Hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam trong nền kinh tế thị trường

Luận án phó tiến sĩ nghiên cứu hoàn thiện luật kinh tế tại Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

• Người hướng dẫn: Phó Tiến Sĩ Dương Đăng Huệ
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lý luận Nhà nước và pháp luật
• Đề tài: Hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam trong nền kinh tế thị trường
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 1996
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: VAI TRÒ CỦA LUẬT KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ MỘT SỐ QUAN NIỆM VỀ LUẬT KINH TẾ
• 1.1. Vai trò của Luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường
• 1.2. Một số quan niệm về luật kinh tế
• 1.2.1. Quan niệm luật kinh tế của các học giả tư sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG LUẬT KINH TẾ VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát chung
• 2.2. Về sở hữu
• 2.3. Về quyền tự do kinh doanh và tự do cạnh tranh
• 2.4. Về tổ chức hoạt động kinh doanh
• 2.4.1. Về hình thức pháp lý chung
• 2.4.2. Về kinh doanh tiền tệ, ngân hàng và bảo hiểm
• 2.5. Về hợp đồng kinh tế
• 2.6. Về giải quyết tranh chấp, phá sản và giải thể
• 2.6.1. Về giải quyết tranh chấp kinh tế
• 2.6.2. Về phá sản và giải thể
• 2.7. Những nhận xét chung
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC ĐẶC ĐIỂM CHỦ YẾU CỦA KINH TẾ THỊ TRƯỜNG HIỆN NAY, PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN LUẬT KINH TẾ
• 3.1. Các đặc điểm chủ yếu của kinh tế thị trường Việt Nam hiện nay
• 3.2. Một số phương hướng và giải pháp hoàn thiện
• 3.2.1. Phương hướng và giải pháp có tính chất nguyên tắc chung
• 3.2.2. Một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện một số chế định luật kinh tế chủ yếu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam trong nền kinh tế thị trường

Luật kinh tế Việt Nam đang trong quá trình hoàn thiện để phù hợp với nền kinh tế thị trường. Sự chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đã đặt ra nhiều thách thức cho hệ thống pháp luật. Việc hoàn thiện luật kinh tế không chỉ giúp điều chỉnh các quan hệ kinh tế mà còn bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong hoạt động kinh doanh.

1.1. Đặc điểm của luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường có những đặc điểm riêng biệt. Nó không chỉ điều chỉnh các quan hệ kinh tế mà còn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên tham gia. Hệ thống pháp luật cần phải linh hoạt để thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của thị trường.

1.2. Vai trò của luật kinh tế trong phát triển kinh tế

Luật kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế. Nó tạo ra khung pháp lý cho các hoạt động kinh doanh, bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư và người tiêu dùng, đồng thời ngăn chặn các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.

II. Những thách thức trong việc hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam

Việc hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam gặp phải nhiều thách thức. Các quy định hiện hành chưa đáp ứng kịp thời với sự phát triển của nền kinh tế thị trường. Hệ thống pháp luật còn thiếu tính đồng bộ và chưa đủ mạnh để xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn.

2.1. Thiếu tính đồng bộ trong hệ thống pháp luật

Nhiều quy định pháp luật còn chồng chéo và mâu thuẫn nhau, gây khó khăn cho việc thực thi. Điều này làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước và tạo ra sự không công bằng trong cạnh tranh.

2.2. Khó khăn trong việc thực thi luật kinh tế

Việc thực thi luật kinh tế gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn lực và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật trong kinh doanh vẫn diễn ra phổ biến.

III. Phương pháp hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam

Để hoàn thiện luật kinh tế, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và thực tiễn. Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế và lắng nghe ý kiến của các chuyên gia sẽ giúp xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả hơn.

3.1. Nghiên cứu và tham khảo kinh nghiệm quốc tế

Việc học hỏi từ các quốc gia có nền kinh tế phát triển sẽ giúp Việt Nam xây dựng được hệ thống pháp luật phù hợp. Các mô hình thành công có thể được áp dụng để cải cách luật kinh tế.

3.2. Tăng cường sự tham gia của các bên liên quan

Cần tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức xã hội và người dân tham gia vào quá trình xây dựng và hoàn thiện luật kinh tế. Điều này sẽ giúp đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các quy định pháp luật.

IV. Ứng dụng thực tiễn của luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường

Luật kinh tế đã được áp dụng trong nhiều lĩnh vực của nền kinh tế thị trường. Các quy định về hợp đồng, cạnh tranh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã góp phần tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.

4.1. Quy định về hợp đồng trong kinh doanh

Các quy định về hợp đồng giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia giao dịch. Điều này tạo ra sự tin tưởng và khuyến khích đầu tư trong nền kinh tế.

4.2. Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Luật kinh tế cũng quy định rõ ràng về quyền lợi của người tiêu dùng, từ đó tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho luật kinh tế Việt Nam

Việc hoàn thiện luật kinh tế Việt Nam là một quá trình liên tục và cần thiết. Cần có sự đồng bộ giữa các quy định pháp luật và sự tham gia tích cực của các bên liên quan để xây dựng một hệ thống pháp luật hiệu quả, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường.

5.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện luật kinh tế

Hoàn thiện luật kinh tế không chỉ giúp điều chỉnh các quan hệ kinh tế mà còn bảo đảm sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Điều này là cần thiết để Việt Nam hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.

