Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần kỹ thuật xây dựng và công nghệ cetec khoá luận tốt nghiệp

Bài viết phân tích hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty cổ phần kỹ thuật xây dựng và công nghệ CETEC.

• Tác giả: Trần Thị Phương Thảo
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
• 1.1. Tổng quan về tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.2. Khái niệm tiền lương và bản chất kinh tế của tiền lương
• 1.3. Các hình thức trả lương
• 1.4. Quỹ tiền lương
• 1.5. Các khoản trích theo lương
• 1.6. Nhiệm vụ kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.7. Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.8. Chứng từ sử dụng
• 1.9. Phương pháp hạch toán số lượng, thời gian và kết quả lao động
• 1.10. TK kế toán sử dụng trong kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.11. Trình tự kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 1.12. Các hình thức kế toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP KỸ THUẬT – XÂY DỰNG VÀ CÔNG NGHỆ CETEC
• 2.1. Khái quát về Công ty CETEC
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của Công ty CETEC
• 2.4. Tình hình hoạt động của Công ty CETEC giai đoạn 2018 - 2019
• 2.5. Tổ chức công tác kế toán tại Công ty CETEC
• 2.6. Tổ chức bộ máy kế toán
• 2.7. Hình thức kế toán áp dụng
• 2.8. Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CETEC
• 2.9. Đặc điểm tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CETEC
• 2.10. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CETEC
• 2.11. Nhược điểm
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG TẠI CÔNG TY CP KỸ THUẬT – XÂY DỰNG VÀ CÔNG NGHỆ CETEC
• 3.1. Định hướng phát triển của Công ty CETEC
• 3.2. Phương hướng hoạt động của Công ty CETEC trong năm 2020
• 3.3. Phương hướng hoàn thiện công tác kế toán tiền lương trong năm 2020 của công ty CETEC
• 3.4. Các giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CETEC
• 3.5. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 3.5.1. Với Nhà nước
• 3.5.2. Với doanh nghiệp
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán tiền lương tại CETEC Khái niệm và vai trò

Kế toán tiền lương là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp. Tại Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC, việc quản lý tiền lương không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Tiền lương được xem là thù lao cho sức lao động, phản ánh mối quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động. Việc hiểu rõ về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương là cần thiết để tối ưu hóa quy trình này.

1.1. Khái niệm tiền lương và bản chất kinh tế của tiền lương

Tiền lương là khoản thù lao mà người lao động nhận được từ doanh nghiệp dựa trên thời gian và chất lượng công việc. Nó không chỉ là chi phí mà còn là động lực thúc đẩy năng suất lao động. Theo Võ Thị Hoàng (2015), tiền lương là yếu tố quyết định trong việc tái sản xuất sức lao động.

1.2. Các hình thức trả lương tại CETEC

CETEC áp dụng nhiều hình thức trả lương như trả lương theo thời gian và trả lương theo sản phẩm. Mỗi hình thức có ưu nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến động lực làm việc của nhân viên. Việc lựa chọn hình thức phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo sự công bằng và khuyến khích người lao động.

II. Thực trạng kế toán tiền lương tại CETEC Những thách thức hiện tại

Mặc dù CETEC đã có những bước tiến trong việc quản lý kế toán tiền lương, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Việc hạch toán chưa hoàn toàn chính xác, dẫn đến việc chi trả không kịp thời cho người lao động. Điều này ảnh hưởng đến tâm lý làm việc và năng suất lao động. Cần có những biện pháp cải thiện để nâng cao hiệu quả công tác này.

2.1. Đánh giá thực trạng công tác kế toán tiền lương

Thực trạng cho thấy rằng việc hạch toán tiền lương tại CETEC còn nhiều bất cập. Các khoản trích theo lương như BHXH, BHYT chưa được tính toán chính xác, dẫn đến việc chi trả không đầy đủ cho người lao động.

2.2. Những nhược điểm trong quy trình kế toán tiền lương

Một số nhược điểm trong quy trình kế toán tiền lương tại CETEC bao gồm việc thiếu sót trong chứng từ và quy trình hạch toán. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của người lao động mà còn làm giảm hiệu quả quản lý tài chính của công ty.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán tiền lương tại CETEC Phương pháp hiệu quả

Để cải thiện tình hình, CETEC cần áp dụng các giải pháp hoàn thiện trong kế toán tiền lương. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý tiền lương sẽ giúp tăng tính chính xác và kịp thời trong chi trả. Ngoài ra, cần có sự đào tạo cho nhân viên kế toán để nâng cao kỹ năng và kiến thức chuyên môn.

