Đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy môn học kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại tại trường đại học luật hà nội

Đề tài nghiên cứu hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy môn kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại tại Đại học Luật Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Nhờ Chính
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Yến
• Trường học: Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Thương mại
• Đề tài: Hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Đại học Luật Hà Nội
• Loại tài liệu: đề tài nghiên cứu khoa học cấp trường
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. PHẦN MỘT: BÁO CÁO TỔNG HỢP ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ
• 1.1. MỞ ĐẦU
• 1.2. Tình cập thiết của việc nghiên cứu đề tài
• 1.3. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.4. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Mục đích, mục tiêu của đề tài
• 1.6. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Địa chỉ ứng dụng, tác động và lợi ích mang lại của kết quả nghiên cứu
• 1.8. Khái quát về giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội
• 1.8.1. Khái quát về giảng dạy kỹ năng trong trường đại học
• 1.8.2. Giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại và yêu cầu đặt ra đối với Trường Đại học Luật Hà Nội
• 1.8.3. Thực trạng giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội
• 1.9. Về môn học
• 1.9.1. Về nội dung giảng dạy môn học
• 1.9.2. Về học liệu của môn học
• 1.9.3. Về đội ngũ giảng viên và phương pháp giảng dạy môn học
• 1.9.4. Về hình thức kiểm tra đánh giá
• 1.10. Những nghịch nhằm hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy môn Kỹ năng giải quyết các tranh chấp thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội
• 1.10.1. Môn học Kỹ năng giải quyết các tranh chấp thương mại vẫn là môn học tự chọn, nhưng cần nâng cao chất lượng để thu hút sinh viên tự chọn
• 1.10.2. Cần in đổi, bổ sung nội dung giảng dạy môn học Kỹ năng giải quyết các tranh chấp thương mại cho hợp lý hơn. Cần xây dựng giáo trình Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại và bổ sung nguồn tài liệu tham khảo đối với môn học này để đáp ứng nhu cầu giảng dạy, học tập, nghiên cứu của người dạy và người học
• 1.10.3. Cần nâng cao năng lực giảng dạy cho đội ngũ giảng viên, kết hợp với việc mời những người làm thực tiễn giảng dạy, đổi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt là trong giờ thảo luận đối với môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp
• 1.10.4. Cần áp dụng linh hoạt các hình thức kiểm tra đánh giá để đáp ứng tốt yêu cầu của người học và đảm bảo tốt nhất hiệu quả của môn học Kỹ năng giải quyết các tranh chấp thương mại
• 2. PHẦN HAI: CÁC CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. CHUYÊN ĐỀ 1: KHÁI QUÁT VỀ GIẢNG DẠY KĨ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
• 2.1.1. Khái quát về giảng dạy kỹ năng trong trường đại học
• 2.1.2. Khái niệm, đặc điểm giảng dạy kỹ năng đối với sinh viên đại học
• 2.1.3. Vai trò của việc giảng dạy kỹ năng cho sinh viên trong trường đại học. Giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại và yêu cầu đặt ra đối với Trường Đại học Luật Hà Nội
• 2.2. CHUYÊN ĐỀ 2: THỰC TRẠNG GIẢNG DẠY KĨ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI VÀ MỘT SỐ CƠ SỞ ĐÀO TẠO LUẬT KHÁC - KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO
• 2.2.1. Thực trạng giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội
• 2.2.2. Thực trạng giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại một số cơ sở đào tạo luật khác
• 2.2.3. Một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội
• 2.3. CHUYÊN ĐỀ 3: XÂY DỰNG NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ KỸ NĂNG CHUNG VỀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI VÀ CÁCH THỨC TRIỂN KHAI
• 2.3.1. Kỹ năng gặp gỡ các bên và nghe các bên trình bày. Kỹ năng yêu cầu các bên cung cấp các chứng cứ, tài liệu liên quan đến vụ việc. Đối với tranh chấp hợp đồng
• 2.3.2. Đối với tranh chấp trong nội bộ doanh nghiệp
• 2.3.3. Kỹ năng tra cứu văn bản pháp luật liên quan, văn bản pháp luật trong nước
• 2.3.4. Điều ước quốc tế
• 2.3.5. Văn bản pháp luật nước ngoài
• 2.3.6. Kỹ năng xem xét, xác minh vụ việc
• 2.3.7. Đối với yêu cầu giải quyết tranh chấp trong nội bộ công ty
• 2.3.8. Đối với yêu cầu giải quyết tranh chấp thực hiện hợp đồng
• 2.3.9. Kỹ năng giải thích, thuyết phục, hướng dẫn các bên tự nguyện giải quyết tranh chấp
• 2.3.10. Các kỹ năng khác
• 2.3.11. Kế hoạch triển khai bài giảng và đề xuất kiểm tra, đánh giá
• 2.4. CHUYÊN ĐỀ 4: XÂY DỰNG NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ KỸ NĂNG ĐẶC THÙ TRONG GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BẰNG THƯƠNG LƯỢNG, HÒA GIẢI VÀ CÁCH THỨC TRIỂN KHAI
• 2.4.1. Những vấn đề pháp lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng thương lượng, hòa giải
• 2.4.2. Một số kỹ năng đặc thù khi giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng thương lượng
• 2.4.3. Kế hoạch triển khai bài giảng và đề xuất về kiểm tra, đánh giá
• 2.5. CHUYÊN ĐỀ 5: XÂY DỰNG NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ KỸ NĂNG ĐẶC THÙ CỦA GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BẰNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ CÁCH THỨC TRIỂN KHAI
• 2.5.1. Những hiện lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại
• 2.5.2. Một số kỹ năng đặc thù của giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng trọng tài thương mại
• 2.5.3. Kế hoạch triển khai bài giảng và đề xuất về kiểm tra, đánh giá
• 2.6. CHUYÊN ĐỀ 6: XÂY DỰNG NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ KỸ NĂNG ĐẶC THÙ CỦA GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BẰNG TÒA ÁN VÀ CÁCH THỨC TRIỂN KHAI
• 2.6.1. Những vấn đề pháp lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng tòa án
• 2.6.2. Một số kỹ năng đặc thù khi giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng tòa án
• 2.6.3. Vận dụng các kỹ năng đặc thù để giải quyết một số vụ tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng tòa án
• 2.6.4. Đề mục về kiểm tra, đánh giá
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại

