phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 3 chƣơng, 10 tiết. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận hệ thống pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã Chƣơng 2: Thực trạng áp dụng pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã tại Thành phố Vinh Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1. CỞ SỞ LÝ LUẬN HỆ THỐNG PHÁP LUẬT VỀ CÁN BỘ CÔNG CHỨC CẤP XÃ 1.
Khái niệm, đặc điểm, vị trí vai trò của cán bộ, công chức cấp xã, phƣờng, thị trấn 1. Khái niệm cán bộ Khái niệm "Cán bộ" hiện nay đƣợc hiểu chủ yếu ở hai phƣợng diện đó là phƣơng diện ngôn ngữ và phƣơng diện pháp lý. Theo Từ điển tiếng Việt thì khái niệm cán bộ đƣợc hiểu: "Cán bộ là người làm công tác nghiệp vụ chuyên môn trong cơ quan nhà nước, đảng và đoàn thể". Ở phƣơng diện pháp lý quy định tại Khoản, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức 2008: ''Cán bộ là công dân Việt Nam, được bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, ở tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh), ở huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là cấp huyện), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước”[31].
Nhƣ vậy, theo quy định hiện nay thì cán bộ gắn với cơ chế bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ, chức danh theo nhiệm kỳ. Những ngƣời đủ các tiêu chí chung của CBCC mà đƣợc tuyển vào làm việc trong các cơ quan của Đảng, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội thông qua bầu cử, phê chuẩn, bổ nhiệm giữ chức vụ chức danh theo nhiệm kỳ thì đƣợc xác định là cán bộ. Khái niệm công chức Theo khoản 2, Điều 4 của Luật Cán bộ, công chức 2008 thì: "Công chức là công dân Việt Nam, được tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội Nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an Nhân 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp và trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội (sau đây gọi chung là đơn vị sự nghiệp công lập), trong biên chế và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước; đối với công chức trong bộ máy lãnh đạo, quản lý của đơn vị sự nghiệp công lập thì lương được bảo đảm từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật"[31]. Nhƣ vậy, có thể thấy công chức có những đặc trƣng sau: Là công dân của quốc gia đó; đƣợc tuyển dụng vào làm việc trong các cơ quan HCNN; hƣởng lƣơng từ ngân sách nhà nƣớc; đƣợc xếp vào ngạch; quản lý thống nhất và đƣợc điều chỉnh bằng những quy định của pháp luật; Thừa hành các quyền lực do nhà nƣớc giao cho, chấp hành các công vụ của nhà nƣớc và quản lý nhà nƣớc.
Khái niệm cán bộ, công chức cấp xã Hiện nay khái niệm CBCC cấp xã đƣợc hiểu theo quy định tại Khoản 3, Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008: ''Cán bộ xã, phƣờng, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) là công dân Việt Nam, đƣợc bầu cử giữ chức vụ theo nhiệm kỳ trong Thƣờng trực HĐND, UBND, Bí thƣ, Phó Bí thƣ Đảng uỷ, ngƣời đứng đầu tổ chức chính trị - xã hội" [31]. Các chức vụ chức danh của CBCC cấp xã được quy định tại Điều 61, chương V, Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định: Chức vụ, chức danh CBCC cấp xã [31]: * Cán bộ cấp xã bao gồm những đối tượng sau: - Bí thƣ, Phó Bí thƣ Đảng ủy; - Chủ tịch, Phó Chủ tịch Hội đồng nhân dân; - Chủ tịch, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân; - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; - Bí thƣ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam; * Công chức cấp xã Đây là nhóm ngƣời đƣợc tuyển dụng, giao một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc UBND cấp xã. Công chức cấp xã đảm nhận các chức danh chuyên môn sau: + Trƣởng Công an + Chỉ huy trƣởng Quân sự + Văn phòng - thống kê + Địa chính - xây dựng - đô thị và môi trƣờng (đối với phƣờng, thị trấn) hoặc địa chính - nông nghiệp - xây dựng và môi trƣờng (đối với xã). + Tài chính - kế toán + Tƣ pháp - hộ tịch + Văn hóa - xã hội Trong điều kiện hiện nay, cấp cơ sở còn có một lực lƣợng lao động đặc biệt.
Đó là những ''công chức tăng cƣờng” của các cấp cao hơn đƣợc đƣa về làm việc tại cơ sở. Đặc điểm của cán bộ, công chức cấp xã Cán bộ, công chức cấp xã là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ, công chức nhà nƣớc, cũng đƣợc hình thành từ việc bầu cử và tuyển dụng nên cũng mang đặc điểm giống với đội ngũ cán bộ, công chức nói chung. Tuy nhiên do xuất phát là lực lƣợng đặc thù riêng nên đội ngũ cán bộ, công chức xã có một số đặc biệt khác biệt nhƣ sau: Một là, đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã có số lƣợng lớn, đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, triển khai thực hiện thắng lợi các chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, các chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc. Hai là, nguồn hình thành đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã rất đa dạng, một số cán bộ đƣợc bầu cử nhƣ tổ chức Đảng, đoàn thể Công chức cấp xã do cấp huyện quản lý, chủ yếu là ngƣời dân địa phƣơng nên trong cách thức xử 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lý công việc, giải quyết những mâu thuẫn trong nhân dân linh hoạt và hiệu quả.
