Chuyên đề kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương xí nghiệp xử lý, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Phượng Loan
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Thị Minh Hải
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế Toán - Kiểm Toán
• Đề tài: Hoàn Thiện Kế Toán Tiền Lương Tại Xí Nghiệp Xử Lý Nước Uông Bí
• Loại tài liệu: Chuyên Đề Thực Tập Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Uông Bí

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU VÀ SƠ ĐỒ
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG - TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ
• 1.1. Đặc điểm lao động của Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 1.2. Các hình thức trả lương của Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 1.3. Chế độ trích lập, nộp và sử dụng các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp
• 1.4. Tổ chức lao động và tiền lương tại Xí nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ
• 2.1. Kế toán tiền lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.1.1. Chứng từ sử dụng
• 2.1.2. Phương pháp tính lương
• 2.1.3. Tài khoản sử dụng
• 2.1.4. Quy trình kế toán
• 2.2. Kế toán các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 2.2.1. Chứng từ sử dụng
• 2.2.2. Tài khoản sử dụng
• 2.2.3. Quy trình kế toán
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trich theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 3.1.1. Nhược điểm
• 3.1.2. Phương pháp hoàn thiện
• 3.2. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí
• 3.2.1. Về hình thức tiền lương và phương pháp tính lương
• 3.2.2. Về tài khoản sử dụng và phương pháp kế toán
• 3.2.3. Về chứng từ và luân chuyển chứng từ
• 3.2.4. Về sổ kế toán chi tiết
• 3.2.5. Về sổ kế toán tổng hợp
• 3.2.6. Về báo cáo kế toán liên quan đến tiền lương và các khoản trích theo lương
• 3.3. Điều kiện thực hiện giải pháp
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán tiền lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Kế toán tiền lương là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của bất kỳ doanh nghiệp nào, đặc biệt là tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí. Việc hoàn thiện kế toán tiền lương không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả mà còn đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí đã áp dụng nhiều phương pháp để cải thiện quy trình này, từ việc tính toán đến phân phối tiền lương.

1.1. Đặc điểm lao động và tiền lương tại Xí nghiệp

Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí có đội ngũ lao động đa dạng với nhiều trình độ khác nhau. Tiền lương được xác định dựa trên năng suất lao động và hiệu quả công việc. Điều này giúp tạo động lực cho người lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.

1.2. Quy trình kế toán tiền lương hiện tại

Quy trình kế toán tiền lương tại Xí nghiệp bao gồm các bước từ chấm công, tính lương đến thanh toán. Mỗi bước đều được thực hiện một cách chặt chẽ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quản lý tài chính.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán tiền lương tại Xí nghiệp

Mặc dù đã có nhiều cải tiến, nhưng Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí vẫn gặp phải một số thách thức trong việc hoàn thiện kế toán tiền lương. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến sự hài lòng của người lao động và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

2.1. Những khó khăn trong việc tính toán tiền lương

Việc tính toán tiền lương đôi khi gặp khó khăn do sự thay đổi liên tục trong quy định và chính sách. Điều này có thể dẫn đến sai sót trong việc chi trả lương cho người lao động.

2.2. Thiếu minh bạch trong quy trình quản lý

Một số nhân viên cảm thấy quy trình quản lý tiền lương chưa đủ minh bạch, dẫn đến sự nghi ngờ về tính công bằng trong việc phân phối tiền lương và thưởng.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán tiền lương tại Xí nghiệp

Để giải quyết các vấn đề hiện tại, Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí đã áp dụng một số phương pháp nhằm hoàn thiện kế toán tiền lương. Những phương pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình mà còn nâng cao sự hài lòng của người lao động.

3.1. Cải tiến quy trình chấm công

Xí nghiệp đã áp dụng công nghệ mới trong việc chấm công, giúp giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho bộ phận kế toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán tiền lương là một bước quan trọng để đảm bảo mọi người đều hiểu rõ và thực hiện đúng quy định.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Xí nghiệp

Việc hoàn thiện kế toán tiền lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những cải tiến này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công việc mà còn tạo ra môi trường làm việc tốt hơn cho người lao động.

4.1. Tăng cường sự hài lòng của người lao động

Nhờ vào những cải tiến trong quy trình kế toán, sự hài lòng của người lao động đã tăng lên rõ rệt, góp phần vào sự ổn định và phát triển của Xí nghiệp.

4.2. Nâng cao hiệu quả sản xuất

Các phương pháp mới đã giúp Xí nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, từ đó tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận.

