thê phân thành các loại rủi ro sau đây: Rủi ro chính trị, Rủi ro kinh tế, Rủi ro pháp lý, Rủi ro văn hóa, Rủi ro xã hội, Rủi ro công nghệ, Rủi ro thiên nhiên, rủi ro khách hàng, nhà cung câp,. Theo đổi tượng chịu rủi ro Các rủi ro khi xuất hiện sẽ tác động lên nguồn lực của doanh nghiệp. Nói cách khác nguôn lực của doanh nghiệp là dối tượng chịu rủi ro.

Phân theo đối tượng chịu rủi ro thì sẽ có một sô loại rủi ro sau: Rủi ro nhân lực: nhân lực là nguồn quan trọng nhất của doanh nghiệp. đồng thời cũng là nguồn lực bị tác động của rủi ro nhiều nhất. Trong quá trình tác động qua lại đó, con người vừa là tác nhân làm cho các biến cố tiềm ân trở thành hiện thực vừa là đối tượng chịu tác động của các rủi ro tiêm ân đó. Rui ro tài sản: tài sản của doanh nghiệp cũng là một đối trượng phô biến của rủi ro.

Tài sản của doanh nghiệp có thê là tài sản hữu hình (nhà cửa , máy móc, hàng hóa.), có thê là tìa sản vô hình ( danh tiếng, thương hiệu, sở hữu trí tuệ.) hay tài sản tài chính (tiền mặt, cô phiếu, các khoản cho vay ,. Rủi ro trách nhiệm pháp lý: là rủi ro mà khi xảy ra chúng có thê gây ra những tôn thất về trách nhiệm pháp lý đã được quy định bởi hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia. Các rủi ro pháp lý chứa đựng những rủi ro về tài sản, tuy nhiên những rủi ro pháp lý là những rủi ro thuân túy. Phân loại theo khả năng giảm tốn thất: Theo phân thức này có thê chia rủi ro thành hai loại: rủi ro phân tán và rủi ro không thê phân tán.

Rủi ro có thê phân tán: là rủi ro có thê giảm bớt tôn thất thông qua những thỏa hiệp đóng góp như tài sản, tiên bạc và chia sẻ rủi ro. Rủi ro không thẻ phân tán: là rủi ro mà những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tôn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung. Núi ro theo chiêu đọc và rui ro theo chiêu ngang: Rui ro theo chiều đọc là rủi ro theo chiều chức năng chuyên môn truyền thống của doanh nghiệp. Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như: Nhân sự, tài chính, nghiên cứu phát triển.

Theo các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp bao gồm: Trong các giai đoạn phát trién cua doang nghiệp đều xuất hiện các rủi ro khác nhau mà doanh nghiệp phải nhận dạng như: rủi ro trong giai đoạn khởi sự: rủi ro trong giai đoạn phát triển; rủi ro trong giai đoạn trưởng: rủi ro trong giai đoạn suy vong 1. Quán trị rủi ro trong doanh nghiệp 1. Khai nigm cong tac quan trị rủi ro Theo PSG.TS Nguyén Quang Thu (2008), Quan tri rủi ro và Bảo hiém trong doanh nghiệp, Nhà xuất bản Thống kê, '*Quản trị rủi ro là sự nhận dạng, đo lường và kiêm soát các loại rủi ro có thê đe dọa các loại tài sản và thu nhập từ các dịch vụ chính hay từ các hoạt động sản xuất kinh doanh chính của một ngành kinh doanh hay của một doanh nghiệp sản xuất.TS Đoàn Thị Hồng Vân (2013), Quản trị rủi ro vào khủng hoảng, Nhà xuất bản Lao động Xã hội, “Quản trị rủi ro là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện, liên tục và có hệ thống nhăm nhận dạng. kiêm soát, phòng ngừa và giảm thiêu những tôn thất, mất mát, những ảnh hưởng bắt lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biến rủi ro thành những cơ hội thành công ” Từ những quan điểm trên, trong bài khóa luận này thì khái niệm về quản trị rủi ro tiếp cận theo PGS.