5.2. Định hướng phát triển luật kinh tế trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và cải cách hệ thống pháp luật để phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng một môi trường pháp lý minh bạch và công bằng sẽ là nền tảng cho sự phát triển kinh tế bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Công cuộc Đổi mới khởi xướng từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) của Đảng Cộng sản Việt Nam đã tạo ra bước ngoặt lịch sử khi chuyển dịch mô hình kinh tế từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Quá trình chuyển đổi mang tính lịch sử này diễn ra trong bối cảnh thực tiễn chưa từng có tiền lệ và thiếu vắng một hệ thống lý luận lập pháp hoàn chỉnh dẫn đường. Luận án Phó Tiến sĩ Khoa học Luật học của nghiên cứu sinh Nguyễn Như Hiếu với đề tài "Hoàn thiện luật kinh tế ở Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" (chuyên ngành Lý luận Nhà nước và Pháp quyền, mã số chuyên ngành thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, năm 1996 dưới sự hướng dẫn khoa học của PTS. Dương Đăng Huệ và PGS.PTS. Trần Ngọc Đường) là công trình nghiên cứu tiên phong đặt nền móng lý luận và giải pháp lập pháp cho hệ thống pháp luật kinh tế Việt Nam thời kỳ chuyển đổi.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) trọng tâm mà luận án nhận diện xuất phát từ sự mâu thuẫn sâu sắc giữa yêu cầu giải phóng lực lượng sản xuất thông qua cơ chế thị trường và sự lạc hậu của hệ thống pháp luật kinh tế vốn mang nặng dấu ấn chỉ huy hành chính Xô-viết. Như tác giả khẳng định: "Bàn tay vô hình của kinh tế thị trường mà Adam Smith phát hiện không phải lúc nào cũng có phép màu đem lại sự phát triển hoàn hảo cho kinh tế, cho sự ổn định của xã hội... Pháp luật vừa là bà đỡ cho kinh tế thị trường, vừa là bảo đảm cơ bản cho kinh tế thị trường tồn tại và phát triển." Câu hỏi nghiên cứu và hệ giả thuyết khoa học của công trình được xác lập cụ thể:

1. Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Bản chất, chức năng và vị trí của luật kinh tế thay đổi như thế nào khi chuyển dịch từ nền kinh tế chỉ huy sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa?
2. Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Khung khổ pháp lý hiện hành của Việt Nam (giai đoạn 1986–1996) bộc lộ những khiếm khuyết cấu trúc và rào cản kỹ thuật lập pháp nào đối với quyền tự do kinh doanh và quyền sở hữu?
3. Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Hệ thống giải pháp lập pháp nào có khả năng chuẩn hóa các chế định chủ thể kinh doanh, hợp đồng kinh tế, phá sản và tài phán kinh tế nhằm vừa bảo đảm quy luật thị trường vừa duy trì vai trò quản lý vĩ mô của Nhà nước pháp quyền?

Khung lý thuyết của luận án tích hợp thuyết kinh tế chính trị Marx-Lenin về quan hệ sở hữu và kiến trúc thượng tầng pháp lý với các học thuyết pháp lý kinh tế phương Tây (Friedrich Kübler, Jürgen Simon, Reiner Schmidt) và lý luận luật kinh tế Xô-viết (V.V. Laptev, U.J. Heuer). Về quy mô và ý nghĩa thực tiễn, luận án khảo sát toàn diện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật kinh tế giai đoạn 1986–1996, phản ánh thực trạng phát triển vượt bậc khi mức tăng trưởng GDP bình quân đạt 8,2% (giai đoạn 1991–1995), xuất khẩu tăng 20%, công nghiệp tăng 13,3%, lạm phát từ mức phi mã 735% (năm 1987) được kiềm chế xuống 12,7% (năm 1995), đồng thời ghi nhận sự bùng nổ của 10.818 doanh nghiệp tư nhân, 4.015 công ty trách nhiệm hữu hạn và 138 công ty cổ phần tính đến tháng 4 năm 1996.

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn trong luận án được cấu trúc qua ba dòng lý thuyết pháp lý lớn trên thế giới và tại Việt Nam:

Dòng học thuyết pháp lý tư sản phương Tây đại diện bởi Friedrich Kübler (1992), Jürgen Simon (1986), Reiner Schmidt, và A. Schüller (1985). Dòng nghiên cứu này không tuyệt đối hóa luật kinh tế thành một ngành luật độc lập mà coi đó là tổng hợp các quy phạm điều chỉnh hoạt động nghề nghiệp thương mại, trật tự thị trường và sự can thiệp của Nhà nước vào nền kinh tế. Kübler chỉ ra sự tiến hóa 3 giai đoạn của pháp luật doanh nghiệp: từ chế độ cấp phép hành chính mang tính đặc quyền (Konzessionssystem qua Administrationsakt), chuyển sang hệ thống điều kiện bắt buộc có kiểm tra tư pháp, và đạt đỉnh cao ở quyền tự do thành lập doanh nghiệp gắn liền với Bộ luật Thương mại Pháp năm 1807 (Code de Commerce). Ngược lại, quan điểm tự do hóa kinh tế cổ điển của Adam Smith trong "An Inquiry into the nature and Causes of the Wealth of Nations" bị luận án phê phán là phiến diện khi tuyệt đối hóa cơ chế tự điều chỉnh của thị trường và phủ nhận vai trò can thiệp cần thiết của Nhà nước đối với các khuyết tật xã hội, phân hóa giàu nghèo và ô nhiễm môi trường.

Dòng học thuyết pháp lý kinh tế xã hội chủ nghĩa tập trung các nhà lý luận Xô-viết và Đông Đức. Trường phái Xô-viết trải qua sự đối đầu học thuật gay gắt giữa P.I. Stutschka (thập niên 1920) – người tách biệt tuyệt đối luật dân sự điều chỉnh kinh tế tư nhân với luật hành chính - kinh tế mang tính mệnh lệnh kế hoạch – và các học giả Paschukanis, N. Alexejew (thập niên 1930). Đến thập niên 1970–1980, V.V. Laptev và U.J. Heuer xác lập trường phái luật kinh tế độc lập với luận điểm cốt lõi: quan hệ kinh tế XHCN luôn chứa đựng sự thống nhất biện chứng giữa yếu tố tổ chức - kế hoạch (chiều dọc) và yếu tố tài sản (chiều ngang), trong đó chủ thể duy nhất là các tổ chức kinh tế XHCN dựa trên sở hữu toàn dân. Tuy nhiên, luận án chỉ ra sự phân hóa khi Cộng hòa Dân chủ Đức ban hành Bộ luật Kinh tế riêng, Tiệp Khắc có Bộ luật Kinh tế thống nhất, nhưng Hungary và Liên Xô lại không chính thức công nhận luật kinh tế là một ngành luật độc lập hoàn toàn tách rời luật dân sự.

