Chương I1: Một số lý luận cơ bản về rủi ro và quản trị rủi ro của doanh nghiệp Chương 2: Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại Công ty TNHH lương thực Long Vũ Chương 3: Đề xuất và kiến nghị hoàn thiện công tác quản trị rủi ro Công ty TNHH lương thực Long Vũ CHUONG 1: MOT SO LY LUAN CO BAN VE RUI RO VA QUAN TRI RUI RO TRONG DOANH NGHIEP 1. Một số khái niệm liên quan 1. Rủi ro tronø doanh nghiệp 1. Khai niém và đặc trưng của rủi ro Khai niém vé rui ro Rủi ro được coi là một trong những thuật ngữ được dùng phô biến, luôn gắn liền với cuộc sông hàng ngày và chi phôi cuộc sông của con người.
- _ Trường phái truyền thống nhận định răng: “Rzi ro được xem là sự không may man, su ton thất mắt mát, nguy hiểm. Nó được xem là điều không lành, điều không tốt, bat ngờ xảy đên ”. Sự may rủi này thường được con người cho là khách quan, nằm ngoài đự kiến của con người. Đối với các doanh nghiệp.
rủi ro có thê được hiểu là những bắt trắc ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình kinh doanh, sản xuất, tác động xấu đến sự tôn tại và phát triên. Làm cho doanh nghiệp khó có thê khăng định vị thế, thương hiệu của mình trên thị trường cạnh tranh. Những rủi ro này có thê gây lên sự tôn thất về tài sản, nguồn vốn, hoặc doanh thu của doanh nghiệp. - — Theo trường phái hiện đại: “Rửi ro là sự không chắc chắn về tôn that.
Theo trường phái này thì rủi ro là những sự bất trắc có thê đo lường được, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực. Rủi ro có thê mang đến những tôn thất cho con người, tô chức, doanh nghiệp nhưng cũng có thê mang đến những lợi ích, cơ hội. Vi vậy, doanh nghiệp nên chủ động trong hoạt động sản xuất kinh doanh đề có thê làm giảm xác suất thiệt hại do rủi ro gây ra, tăng xác xuất thành công và giúp đoanh nghiệp đễ đàng kiểm soát mức độ rủi ro có thê xảy ra. Từ những quan điêm, cách tiếp cận khác nhau trên về rủi ro, có thé hiéu: “Rui ro là một biên cô không chăc chăn xảy ra, mà nêu xay ra thì sẽ gay ton that cho con người hoặc fổ chức ”.
TS Trần Hùng (2017)). Khải niệm về rủi ro trong kinh doanh Theo PGS.TS Trần Hùng (2017), Giáo trình quản trị rủi ro, Đại học Thương Mại, Nhà xuat ban Ha Noi cho rang: “Rui ro trong kinh doanh là sự bất định của một sự kiện hay điều kiện, hoặc của một tình huồng kinh doanh mà nếu xảy ra sẽ tác động đến việc đạt mục đích kinh doanh của cá nhân tô chức, có thê cản trở việc thực hiện các mục đích kinh doanh của doanh nghiệp hoặc sẽ gây ra một kết kết cục không mong đợi, thậm chí đi ngược lại với mục đích kinh doanh của tô chức hay cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh”’. Như vậy, rủi ro trong kinh doanh là những sự kiện khách quan bên ngoài chủ thê kinh doanh gây khó khăn trở ngại cho chủ thê trong quá trình thực hiện mục tiêu kinh doanh, tàn phá các thành quả đang có, bắt buộc các chủ thê phải chỉ nhiều hơn về nhân lực, tài lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triên của mình. Rủi ro vừa mang đến cơ hội cũng như tạo ra những thách thức cho doanh nghiệp.
Nếu doanh nghiệp nhận dạng, phân tích rủi ro một cách kịp thời và chính xác, doanh nghiệp có thê tránh được những tôn thất do rủi ro mang lại và còn có thê năm bắt được những cơ hội mà rủi ro đem lại Đặc điểm của rủi ro Khi nói đến rủi ro, chúng ta thường nói đến hai đặc trưng cơ bản của chúng, đó là: tần suất rủi ro và biên độ rủi ro. Tần suất rủi ro là đặc trưng nói lên tính phô biến hay mức độ thường xuyên của một biến có rủi ro. Tần suất rủi ro biều hiện số lần xuất hiện rủi ro trong một khoảng thời gian hay trong tông số lần quan sát sự kiện Biên độ rủi ro (hay độ lớn của rủi ro) là đặc trưng thê hiện mức độ tốn thất mà rủi ro có thê gây ra nếu nó xảy ra. Biên độ rủi ro thê hiện tính chất nguy hiểm, mức độ thiệt hại tác động tới chủ thê.
Biên độ rủi ro thê hiện hậu quả hay tôn thất rủi ro gây ra. Phan loai rui ro Tuỷ thuộc vào các tiêu thức phân loại khác nhau, rủi ro được phân loại khác nhau. Có các tiêu thức phân loại khác nhau: Theo nguyên nhân gây ra rủi ro bao gồm: Rủi ro sự có và rủi ro cơ hội Rui ro sự có: là rủi ro gắn liền với sự có ngoài dự kiến, đây là những rủi ro khách quan khó tránh khỏi (thường gắn liền với các yếu tố bên ngoài). Rủi ro sự có thường có hậu quả khó lường, rất nghiêm trọng, có ảnh hưởng tới cộng đồng và toàn xã hội.
Hầu hết các rủi ro sự cô để xuất phát từ các yêu tố kinh tế, chính trị xã hôi, tự nhiên. Tuy nhiên chất lượng của khâu nghiên cứu môi trường. xác định quy luật của các yếu tố khách quan sẽ góp phân không nhỏ vào việc hạn chê các rủi ro sự cô. Rui ro cơ hội: là rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của chủ thê.