Ba là, cán bộ, công chức cấp xã thƣờng xuyên biến động, thay đổi vị trí công tác do yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị tại địa phƣơng, trình độ chuyên môn của cán bộ, công chức cấp xã không đồng đều. Vị trí, vai trò của cán bộ, công chức cấp xã Cấp xã là một đơn vị cấp hành chính cuối cùng trong bốn cấp của hệ thống quản lý hành chính, đây cũng là cấp hành chính cấp thấp nhất theo sự phân cấp quản lý nhƣng giữ vai trò quan trọng trong công tác quản lý, điều hành địa phƣơng cơ sở. Do đó, cán bộ, công chức cấp xã là một bộ phận không thể thiếu trong đội ngũ CBCC. CBCC cấp xã luôn phát huy những vai trò của mình trong đời sống chính trị - xã hội của đất nƣớc, của các địa phƣơng.
Có thể đánh giá vị trí, vai trò của CBCC cấp xã trên một số khía cạnh sau: - Đội ngũ CBCC cấp xã là ngƣời giữ vai trò quyết định trong việc hiện thực hoá sự lãnh đạo và quản lý của Đảng và Nhà nƣớc về mọi mặt của đời sống KT - XH ở cơ sở. - Đội ngũ CBCC cấp xã là ngƣời giữ vai trò quyết định trong việc quán triệt, tổ chức thực hiện mọi quyết định của cấp ủy cấp trên, cấp ủy cùng cấp và mọi chủ trƣơng, kế hoạch, sự chỉ đạo của chính quyền cấp trên, cũng nhƣ mọi chƣơng trình, kế hoạch của chính quyền xã, thị trấn. - Cán bộ xã là cầu nối quan trọng nhất giữa Đảng, Nhà nƣớc với nhân dân.CBCC cấp xã là những ngƣời trực tiếp đem chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành; đồng thời nắm bắt tình hình triển khai thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc phản ánh cho Đảng và Nhà nƣớc để có sự điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung cho đúng và phù hợp với thực tiễn. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - CBCC cấp xã thực hiện quan hệ công tác không chỉ với tƣ cách là ngƣời thực thi quyền lực nhà nƣớc mà còn là ngƣời trong mối quan hệ gia tộc và xóm làng lâu đời.
Là ngƣời trực tiếp hàng ngày giải quyết các vấn đề liên quan đến lợi ích thiết thực của đời sống của nhân dân, cán bộ, công chức cấp xã phải thực thi đúng chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nƣớc; mặt khác, phải thấu tình đạt lý trong quan hệ xóm làng. - Đội ngũ CBCC cấp xã giữ vai trò quyết định trong việc xây dựng và thúc đẩy phong trào cách mạng của quần chúng ở cơ sở. - Đội ngũ CBCC cấp xã có vai trò hết sức quan trọng trong xây dựng và hoàn thiện bộ máy chính quyền cơ sở, trong hoạt động thi hành nhiệm vụ công vụ. Nhận thức chung về pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã 1.1 Khái niệm pháp luật về cán bộ, công chức cấp xã Pháp luật về CBCC cấp xã là một bộ phận cấu thành nên chế định về CBCC Nhà nƣớc do ngành luật hành chỉnh.
Bao gồm tổng thể các quy phạm pháp luật do cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong trong quá trình công vụ và thiết lập đội ngũ CBCC cấp xã. Hay nói cách khác, pháp luật về CBCC cấp xã là một lĩnh vực pháp luật bao gồm hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật nhằm điều chỉnh mọi mặt về CBCC cấp xã và chế độ công vụ đối với họ. Tóm lại, khái niệm pháp luật về CBCC có thể đƣợc hiểu nhƣ sau: "Pháp luật về CBCC là tổng thể các QPPL do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới hình thức văn bản quy phạm pháp luật theo trình tự thủ tục luật định, nhằm điều chỉnh các quan hệ về công vụ trong quá trình thiết lập chức vụ cán bộ, chức danh công chức và quy định những nguyên tắc cơ bản của chế độ công vụ và trật tự hoạt động công vụ. Quy định các quyền và nghĩa vụ của CBCC cấp xã trong quá trình thực thi công vụ, nhiệm vụ… của mình".
12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.