Chương 1: Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng phân tích tài chính tại Công ty TNHH Tâm Châu. Chương 3: Hoàn thiện phân tích tài chính tại Công ty TNHH Tâm Châu. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1.
Vị trí, vai trò của quản lý tài chính trong một doanh nghiệp 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp ‘‘Tài chính doanh nghiệp được hiểu là các mối quan hệ về mặt giá trị được biểu hiện bằng tiền trong lòng một doanh nghiệp và giữa nó với các chủ thể có liên quan ở bên ngoài mà trên cơ sở đó giá trị của doanh nghiệp được tạo lập”. Nội dung của những quan hệ kinh tế thuộc phạm vi tài chính doanh nghiệp * Quan hệ giữa doanh nghiệp với Nhà nước: Đây là mối quan hệ phát sinh khi doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế đối với Nhà nƣớc, khi Nhà nƣớc góp vốn vào doanh nghiệp. * Quan hệ giữa doanh nghiệp với thị trường tài chính: Quan hệ này thể hiện thông qua việc doanh nghiệp tìm kiếm các nguồn tài trợ.
Trên thị trƣờng tài chính doanh nghiệp có thể vay ngắn hạn để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn, có thể phát hành cổ phiếu và trái phiếu để đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn. Ngƣợc lại, doanh nghiệp cũng có thể gửi tiền vào ngân hàng, đầu tƣ chứng khoán bằng số tiền tạm thời chƣa sử dụng. * Quan hệ giữa doanh nghiệp với các thị trường khác: Trong nền kinh tế doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với các doanh nghiệp khác trên thị trƣờng hàng hóa, dịch vụ và thị trƣờng sức lao động. Đây là những thị trƣờng mà tại đó doanh nghiệp tiến hành mua sắm máy móc thiết bị, nhà xƣởng, tìm kiếm lao động… Điều quan trọng là thông qua thị trƣờng, doanh nghiệp có thể xác định nhu cầu hàng hóa và dịch vụ cần thiết cung ứng.
Trên cơ sở đó, doanh nghiệp hoạch định ngân sách đầu tƣ, kế hoạch sản xuất, tiếp thị nhằm thỏa mãn nhu cầu thị trƣờng. * Quan hệ kinh tế trong nội bộ doanh nghiệp gồm: - Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với các phòng ban, phân xƣởng, tổ, đội sản xuất trong việc tạm ứng, thanh toán. 6 - Quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp và cán bộ công nhân viên trong quá trình phân phối thu nhập cho ngƣời lao động dƣới hình thức tiền lƣơng, tiền thƣởng, tiền phạt, lãi cổ phần,… - Quan hệ thanh toán, cấp phát và điều hòa vốn giữa các đơn vị trực thuộc trong nội bộ doanh nghiệp, với Tổng công ty. Giá trị của doanh nghiệp Giá trị của doanh nghiệp là sự hữu ích của doanh nghiệp đối với chủ sở hữu và xã hội.
Các hoạt động của doanh nghiệp để làm tăng giá trị của nó bao gồm: - Tìm kiếm, lựa chọn cơ hội kinh doanh và tổ chức huy động vốn. - Quản lý chi phí trong quá trình sản xuất kinh doanh, hạch toán chi phí và lợi nhuận. - Tổ chức phân phối lợi nhuận cho các chủ thể liên quan. Quản lý tài chính là việc sử dụng các thông tin phản ánh chính xác tình trạng tài chính của một doanh nghiệp để phân tích điểm mạnh, điểm yếu của nó và lập các kế hoạch kinh doanh, kế hoạch sử dụng nguồn tài chính, tài sản cố định và nhu cầu nhân sự trong tƣơng lai nhằm tăng lợi nhuận.