Nêu xét theo quy trình ra quyết định thì rủi ro cơ hội bao gồm: Rủi ro liên qua đến giai đoạn trước khi quyết định (liên quan đến thu thập và xử lý thông tin lựa chọn ra cách thức ra quyết định). Rủi ro trong quá trình ra quyết định (rủi ro khi chọn quyết định này mà không chọn quyết định khác), Rủi ro trong quá trình sau khi ra quyết định (sự tương hợp giữa kết quả thu được với dự kiến ban đầu). Theo kết quả/hậu quả thu nhận được: Theo tiêu thức này rủi ro được phân thành hai loại: rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán. Rủi ro thuần tuý: là rủi ro mang tính khách quan, không phụ thuộc vào ý chí chủ quan của chủ đầu tư, rủi ro này thường chỉ mang lại những thiệt hại cho các phương án đầu tư.
Rủi ro suy đoán: là rủi ro gắn liên với khả năng thành bại trong hoạt động đầu tư, kinh doanh và đầu cơ. Rủi ro suy đoán vừa có khả năng có lợi vừa có khả năng tôn thất. Theo nguôn gốc cua rui ro Tất cả các rủi ro đều xuất phát từ các yêu tô môi trường, các yếu tố này lại rat da dang. phức tạp, lại phụ thuộc lẫn nhau.
Điều này làm cho việc nhận dạng biến cô rủi ro càng thêm khó khan. Căn cứ vào nguồn góc của rủi ro có thê phân thành các loại rủi ro sau đây: Rủi ro chính trị, Rủi ro kinh tế, Rủi ro pháp lý, Rủi ro văn hóa, Rủi ro xã hội, Rủi ro công nghệ, Rủi ro thiên nhiên, rủi ro khách hàng, nhà cung câp,. Theo đổi tượng chịu rủi ro Các rủi ro khi xuất hiện sẽ tác động lên nguồn lực của doanh nghiệp. Nói cách khác nguôn lực của doanh nghiệp là dối tượng chịu rủi ro.
Phân theo đối tượng chịu rủi ro thì sẽ có một sô loại rủi ro sau: Rủi ro nhân lực: nhân lực là nguồn quan trọng nhất của doanh nghiệp. đồng thời cũng là nguồn lực bị tác động của rủi ro nhiều nhất. Trong quá trình tác động qua lại đó, con người vừa là tác nhân làm cho các biến cố tiềm ân trở thành hiện thực vừa là đối tượng chịu tác động của các rủi ro tiêm ân đó. Rui ro tài sản: tài sản của doanh nghiệp cũng là một đối trượng phô biến của rủi ro.
Tài sản của doanh nghiệp có thê là tài sản hữu hình (nhà cửa , máy móc, hàng hóa.), có thê là tìa sản vô hình ( danh tiếng, thương hiệu, sở hữu trí tuệ.) hay tài sản tài chính (tiền mặt, cô phiếu, các khoản cho vay ,. Rủi ro trách nhiệm pháp lý: là rủi ro mà khi xảy ra chúng có thê gây ra những tôn thất về trách nhiệm pháp lý đã được quy định bởi hệ thống pháp luật của mỗi quốc gia. Các rủi ro pháp lý chứa đựng những rủi ro về tài sản, tuy nhiên những rủi ro pháp lý là những rủi ro thuân túy. Phân loại theo khả năng giảm tốn thất: Theo phân thức này có thê chia rủi ro thành hai loại: rủi ro phân tán và rủi ro không thê phân tán.
Rủi ro có thê phân tán: là rủi ro có thê giảm bớt tôn thất thông qua những thỏa hiệp đóng góp như tài sản, tiên bạc và chia sẻ rủi ro. Rủi ro không thẻ phân tán: là rủi ro mà những thỏa hiệp đóng góp về tiền bạc hay tài sản không có tác dụng gì đến việc giảm bớt tôn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng góp chung. Núi ro theo chiêu đọc và rui ro theo chiêu ngang: Rui ro theo chiều đọc là rủi ro theo chiều chức năng chuyên môn truyền thống của doanh nghiệp. Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như: Nhân sự, tài chính, nghiên cứu phát triển.
Theo các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp bao gồm: Trong các giai đoạn phát trién cua doang nghiệp đều xuất hiện các rủi ro khác nhau mà doanh nghiệp phải nhận dạng như: rủi ro trong giai đoạn khởi sự: rủi ro trong giai đoạn phát triển; rủi ro trong giai đoạn trưởng: rủi ro trong giai đoạn suy vong 1. Quán trị rủi ro trong doanh nghiệp 1. Khai nigm cong tac quan trị rủi ro Theo PSG.TS Nguyén Quang Thu (2008), Quan tri rủi ro và Bảo hiém trong doanh nghiệp, Nhà xuất bản Thống kê, '*Quản trị rủi ro là sự nhận dạng, đo lường và kiêm soát các loại rủi ro có thê đe dọa các loại tài sản và thu nhập từ các dịch vụ chính hay từ các hoạt động sản xuất kinh doanh chính của một ngành kinh doanh hay của một doanh nghiệp sản xuất.TS Đoàn Thị Hồng Vân (2013), Quản trị rủi ro vào khủng hoảng, Nhà xuất bản Lao động Xã hội, “Quản trị rủi ro là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện, liên tục và có hệ thống nhăm nhận dạng. kiêm soát, phòng ngừa và giảm thiêu những tôn thất, mất mát, những ảnh hưởng bắt lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biến rủi ro thành những cơ hội thành công ” Từ những quan điểm trên, trong bài khóa luận này thì khái niệm về quản trị rủi ro tiếp cận theo PGS.