Giảng dạy kỹ năng là một phần quan trọng trong chương trình đào tạo tại Đại học Luật Hà Nội. Môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại được thiết kế nhằm trang bị cho sinh viên những kỹ năng thực tiễn cần thiết để xử lý các vấn đề pháp lý trong lĩnh vực kinh doanh. Tuy nhiên, hiện tại, nội dung và phương pháp giảng dạy còn nhiều hạn chế, chủ yếu tập trung vào lý thuyết, thiếu tính ứng dụng thực tế. Việc hoàn thiện nội dung giảng dạy và phương pháp giảng dạy là cần thiết để nâng cao chất lượng đào tạo.

1.1. Thực trạng giảng dạy kỹ năng

Thực trạng giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp tại Đại học Luật Hà Nội cho thấy sự thiếu đồng nhất trong chương trình và phương pháp giảng dạy. Các bài giảng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm cá nhân của giảng viên, thiếu sự thống nhất và hệ thống. Điều này dẫn đến việc sinh viên khó tiếp cận và áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Cần có sự cải tiến trong việc xây dựng giáo trình và phương pháp giảng dạy để đáp ứng nhu cầu của người học.

1.2. Yêu cầu đối với giảng dạy kỹ năng

Yêu cầu đặt ra đối với việc giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại là phải kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Cần xây dựng các tình huống thực tế để sinh viên có thể rèn luyện kỹ năng. Đồng thời, việc đào tạo giảng viên cũng cần được chú trọng để đảm bảo chất lượng giảng dạy. Phương pháp giảng dạy cần linh hoạt, áp dụng các hình thức kiểm tra đánh giá phù hợp để đo lường hiệu quả học tập của sinh viên.

II. Nội dung và phương pháp giảng dạy

Nội dung giảng dạy môn Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại cần được cập nhật và bổ sung để phù hợp với thực tiễn. Hiện tại, chương trình học còn thiếu tính thống nhất và chưa đáp ứng được yêu cầu của người học. Việc xây dựng giáo trình chuyên sâu và bổ sung nguồn tài liệu tham khảo là cần thiết để nâng cao chất lượng giảng dạy. Đồng thời, phương pháp giảng dạy cần được đổi mới, áp dụng các phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, tình huống thực tế để tăng tính tương tác và hiệu quả học tập.

2.1. Xây dựng nội dung giảng dạy

Việc xây dựng nội dung giảng dạy cần dựa trên các tình huống thực tế trong lĩnh vực kinh doanh thương mại. Cần bổ sung các kiến thức về pháp lý trong kinh doanh, hợp đồng thương mại, và các phương thức giải quyết tranh chấp như thương lượng, hòa giải, trọng tài, và tòa án. Điều này giúp sinh viên có cái nhìn toàn diện và sâu sắc hơn về các vấn đề pháp lý trong kinh doanh.

2.2. Đổi mới phương pháp giảng dạy

Phương pháp giảng dạy cần được đổi mới để tăng tính thực tiễn và hiệu quả. Cần áp dụng các phương pháp tích cực như thảo luận nhóm, tình huống thực tế, và các bài tập thực hành. Điều này giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thương lượng, đàm phán trong kinh doanh, và quản lý tranh chấp. Việc kiểm tra đánh giá cũng cần linh hoạt, áp dụng các hình thức như bài tập thực hành, thuyết trình, và thi vấn đáp để đánh giá toàn diện năng lực của sinh viên.

III. Giáo dục pháp luật và đào tạo luật sư

Giáo dục pháp luật và đào tạo luật sư là hai yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đào tạo tại Đại học Luật Hà Nội. Việc giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại cần được tích hợp với các môn học liên quan đến pháp luật kinh tế và thương mại. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của các chuyên gia và luật sư có kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình giảng dạy để đảm bảo tính ứng dụng cao.

