MỞ ĐẦU .15 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ ĐẶC ĐIỂM NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ẢNH HƢỞNG ĐẾN KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại. Khái niệm kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại.
Đặc điểm ngân hàng thƣơng mại ảnh hƣởng đến kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP. Đối tƣợng, mục tiêu, căn cứ kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Nội dung kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại.
Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Các kỹ thuật thu thập bằng chứng và các kỹ thuật kiểm toán với sự hỗ trợ của máy tính trong kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP.
Kinh nghiệm quốc tế về kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Những bài học đối với kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại cho các doanh nghiệp kiểm toán độc lập ở Việt Nam .82 ii THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI, HOẠT ĐỘNG KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP BCTC VÀ CƠ SỞ PHÁP LÝ ĐỐI VỚI KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP BCTC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Khái quát về hệ thống ngân hàng thƣơng mại Việt Nam hiện nay.
Khái quát về hoạt động kiểm toán độc lập báo cáo tài chính ở Việt Nam hiện nay. Khái quát hệ thống cơ sở pháp lý đối với hoạt động kiểm toán độc lập báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam hiện nay. THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Thực trạng về xác định đối tƣợng, mục tiêu, căn cứ kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại.
Thực trạng về xác định nội dung kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Thực trạng quy trình kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Thực trạng giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán. Thực trạng giai đoạn thực hiện kế hoạch kiểm toán.
Thực trạng giai đoạn kết thúc kiểm toán. Thực trạng các kỹ thuật thu thập bằng chứng và các kỹ thuật kiểm toán với sự hỗ trợ của máy tính trong kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. Thực trạng kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA .1 Những thành tựu và kết quả đạt đƣợc .2 Những hạn chế còn tồn tại.
Nguyên nhân của những hạn chế .144 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH .144 iii NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN .144 ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM. NGUYÊN TẮC VÀ ĐỊNH HƢỚNG HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM. Nguyên tắc hoàn thiện kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại tại các doanh nghiệp kiểm toán ở Việt Nam.
Định hƣớng hoàn thiện kiểm toán báo cáo tài chính ngân hàng thƣơng mại do các doanh nghiệp kiểm toán ở Việt Nam thực hiện. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM. Hoàn thiện việc xác định đối tƣợng, mục tiêu kiểm toán. Hoàn thiện việc xác định nội dung kiểm toán.
Hoàn thiện quy trình kiểm toán báo cáo tài chính. Hoàn thiện kiểm soát chất lƣợng hoạt động kiểm toán. NHỮNG ĐIỀU KIỆN CẦN THIẾT ĐỂ HOÀN THIỆN KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI CÁC DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN ĐỘC LẬP Ở VIỆT NAM .1 Về phía cơ quan quản lý nhà nƣớc. Về phía hiệp hội quản lý nghề nghiệp.
Về phía các doanh nghiệp kiểm toán độc lập. Về phía các ngân hàng thƣơng mại .194 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .196 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .198 DANH MỤC PHỤ LỤC .202 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT AICPA American institue of certified public accountants – Viện Kế toán viên công chứng Mỹ BCTC Báo cáo tài chính BGĐ Ban giám đốc CĐKT Cân đối kế toán CMKit Chuẩn mực kiểm toán CNTT Công nghệ thông tin CBTD Cán bộ tín dụng CSDL Cơ sở dẫn liệu DNKT Doanh nghiệp kiểm toán DN Doanh nghiệp HVTC Học viện Tài chính ISA International Standards on Auditing - Chuẩn mực kiểm toán quốc tế KQHĐKD Kết quả hoạt động kinh doanh KTV Kiểm toán viên KSCL Kiểm soát chất lƣợng KSNB Kiểm soát nội bộ LCTT Lƣu chuyển tiền tệ NCS Nghiên cứu sinh NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHTW Ngân hàng trung ƣơng RRKS Rủi ro kiểm soát RRTT Rủi ro tiềm tàng TCTD Tổ chức tín dụng TD Tín dụng TSĐB Tài sản đảm bảo SXKD Sản xuất kinh doanh v DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. Đặc điểm NHTM và ảnh hƣởng đến kiểm toán BCTC NHTM. Xác định nội dung kiểm toán theo các hoạt động kinh doanh của NHTM.
So sánh quy trình kiểm toán BCTC DN và kiểm toán BCTC NHTM. Tìm hiểu các hoạt động kinh doanh tại NHTM. Các loại khiếm khuyết thƣờng tồn tại trong KSNB của NHTM. Một số thủ tục kiểm tra chi tiết đặc thù khi kiểm toán BCTC NHTM .1: Quy trình kiểm toán BCTC NHTM tại các DNKT .2 Mẫu đánh giá chấp nhận khách hàng tại Công ty TNHH X1 (trích).
