Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu những vấn đề liên quan đến nội dung luận án Chương 2: Cơ sở khoa học của việc hoàn thiện pháp luật về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nƣớc ngoài Chương 3: Thực trạng pháp luật về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nƣớc ngoài Chương 4: Quan điểm, phƣơng hƣớng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về công nhận và cho thi hành tại Việt Nam bản án, quyết định dân sự của Tòa án nƣớc ngoài 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN NỘI DUNG LUẬN ÁN 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của Tòa án nước ngoài không phải là vấn đề khoa học pháp lý mới trên thế giới. Vấn đề này đã được nhiều học giả nghiên cứu ở những góc độ, cách tiếp cận, mục đích nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu khác nhau từ đó có những quan điểm, kết quả nghiên cứu khác nhau. Đến thời điểm hiện tại, có rất nhiều công trình nghiên cứu ở nhiều hình thức như giáo trình, sách chuyên khảo, tài liệu tham khảo, bài báo khoa học,. đã được công bố trên thế giới có đề cập đến vấn đề mà luận án nghiên cứu.
Trong phạm vi luận án, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu các công trình đã công bố bằng tiếng Anh. Những công trình tiêu biểu có thể xem xét là: - Eugene F. Scoles, Peter Hay, Patrick J. Đây là công trình nghiên cứu về Tư pháp quốc tế dưới hình thức sách chuyên khảo của các giáo sư luật Hoa Kỳ biên soạn.
Công trình cũng tập trung nghiên cứu các vấn đề liên quan đến giải quyết xung đột pháp luật trong các lĩnh vực quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài. Vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định nước ngoài được đề cập tại Chương 24 (Chapter 24 “Recognition and Enforcement of Foreign Judgements and Decrees”). Công trình đã phân tích các học thuyết về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định nước ngoài tại Hoa Kỳ như học thuyết Hilton (Hilton Doctrine), quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về công nhận và cho thi hành bản án, quyết định nước ngoài của Hoa Kỳ, thủ tục công nhận và cho thi hành theo pháp luật Hoa Kỳ bao gồm thủ tục đăng ký hoặc thủ tục rút gọn. Công trình đã phân biệt tương đối cụ thể 02 loại thủ tục: thủ tục công nhận và cho thi hành đối với bản án, quyết định dân sự có tính chất tài sản, phát sinh yêu cầu công nhận và cho thi hành và quyết định dân sự không có tính chất tài sản, chỉ phát sinh yêu cầu công nhận.
Những kết quả nghiên cứu của công trình đã cung cấp các kiến thức liên quan đến pháp luật Hoa Kỳ về vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của nước ngoài và có giá trị tham khảo nhất định trong quá trình tác giả nghiên cứu các vấn đề liên quan đến pháp luật Việt Nam. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đây là công trình nghiên cứu dưới hình thức sách chuyên khảo, chủ yếu do các giáo sư của Đại học Cambridge biên soạn. Nội dung chính của công trình tập trung vào vấn đề giải quyết xung đột pháp luật trong các lĩnh vực quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài.
Vấn đề công nhận và cho thi hành được trình bày tại Phần II “Jurisdiction and foreign judgments”, Mục 9 “Foreign judgments” và đã giải quyết một số vấn đề lý luận cơ bản như lịch sử hình thành và phát triển của pháp luật về công nhận và cho thi hành tại các nước châu Âu, các học thuyết nổi tiếng về công nhận và cho thi hành, khái niệm bản án, quyết định dân sự của nước ngoài, phân loại bản án, quyết định dân sự có tính chất tài sản và bản án, quyết định dân sự không có tính chất tài sản, điều kiện công nhận và cho thi hành, … Vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự nước ngoài theo Công ước Brussels ngày 27/12/1968 về thẩm quyền của Tòa án trong việc giải quyết các vụ việc dân sự và thương mại và thi hành phán quyết của tòa án về vấn đề dân sự, thương mại (còn gọi là Công ước Brussels ngày 27/12/1968), Công ước Lugano ngày 16/12/1988 về thẩm quyền của Tòa án trong việc giải quyết các vụ việc dân sự và thương mại và thi hành phán quyết của tòa án về vấn đề dân sự, thương mại (còn gọi là Công ước Lugano ngày 16/12/1988) đã được đề cập chi tiết. Công trình cũng đã phân tích thủ tục đăng ký bản án theo quy định của pháp luật Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ailen. Đặc biệt, công trình đã tập trung phân tích vấn đề thẩm quyền của Tòa án nước ngoài đã tuyên ra bản án, quyết định dân sự trong quá trình xem xét công nhận và cho thi hành bản án, quyết định này. Những kết quả nghiên cứu này có giá trị lớn về mặt lý luận, làm sáng tỏ một số vấn đề có liên quan đến lĩnh vực luận án nghiên cứu.