3.1. Tích hợp giáo dục pháp luật

Việc tích hợp giáo dục pháp luật vào chương trình giảng dạy kỹ năng giải quyết tranh chấp giúp sinh viên hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật liên quan đến kinh doanh thương mại. Cần bổ sung các kiến thức về pháp lý trong kinh doanh, hợp đồng thương mại, và các phương thức giải quyết tranh chấp để sinh viên có thể áp dụng vào thực tiễn.

3.2. Đào tạo luật sư

Việc đào tạo luật sư cần được chú trọng để đảm bảo sinh viên có đủ kỹ năng và kiến thức để hành nghề. Cần tăng cường sự tham gia của các luật sư có kinh nghiệm trong quá trình giảng dạy để sinh viên có thể học hỏi từ thực tiễn. Đồng thời, cần tổ chức các buổi thực hành và thực tập tại các công ty luật để sinh viên có cơ hội áp dụng kiến thức vào thực tế.

Nội dung chính

Nghiên Cứu Hoàn Thiện Nội Dung Và Phương Pháp Giảng Dạy Môn Học Kỹ Năng Giải Quyết Tranh Chấp Kinh Doanh, Thương Mại Tại Trường Đại Học Luật Hà Nội

Tóm tắt nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở “Hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Hà Nội” (Mã số: 21/2020/HĐ - QLKH - TCKT) do TS. Nguyễn Thị Yến làm Chủ nhiệm và ThS. Lê Ngọc Anh làm Thư ký cùng nhóm tác giả thuộc Khoa Pháp luật Kinh tế thực hiện.

Nghiên cứu tập trung giải quyết câu hỏi cốt lõi: Làm thế nào để đổi mới toàn diện nội dung và phương pháp giảng dạy môn học kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại nhằm đáp ứng chuẩn đầu ra thực hành nghề luật và nhu cầu thực tiễn của xã hội?

Bằng phương pháp tiếp cận kết hợp giữa khảo sát định lượng (khảo sát sinh viên các khóa chính quy), phân tích đối sánh chương trình đào tạo và tham vấn chuyên gia thực tiễn (hòa giải viên VMC, luật sư tranh tụng), đề tài chỉ rõ thực trạng môn học còn nặng về lý thuyết, thiếu giáo trình chuẩn hóa, có sự trùng lặp nội dung với các môn học tiên quyết và hình thức kiểm tra đánh giá chưa kích thích tối đa năng lực làm việc nhóm.

Kết quả nghiên cứu đề xuất một khung chương trình tái cấu trúc gồm 5 vấn đề trọng tâm, phân định rõ kỹ năng chung và kỹ năng đặc thù cho từng phương thức (thương lượng, hòa giải, trọng tài, tòa án), đồng thời kiến nghị chuyển môn học từ tự chọn thành bắt buộc đối với cử nhân ngành Luật Kinh tế.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                            TÓM TẮT ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU                              |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| • Mã số đề tài: 21/2020/HĐ - QLKH - TCKT (Năm nghiệm thu: 2021)                   |
| • Đơn vị chủ trì: Bộ môn Luật Thương mại - Khoa Pháp luật Kinh tế, ĐH Luật Hà Nội |
| • Chủ nhiệm: TS. Nguyễn Thị Yến | Thư ký: ThS. Lê Ngọc Anh                        |
| • Mục tiêu: Đổi mới đề cương, giáo trình, phương pháp giảng dạy và đánh giá       |
| • Khuyến nghị then chốt: Chuyển thành môn bắt buộc; Giảm sĩ số thảo luận (30 SV) |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Bối cảnh và tầm quan trọng

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của các giao dịch thương mại phức tạp, số lượng cũng như tính chất của các tranh chấp kinh doanh, thương mại ngày càng gia tăng. Thực tiễn này đòi hỏi các cử nhân luật sau khi tốt nghiệp không chỉ vững vàng về kiến thức pháp luật thực định mà phải tinh thông kỹ năng nghề nghiệp thực tế để có thể tác nghiệp ngay tại doanh nghiệp, tổ chức trọng tài, trung tâm hòa giải hay tòa án.

Từ năm 2008, Trường Đại học Luật Hà Nội đã tiên phong đưa các môn học kỹ năng vào chương trình đào tạo cử nhân. Tuy nhiên, qua nhiều khóa đào tạo (từ K38 đến K43 ngành Luật Kinh tế), công tác giảng dạy môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bộc lộ nhiều điểm nghẽn:

• Tính hàn lâm áp đảo tính thực hành: Nội dung giảng dạy vẫn mang nặng lý thuyết một chiều; sinh viên thiếu cơ hội tiếp cận hồ sơ vụ việc thực tế.
• Khoảng trống học liệu: Môn học chưa có giáo trình hay tập bài giảng chính thức, nguồn tài liệu tham khảo chuyên sâu về kỹ năng giải quyết tranh chấp đa phương thức còn rất khan hiếm.
• Thiếu tính liên thông và đồng bộ: Nhiều nội dung bị trùng lặp với học phần Luật Thương mại 2, Kỹ năng chung về tư vấn pháp luật và Luật Tố tụng Dân sự.

Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước cho thấy: phần lớn tài liệu trong nước chỉ tập trung vào phân tích quy định pháp luật thực định của từng phương thức riêng lẻ (như thẩm quyền tòa án, hủy phán quyết trọng tài) hoặc kỹ năng đàm phán kinh doanh nói chung; trong khi các tài liệu nước ngoài (như của Amanda Corrigan, Stefan H. Krieger, Roy J. Lewicki) dù nhấn mạnh tầm quan trọng của đào tạo ADR nhưng chưa gắn kết với bối cảnh hệ thống tố tụng và tư pháp Việt Nam. Đề tài nghiên cứu này ra đời nhằm lấp đầy khoảng trống đó, tạo đòn bẩy nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao của cả nước.

---

Methodology và approach

Nghiên cứu được thiết kế theo hướng tiếp cận giáo dục dựa trên năng lực (competency-based legal education) và phương pháp học tập qua trải nghiệm (experiential learning), đảm bảo nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết nền tảng và thực hành tình huống.

1. Phương pháp thu thập dữ liệu

• Điều tra khảo sát thực chứng: Thực hiện khảo sát bằng bảng hỏi đối với gần 200 sinh viên ngành Luật Kinh tế các khóa đào tạo tại Trường Đại học Luật Hà Nội nhằm đo lường mức độ phù hợp của đề cương môn học, phương pháp giảng dạy, học liệu và hình thức thi đánh giá.
• Phương pháp nghiên cứu bàn giấy (Desk Research): Rà soát toàn bộ đề cương chi tiết học phần, chương trình đào tạo của Trường Đại học Luật Hà Nội, các giáo trình của Học viện Tư pháp, cũng như tài liệu đào tạo kỹ năng luật sư của các trường đại học quốc tế (như Trường Luật Harvard).
• Tham vấn chuyên gia thực tiễn: Huy động sự tham gia của các chuyên gia đến từ Trung tâm Hòa giải Thương mại Quốc tế Việt Nam (VMC), các công ty luật (Công ty Luật TNHH VTLaw) và giảng viên giàu kinh nghiệm tranh tụng.

2. Kỹ thuật phân tích dữ liệu

• Thống kê mô tả: Phân tích tỷ lệ phần trăm các câu trả lời khảo sát để lượng hóa mức độ hài lòng, nhu cầu và kỳ vọng của người học.
• Phân tích đối sánh và ánh xạ ma trận: So sánh cấu trúc nội dung môn học với các môn học tiên quyết nhằm loại bỏ các điểm trùng lặp không cần thiết.
• Phân tích tình huống điển hình (Case Analysis): Tuyển chọn và biên tập các vụ tranh chấp thực tế trong lĩnh vực kinh doanh, thương mại làm dữ liệu kiểm chứng cho các phương pháp thương lượng, hòa giải, trọng tài và tòa án.

---

Phát hiện chính

Nghiên cứu đã đưa ra các phát hiện mang tính thực chứng và định lượng sâu sắc về thực trạng giảng dạy môn học:

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        CÁC KẾT QUẢ KHẢO SÁT NỔI BẬT                               |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| [79.3%] Sinh viên kiến nghị môn học trở thành BẮT BUỘC trong CTĐT Luật Kinh tế    |
| [53.3%] Sinh viên khẳng định môn học là THIẾT YẾU cho công việc tương lai         |
| [43.4%] Sinh viên đánh giá mục tiêu môn học phù hợp chuẩn đầu ra nghề nghiệp      |
| [40.7%] Đánh giá nội dung môn học phù hợp với nhu cầu, nguyện vọng thực tế        |
| [36.7%] Đánh giá lịch trình giảng dạy phù hợp với tiến độ và khả năng tiếp nhận   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

1. Nhu cầu cấp thiết chuyển đổi vị trí môn học

Mặc dù chỉ là môn học tự chọn với thời lượng 02 tín chỉ trong chương trình cử nhân ngành Luật Kinh tế, có đến 53,3% sinh viên (106/199) đánh giá môn học là thiết yếu cho nghề nghiệp tương lai, và 79,3% sinh viên (157/198) đề xuất chuyển học phần này thành môn học bắt buộc. Điều này cho thấy người học nhận thức rất rõ giá trị thực tiễn của kỹ năng giải quyết tranh chấp khi bước vào thị trường lao động.

2. Bất cập trong thiết kế nội dung và sự trùng lặp kiến thức

Nghiên cứu chỉ ra sự chồng chéo đáng kể về mặt nội dung giữa môn Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại với các học phần khác:

• Mục 1.1 và 1.2 tại Vấn đề 1 trùng lặp với nội dung của môn Luật Thương mại 2 (Vấn đề 7 & 8) và môn Luật Tố tụng Dân sự.
• Các kỹ năng chung (gặp gỡ khách hàng, xác minh chứng cứ, tra cứu pháp luật) bị nhắc lại nhiều lần ở các Vấn đề 2, 3, 4, 5 thay vì được tách biệt thành một khối kỹ năng nền tảng.