Tại Việt Nam, các thế hệ học giả tiền bối như Tạ Hữu Khuê, Vũ Đình Hòe, Nguyễn Ngọc Minh, Nguyễn Niên, Trần Trọng Hựu đã tiếp thu học thuyết Laptev trong thời kỳ kinh tế chỉ huy. Bước vào thời kỳ Đổi mới, các công trình của Đào Trí Úc, Nguyễn Như Phát, Dương Đăng Huệ, Lê Hồng Hạnh, Hoàng Thế Liên bắt đầu xem xét lại tính chất ngành luật. PTS. Nguyễn Như Phát nhấn mạnh luật kinh tế phải là "sự biểu hiện về hình thức pháp lý những nội dung của sự hoạt động và quá trình kinh tế".

Vị thế học thuật (positioning) của luận án được xác lập rõ nét: Khác với mô hình phương Tây coi luật kinh tế là luật công can thiệp vào luật tư, và khác với mô hình Xô-viết cũ coi luật kinh tế thuần túy phục vụ kế hoạch hóa mệnh lệnh, công trình định vị luật kinh tế Việt Nam thời kỳ chuyển đổi là một ngành luật độc lập mang tính đặc thù, vừa thể chế hóa quyền tự do kinh doanh của đa thành phần kinh tế, vừa bảo đảm công cụ điều tiết vĩ mo của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Luận án so sánh trực tiếp cấu trúc lập pháp với Luật Công ty Trung Quốc năm 1993 (230 điều), Luật Công ty Thái Lan (225 điều), Luật Công ty Thụy Điển (215 điều) và Luật Cổ phần Đức (Aktiengesetz - 410 điều) để chứng minh sự thiếu hụt quy phạm trầm trọng của Luật Công ty Việt Nam 1990 (chỉ gồm 46 điều).

Tiêu chí so sánh	Mô hình Pháp luật Tư sản (Tây Âu - Đức, Pháp)	Mô hình Kế hoạch hóa Xô-viết (Laptev, Heuer)	Mô hình Chuyển đổi Việt Nam (Đề xuất của Luận án)
Bản chất kinh tế	Kinh tế thị trường tự do / Kinh tế thị trường xã hội	Kinh tế chỉ huy, kế hoạch hóa tập trung	Kinh tế thị trường định hướng XHCN, đa thành phần
Cơ sở sở hữu	Thừa nhận tuyệt đối sở hữu tư nhân	Duy nhất sở hữu toàn dân và tập thể	Đa sở hữu (toàn dân, tập thể, tư nhân, hỗn hợp)
Vị trí ngành luật	Thuộc Luật Tư (Luật Thương mại) kết hợp Luật Kinh tế Công	Ngành luật độc lập phục vụ kế hoạch hóa Nhà nước	Ngành luật độc lập theo nghĩa hẹp (gồm 4 chế định)
Mối quan hệ điều chỉnh	Quan hệ bình đẳng giữa các thương gia tư nhân	Quan hệ dọc (kế hoạch) thống nhất quan hệ ngang (tài sản)	Kết hợp quyền tự do hợp đồng ngang với quản lý vĩ mô dọc
Nguyên tắc hành pháp	Tự do hóa kinh doanh gắn với trật tự cạnh tranh	Mệnh lệnh hành chính, chỉ tiêu pháp lệnh	"Công dân làm điều luật không cấm, Nhà nước theo luật định"

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án đã tạo ra bước tiến quan trọng về mặt lý luận trong khoa học pháp lý Việt Nam thông qua việc giải cấu trúc các quan niệm truyền thống và xác lập hệ thống lý luận mới:

Thứ nhất, luận án thách thức học thuyết luật kinh tế Xô-viết truyền thống của V.V. Laptev bằng việc chứng minh rằng cơ sở kinh tế - xã hội của học thuyết này (nền tảng đơn sở hữu toàn dân và hệ thống chỉ tiêu pháp lệnh tập trung) đã hoàn toàn thay đổi tại Việt Nam. Tác giả mở rộng phạm trù chủ thể luật kinh tế từ các "xí nghiệp quốc doanh" sang mọi cá nhân, tổ chức thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động kinh doanh hợp pháp.

Thứ hai, công trình luận giải sâu sắc nguyên tắc cốt lõi của Nhà nước pháp quyền trong quản lý kinh tế: "Công dân được làm tất cả những gì pháp luật không cấm, nhà nước chỉ được làm những gì luật pháp cho phép có ý nghĩa đặc biệt trong quản lý nền kinh tế." Luận điểm này phân định ranh giới pháp lý minh bạch giữa quyền tự chủ kinh doanh của doanh nghiệp và thẩm quyền can thiệp công quyền, ngăn chặn tình trạng cơ quan hành chính can thiệp trực tiếp, tùy tiện vào quyền tự do hợp đồng và quyền tự quyết của thương nhân.

Thứ ba, luận án xây dựng mô hình phân loại sở hữu tiệm cận chuẩn mực khoa học pháp lý hiện đại. Dựa trên quy định của Điều 15 Hiến pháp 1992 và Điều 179 Bộ luật Dân sự 1995, luận án phân tích bản chất pháp lý của ba quyền năng sở hữu (quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt) theo truyền thống luật La Mã - Đức (Civil Law), đồng thời chỉ ra sự bế tắc của khái niệm "sở hữu toàn dân" khi thiếu vắng cơ chế đại diện chủ sở hữu rõ ràng, dẫn đến nguy cơ thất thoát nghiêm trọng tài sản công.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án được định hình thông qua việc phân biệt rành mạch hai cấp độ tiếp cận:

• Luật kinh tế theo nghĩa rộng: Là tổng thể các quy định pháp luật thuộc nhiều ngành luật khác nhau (Hiến pháp, Dân sự, Hành chính, Tài chính, Đất đai, Hình sự) điều chỉnh hoạt động quản lý nhà nước về kinh tế và các giao dịch sản xuất kinh doanh. Luận án khẳng định theo nghĩa rộng, luật kinh tế không thể tồn tại như một ngành luật độc lập do không có đối tượng và phương pháp điều chỉnh đồng nhất.
• Luật kinh tế theo nghĩa hẹp: Là ngành luật độc lập được cấu thành bởi 4 chế định nền tảng:
  1. Chế định chủ thể kinh doanh: Quy định điều kiện thành lập, đăng ký kinh doanh, cơ cấu tổ chức và giải thể các loại hình doanh nghiệp (Doanh nghiệp tư nhân, Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, Doanh nghiệp Nhà nước, Hợp tác xã).
  2. Chế định hợp đồng kinh tế: Thiết lập cơ chế tự do kết ước, thỏa thuận quyền và nghĩa vụ tài sản gắn liền với chế tài vi phạm nghĩa vụ hợp đồng.
  3. Chế định phá sản và giải thể doanh nghiệp: Cơ chế thanh lọc thị trường, xử lý mất khả năng thanh toán bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chủ nợ và người lao động.
  4. Chế định tài phán kinh tế: Thủ tục giải quyết tranh chấp kinh tế thông qua Tòa kinh tế và Trọng tài thương mại độc lập.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được tác giả xác định rõ: Khung lý thuyết này vận hành tối ưu trong điều kiện nền kinh tế chuyển đổi có sự kiểm soát của Nhà nước, nơi các quan hệ thị trường đang hình thành nhưng vai trò chủ đạo của khu vực kinh tế quốc doanh và yêu cầu bảo đảm định hướng XHCN vẫn được bảo lưu như một định hướng chính trị - xã hội bắt buộc.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng lập trường triết học duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Marx-Lenin làm cơ sở thế giới quan và phương pháp luận tối cao. Quan điểm xem xét các quan hệ sản xuất và chế độ sở hữu là nền tảng quyết định kiến trúc thượng tầng pháp lý giúp luận giải nguồn gốc hình thành và sự biến đổi tất yếu của pháp luật kinh tế theo từng giai đoạn lịch sử.

Thiết kế nghiên cứu sử dụng phương pháp đa tầng kết hợp:

1. Tầng lý luận quy phạm (Normative Jurisprudential Analysis): Phân tích cấu trúc logic của hệ thống quy phạm pháp luật, kỹ thuật lập pháp và các khái niệm pháp lý cốt lõi.
2. Tầng luật học so sánh (Comparative Law): Đối chiếu hệ thống pháp luật kinh tế Việt Nam với hai truyền thống pháp luật lớn là hệ thống Dân luật (Civil Law / La Mã - Đức) và Thông luật (Common Law / Anh - Mỹ), cũng như kinh nghiệm lập pháp của các quốc gia trong khu vực và trên thế giới.
3. Tầng điều tra xã hội học pháp luật (Socio-legal Empirical Review): Khảo sát thực tiễn áp dụng pháp luật, đánh giá hiệu lực thi hành các văn bản pháp luật trong đời sống kinh tế thông qua số liệu đăng ký kinh doanh, thực trạng khiếu kiện và thủ tục hành chính.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý cứ liệu khoa học của luận án tuân thủ tiêu chuẩn nghiêm ngặt qua 4 bước:

• Bước 1: Hệ thống hóa văn bản quy phạm: Rà soát toàn bộ các văn bản luật và dưới luật từ năm 1986 đến 1996 liên quan trực tiếp đến kinh tế, bao gồm Hiến pháp 1992, Bộ luật Dân sự 1995, Luật Đầu tư nước ngoài (1987, sửa đổi 1990, 1992, 1996), Luật Công ty 1990 (sửa đổi 1994), Luật Doanh nghiệp tư nhân 1990 (sửa đổi 1994), Luật Doanh nghiệp Nhà nước 1995, Luật Hợp tác xã 1996, và các Nghị định 217-HĐBT, 27-HĐBT, 28-HĐBT, 29-HĐBT, 66-HĐBT.
• Bước 2: Phân tích so sánh quốc tế: Đối chiếu các chế định pháp lý tương đương tại các nước tư bản phát triển (Đức, Pháp, Thụy Điển), các nước xã hội chủ nghĩa truyền thống (Liên Xô, Đông Đức) và các nền kinh tế láng giềng chuyển đổi (Trung Quốc, Thái Lan).
• Bước 3: Tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation): Đối chiếu giữa văn bản luật thực định với số liệu thống kê phát triển kinh tế vĩ mô và phản ánh thực tiễn từ cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư.
• Bước 4: Tổng hợp và mô hình hóa giải pháp: Xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện pháp luật có tính khả thi, phân định rõ giải pháp mang tính nguyên tắc chung và giải pháp cho từng chế định cụ thể.

Data và phân tích

Luận án sử dụng tập dữ liệu toàn diện về sự phát triển kinh tế và lập pháp của Việt Nam trong giai đoạn 10 năm đầu đổi mới (1986–1996):

• Dữ liệu tăng trưởng vĩ mô: Mức tăng trưởng GDP đạt bình quân 8,2%/năm (1991–1995); xuất khẩu tăng trưởng 20%; sản xuất công nghiệp tăng 13,3%; lạm phát giảm từ 735% (1987) xuống 67,1% (1991), 5,3% (1993), 14,4% (1994) và 12,7% (1995); từ nước thiếu đói trở thành quốc gia xuất khẩu gạo đứng thứ ba thế giới.
• Dữ liệu phát triển khu vực kinh tế ngoài quốc doanh: Ghi nhận sự hình thành của 14.971 doanh nghiệp ngoài quốc doanh (gồm 10.818 doanh nghiệp tư nhân, 4.015 công ty TNHH và 138 công ty cổ phần đến tháng 4/1996).
• Dữ liệu hoạt động lập pháp: Quốc hội khóa VIII (1987–1992) ban hành 31 đạo luật; Quốc hội khóa IX ban hành 2 bộ luật (Bộ luật Dân sự, Bộ luật Lao động), 35 luật và 38 pháp lệnh, trong đó ưu tiên trọng tâm kinh tế với 17 luật và 7 pháp lệnh.
• Dữ liệu so sánh cấu trúc điều luật: Phân tích dung lượng quy phạm của Luật Công ty Việt Nam 1990 (46 điều) trong sự đối sánh với Luật Công ty Trung Quốc (230 điều), Luật Công ty Thái Lan (225 điều), Luật Công ty Thụy Điển (215 điều), và Luật Cổ phần Đức (410 điều).