Vị trí, vai trò của quản lý tài chính doanh nghiệp Quản lý tài chính luôn giữ một vị trí trọng yếu trong hoạt động quản lý của doanh nghiệp, nó quyết định tính độc lập, sự thành bại của doanh nghiệp trong quá trình kinh doanh. Đặc biệt trong xu thế hội nhập khu vực và quốc tế, trong điều kiện cạnh tranh đang diễn ra, quản lý tài chính càng trở nên quan trọng. Mọi đối tƣợng liên kết, hợp tác với doanh nghiệp sẽ đƣợc hƣởng lợi nếu nhƣ quản lý tài chính của doanh nghiệp có hiệu quả, ngƣợc lại họ sẽ bị thua thiệt khi quản lý tài chính kém hiệu quả. Quản lý tài chính phục vụ mục tiêu của doanh nghiệp, mục tiêu của doanh nghiệp đó chính là tối đa hóa giá trị của doanh nghiệp.
Quản lý tài chính là một hoạt động có mối liên hệ chặt chẽ với mọi hoạt động khác của doanh nghiệp. Quản lý tài chính tốt có thể khắc phục đƣợc mọi 7 khuyết điểm trong các lĩnh vực khác. Một quyết định tài chính không đƣợc cân nhắc và hoạch định kỹ lƣỡng có thể gây nên tổn thất khôn lƣờng cho doanh nghiệp và cho nền kinh tế. Hơn nữa, do doanh nghiệp hoạt động trong một môi trƣờng nhất định nên các doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả sẽ góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển.
Bởi vậy, quản lý tài chính doanh nghiệp tốt có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính quốc gia. Phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái niệm và mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính có thể đƣợc định nghĩa nhƣ một tổng thể các phƣơng pháp cho phép đánh giá tình hình tài chính quá khứ và hiện tại, giúp cho việc ra quyết định quản trị và đánh giá doanh nghiệp một cách chính xác. Phân tích tài chính xuất hiện từ cuối thế kỷ 19, cho đến nay thì phân tích tài chính phát triển liên tục và nhanh chóng do nhiều nguyên nhân: - Nhu cầu quản lý doanh nghiệp tăng lên; - Sự phát triển của thị trƣờng tài chính; - Sự thành lập các tập đoàn quốc gia và đa quốc gia; - Sự ứng dụng rộng rãi của công nghệ thông tin, máy tính.
Hiện nay, hoạt động phân tích tài chính ngày càng trở nên cần thiết đối với các doanh nghiệp vì phân tích tài chính giúp cho doanh nghiệp có thể thấy đƣợc thế mạnh cũng nhƣ nhƣợc điểm của mình. Từ đó có những biện pháp phát huy sở trƣờng đồng thời tìm ra nguyên nhân của việc hoạt động chƣa hiệu quả để đƣa ra giải pháp cải tạo phù hợp. Phân tích tài chính không những là hoạt động thƣờng xuyên, liên tục mà còn phải kịp thời để Ban lãnh đạo có thể ra quyết định chính xác. Phân tích tài chính giúp ta đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp.
Những ngƣời sử dụng các báo cáo tài chính (BCTC) theo đuổi mục tiêu khác nhau nên việc phân tích tài chính cũng đƣợc tiến hành theo nhiều cách khác nhau cũng nhƣ thể hiện dƣới nhiều hình thức khác nhau. 8 Những ngƣời sử dụng khác nhau sẽ đƣa ra những quyết định theo những mục đích khác nhau. Phân tích tài chính của các nhóm sử dụng khác nhau sẽ phải đáp ứng các vấn đề chuyên môn của mỗi nhóm có quyền lợi trực tiếp hay gián tiếp của doanh nghiệp. Nhóm có quyền lợi trực tiếp * Phân tích tài chính đối với các nhà quản trị Các hoạt động nghiên cứu tài chính trong doanh nghiệp đƣợc gọi là phân tích tài chính nội bộ.