3. Hạn chế về học liệu và sự tham gia của chuyên gia thực tế

Nhà trường chưa có giáo trình riêng biệt cho môn học; nguồn tài liệu phụ thuộc vào giáo trình lý thuyết hoặc sách tham khảo tản mạn. Đội ngũ giảng viên cơ hữu tuy vững về chuyên môn lý luận nhưng phần lớn còn thiếu kinh nghiệm cọ xát tranh tụng thực tế; việc mời luật sư, hòa giải viên hay trọng tài viên thỉnh giảng còn gặp nhiều rào cản hành chính.

4. Bất cập về quy mô lớp học và phương pháp sư phạm

Quy mô lớp học quá đông (khoảng 140 sinh viên/lớp lý thuyết và 70 sinh viên/lớp thảo luận) khiến phương pháp thuyết trình truyền thống vẫn chiếm ưu thế. Các phương pháp dạy học hiện đại như đóng vai (role-play), nghiên cứu tình huống (case study) hay dạy học theo dự án (project-based learning) khó phát huy hiệu quả tối đa. Việc đánh giá kết quả chủ yếu dựa trên bài kiểm tra viết cá nhân, thiếu vắng bài tập nhóm để đánh giá kỹ năng phối hợp và ứng biến của sinh viên.

---

Đóng góp khoa học

1. Đóng góp về mặt lý luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về đào tạo kỹ năng thực hành pháp luật trong môi trường đại học.
• Xác lập mô hình phân loại chuẩn mực giữa:
  • Kỹ năng chung: Kỹ năng tiếp xúc các bên, khai thác tài liệu, tra cứu điều ước quốc tế/pháp luật trong nước, xác minh vụ việc, thuyết phục tự nguyện hòa giải.
  • Kỹ năng đặc thù: Gắn liền với từng phương thức giải quyết tranh chấp cụ thể bao gồm thương lượng, hòa giải ngoài tố tụng, tố tụng trọng tài thương mại và tố tụng tại tòa án.

2. Đổi mới về phương pháp luận giảng dạy

Đề tài xây dựng khung sư phạm 4 phương pháp tiến bộ dành riêng cho đào tạo kỹ năng luật:

• Phương pháp đóng vai: Tổ chức cho sinh viên sắm vai các chủ thể (nguyên đơn, bị đơn, luật sư, hòa giải viên, trọng tài viên, thẩm phán) thông qua hình thức diễn xuất trực tiếp tại lớp hoặc quay video phân tích.
• Quy trình dạy học theo dự án 5 bước: $$\text{Chọn đề tài/Chia nhóm} \longrightarrow \text{Xây dựng đề cương} \longrightarrow \text{Thực hiện dự án} \longrightarrow \text{Thu thập kết quả} \longrightarrow \text{Đánh giá & Rút kinh nghiệm}$$
• Hệ thống hóa bài tập tình huống thực tế: Khai thác hồ sơ vụ việc thực tế có ẩn danh thông tin để sinh viên trực tiếp xử lý tình huống phát sinh.

3. Giá trị ứng dụng và chính sách

• Cung cấp mẫu đề cương chi tiết môn học tái cấu trúc theo 5 chuyên đề khoa học.
• Đặt nền móng trực tiếp cho việc biên soạn cuốn Giáo trình Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại đầu tiên tại Trường Đại học Luật Hà Nội.
• Đề xuất chính sách điều chỉnh quy chế đào tạo: chia nhỏ lớp thảo luận xuống quy mô 30 sinh viên/lớp và áp dụng hình thức đánh giá điểm quá trình thông qua phần thể hiện kỹ năng đóng vai.

---

Đối tượng quan tâm

• Giảng viên và các cơ sở đào tạo luật trên toàn quốc: Khung tài liệu tham khảo giá trị để thiết kế bài giảng, tổ chức seminar và xây dựng bộ công cụ đánh giá năng lực người học.
• Lãnh đạo các trường đại học đào tạo ngành Luật: Căn cứ thực tiễn để phê duyệt chuyển đổi học phần từ tự chọn sang bắt buộc, tái cơ cấu quy mô lớp học và đầu tư cơ sở vật chất (phòng xử án giả định, phòng hòa giải).
• Sinh viên ngành Luật và Luật Kinh tế: Định hướng rõ ràng về các nhóm kỹ năng cần tích lũy, chủ động thích ứng với phương pháp học tập tương tác.
• Công ty luật, Trung tâm trọng tài, Trung tâm hòa giải: Cơ hội hợp tác chặt chẽ với nhà trường trong việc cử chuyên gia thỉnh giảng và tiếp nhận sinh viên thực tập giải quyết tình huống thực tế.

---

FAQ (Câu hỏi thường gặp)

1. Phát hiện quan trọng nhất của đề tài nghiên cứu này là gì?

Phát hiện then chốt là có tới 79,3% sinh viên kiến nghị đưa môn học trở thành bắt buộc trong chương trình đào tạo cử nhân Luật Kinh tế, phản ánh sự cấp thiết phải chuẩn hóa học liệu (biên soạn giáo trình chuyên biệt) và loại bỏ triệt để các nội dung trùng lặp với môn Luật Thương mại 2 và Luật Tố tụng Dân sự.