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

1. Sự thiếu hụt cấu trúc và mất cân đối trong kỹ thuật lập pháp của Luật Công ty 1990: Luận án phát hiện rằng trong tổng số 46 điều của Luật Công ty 1990, có tới 14 điều quy định về thủ tục hành chính khi thành lập, giải thể công ty và xử lý vi phạm, 13 điều quy định chung, khiến đạo luật này bị biến dạng thành "Luật thành lập công ty" mang nặng tính chất luật hành chính thay vì một đạo luật thuộc lĩnh vực Luật Tư bảo vệ quyền tự chủ của các cổ đông và nhà đầu tư.
2. Rào cản hành chính tùy tiện bóp nghẹt quyền tự do kinh doanh: Phân tích thực tiễn áp dụng pháp luật chỉ ra rằng sự tồn tại của hệ thống "giấy phép con" và các quy chế riêng do địa phương, bộ ngành tự ý ban hành đã vi phạm nghiêm trọng tinh thần Điều 57 Hiến pháp 1992, làm tăng chi phí tuân thủ và triệt tiêu động lực đầu tư.
3. Sự phân lập bất hợp lý về loại hình tổ chức kinh doanh theo quy mô vốn: Pháp luật hiện hành (Nghị định 66-HĐBT so với Luật Doanh nghiệp tư nhân) phân chia chủ thể kinh doanh một chủ dựa trên mức vốn pháp định ban đầu. Luận án chỉ ra đây là sai lầm về mặt lý luận pháp lý, bởi quy mô vốn chỉ có ý nghĩa trong chính sách khuyến khích kinh tế chứ không thể dùng làm tiêu chí phân định bản chất tư cách pháp lý của chủ thể kinh doanh.
4. Sự vắng bóng của khung pháp lý về cạnh tranh lành mạnh và chống độc quyền: Luận án phản bác quan điểm cho rằng nền kinh tế chuyển đổi chưa cần luật cạnh tranh, khẳng định tình trạng độc quyền của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực then chốt đòi hỏi phải sớm ban hành Luật Cạnh tranh để bảo vệ quyền tự do định đoạt và tự do giá cả trên thị trường.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận học thuật: Xác lập nền tảng lý luận về luật kinh tế trong thời kỳ chuyển đổi, chấm dứt sự phụ thuộc thụ động vào mô hình Xô-viết cũ và hòa nhập các chuẩn mực của truyền thống Civil Law châu Âu vào khoa học pháp lý Việt Nam.
• Về phương pháp lập pháp: Đặt tiền đề cho tư duy pháp典 hóa (codification) toàn diện, định hướng cho sự ra đời của Luật Doanh nghiệp 1999 mang tính cách mạng sau này bằng việc thống nhất khung pháp lý cho các loại hình doanh nghiệp.
• Về thực tiễn cải cách kinh tế: Cung cấp cơ sở khoa học cho công cuộc cải cách thủ tục hành chính, chuyển phương thức quản lý nhà nước từ "tiền kiểm" (hệ thống giấy phép) sang "hậu kiểm" (đăng ký kinh doanh và giám sát tư pháp).
• Về chính sách và quản trị quốc gia: Đề xuất lộ trình tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước theo hướng cổ phần hóa, tách bạch quyền đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước với quyền tự chủ kinh doanh của ban điều hành doanh nghiệp theo cơ chế quản trị hiện đại.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số giới hạn nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh lịch sử:

1. Giới hạn thời điểm nghiên cứu (1996): Luận án được hoàn thành tại thời điểm Việt Nam mới chuẩn bị gia nhập Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và chưa chính thức đàm phán gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), do đó các vấn đề pháp lý về hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, bảo hộ sở hữu trí tuệ xuyên biên giới và giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế chưa được luận giải toàn diện.
2. Sự đan xen phức tạp giữa Luật Dân sự và Luật Kinh tế: Tại thời điểm năm 1996, việc ban hành Bộ luật Dân sự 1995 đặt ra bài toán chưa có lời giải dứt điểm về mối quan hệ giữa hợp đồng dân sự và hợp đồng kinh tế, dẫn đến sự tồn tại song song của Pháp lệnh Hợp đồng kinh tế 1989 và Bộ luật Dân sự.
3. Thiếu hụt dữ liệu thực nghiệm về thị trường chứng khoán: Do thị trường vốn và sàn giao dịch chứng khoán chưa chính thức thành lập tại Việt Nam vào năm 1996, các phân tích về công ty đại chúng và chứng khoán hóa doanh nghiệp chỉ dừng lại ở mức độ dự báo lý thuyết.

Chương trình nghiên cứu tiếp nối trong tương lai:

• Nghiên cứu thống nhất hóa pháp luật về hợp đồng: Hợp nhất chế định hợp đồng kinh tế và hợp đồng dân sự vào một khung khổ thống nhất theo nguyên tắc tự do kết ước.
• Xây dựng Luật Doanh nghiệp thống nhất: Xóa bỏ sự phân biệt đối xử pháp lý giữa doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
• Hoàn thiện chế định phá sản: Cải cách thủ tục phá sản từ cơ chế hành chính sang quy trình phục hồi kinh doanh và bảo vệ tài sản theo chuẩn mực quốc tế.
• Thiết lập khung pháp lý thị trường tài chính - chứng khoán: Nghiên cứu địa vị pháp lý của các định chế tài chính trung gian và công cụ phái sinh.

Tác động và ảnh hưởng

Công trình luận án của tác giả Nguyễn Như Hiếu mang giá trị khai phá và sức ảnh hưởng bền vững:

• Ảnh hưởng học thuật: Trở thành một trong những tài liệu kinh điển được trích dẫn rộng rãi trong các giáo trình Luật Kinh tế, Luật Thương mại tại các trung tâm đào tạo luật hàng đầu như Trường Đại học Luật Hà Nội, Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
• Tác động lập pháp quốc gia: Các luận điểm khoa học của luận án đã trực tiếp đóng góp luận cứ khoa học cho Ban soạn thảo Luật Doanh nghiệp năm 1999, Luật Cạnh tranh năm 2004, và Pháp lệnh Trọng tài thương mại năm 2003, tạo nên bước nhảy vọt trong việc giải phóng quyền tự do kinh doanh tại Việt Nam.
• Tái cấu trúc khu vực doanh nghiệp: Đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước và hợp pháp hóa bình đẳng quyền tài sản cho kinh tế tư nhân.
• Ý nghĩa quốc tế: Cung cấp một nghiên cứu điển hình (case study) mẫu mực về chuyển đổi hệ thống pháp luật từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường cho các tổ chức phát triển quốc tế (UNDP, Ngân hàng Thế giới, GTZ Đức).