V. Kết luận và tương lai của kế toán tiền lương tại Xí nghiệp

Kế toán tiền lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí đang trên đà phát triển. Những cải tiến hiện tại sẽ là nền tảng cho những bước tiến xa hơn trong tương lai. Việc tiếp tục hoàn thiện quy trình này sẽ giúp Xí nghiệp duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển kế toán tiền lương

Xí nghiệp sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các công nghệ mới để cải thiện quy trình kế toán tiền lương, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người lao động.

5.2. Tăng cường sự minh bạch trong quản lý

Để xây dựng niềm tin từ người lao động, Xí nghiệp sẽ chú trọng đến việc tăng cường sự minh bạch trong quy trình quản lý tiền lương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ chế quản lý kinh tế thị trường, các doanh nghiệp và đơn vị sản xuất kinh doanh phải tự chủ hạch toán kinh tế, đảm bảo hoạt động có hiệu quả nhằm bảo toàn, phát triển nguồn vốn và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đối với Nhà nước. Đối với người lao động, tiền lương là nguồn thu nhập chủ yếu nhằm tái sản xuất sức lao động và bảo đảm đời sống. Đối với doanh nghiệp, tiền lương cùng các khoản trích theo lương (bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, kinh phí công đoàn) là một bộ phận cấu thành trọng yếu của chi phí sản xuất kinh doanh và giá thành dịch vụ. Việc tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương một cách khoa học, chính xác vừa đảm bảo quyền lợi vật chất của cán bộ công nhân viên, vừa giúp nhà quản lý kiểm soát chi phí lao động và nâng cao năng suất.

Đề tài "Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí" được sinh viên Trần Phượng Loan (Lớp KT23 – VB2, Viện Kế toán – Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Bùi Thị Minh Hải vào tháng 10 năm 2014. Nghiên cứu tập trung giải quyết các nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về lao động, tiền lương, chế độ trích nộp các khoản theo lương và hạch toán kế toán tiền lương trong doanh nghiệp.
2. Khảo sát, phân tích toàn diện thực trạng tổ chức lao động, các hình thức trả lương, quy trình luân chuyển chứng từ, phương pháp tính lương và quy trình hạch toán kế toán tại Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí.
3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán tiền lương tại đơn vị và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện phương pháp tính lương, chứng từ, tài khoản, sổ sách và báo cáo kế toán phù hợp với đặc thù sản xuất.

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ).
• Không gian nghiên cứu: Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí – Chi nhánh Công ty TNHH MTV Môi trường – Vinacomin (Địa chỉ: Tổ 17, khu 3, phường Quang Trung, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh).
• Thời gian nghiên cứu: Số liệu khảo sát thực tế năm 2013 và quý 1 năm 2014 (trọng tâm là tháng 03/2014).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hệ thống các quy định quản lý tài chính, chế độ kế toán và chính sách lao động - tiền lương hiện hành của Nhà nước và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (Vinacomin):

• Khung pháp lý và chế độ áp dụng:

  • Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC ngày 20/03/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
  • Nghị định số 206/2004/NĐ-CP của Chính phủ quy định quản lý lao động, tiền lương và thu nhập trong các công ty nhà nước.
  • Các quy định của Luật Lao động, Luật Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế và Luật Công đoàn về tỷ lệ trích nộp các quỹ theo lương.
  • Quy chế quản lý, phân phối tiền lương nội bộ của Công ty TNHH MTV Môi trường – Vinacomin và Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí.

• Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Thu thập tài liệu thứ cấp, quy chế tiền lương, các định mức lao động, hồ sơ tuyển dụng và hệ thống số liệu kế toán tại Xí nghiệp.
  • Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân loại, so sánh cơ cấu lao động theo giới tính, độ tuổi, trình độ chuyên môn và tính chất công việc.
  • Phương pháp hạch toán kế toán: Sử dụng hệ thống chứng từ kế toán, tài khoản đối ứng, phương pháp ghi chép theo hình thức sổ Nhật ký chung và lập bảng phân bổ chi phí tiền lương, bảo hiểm xã hội.

• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thực tế tại Phòng Kế toán Thống kê – Tài chính (KTTKTC), Phòng Kế hoạch Tổng hợp (KHTH), Phòng Kỹ thuật Cơ điện Môi trường (KTCĐMT) và dữ liệu vận hành từ các trạm xử lý nước thải (tiêu biểu là Trạm Xử lý nước thải công suất 1.200 $m^3/h$ Mạo Khê).