Đây cũng là công trình nghiên cứu về vấn đề giải quyết xung đột pháp luật dưới hình thức sách chuyên khảo của các giáo sư Đại học Oxford. Trong nội dung tài liệu vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của nước ngoài được trình bày tại Mục 4 “Recognition and Enforcement of Foreign Judgements”. Nội dung nghiên cứu của phần này tập trung vào các quy định của Công ước Brussels ngày 27/12/1968, Công ước Lugano ngày 16/12/1988, Luật số 44/2001 ngày 22/12/2000 của EU quy định về thẩm quyền giải quyết và vấn đề công nhận, cho thi hành phán quyết về dân sự, thương mại của tòa án (còn gọi là Quy tắc Brussels 2001) về vấn đề công nhận và 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cho thi hành bản án, quyết định dân sự nước ngoài. Bên cạnh đó, công trình cũng đã phân tích một số vấn đề có liên quan như khái niệm bản án, quyết định dân sự của nước ngoài, thủ tục thi hành trong pháp luật của một số nước, vùng lãnh thổ thuộc hệ thống Common Law như Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ailen, Australia, Gibraltar, … Công trình cũng đã tập trung làm rõ hai loại thủ tục: thủ tục công nhận và cho thi hành đối với những bản án, quyết định dân sự có tính chất tài sản và thủ tục công nhận đối với những quyết định dân sự không có tính chất tài sản.
Kết quả nghiên cứu cho thấy pháp luật của EU chỉ quy định những nguyên tắc chung, còn các trình tự, thủ tục cụ thể sẽ áp dụng pháp luật quốc gia nơi có yêu cầu công nhận và cho thi hành. - Geert Van Calster (2013), European Private International Law, Hart Publishing (Second edition), Oxford [113]. Đây là công trình nghiên cứu dưới hình thức giáo trình do các giáo sư của Đại học Oxford biên soạn. Nội dung nghiên cứu chính của giáo trình là vấn đề xác định luật áp dụng điều chỉnh các quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài theo quy định của pháp luật EU trong Quy tắc Brussels 2001, Quy tắc Rome 2007 (Rome I Regulation), Quy tắc Rome 2008 (Rome II Regulation).
Vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của nước ngoài được trình bày tại Phần II “Civil Jurisdiction and Judgements”, Mục 10 “Recognition and enforcement of judgments” và Mục 11 “Enforcement procedure”. Tại phần này các tác giả đã tập trung phân tích các quy định của Công ước Brussels ngày 27/12/1968, Công ước Lugano ngày 16/12/1988, Quy tắc Brussels 2001 về vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự nước ngoài cũng như bình luận một số án lệ điển hình của Tòa án châu Âu vận dụng các quy định của các Công ước nói trên trong thực tiễn. Nhìn chung, vì được biên soạn dưới hình thức giáo trình nên tài liệu này không đi sâu phân tích các vấn đề lý luận có liên quan đến công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của nước ngoài. Đây là công trình nghiên cứu của giáo sư Đại học Thượng Hải biên soạn nhằm so sánh vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự và thương mại của CHND Trung Hoa so với pháp luật Hoa Kỳ và pháp luật EU.
Công trình đã cung cấp nhiều kiến thức quan trọng của pháp luật Trung Quốc, pháp luật EU và pháp luật Hoa Kỳ về vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định dân sự của nước 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đặc biệt là vấn đề phạm vi bản án, quyết định dân sự nước ngoài được công nhận và cho thi hành theo pháp luật từng nước được nghiên cứu tương đối chi tiết. - Roy Goode, Herbert Kronke, Ewan McKendrick, Jeffrey Wool (2007), Transnational Commercial Law – Text, Cases, and Materials, Oxford University Press (First edition), Oxford [113]. Đây là sách chuyên khảo về Luật thương mại quốc tế do các giáo sư của Đại học Oxrord biên soạn.
Trong tài liệu, vấn đề công nhận và cho thi hành các bản án, quyết định trong lĩnh vực thương mại được đề cập tại Phần V “International Dispute Resolution”, Mục 16 “International Civil Procedure”, tiểu mục F “Recognition and Enforcement of Foreign Judgments”. Các tác giả đã phân tích rất chi tiết việc công nhận và cho thi hành phán quyết nước ngoài theo Quy tắc Brussels 2001 và Nghị định thư Las Lenas and Buenos Aires của Khối Mercosur (The Las Lenas and Buenos Aires Protocols). Bên cạnh đó, công trình cũng đã phân tích một số nội dung vấn đề liên quan đến công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài theo Công ước New York 1958 của Liên hiệp quốc về công nhận và cho thi hành phán quyết của Trọng tài nước ngoài. Nhìn chung, tài liệu cung cấp nhiều nội dung liên quan đến việc công nhận và cho thi hành phán quyết nước ngoài trong lĩnh vực thương mại theo các văn bản pháp luật của EU cũng như một số công ước quốc tế đa phương liên quan đến mua bán hàng hóa quốc tế.
Những công trình nghiên cứu về Tư pháp quốc tế của các tác giả nước ngoài đã được dịch sang tiếng Việt cũng có giá trị tham khảo quan trọng đối với vấn đề luận án nghiên cứu. Tiêu biểu có thể xem xét các công trình nghiên cứu như sau: - Michel Fromont (2006), Các hệ thống pháp luật cơ bản trên thế giới, Nhà xuất bản Tư pháp, Hà Nội [42].