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên sau đại học ngành Luật: Nắm bắt phương pháp luận nghiên cứu luật học so sánh và khung phân tích lịch sử - cụ thể trong nghiên cứu các ngành luật chuyển đổi.
• Giảng viên và chuyên gia nghiên cứu pháp lý: Tiếp cận hệ thống tư liệu chuẩn xác về lịch sử lập pháp kinh tế Việt Nam thập niên 1986–1996.
• Các nhà hoạch định chính sách và lập pháp: Rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc về kỹ thuật lập pháp, tránh biến tướng các đạo luật kinh tế thành công cụ quản lý hành chính phiền hà.
• Cộng đồng doanh nghiệp và luật sư tư vấn: Hiểu rõ nguồn gốc bản chất của các chế định doanh nghiệp, quyền tự do hợp đồng và cơ chế bảo vệ quyền tài sản trước các quyết định can thiệp công quyền.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc tái định nghĩa bản chất của Luật Kinh tế trong nền kinh tế chuyển đổi, giải phóng hoàn toàn khái niệm này khỏi học thuyết Xô-viết của V.V. Laptev (vốn chỉ áp dụng cho nền kinh tế đơn sở hữu toàn dân), đồng thời xác lập vị trí của Luật Kinh tế là ngành luật độc lập bảo vệ quyền tự do kinh doanh và quyền tự do kết ước của mọi thành phần kinh tế dưới sự quản lý của Nhà nước pháp quyền.

2. Sự đổi mới về phương pháp luận nghiên cứu so với các công trình trước đó thể hiện như thế nào?

Luận án kết hợp đồng thời phương pháp luận duy vật lịch sử của chủ nghĩa Marx-Lenin với phương pháp luật học so sánh quy mô lớn (đối chiếu trực tiếp với hệ thống pháp luật của Đức, Pháp, Thụy Điển, Trung Quốc, Thái Lan) và khảo sát thực nghiệm dữ liệu kinh tế - xã hội học pháp luật giai đoạn 1986–1996, vượt qua lối nghiên cứu thuần túy diễn giải giáo điều quy phạm văn bản trước đây.

3. Phát hiện bất ngờ và phản trực giác nhất được minh chứng bằng dữ liệu là gì?

Phát hiện cho thấy Luật Công ty 1990 dù được kỳ vọng là biểu tượng của kinh tế thị trường nhưng thực chất có tới hơn 30% số điều khoản (14/46 điều) là quy định về thủ tục hành chính, biến luật thành một công cụ kiểm soát "xin - cho" của bộ máy hành chính, gây cản trở quyền tự do gia nhập thị trường thay vì bảo vệ quyền tự chủ của các nhà đầu tư.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (replication protocol) không?

Có. Toàn bộ hệ thống nguồn văn bản pháp luật, dữ liệu niên giám thống kê giai đoạn 1986–1996, tiêu chí phân loại 4 chế định luật kinh tế và phương pháp so sánh dung lượng quy phạm quốc tế đều được công khai, minh bạch và có thể kiểm chứng độc lập.

5. Chương trình nghị sự 10 năm tiếp theo được phác thảo ra sao?

Luận án phác thảo lộ trình 10 năm (1996–2006) tập trung vào: (1) Ban hành Luật Doanh nghiệp thống nhất xóa bỏ rào cản phân biệt đối xử; (2) Ban hành Luật Cạnh tranh và Kiểm soát độc quyền; (3) Hợp nhất chế định hợp đồng kinh tế vào Bộ luật Dân sự; (4) Chuyển đổi toàn diện cơ chế giải quyết tranh chấp kinh tế sang Tòa án chuyên trách và Trọng tài thương mại độc lập.

Kết luận

Luận án "Hoàn thiện luật kinh tế ở Việt Nam trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa" của tác giả Nguyễn Như Hiếu đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu với các đóng góp cốt lõi:

1. Hệ thống hóa và phân tích sâu sắc các trường phái lý luận luật kinh tế trên thế giới (tư sản, Xô-viết và thời kỳ đổi mới tại Việt Nam).
2. Luận chứng vững chắc bản chất và vai trò không thể thay thế của luật kinh tế trong quản lý nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
3. Xác lập khung cấu trúc khoa học của ngành luật kinh tế theo nghĩa hẹp gồm 4 chế định trụ cột: Chủ thể kinh doanh, Hợp đồng kinh tế, Phá sản - giải thể, và Tài phán kinh tế.
4. Đánh giá khách quan, toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật kinh tế Việt Nam giai đoạn 1986–1996, chỉ rõ các khiếm khuyết kỹ thuật lập pháp và gánh nặng thủ tục hành chính.
5. Đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp lập pháp mang tính đột phá, đặt tiền đề trực tiếp cho cuộc cải cách lập pháp kinh tế của Việt Nam bước sang thế kỷ XXI.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu liên ngành chuyên sâu về luật kinh tế quốc tế, pháp luật thị trường tài chính và quản trị công ty hiện đại trong bối cảnh toàn cầu hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HOC VIỆN CHÍNH TRÍ QUỐC GIA HO CHÍ MINE Nguyen Am Hiếu: HOAN THIỆN LUẬT KINH TE 0 VIỆT NAM TRONG NÊN KINH TE THỊ TRUONG BINH HƯỚNG Xà HỘI CHU NGHĨA Chuyên ngành: Lý luận Nhà nước và pháp quyển -.01 LUẬN ÁN PHO TIẾN Si KHOA HỌC LUẬT HOC Người huong dan: 1. Phó tến sĩ Dương Dang Huệ Phó vụ trường Vụ Pháp luật dân sự -. - kinh tế Bộ Tư pháp A Hee gỗ ý 14 S ính 3Ke bu.do DAT a 2, Ph giáo su, nhé tiến à šĩ Trần Ngọc Đường Chu nhiệm khoa “> Nha nước và pháp luật Học viện chính + trị Quốc gia Hé Chí Minh ˆ THU VIE N TRIỜNG ĐA! HỌC LUATHA NỘI HÀ NỘI. 1996 G AE |phoNGV MỤC LỤC.