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm lao động - tiền lương và quản lý lao động, tiền lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí được thành lập theo Quyết định số 34/QĐ-MT ngày 13/01/2010 của Chủ tịch Công ty TNHH MTV Môi trường - TKV (nay là Công ty TNHH MTV Môi trường - Vinacomin), chính thức hoạt động từ ngày 16/01/2010. Đơn vị có tư cách pháp nhân, hạch toán phụ thuộc Công ty mẹ, thực hiện nhiệm vụ xử lý nước thải mỏ cho các đơn vị khai thác than trên địa bàn Uông Bí và các vùng lân cận. Khởi đầu từ 01 Trạm xử lý nước thải hầm lò +125 Nam Mẫu công suất 200 $m^3/h$, đến thời điểm nghiên cứu đơn vị đã quản lý và vận hành 14 trạm xử lý nước và nước thải, có trạm đạt công suất lớn 1.200 $m^3/h$.

Về đặc điểm nhân sự, Xí nghiệp làm việc theo chế độ 8 giờ/ngày (sáng 7h30–11h30, chiều 13h00–16h30), nghỉ ngày Chủ nhật. Tính đến hết năm 2013, tổng số lao động của Xí nghiệp là 157 người.

STT	Chỉ tiêu phân loại	Số lượng (người)	Cơ cấu (%)
1	Tổng số lao động	157	100,00
2	Phân theo giới tính
	- Lao động nam	132	84,08
	- Lao động nữ	25	15,92
3	Phân theo trình độ chuyên môn
	- Đại học	30	19,10
	- Cao đẳng	35	22,30
	- Công nhân kỹ thuật	87	55,40
	- Lao động phổ thông	5	3,20
4	Phân theo tính chất công việc
	- Lao động trực tiếp (LĐTT)	131	83,60
	- Lao động gián tiếp (LĐGT)	26	16,40
5	Phân theo độ tuổi
	- Dưới 35 tuổi	91	58,20
	- Từ 35 đến 45 tuổi	54	34,30
	- Trên 45 tuổi	12	7,50

Đặc thù sản xuất vận hành xử lý nước đòi hỏi kỹ thuật điện - cơ khí và làm việc trong môi trường độc hại nên lao động nam chiếm đa số (84,08%), lực lượng trẻ dưới 35 tuổi chiếm 58,20% và công nhân kỹ thuật chiếm 55,40%. Lao động trực tiếp vận hành tại 14 trạm chiếm 83,60% toàn đơn vị.

Về quy chế phân phối tiền lương, Xí nghiệp thực hiện nguyên tắc phân phối theo lao động gắn với khối lượng công việc và mức độ hoàn thành nhiệm vụ:

• Lương chế độ: Trả cho ngày nghỉ ốm đau, đình chỉ, thai sản theo công thức: $$T_i = \frac{H_{cbi} \times L_{min}}{N} \times n_i$$ Trong đó $H_{cbi}$ là hệ số lương cơ bản theo Nghị định 206/2004/NĐ-CP, $L_{min}$ là mức lương tối thiểu, $N = 26$ ngày công chế độ, $n_i$ là số ngày nghỉ chế độ.
• Lương theo thời gian: Áp dụng cho cán bộ gián tiếp và quản lý phòng ban: $$T_i = \frac{(H_{cbi} + H_{pci}) \times L_{min}}{N} \times n_i$$
• Lương theo khoán: Áp dụng cho công nhân trực tiếp sản xuất tại các trạm XLNT dựa trên khối lượng nước xử lý, đơn giá được duyệt và kết quả chấm điểm ngày công.
• Chế độ nghỉ lễ, tết hưởng nguyên lương: 10 ngày trong năm (Tết Dương lịch 01 ngày, Tết Âm lịch 04 ngày, Giỗ tổ Hùng Vương 01 ngày, Ngày 30/4 01 ngày, Ngày 01/5 01 ngày, Quốc khánh 02/9 01 ngày, Ngày Truyền thống ngành Than 12/11 01 ngày).

Về tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương áp dụng tại Xí nghiệp:

• Bảo hiểm xã hội (BHXH): Tỷ lệ 26% (Xí nghiệp đóng 18% tính vào chi phí, người lao động đóng 8% trừ vào lương). Chi trả trợ cấp bệnh hiểm nghèo 300.000 đồng/người/lần/năm; ốm đau dài ngày từ 15 ngày trở lên có giấy ra viện trợ cấp 400.000 đồng/người/lần/năm.
• Bảo hiểm y tế (BHYT): Tỷ lệ 4,5% (Xí nghiệp chịu 3%, người lao động chịu 1,5%).
• Kinh phí công đoàn (KPCĐ): Tỷ lệ 2% trên tổng quỹ lương, do Xí nghiệp chịu toàn bộ tính vào chi phí sản xuất kinh doanh.
• Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN): Tỷ lệ 2% (Xí nghiệp chịu 1%, người lao động chịu 1%).