Bảng xác định mức trọng yếu và mức trọng yếu thực hiện tại Công ty Kiểm toán X2 (DNKT Big Four) .4: Xác định mức đảm bảo cơ bản tại Công ty TNHH Kiểm toán X1. Phân bổ mẫu để kiểm tra hiệu quả hoạt động KSNB. Xác định số mẫu thực hiện các thử nghiệm kiểm soát. Các yếu tố ảnh hƣởng đến cỡ mẫu.
Kiểm tra chi tiết tiền gửi của khách hàng – Số liệu toàn hàng. Kiểm tra chi tiết tiền gửi của khách hàng – Kiểm tra lãi dự trả. Kiểm tra chi tiết tiền gửi của khách hàng – Đối chiếu sao kê từng khách hàng với số liệu xuất ra từ hệ thống. Kiểm tra chi tiết tiền gửi ngân hàng – Gửi thƣ xác nhận cho số dƣ huy động khách hàng.
Thông tin soát xét khoản vay – Thông tin giải ngân tại Công ty TNHH Kiểm toán X1 (DNKT Big Four). Thông tin soát xét khoản vay – Tài sản đảm bảo tại Công ty TNHH TNHH X1 (DNKT Big Four). Một số thủ tục kiểm toán đặc thù khi kiểm toán BCTC NHTM. Xác định các yếu tố quyết định việc chấp nhận/duy trì khách hàng 159 Bảng 3.
Một số chỉ tiêu phân tích BCTC NHTM. Báo cáo ngành ngân hàng năm 2015. Một số kết quả chính của cuộc điều tra xu hƣớng kinh doanh của các TCTD .5 – Báo cáo tài chính của NHTM ABC. Bảng phân tích sâu các thông tin tài chính của NHTM.
Bảng xác định mức trọng yếu, mức trọng yếu thực hiện và ngƣỡng sai sót có thể bỏ qua chung của BCTC. Bảng xác định mức trọng yếu thực hiện và ngƣỡng sai sót có thể bỏ qua cụ thể của các khoản mục trên BCTC. Bảng xác định hệ số điều chỉnh để phân bổ mức trọng yếu. Bảng phân bổ mức trọng yếu cho các khoản mục trên BCTC của NHTM A.
Quy trình kiểm toán BCTC NHTM do các DNKT thƣc hiện. Hiểu biết về môi trƣờng công nghệ thông tin của NHTM. Kiểm tra hiệu quả của KSNB trong kỳ .1: Tóm tắt các quy định có liên quan đến hoạt động kiểm toán BCTC NHTM. Các loại thử nghiệm cơ bản mà KTV thực hiện.
Quy trình kiểm soát chất lƣợng tại các DNKT. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là một trong những khách thể đặc biệt của kiểm toán độc lập vì đây là đối tƣợng có nhiều điểm đặc thù so với các đơn vị và tổ chức khác trong nền kinh tế. Với chức năng là trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và chức năng tạo tiền, NHTM là một tổ chức có vai trò quan trọng trong nền kinh tế. Vì vậy, tình hình hoạt động kinh doanh của các NHTM có ảnh hƣởng rất lớn đến nhiều chủ thể kinh tế trong xã hội.
Thông tin về NHTM đặc biệt là các thông tin tài chính đƣợc cung cấp dƣới dạng BCTC đƣợc nhiều đối tƣợng trong nền kinh tế quan tâm. BCTC của NHTM có vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở để đƣa ra các quyết định đầu tƣ của các nhà đầu tƣ, các quyết định gửi tiền của các cá nhân và DN, quyết định vay vốn của những dự án cần nguồn vốn lớn…Đứng trên phƣơng diện quản lý vĩ mô nền kinh tế, những thông tin tài chính của các NHTM cũng phần nào nói lên tình hình chung của toàn bộ nền kinh tế, tình hình sức khỏe tài chính của một quốc gia. Vì tầm quan trọng của hệ thống NHTM cũng nhƣ ảnh hƣởng, tác động sâu rộng của các NHTM đối với nền kinh tế quốc dân, NHTM đã trở thành khách thể bắt buộc phải kiểm toán độc lập BCTC hàng năm nhằm đảm bảo quyền lợi cho mọi chủ thể kinh tế trong xã hội khi có nhu cầu sử dụng thông tin trên BCTC của NHTM. Điều đó dẫn đến hoạt động kiểm toán BCTC NHTM trở nên cần thiết góp, phần đảm bảo đƣợc các mục tiêu trên.
Đến nay, sau gần ba mƣơi năm đổi mới và phát triển, hệ thống NHTM Việt Nam đã có sự phát triển vƣợt bậc về cả số lƣợng và chất lƣợng đóng góp không nhỏ vào sự phát triển kinh tế đất nƣớc.