2. Phương pháp nghiên cứu của đề tài có điểm gì đặc biệt?

Nghiên cứu kết hợp nhuần nhuyễn giữa điều tra khảo sát định lượng diện rộng trên người học với việc đối sánh chương trình đào tạo chuẩn quốc tế (Harvard) và tham vấn trực tiếp các chuyên gia đang hành nghề thực tế tại VMC và các tổ chức hành nghề luật.

3. Kết quả nghiên cứu có thể khái quát hóa (generalize) cho các trường đại học khác không?

Hoàn toàn có thể. Mô hình phân tách kỹ năng chung và kỹ năng đặc thù theo 4 phương thức giải quyết tranh chấp (thương lượng, hòa giải, trọng tài, tòa án) cùng phương pháp sư phạm đóng vai/học tập theo dự án có thể áp dụng hiệu quả tại tất cả các cơ sở đào tạo luật tại Việt Nam.

4. Hướng phát triển tiếp theo của nghiên cứu này là gì?

Biên soạn và xuất bản chính thức cuốn Giáo trình Kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại; xây dựng bộ hồ sơ tình huống mẫu đa phương thức; và mở rộng nghiên cứu sang kỹ năng giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế trong bối cảnh chuyển đổi số và tòa án điện tử.

5. Những ứng dụng thực tiễn trực tiếp nhất của nghiên cứu là gì?

Áp dụng ngay cấu trúc đề cương 5 chuyên đề mới; linh hoạt hóa hình thức kiểm tra đánh giá bằng cách chấm điểm kỹ năng thực hành đóng vai thay cho bài thi viết đơn thuần; và đề xuất giảm sĩ số lớp thảo luận xuống khoảng 30 sinh viên.

---

Kết luận

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp cơ sở do TS. Nguyễn Thị Yến chủ nhiệm đã giải quyết thành công bài toán cấp bách về việc nâng cao chất lượng đào tạo kỹ năng thực hành pháp luật tại Trường Đại học Luật Hà Nội. Bằng việc phân tích thấu đáo thực trạng, chỉ rõ các điểm nghẽn về đề cương, học liệu, quy mô lớp học và phương pháp sư phạm, đề tài đã kiến tạo một hệ thống giải pháp toàn diện, có tính khả thi cao.

Những kiến nghị đổi mới không chỉ tạo tiền đề vững chắc nâng tầm môn học Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại mà còn đóng vai trò hình mẫu tham khảo cho công tác đổi mới phương pháp giảng dạy các môn học kỹ năng nghề luật khác trên toàn quốc. Các cơ sở đào tạo pháp luật cần sớm đưa các khuyến nghị này vào thực tiễn nhằm cung cấp nguồn nhân lực pháp lý toàn diện "vững lý thuyết, thạo kỹ năng" cho xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CAP TRUONG HOÀN THIỆN NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DAY MÔN HỌC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẮP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Mã số: 21/2020/HĐ - QLKH - TCKT HÀ NỘI, NĂM2021 ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CAP TRUONG HOÀN THIỆN NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DAY MÔN HỌC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHẮP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI Mã số: 21/2020/HĐ - QLKH - TCKT Chủ nhiệm đềtài TS. Nguyễn ThịYến Bộ môn Luật Thương mai, Khoa Pháp luật Kinh tế Thư ký đề tài Ths. Lê Ngoc Anh Bộ môn Luật Thương mai, Khoa Pháp luật Kinh tế HÀ NỘI, NAM2021 'NHỮNG NGƯỜI THAM GIÁ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI Chủ nhiệm đề tài: TS Nguyễn Thi Yên Bộ môn LuậtThương mai - Khoa Phip luật Kinh tế Thự ký a tai: Ths Lê Ngọc Anh Bộ môn LuậtThương mai - Khoa Phip luật Kinh tổ CÁC TÁC GIA CHUYÊN ĐÈ KHOA HỌC 1.78, Nguyễn Nhờ Chính Khoa Pháp uất Kinh tế Chuyên đề 1 2. Nguyễn Thị Vấn và Ths Lê Ngọc Anh- Chuyên để 2 Khoa Pháp luật Kính tế 3.

Ths Pham Thị Huyền- Khoa Pháp luật Kinh t Chuyên để 3 4.Ths Cao Thanh Huyễn - Khoa Pháp lật Kính tế Chuyên để 4 VàHGV Phan TrongDat- Tring im Hoà gi thương mg VMC 5.18, Trin Thị Bảo Ảnh vàTheNCS. V6Thị Hoà Chuyên để 5 Như- Khoa Pháp uit Kinh té 6. TSLS Đố Minh Tuấn - Công ty LuậtTNHH Chuyên đề6 VTLer MỤC LỤC PHAN MỘT: BAO CÁO TONG HỢP ĐÈ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CAP CƠ SỞ “HOÀN THIEN NOI DUNG VÀ PHƯƠNG PHAP GIẢNG DAY MON HỌC KỸ NĂNG GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI” 1 MỞ DAU 2 1. Tỉnh cập thidt của việc nghiên cứu để tài 2 2.