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Hệ thống chứng từ kế toán tiền lương tại Xí nghiệp được lập thống nhất theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC, bao gồm:

• Bảng chấm công (Mẫu số 01a-LĐTL)
• Bảng thanh toán tiền lương (Mẫu số 02-LĐTL)
• Bảng thanh toán tiền thưởng (Mẫu số 03-LĐTL)
• Giấy đi đường (Mẫu số 04-LĐTL)
• Bảng kê trích nộp các khoản trích theo lương (Mẫu số 10-LĐTL)
• Bảng phân bổ tiền lương và BHXH (Mẫu số 11-LĐTL)
• Phiếu nghỉ hưởng BHXH, Bảng thanh toán BHXH, Phiếu chi tiền mặt.

Phương pháp tính lương cho bộ phận gián tiếp phòng ban: Thu nhập của cán bộ văn phòng được xác định gồm: lương cố định, lương theo hệ số lương cơ bản và phụ cấp ($TL_{th} = L_{min} \times [HSL + PC]$), cùng quỹ lương điều chỉnh theo chức danh ($Q_{cd}$). Hệ số chức danh ($K_{cd}$) và hệ số điều chỉnh ($K_{đc}$) được quy định: Trưởng phòng ($K_{cd} = 1,6$; $K_{đc} = 1,0$), Phó phòng ($K_{cd} = 1,4$; $K_{đc} = 1,0$), Nhân viên nghiệp vụ và kỹ thuật ($K_{cd} = 1,0$; $K_{đc} = 1,0$). Tiền lương chức danh phân bổ cho cá nhân $i$: $$T_{c/ni} = \frac{\text{Nguồn lương trong kỳ} - (\text{Khoản A, B, C, D.1})}{\sum (K_{cdi} + K_{đci})} \times (K_{cdi} + K_{đci})$$

Phương pháp tính lương cho bộ phận trực tiếp sản xuất (Trạm XLNT 1.200 $m^3/h$ Mạo Khê): Tiền lương của công nhân được xác định trên cơ sở bảng chấm công và bảng điểm theo ca: Ca 1 (1,0 điểm), Ca 2 (1,0 điểm), Ca 3 (1,4 điểm).

• Đơn giá điểm được tính: $$\text{Đơn giá (đ/điểm)} = \frac{\sum \text{Lương theo khoán Công ty duyệt cho trạm}}{\sum \text{Điểm ngày công}}$$
• Lương chính của công nhân gồm lương khoán theo điểm cộng các khoản phụ cấp (Phụ cấp ca 3, Phụ cấp khu vực, Phụ cấp an toàn vệ sinh viên, Phụ cấp trách nhiệm).
• Ví dụ số liệu thực tế tháng 03/2014 tại Trạm XLNT Mạo Khê: Tổng lương khoán duyệt cho trạm là 38.360.000 đồng, tổng điểm là 296,2 điểm, tính ra đơn giá bình quân xấp xỉ 129.234 đ/điểm.

Tài khoản và sổ kế toán sử dụng: Xí nghiệp áp dụng hình thức sổ kế toán Nhật ký chung. Kế toán sử dụng các tài khoản phản ánh tiền lương và các khoản trích theo lương gồm:

• TK 334 (Phải trả người lao động): Chi tiết TK 3341 (Phải trả CBCNV).
• TK 338 (Phải trả, phải nộp khác): Chi tiết TK 3382 (KPCĐ), TK 3383 (BHXH), TK 3384 (BHYT), TK 3389 (BHTN).
• Các tài khoản tập hợp chi phí: TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), TK 627 (Chi phí sản xuất chung), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp).

Chương 3: Nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí

Qua phân tích thực trạng, tác giả chỉ ra các ưu điểm và hạn chế tồn tại:

• Ưu điểm: Xí nghiệp xây dựng được quy chế trả lương rõ ràng, kết hợp hài hòa giữa lương thời gian và lương khoán theo khối lượng nước xử lý; việc trích nộp các quỹ BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ tuân thủ đúng tỷ lệ quy định; quản lý ngày công và chấm điểm ca làm việc dân chủ, minh bạch tại các trạm.
• Nhược điểm: Việc theo dõi, hạch toán chi tiết tiền lương đôi khi còn mang tính thủ công; luân chuyển chứng từ giữa các trạm xử lý nước ở xa về văn phòng Xí nghiệp còn có độ trễ; công tác phân loại chi phí nhân công và mở sổ chi tiết phục vụ cho kế toán quản trị phân tích biến động chi phí lương theo từng trạm chưa thực sự đồng bộ.