Khác với phân tích tài chính bên ngoài do các nhà phân tích ngoài doanh nghiệp tiến hành, các nhà phân tích tài chính trong doanh nghiệp có nhiều lợi thế để có thể phân tích tài chính tốt nhất. Phân tích tài chính doanh nghiệp có nhiều mục tiêu: - Tạo thành các chu kỳ đánh giá đều đặn về các hoạt động kinh doanh quá khứ, tiến hành cân đối tài chính, khả năng sinh lời, khả năng thanh toán, trả nợ, rủi ro tài chính doanh nghiệp. - Định hƣớng các quyết định của Ban lãnh đạo cũng nhƣ của Giám đốc tài chính: quyết định đầu tƣ, tài trợ, phân chia lợi nhuận, phân chia lợi tức cổ phần… - Là cơ sở thực hiện các dự báo tài chính: lập kế hoạch lợi nhuận, đầu tƣ, ngân sách tiền mặt… - Là công cụ để kiểm soát các hoạt động quản lý. Phân tích tài chính làm nổi bật tầm quan trọng của dự báo tài chính và là cơ sở cho các nhà quản trị làm sáng tỏ không chỉ chính sách tài chính nói riêng mà các chính sách của doanh nghiệp nói chung.
* Phân tích tài chính với các nhà đầu tư Các cổ đông – là cá nhân hoặc doanh nghiệp quan tâm trực tiếp đến tính toán giá trị của doanh nghiệp vì họ đã giao vốn cho doanh nghiệp và chịu rủi ro. Thu nhập của cổ đông là tiền chia lợi tức cổ phần và giá trị tăng thêm của vốn đầu tƣ. Hai yếu tố này chịu ảnh hƣởng bởi lợi nhuận kỳ vọng của doanh nghiệp. Trong thực tế, các nhà đầu tƣ thƣờng tiến hành đánh giá khả năng sinh lời của doanh nghiệp.
Các cổ đông cá nhân của các công ty lớn nói chung phải dựa vào các 9 nhà chuyên môn, các chuyên gia phân tích tài chính. Họ là những ngƣời chuyên nghiên cứu các thông tin kinh tế - tài chính, làm rõ triển vọng phát triển và đánh giá các cổ phiếu trên các thị trƣờng tài chính. Các chuyên gia phân tích tài chính sử dụng hai phƣơng pháp để đánh giá doanh nghiệp và ƣớc tính giá trị cổ phiếu là: - Phân tích dựa trên cơ sở nghiên cứu các báo cáo tài chính, khả năng sinh lời, rủi ro… sẽ đƣợc đề cập trong luận văn này. - Phân tích đồ thị dựa vào các đƣờng cong về diễn biến của giá.
Nhóm có quyền lợi gián tiếp * Phân tích tài chính với người cho vay Nếu phân tích tài chính đƣợc phát triển trong các ngân hàng khi ngân hàng muốn đảm bảo về khả năng hoàn trả nợ của khách hàng, thì phân tích tài chính cũng đƣợc các doanh nghiệp cho vay, ứng trƣớc hoặc bán chịu sử dụng. Phân tích tài chính đối với những khoản nợ dài hạn khác với khoản cho vay ngắn hạn: - Nếu là những khoản cho vay ngắn hạn, ngƣời cho vay đặc biệt quan tâm đến khả năng thanh toán của doanh nghiệp nghĩa là khả năng ứng phó của doanh nghiệp đối với các món nợ khi đến hạn trả. - Nếu những khoản cho vay dài hạn, ngƣời cho vay phải tin chắc rằng khả năng hoàn trả và khả năng sinh lời của doanh nghiệp mà việc hoàn trả vốn và lãi sẽ tùy thuộc vào khả năng sinh lời này. Kỹ thuật phân tích thay đổi theo bản chất và theo thời hạn của khoản vay, nhƣng dù cho đó là khoản vay dài hạn hay ngắn hạn thì ngƣời cho vay đều quan tâm đến cơ cấu tài chính biểu hiện mức độ mạo hiểm của doanh nghiệp đi vay.
Căn cứ để phân tích tài chính doanh nghiệp Các nguồn thông tin liên quan đến doanh nghiệp rất đa dạng. Một số thông tin là bắt buộc và công khai, một số khác chỉ dành cho cổ đông. Nhiều thông tin đƣợc các tổ chức tài chính hoặc các tờ báo kinh tế - tài chính công bố.