Tinh hình nghiên cửu để tài 4 3. Đổi tượng, phạm vì nghiên cứu 9 4, Mục đích, mục tiêu cũa để tài 9 5. Cách tiếp cân, phương pháp nghiên cứu, 10 6. Địa chỉ ting dụng, tác động và lợi ich mang lại của két quả nghiên cứu.Khái quát về giảng day ký năng giải quyết tranh chấp kinh đoanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Ha Nội " 1.

Khéi quét về giăng dạy kỹ năng trong trường đại học a 1. Giêng dey kỹ năng giã quyét tranh chấp kính doanh, thương mai và yêu cầu đất re đối với Trường Đại học Luật Hà Nội 14 2. Thực trạng giảng day Kỹ năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại tại Trường Đại học Luật Ha Nội 21 2. Va và tí môn học 2L 2.

VŠ nội dung giảng dey môn học 2 2. VŠ học liệu cũa môn hoe 33 3. VŠ đổi ngũ gang viên và phương pháp giảng day môn học 23 2. V hình thức kiểm tra đánh giá 24 nghịnhằm hoàn thiện nội dung và phương pháp ging day ma Kỹ năng gi quyết các tranh chấp thương mại ti Trường Đại học Luật Ha Nội 3.

Môn hoc Ki năng giải quyét các tranh chấp thương mei vẫn là mén học ty chon, nhưng cần năng cao chất lượng dé thụ hủt anh viên twa chon 25 32. Cin in đổi, bổ sung nội dung giảng day môn học Kỹ năng giã quyết các tranh chấp thương mai cho hop ly hon. Cân xây dụng giáo trình Kỹ năng giã quyết ranh chấp thương mai và bỗ sung "nguồn tả liêu tham khảo đổi với môn học này dé đáp ứng nhủ cầu giéng day, học tp, nghiễn cứu của người day và người học st 3. Cân nâng cao năng lọc giảng day cho đội ngũ ging viên, két hợp với việc mat những người làm thực tt giảng day, đỗi mới phương pháp giảng dạy, đặc biệt 1a trong gi thảo luận đổi với môn học Kỹ năng gã quyết anh chấp tong 2 3.

Cần áp dụng linh hot các hành thức kiểm tra đánh giá để dap ứng tốt yêu cầu của người hoc và dim bảo tốt nhất hiệu quả của mén học KỸ nắng giải quyét các tranh chấp thương mai 3 PHAN HAI: CAC CHUYÊN ĐÈ NGHIÊN CỨU CỦA ĐÈ TÀI 36 CHUYEN DE 1: KHÁI QUÁT VE GIANG DẠY KĨ NANG GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NỘI 37 1. Khái quất về ging day kí năng trong trường đại h 7 11, Khéiniém, đặc điểm giéng dạy kĩ năng đỗi với sinh viên đại học 37 12. Wai trò cũa việc giảng day kỹ năng cho sinh viên trong trường dai học. Giảng day kế năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại và yêu cầu dit ra đối với Trường Đại hec Luật Hà Nị 63 21.

Khi quit vé 1d năng gai quyết tranh chip kinh doanh, thương mugi. Ging day kỹ năng giải quyết tranh chấp kánh doanh, thương mai trì Trường Dai hoc Luật Hà Nối 65 3 3. Các yêu cầu đặt ra đãi với Trường Dai học Luật Ha Nội trong quá tình găng day kỹ năng giã quyét tranh chấp lánh doanh, thương mi n CHUYEN DE 2: THỰC TRANG GIẢNG DAY KĨ NANG GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MAI TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUAT HÀ NOI VÀ MỘT SỐ CƠ SỞ ĐÀO TẠO LUẬT KHAC -KIEN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO CHAT LƯỢNG ĐÀO TẠO 78 1. Thục trạng giảng day Ki năng giải quyết tranh chấp kinh đoanh, thương mai tại Trường Đại học Luật Hà Nội 78 3.

Thục trạng giảng day kã năng giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mai ti mệ số cơ sử đào tạo lugt khác 90 3. Mito kiến nghịnhằm nắng cao chất ợng giảng day môn học Kí năng gi quyết tranh chấp kinh deanh, thương mại tả Trường Đại học Luật Hà Nệ 94 CHUYEN ĐÈ 3: XÂY DỰNG NỘI DUNG CHUYEN DE KỸ NANG CHUNG. VE GIẢI QUYET TRANH CHAP KINH DOANH, THUONG MẠI VÀ CÁCH THỨC TRIEN KHAI 104 1.Kỹ năng gặp gỡcácb va nghe các bên trình bay. Kỹ ning yeu cầu các bên cũng cấp các chẳng có, tiện Tên quan đếnvgvic.

Déi với ranh chip hợp đồng 106 2. Đồi với tranh chip trong nộ bộ doanh nghiệp 107 3. Kj năng tra cứu văn bin pháp hật liên quan. ăn bản pháp luật trong nước 108 32.

Điễu ớc quốc tổ 109 33. ăn bản pháp luật nước ngoài 109 4.Kỹ ning xem xét, xác mình vu việc m1 41, Đối với yêu cầu giã quyết tranh chấp trong nội bổ công ty H2 42. Déi với yêu cầu giã quyết tranh chấp thực hiện hop đồng 113 5. Kj năng giải thích, thuyết phục, huớng dẫn các bên tự nguyện giải quyết tranh chấp 1 6.