Tác giả đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện cụ thể:

1. Về hình thức tiền lương và phương pháp tính lương: Cải tiến quy trình chia lương khoán, chuẩn hóa hệ số điều chỉnh ($K_{đc}$) theo mức độ đóng góp và hoàn thành định mức thực tế để tạo động lực nâng cao năng suất lao động.
2. Về tài khoản sử dụng và phương pháp kế toán: Mở rộng tài khoản cấp 3, cấp 4 thuộc TK 334 và TK 338 để theo dõi chi tiết từng khoản trích nộp và từng bộ phận lao động; hoàn thiện quy trình đối ứng tài khoản chi phí nhân công trực tiếp (TK 622) theo từng trạm xử lý nước.
3. Về chứng từ và luân chuyển chứng từ: Quy định thời hạn nộp bảng chấm công, bảng điểm từ các trạm về phòng KHTH và phòng KTTKTC; chuẩn hóa việc lập bảng thanh toán BHXH và phiếu chi lương.
4. Về sổ kế toán chi tiết và tổng hợp: Hoàn thiện việc lập sổ chi tiết thanh toán lương và các khoản trích theo lương, kết nối dữ liệu từ sổ Nhật ký chung lên Sổ cái các tài khoản 334, 338, 622, 627, 642.
5. Về báo cáo kế toán: Xây dựng hệ thống báo cáo phân tích định kỳ về tình hình sử dụng quỹ tiền lương, năng suất lao động và cơ cấu chi phí nhân công phục vụ công tác quản trị nội bộ.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được những kết quả cụ thể:

• Làm rõ cơ cấu nhân sự và đặc thù tổ chức lao động tại một doanh nghiệp môi trường trực thuộc Vinacomin với 157 lao động và 14 trạm xử lý nước thải.
• Minh họa chi tiết quy trình tính lương thực tế tháng 03/2014 cho cả hai khối: lao động gián tiếp văn phòng (chia lương theo chức danh và hệ số điều chỉnh) và lao động trực tiếp tại Trạm XLNT Mạo Khê (tính lương theo đơn giá 129.234 đ/điểm ca làm việc).
• Cung cấp bức tranh thực tế về quy trình trích lập 34,5% các khoản theo lương (BHXH 26%, BHYT 4,5%, BHTN 2%, KPCĐ 2%) và luân chuyển chứng từ theo hình thức Nhật ký chung tại doanh nghiệp.
• Hệ thống hóa các kiến nghị mang tính khả thi từ khâu ghi nhận chứng từ ban đầu, hạch toán tài khoản đến lập báo cáo kế toán quản trị tiền lương.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tập trung phân tích tại một đơn vị hạch toán phụ thuộc (Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí) chịu sự phê duyệt đơn giá và giao kế hoạch quỹ lương từ Công ty mẹ (Công ty TNHH MTV Môi trường - Vinacomin), do đó quyền tự chủ về quỹ lương còn phụ thuộc cấp trên. Số liệu khảo sát thực tế tập trung vào giai đoạn năm 2013 và đầu năm 2014. Hướng mở rộng cho các nghiên cứu tiếp theo là đánh giá tác động của việc chuyển đổi chế độ kế toán sang Thông tư 200/2014/TT-BTC, áp dụng phần mềm kế toán tự động hóa kết nối dữ liệu số giữa các trạm xử lý nước thải phân tán về trung tâm quản lý.

Giá trị tham khảo

Báo cáo chuyên đề là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, Quản trị Nhân lực khi nghiên cứu về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại các doanh nghiệp dịch vụ kỹ thuật, xử lý môi trường và khai khoáng. Đồng thời, mô hình chia lương theo điểm ca làm việc tại Trạm XLNT Mạo Khê và bảng phân bổ hệ số chức danh văn phòng cung cấp tài liệu thực tế giá trị cho các nhà quản lý doanh nghiệp trong việc xây dựng quy chế phân phối thu nhập nội bộ.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ trích nộp các khoản theo lương tại Xí nghiệp được phân chia như thế nào?
Tổng tỷ lệ trích là 34,5% trên quỹ lương, gồm: BHXH 26% (Xí nghiệp chịu 18%, người lao động đóng 8%), BHYT 4,5% (Xí nghiệp chịu 3%, người lao động đóng 1,5%), BHTN 2% (Xí nghiệp chịu 1%, người lao động đóng 1%), và Kinh phí công đoàn 2% do Xí nghiệp chịu toàn bộ tính vào chi phí.

2. Tiền lương của công nhân trực tiếp tại Trạm XLNT Mạo Khê được tính toán dựa trên căn cứ nào?
Tiền lương công nhân trực tiếp được xác định từ nguồn lương khoán Công ty duyệt cho trạm chia cho tổng điểm công trong tháng để ra đơn giá điểm (tháng 03/2014 là 129.234 đ/điểm). Điểm ngày công tính theo ca làm việc (Ca 1: 1,0 điểm; Ca 2: 1,0 điểm; Ca 3: 1,4 điểm), sau đó cộng thêm các phụ cấp ca 3, phụ cấp khu vực, an toàn vệ sinh viên và trách nhiệm.