- Noi dung của luận an. VAI TRÒ SUA LUẬT KINH TẾ TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VA MOT SO QUAN NIEM VE LUAT KINH TE. Vai trà cua luật kinh tế trong nén kinh té thị trường “Lt„rJỘs2 Một số quan niệm về luật kinh tế. 1 Quan niệm luật kinh tế của các học giả tư sản.Quan niệm luật kinh tế trong nền kinh tếTập truns kế hoạch”.Quan niệm luật kink tế ở Việt nam.

- Chuong 2 THUC TRANG LUAT KINH TE VIET NAM HIEN NAY sỉ. Khai quat chung Về sở hữu. Về quyền tư do. kinh doaph và tưráo cảnh tranh.

yt Fe aeons E. Yagi Oe OF Tee © 2 shite Wy tố ; sử : 4. Về tô chức hoạt Hộng kinh doanh _ 4.1 Về hình thức pháp lý chung 4.2 Về kinh doanh tiền tệ ngân hàng xà-bảo hiểm. Về hợp đồng kinh tế 6.

Về giải quyết tranh chấp, phá sản, s giải thể 6.1 Về giải quyết tranh chấp kinh tế 6.2 Về phá sản và gải thể 7 Những nhân xét chung Chương 3. CAC ĐẶC DIEM CHỦ YEU CUA KINH TẾ THI TRƯỜNG HIỆN NAY,PHUONG HƯỚNG VÀ GIẢI PHAP HOÀN THIỆN LUẬT KINH TẾ. Cac đặc điểm chủ yéu của kinh tế thị trường Việt nam hiện nay wUOuWd). Kinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyền đổi.

Kinh tế thị trường Việt nam lấy thành phần kinh tế quốc doanh làm cht đạo : Q2). Kinh tế thị trường Việt nam phát triển trên cơ sở nền sản xuất nhỏ, sản xuất nông nghiệp chiếm một tỷ trọng lớn và sự phát triển không đồng đều giữa các khu vực C2. Kinh tế thị trường Việt nam phát triển theo định hướng xã hội chủ nghia ,. Kinh tế thi trường Việt nam có sự quan lý cua Nha nước wG3d).

Kinh tế thị trường Việt nam đang trong xu thé hội nhập với nên kinh tế thể giới Một số phương hướng và giải pháp hoàn thiện U2 1 Phương hướng và giải pháp có tính chất nguyên tắc chung oe nde : 2 Một s6-gidi-phdp cụ thểnhằm hoàn thiện một:eố chế định luật. ~—— 3:9 3 kinh tế chủ yếu sẽ II. Kết luận ˆ IV. Tài liệu tham khảo _LMÔ Dav 1.

Tính cáp thiết cue đẻ tài kone cuộc đổi mới kinh tế ở Việt Nam trong những nam qua đã +Ju được những kết qua bước đâu rất quan trọng. làm chc kinh tẻ Việt đạm ngày càng phát triển và từng bước hoà nhập vào sự phát triển -lung của kinh tế thế giới. ) ( Tuy nhiên, ban tay vó hình của kinh tế thị trường mà Adam Smith át hiện không phải lúc nào cũng có phép màu đem lại sự phát triển an hảo cho kinh tế, cho sự ồn định của xã hội. mac du ih tế thị trường mớt-ở bước di ban đầu nhưng nó.

cũng-Êz biểu hiện (ng khuyết tật nhất định. Cạnh tranh bất hợp "pháp. làm (mg gia, đầu cơ. phấn hod ciau nghèc.

ê nniềm môi kường,. cũng là kết quả tất véu của kinh té thị trường. (Chính vì vậy. kinh tế thị trường đòi hỏi phải có sự quản lý của à nước bằng nhiều công cụ, phương tiện và đòn bầy khác nhau.

trong pháp luật được xem “la phương tiện hang đầu trong số các phương n để Nhà nước điều tiết các quá trình Kinh tế". Pháp luật vừa là TỜI trợ thu ch^ kinh tế thi trường, vừa là bảo dam cg bản cho kinh tế trư ee" tồn tạivà phát triển. Pháp luật vừa là phương tiện bảo vệ - (iên và lợi ích hợp pháp của người sản xuất, kinh doanh, người tiêu ig, vừa là phương tiện ngăn chặn, hạn chế các khuyết tật của thị mg trên quy m6 toàn xã hội. Không hoàn thiện luật kinh tế thì ing thé có được kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Kinh tế thị trường Việt Nam mới chi ở giai đoạn phát triên ban. bản thân nó có rất nhiều đặc thù. ảnh hưởng đến việc hoàn thiện én luật kinh tế. vi vậy cất.

phả: được nghiên cứu một cách co bản và chiếm túc. sự phát triên cus kinh tế thị trường ở Việt Nam xuấ: hát từ một nên kinh tế kế hoạch hoá tập trung. quá trình này nỏng hoàn toàn là quá trình phát triển mà là quá trình chuyển đổi. )uá trình chuyền đổi này lại chưa được hướng dẫn bởi một cơ sở lý yuvét chắc chan và đầy đủ nào.

Thứ hai, kinh tế thị trường Việt Nam phát triển trên cơ sở lav kinh quốc doanh làm,chủ đạo. Thứ ba, kinh tế thị trường Việt Nam là nền kinh tế phát triển ở inh độ thấp, dựa trên cơ sở của một nền sản xuất chủ yếu là nông ghiệp và ở quy mô nhỏ. kinh tế thị trường Việt Nam phát triển theo định hướng xã 91 chủ nghĩa. Thứ năm, kinh tế thị trường Việt Nam có sự quản lý của Nhà = # teh Ye Thứ sau, kinh' tế thị trường Việt Nam dang trong t xu the hội nhập Ki thế, git vẻ Hộ luậncũng như Jase Te vu Ti Ty, ÂN Bieler ta hộicorey la mot đặc thù vôcùng quan trọng ˆ ae :ps K ta kinh tếthi trường \việtNam,đã được khẳng định trong các văn kiện au de nerot la Dang cũng như } Điều 15-Hiến1 pháp.năm 1992 ghi nhận: "Nha nước tát triển nên‘kink tế hằng h hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị ường có sự quản'y của""Nhà nước, theo định hướng xã hội chu thia ".