Các kỹ năng khác 133 7.Ké hoạch triển khaibài giăng và đề xuất kiểm tra, đánh giá 135 711. KẾ hoạch triển khu bãi găng 125 113. Dé xuất việc kiẫm tr, đánh giá 136 CHUYEN DE 4: XÂY DỰNG NOI DUNG CHUYEN ĐÈ KỸ NANG DAC THU TRONG GIẢI QUYET TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BANG THƯƠNG LƯỢNG, HÒA GIẢI VÀ CÁCH THỨC TRIEN KHAI_127 1. Những vẫn đề pháp lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp ảnh doanh, thương mại bằng thương lượng, hòa giải 137 11.

Xác đính thẫn quyền cũa người dei điện cho các bên ranh chấp them gia vào các phiên hợp giải quyết tranh chấp thông qua thương lượng, hòa giất 127 12. Xác dint thim quyền của tỔ chúc, cá nhân được lua chọn lâm trung gian hoa giã đỗi với phương thúc giải quyét tranh chấp thông qua hoe giả: 129 1.3 Xác &nhišễn lực của thôn un thoơnglượng và thie tân hò git lãi 1.4 Xác ấnhiiệnhụcá bánh cũkếtquảthoơnghượng thánh hoặc kế qui hòa gã tính ,. Xác định thời hiệu khối kiên vụ tranh chấp ra Toa án hay trong Hi thương mai iki các bên ranh chấp lựa chọn thương lương hay hòa giã là một tong các phương thức giải quyết tranh chả đâu tin 136. Mật số kỹ năng đặc thi kigiải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại bằng thương leyng, hòa gi 137 2.

Mat số kỹ năng đặc thù khi giải quyết tranh chip kinh doanh, thương mai bing thương lượng 37 2.2, Mat số kỹ năng đặc thù khi giải quyết tranh chip kinh doanh, thương mai bing hòn gi. Vận dựng các ý ning đặc thù để gõi quyết mật ng ranh chấp kinhdeanh, ương ailing hương yng, hia gãiqua mộtsố vụ tranh cấp đến hink 3 4.Ké hoạch triển khaibai giảng và đề xuất về kiểm tra, đánh gi 166 41, KẾ hoạch triển khai bãi găng 166 42. Dé xuất về kiểm tra, dinh giá m CHUYEN ĐỀ 5: XÂY DUNG NOI DUNG CHUYEN ĐÈ KỸ NANG BAC TH CUA GIẢI QUYẾT TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BANG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI VÀ CÁCH THỨC TRIEN KHAI. Những hip lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương m 173 2.

Mật số kỹ năng đặc thù cia giải quyết tranh chấp kinh đoanh, thương mại fing trọng tài thương mại 175 31. Kỹ năng chuễn bi gai quyết tranh chấp bing trong t thương med. Kỹ năng tham ge giã quyếtanh chấp thương mai bằng rong t thương mai. Kỹ năng sau phiên hop giải quyết tranh chấp tại Hội đồng trong tà.

Vận dung các kỹ năng chung và kỹ ning đặc thù để giãi quyết tranh chấp ing trong tài thương mại qua mật vài vụ tranh chấp dign hình 190 3. Tranh chấp số 1 190 32. Tranh chấp số2 192 33. Tranh chip số4 194 4.KẾ hoạch triển khai bai ging va đề xuất về kiểm tra, đánh giá.

Phương pháp hiễn khai giờ giảng oie giảng viên 195 42. Yêu cầu đối với việc kiểm tra đánh giá (a để th, kiểm tra.) 197 CHUYEN ĐỀ 6: XÂY DUNG NOI DUNG CHUYEN ĐÈ KỸ NANG BAC THD CUA GIẢI QUYET TRANH CHAP KINH DOANH, THƯƠNG MẠI BANG TOA AN VÀ CÁCH THỨC TRIEN KHAT 199 1. Những vẫn đề pháp lý thường gặp trong quá trình giải quyết tranh chấp ảnh doanh, thương mại bằng toa án 199 11. Vấn để thẫn quyền cũa toà án 199 12.

Tự cách tha ga tổ tung cũa các ben 199 13. Thời hiệu khối kiện 200 1.5, Căn cử của yêu câu khối kiện. 201 Mt số Kinng đặc thù khi giải quyết tranh chip kinh doanh, thương mại bằng toa ấn 202 2. Ki ning chuẫn bi giã quyết tranh chip ti toà én 202 32.

KĨ năng tư vẫn, tro giúp các bên ranh chấp tham gia ho giãi theo thi tục tei tot én 2 2. Ki ning tei phiên to gidi quyết vụ việc 212 2.4, Những vin dé cần lưu ý sau phiên tòa 216 3. Vận dung các kỹ năng đặc thù để giai quyết một số vụ tranh chip kinh doanh, thương mại bằng toa ấn 20 311. ác vẫn đã pháp lý chính cia va việc 218 3.