3. Xí nghiệp áp dụng hình thức sổ kế toán nào và chế độ kế toán gì?
Xí nghiệp áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung, tuân thủ Chế độ Kế toán Doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính, sử dụng các tài khoản chủ yếu gồm TK 334, TK 338, TK 622, TK 627, TK 642.

4. Cơ cấu lao động của Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí năm 2013 có đặc thù gì?
Đơn vị có 157 công nhân, trong đó lao động nam chiếm 84,08%, lao động trẻ dưới 35 tuổi chiếm 58,20%, công nhân kỹ thuật chiếm 55,40% và lực lượng lao động trực tiếp vận hành tại 14 trạm chiếm 83,60% toàn Xí nghiệp.

Kết luận

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp của tác giả Trần Phượng Loan đã phản ánh toàn diện bức tranh tổ chức lao động, quy chế trả lương và thực trạng hạch toán kế toán tiền lương cùng các khoản trích theo lương tại Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí. Nghiên cứu đã mô tả chi tiết quy trình tính toán số liệu thực tế tháng 03/2014, làm rõ phương pháp chia lương theo hệ số chức danh và điểm ca sản xuất. Các giải pháp hoàn thiện được đề xuất có căn cứ khoa học, bám sát chế độ kế toán hiện hành và đặc điểm sản xuất phân tán của các trạm xử lý nước thải.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG - TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG TẠI XÍ NGHIỆP XỬ LÝ NƯỚC UÔNG BÍ 1. Đặc điểm lao động của Xí nghiệp. * Sơ lược về Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí. Tên gọi: Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí – Chi nhánh Công ty TNHH MTV Môi trường – Vinacomin.

Tên rút gọn: Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí. Địa chỉ: Tổ 17, khu 3, phường Quang Trung, Uông Bí, Quảng Ninh. Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí được thành lập từ ngày 16 tháng 01 năm 2010 theo quyết định số: 34/QĐ – MT ngày 13 tháng 01 năm 2010 của Chủ tịch Công ty TNHH MTV Môi trường – TKV (nay là công ty TNHH MTV Môi trường Vinacomin). Xí nghiệp là thành viên của Công ty TNHH MTV Môi trường Vinacomin, có tư cách pháp nhân, hạch toán phụ thuộc Công ty, được Công ty giao quản lý tài sản, vốn với quy mô phù hợp với nhiệm vụ sản xuất kinh doanh.

Xí nghiệp có trách nhiệm sử dụng hiệu quả bảo toàn và phát triển vốn được giao. Có quyền và nghĩa vụ dân sự, tự chịu trách nhiệm về hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh và phục vụ đã được Công ty giao. Xí nghiệp là một bộ phận cấu thành của hệ thống tổ chức và hoạt động của Công ty TNHH MTV Môi trường – Vinacomin. Sau gần 5 năm hoạt động và phát triển, Xí nghiệp đã tạo được chỗ đứng cho mình trên thị trường, danh sách khách hàng của Xí nghiệp ngày càng được mở rộng.

Hầu hết các mỏ than trên địa bàn Uông Bí và các vùng lân cân khi có nhu cầu xử lý nước thải đều tìm đến Xí nghiệp Xử lý nước Uông Bí như một địa chỉ đáng tin cậy. Từ một Trạm XLNT hầm lò +125 (Nam Mẫu) công suất 200m 3/h ngày đầu mới thành lập, đến nay Xí nghiệp đã xây dựng và đưa vào vận hành 14 Trạm xử lý nước và nước thải. Trong đó có những trạm đạt công suất lớn là 1200m3/h. Sinh viên: Trần Phượng Loan Lớp: KT23 – VB2 1.

Viện Kế toán - Kiểm toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệp * Đặc điểm lao động của Xí nghiệp: Để có được kết quả như ngày hôm nay, một phần không nhỏ là do Xí nghiệp đã xây dựng cho mình một đội ngũ lao động với kết cấu trình độ chuyên môn, tay nghề tương đối hợp lý cả về số lượng lẫn chất lượng nhằm đảm bảo đáp ứng yêu cầu của Xí nghiệp. Xí nghiệp làm việc theo chế độ ngày làm 8 giờ theo quy định của Nhà nước. Buổi sáng từ 7h30’ đến 11h30’, buổi chiều từ 13h00’ đến 16h30’. Cán bộ công nhân viên trong Xí nghiệp được nghỉ ngày Chủ nhật hàng tuần.