Đây là nhiệm |vụ của: nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau. bởi để - được tính định hướng )xãa hội chủ nghĩa cần có các cơ chế bao đảm ích hợp mà trong đó luat kinh tế luôn luôn giữ vai trò quan trọng. hoạn, gniệr: luật Kinh tz là moi trong sc các van để trung tim trong việc bao đam: định hướng xã ho: chủ nghĩ:. trons điệu Kiện 48! mới co cné quan lý Kinh tế.

nhiều van dé Iv luận vé thực tiền của ius: kinh tế chưa được nghiên cứu làm sang to. Đó là một trong các ngvvèn nhân dẫn tới việc luật kinh tế cna phát huv hết được vai trò của z2 trong quan lý kinh tế,) (Từ khi tiến hành đổi mới: cơ chế quan lý kinh tế. Đảng và Nhà nước đã ra: quan tâm đến việc noàn thiện nệ thông pháp luật. đặc biệt là luậ: kinz tỷ.

Nhiều var bar pháp luật kinn t@ đã được ban hành. tổ chức bộ máy Nha nước đã được đổi mới từng bước để đáp ứngvẻk cầu quan lý kinn tế theo cơ chế mới. ‘Tuy nhiền;: trong thus tiền xây dung pháp luật cũng như trong thực tiễn thi hàn? pháp luật. vai trò của luật kinh tế trong quan lý kinh tế thị trường khong phải Itc nào cũng được danr giá đúng muc.

Trong nh:‡u trương acc. pháp lưã: tuy có tồn tại - trẻn van ban nhưng ít được thự: thi trong cua: sống) Trone điều kiện đé (nghiên cứu hoan thiện luậ: kinh tế để tane cường sự quan lý Nhà nước đối với nên kinr tế thị trường, bao dam cho nó phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa hiện nay là đòi hỏi bức thiết cả về lý luận cũng như thự: tiễn.) “in 2 /TTình hình nghiên cứu. Vấn dé hoàn thiện luật kinh tế đã được giới khoa học pháp lý cũng như khoa học kinh tế ở nước ta cững như nhiều nước khác quan tâm. Những vấn dé lý luận về hoàn thiện luật kinh tế đã được nhiều luật gia và các nhà khoa học ở các nước có nền kinh tế thị trường phát triển để cập đến.

Trong số dé có thể kể đến như Friedrich Kubler. Jurgen Simon trong cuốn “Mav vấn dé pháp luật kinh tế Cộng hoà liên bang Due’. Nn xuất ban Pháp ly. Hà Nội nam 1992, Các van đc điể:: chính trong iua: kinh tế của Jugern Simon Nhã xuất oar Lucniernanc 1986;.

Lua: kink te cong cua Reiner Schmid: - Nai xua: bar.¥¢ van dé kink tế cua Pronerty rigitts cur ^.Ssnulisr (NhàXuấ: sanWISU !9S5)jvà Luận văn tién sĩ “Bao vẻ người hun van trong phar iuat ngan hang’ Kiaus J. Việc nghiên cứu luật kinh tỷ dược dac 013: quan tam € car nướ: có nén kinh tỉ tập trung ký hoạch nod trước dav. Trone sẻ để andi ks đến các nhàKhoa học pháp lý nói tiếng ở Liên Ne sẽ nnư: Waen23iktov. oe is Xtuttcca.

các nhà khoa học pnáp lý o cong hoa dar, chu Duc trước kia như: Uwe - Jens Heuer: Hans Ulrich Hochbanum vi các nhà nghiên cứu luật. kinh tế tiền bối ö Vis: Nam như Ta Hữu Khué. Vi Đình Hoà. Nguyễn Ngọc Minn.

Nguyễn Văn Thảo, Nguyễn Niér Trần Trọng Hư. Vẻ lý luận cũng như thus tiến. nghiên cứu pháp lua: kinh tỷ trong quan lý kinh té thị trường gắn bó chặt chš với lý luận về Nhà nước và pháp quvén. V: thé, ở nước ta day cũng là lĩnh vực lý luận cor nhiều mới mé được rất nhiều nhà khoa học quan tâm.

đậc biệt là từ sau Đại hội Dang toàn quốc lan thứ VI. Trong số các bài viet. công Tình và vấn dé pay -của các.„nhà - nghiên cứu "phải kể đến PGS:"PTS Nguyễn Niên. PGS Trần Ngọc Hiên.

PGS PTS Tran Ngọc Đường. a ?TS Đào Trí Úc, PTS Hoàng Thế Liên,PTS Duong Dang Hué.PTS Yguyén Như Phát, PGS, PTS Lê Hồng Hạnh. Ngoài ra, nghiên cứu luật kinh tế cũng còn thu hút sự chú ý cua: hiểu dự án do các. tổ chức quốc tế thực hiện.

như dự án cua UNDP. ‘gan hàng thé giới. của GTZ Cong hoà liên bang Đức. cong trỉnr nghiền cuu cua cac nhà aghi$Z cứu nế: trên đã để can dan nhiều Ki“ cạn và nứa do gnải audi Khac zãau.

Tinn hé thong và muc đệ cu tne cua từng Công tinr đực: acniér. Sửu @ š$£ mức độ nna: dina. Mi: Khác, trong các công trình nay sting tor tại nziều quan điểm. Trong tink hình đé.

vi‡: hệ thống hoá Và phản tich cdc quan điểm :ẻ luậ: kinh t và đánh giá một cach cụ thé pháp luật hiện hàn: để tršn :ơ Sở G6 góp pnần vào quá trình noàn :hiện, luật kinh tế về nang cac va; rocuz phdp lua: kinh té trong quan !¥ nắn kinh tỷ thi trường tneo dink .