Công tác tuyển dụng và văn bản hợp đồng lao động được làm đúng nguyên tắc thủ tục, trên cơ sở hội đồng tuyển dụng thực hiện tham mưu giúp Giám đốc trong việc tuyển dụng và ký hợp đồng. Xí nghiệp duy trì việc thực hiện quản lý lao động bằng sổ, bảng công, bảng lương. Tiền lương trả theo quy chế trả lương của Xí nghiệp và công khoán trên các công trường. Tổng số tiền lương chi trả phù hợp đơn giá tiền lương được duyệt.

Tính đến hết năm 2013, toàn Xí nghiệp có 157 công nhân. Dưới đây là Bảng cơ cấu lao động của Xí nghiệp phân chia theo các tiêu thức khác nhau như sau: Bảng 1-1: Bảng cơ cấu LĐ của Xí nghiệp năm 2013. STT Chỉ tiêu Số người Cơ cấu (%) 1 Tổng số LĐ 157 100 2 Phân theo giới tính Lao động nam 132 84,08 Lao động nữ 25 15,92 3 Phân theo trình độ Đại học 30 19,1 Cao đẳng 35 22,3 Công nhân kỹ thuật 87 55,4 LĐPT 5 3,2 4 Phân theo tính chất công việc Sinh viên: Trần Phượng Loan Lớp: KT23 – VB2 2. Viện Kế toán - Kiểm toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệp STT Chỉ tiêu Số người Cơ cấu (%) LĐTT 131 83,6 LĐGT 26 16,4 5 Phân theo độ tuổi <35 91 58,2 35-45 54 34,3 >45 12 7,5 Nhìn vào số liệu Bảng 1-1 ta thấy tỉ lệ lao động nam chiếm 3/4 số lao động của Xí nghiệp do tính chất công việc là vận hành xử lý nước chủ yếu cần công nhân kỹ thuật điện nên điều này cũng là dễ hiểu và có thể chấp nhận.

Đội ngũ lao động của Xí nghiệp có trình độ tương đối so với mặt bằng lao động hiện nay. Lao động có trình độ Đại học và Cao đẳng là 65 người, chiếm 41,4%. Công nhân kỹ thuật là 87 người chiếm 55,4%, còn lại một số lượng rất nhỏ là lao động phổ thông là 5 người chỉ chiếm có 3,2%. 58,2% số cán bộ công nhân viên của Xí nghiệp có độ tuổi dưới 35 cho thấy Xí nghiệp có một đội ngũ nhân lực trẻ có thể sử dụng lâu dài và khả năng làm việc cao do họ đã được qua đào tạo.

Đội ngũ lao động trực tiếp của Xí nghiệp chiếm gần 90% lao động của Xí nghiệp là 131 người tăng hơn năm 2013 là 19 người. Chú trọng mở rộng sản xuất nhưng yếu tố con người cũng được quan tâm đặc biệt, bắt đầu từ khâu đào tạo sau đó là khâu đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người lao động. Xí nghiệp phát triển một mạng lưới an toàn viên rộng khắp đến các trạm xử lý nước thải. Hàng tháng tổ chức các cuộc họp để đúc rút kinh nghiệm nhằm đẳm bảo an toàn cho con người cũng như thiết bị sản xuất.

Việc thưởng phạt liên quan đến an toàn được thực hiện nghiêm minh, công bằng với tất cả mọi người. Đối với những công nhân lao động trong môi trường độc hại các trang thiết bị bảo hộ lao động được ưu tiên đặc biệt. Ngoài những thiết bị bảo hộ như các công nhân khác họ còn được trang bị thêm những loại bảo hộ đặc biệt chuyên dùng và được cấp phát thường xuyên theo yêu cầu. Xí nghiệp còn đảm Sinh viên: Trần Phượng Loan Lớp: KT23 – VB2 3.

Viện Kế toán - Kiểm toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệp bảo chế độ bồi dưỡng cho những công nhân thường xuyên tiếp xúc với môi trường độc hại. Các hình thức trả lương của Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí. * Quy chế tiền lương hiện hành tại Xí nghiệp. Căn cứ vào các chế độ chính sách tiền lương của Nhà nước và quy chế quản lý tiền lương, thu nhập trong Công ty TNHH MTV Môi trường – Vinacomin, Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí cho ban hành quy chế quản lý và phân phối tiền lương nội bộ.

Để đảm bảo cho việc quản lý và phân phối tiền lương được chặt chẽ công bằng và hợp lý. Trong quy chế quản lý và phân phối tiền lương của Xí nghiệp đã quy định cụ thể như sau: - Tiền lương, tiền thưởng của người lao động phải gắn với kết quả thực hiện khối lượng công việc, hiệu quả công tác, mức độ hoàn thành kế hoạch chung của Xí nghiệp, gắn liền với năng suất, chất lượng, hiệu quả và mức độ đóng góp của tập thể, cá nhân người lao động. - Trả lương, tiền thưởng của người lao động thực hiện theo nguyên tắc phân phối theo lao động cụ thể: + Làm công việc gì thì hưởng lương công việc ấy. + Giữ cương vị, trách nhiệm nào được hưởng mức tiền lương cơ bản và các chế độ phụ cấp của cương vị ấy.

+ Đảm bảo hệ số giãn cách về tiền lương theo quy định của Xí nghiệp. + Trả lương, thưởng phải thật sự là động lực khuyến khích động viên người lao động không ngừng phấn đấu tăng năng suất lao động chất lượng công tác, hoàn thành tốt công việc được giao, xóa bỏ tính bình quân trong trả lương, trả thưởng. + Tổng thu nhập của người lao động phải được thể hiện đầy đủ trong sổ lương của Xí nghiệp theo mẫu thống nhất và phát trực tiếp đến tay cho người lao động hoặc qua thẻ ATM theo quy định. - Các phòng, ban trong Xí nghiệp tự sắp xếp, bố trí công việc cho từng CBCNV trong phòng bộ phận.

Trường hợp đặc biệt có những công việc phát sinh Sinh viên: Trần Phượng Loan Lớp: KT23 – VB2 4. Viện Kế toán - Kiểm toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệp ngoài nhiệm vụ theo chức năng được phân công chỉ được tính thêm giờ trong trường hợp phải xử lý các công việc phát sinh ngoài nhiệm vụ thường xuyên được giao. Được Giám đốc Xí nghiệp phê duyệt công làm thêm giờ, có bảng chấm công và được trả lương khi làm việc vào các ngày chủ nhật (theo giờ làm việc thực tế với hệ số là 1,5). Lễ, Tết (theo giờ làm việc thực tế với hệ số 2) và được trả vào nguồn tiền lương khác.

- Các trường hợp được cử đi học, đi họp theo quyết định, phân công của Giám đốc được hưởng lương như đi làm. - CBCNV nghỉ phép được hưởng theo lương cơ bản. - Nghỉ thai sản, nghỉ ốm hưởng lương theo chế độ từ nguồn của BHXH. * Nguồn hình thành quỹ lương và sử dụng quỹ lương.

Nguồn tiền lương kế hoạch của Xí nghiệp được hình thành từ: - Nguồn tiền lương kế hoạch được Công ty duyệt hàng tháng, năm - Các khoản khác (nếu có). Việc sử dụng tổng quỹ tiền lương: - Chi trả cho người lao động theo chế độ và các quy định của quy chế này. - Chỉ bổ sung hỗ trợ nhân dịp các ngày lễ, tết trong năm. * Các hình thức trả lương của Xí nghiệp.

Xí nghiệp xử lý nước Uông Bí áp dụng các hình thức trả lương cho CBCNV như sau: - Trả lương chế độ: Lương chế độ là mức lương được đưa ra để dựa vào đó tính các ngày ốm, đình chỉ, những ngày được hưởng lương chế độ của CBCNV. Hcbi Ti = Lmin ni (đồng) (1-1) N Sinh viên: Trần Phượng Loan Lớp: KT23 – VB2 5. Viện Kế toán - Kiểm toán Chuyên đề thực tập tốt nghiệp Trong đó: Ti - Tiền lương ngày nghỉ theo chế độ của người thứ i Hcbi - Hệ số lương cơ bản theo NĐ206/2004/NĐ-CP của người thứ i Lmin - Mức lương tối thiểu theo quy định của Nhà nước. N- Ngày công chế độ 1 tháng theo quy định của Nhà nước (N =26 công) ni - Số ngày công chế độ của người thứ i - Trả lương theo thời gian Phương pháp này áp dụng cho cán bộ gián tiếp phòng ban và công nhân phòng ban quản lý và công nhân trực tiếp sản xuất.

Hcbi + Hpci Ti = Lmin ni (đồng) (1-2) N Trong đó: Ti - Tiền lương ngày làm việc theo chế độ của người thứ i Hcbi - Hệ số lương cơ bản theo NĐ206/2004/NĐ-CP của người thứ i Hpci - Tổng hệ số các khoản phụ cấp theo NĐ206/2004/NĐ-CP của người thứ i (trừ phụ cấp ca 3) Lmin- Mức lương tối thiểu theo quy định của nhà nước.