3.1. Ứng dụng công nghệ trong kế toán tiền lương

Việc áp dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa quy trình hạch toán tiền lương, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Công nghệ cũng giúp theo dõi và quản lý các khoản trích theo lương một cách hiệu quả hơn.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán tại CETEC

Đào tạo nhân viên kế toán là một yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kế toán tiền lương. Các khóa học về kỹ năng hạch toán và quản lý tài chính sẽ giúp nhân viên nắm vững quy trình và nâng cao hiệu quả công việc.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại CETEC

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc hoàn thiện kế toán tiền lương tại CETEC không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn cải thiện đời sống của người lao động. Các giải pháp được đề xuất sẽ tạo ra một môi trường làm việc tích cực hơn, từ đó thúc đẩy năng suất lao động.

4.1. Kết quả từ việc cải thiện quy trình kế toán

Sau khi áp dụng các giải pháp, CETEC đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt trong quy trình hạch toán tiền lương. Thời gian chi trả cho người lao động được rút ngắn, giúp nâng cao tinh thần làm việc của nhân viên.

4.2. Tác động đến đời sống người lao động

Việc chi trả kịp thời và chính xác tiền lương đã giúp người lao động yên tâm hơn trong công việc. Điều này không chỉ nâng cao năng suất mà còn tạo ra sự gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp.

V. Kết luận và tương lai của kế toán tiền lương tại CETEC

Kế toán tiền lương tại CETEC cần được hoàn thiện hơn nữa để đáp ứng yêu cầu phát triển của doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ và đào tạo nhân viên sẽ là những yếu tố quyết định trong việc nâng cao hiệu quả công tác này. Tương lai của kế toán tiền lương tại CETEC sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng và cải tiến quy trình làm việc.

5.1. Định hướng phát triển kế toán tiền lương

CETEC cần xác định rõ định hướng phát triển trong công tác kế toán tiền lương, từ đó xây dựng kế hoạch cụ thể để thực hiện. Việc này sẽ giúp công ty duy trì sự cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.2. Tương lai của kế toán tiền lương tại CETEC

Tương lai của kế toán tiền lương tại CETEC sẽ được xây dựng trên nền tảng công nghệ và sự chuyên nghiệp của đội ngũ nhân viên. Điều này sẽ tạo ra một môi trường làm việc hiệu quả và bền vững cho cả doanh nghiệp và người lao động.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, sức lao động là yếu tố then chốt tạo ra giá trị thặng dư và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Quá trình lao động làm hao mòn thể lực và trí lực của người lao động, đòi hỏi phải được bù đắp thông qua quá trình tái sản xuất sức lao động. Tiền lương và các khoản trích theo lương (Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế, Bảo hiểm thất nghiệp, Kinh phí công đoàn) là phương tiện vật chất bảo đảm quá trình tái sản xuất sức lao động, đồng thời là mối quan tâm trực tiếp gắn liền lợi ích kinh tế giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực thi công xây dựng và kỹ thuật công nghệ như Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC, chi phí nhân công chiếm tỷ trọng lớn và biến động phức tạp theo từng công trình. Việc hạch toán chính xác, phân bổ đúng đối tượng và thanh toán kịp thời tiền lương, bảo hiểm không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ giá thành sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh khi đấu thầu mà còn tạo động lực vật chất kích thích tinh thần trách nhiệm của cán bộ công nhân viên. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, khóa luận tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện quy trình kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại đơn vị.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể qua ba nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
2. Phân tích, phản ánh thực trạng tổ chức công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC; từ đó chỉ ra những ưu điểm đã đạt được cùng các hạn chế, vướng mắc còn tồn tại.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại công ty.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nội dung chủ yếu về công tác kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC.
• Phạm vi thời gian: Khóa luận khảo sát tình hình hoạt động tài chính giai đoạn 2018 - 2019, đồng thời sử dụng hệ thống số liệu, chứng từ và sổ sách kế toán phát sinh trong năm 2019 (trọng tâm là các tháng 01/2019 và 09/2019) để minh họa quy trình hạch toán.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở pháp lý và chuẩn mực kế toán hiện hành của Việt Nam:

• Bản chất kinh tế của tiền lương: Phân biệt rõ tiền lương danh nghĩa (số tiền người sử dụng lao động chi trả dựa trên năng suất, trình độ) và tiền lương thực tế (lượng hàng hóa, dịch vụ người lao động mua được từ tiền lương danh nghĩa).
• Các văn bản quy phạm pháp luật áp dụng: Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014; Quyết định số 595/QĐ-BHXH quy định quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động - bệnh nghề nghiệp; Khoản 1 Điều 8 Thông tư số 28/2015/TT-BLĐTBXH quy định chi tiết thi hành Điều 52 Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp; Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/BTC của Bộ Tài chính.
• Khung lý thuyết hạch toán: Sử dụng hệ thống tài khoản kế toán thống nhất, trong đó Tài khoản 334 (Phải trả người lao động) chi tiết thành TK 3341, TK 3348; Tài khoản 338 (Phải trả, phải nộp khác) chi tiết thành TK 3382 (KPCĐ), TK 3383 (BHXH), TK 3384 (BHYT), TK 3389 (BHTN), kết hợp với các tài khoản chi phí liên quan như TK 622, TK 627, TK 642, TK 154.

Tác giả đã áp dụng phương pháp nghiên cứu định tính với các kỹ thuật thu thập và xử lý thông tin cụ thể:

• Phương pháp điều tra và thu thập dữ liệu thứ cấp: Tập hợp các tài liệu lý luận, luận văn chuyên ngành kế toán, hồ sơ năng lực doanh nghiệp, báo cáo tài chính và hệ thống chứng từ kế toán thực tế tại phòng Kế toán Công ty CETEC.
• Phương pháp phân tích: Sàng lọc, phân loại dữ liệu thu thập được để phân tích cơ cấu tài chính, dòng tiền, bảng chấm công, hợp đồng khoán và các sổ kế toán.
• Phương pháp tổng hợp: Tổng hợp số liệu từ các chứng từ gốc vào bảng biểu, so sánh các chỉ tiêu tài chính và phản ánh trình tự ghi sổ kế toán tiền lương.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu gồm Báo cáo tài chính năm 2018 và năm 2019 (Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh), hồ sơ năng lực của Công ty CETEC, hệ thống quy chế trả lương nội bộ, cùng các chứng từ gốc thực tế như Bảng chấm công công nhật, Bảng xác nhận giá trị khối lượng công việc hoàn thành, Hợp đồng giao khoán nhân công, Phiếu chi và dữ liệu trích xuất từ phần mềm kế toán Fast.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương trong doanh nghiệp

Nội dung chương 1 hệ thống hóa toàn bộ lý luận về quản lý lao động, tiền lương và các quỹ bảo hiểm bắt buộc trong doanh nghiệp. Về hình thức trả lương, tác giả phân tích bản chất, ưu điểm, nhược điểm và công thức tính toán của ba hình thức cơ bản:

1. Trả lương theo thời gian: Căn cứ vào thời gian làm việc thực tế và trình độ tay nghề, áp dụng chủ yếu cho khối văn phòng, quản lý hoặc công việc chưa xây dựng được định mức. Hình thức này gồm trả lương theo thời gian giản đơn (tính theo tháng, ngày, giờ) và trả lương theo thời gian có thưởng nhằm khắc phục nhược điểm chưa gắn chặt với chất lượng lao động.
2. Trả lương theo sản phẩm: Căn cứ vào số lượng, chất lượng sản phẩm làm ra và đơn giá tiền lương. Các biến thể gồm: trả lương theo sản phẩm trực tiếp, sản phẩm gián tiếp, sản phẩm có thưởng và sản phẩm lũy tiến (áp dụng đơn giá cao cho phần vượt định mức khi cần đẩy nhanh tiến độ đơn hàng).
3. Trả lương khoán: Áp dụng cho khối lượng công việc bàn giao toàn bộ cho một cá nhân hoặc tập thể. Bao gồm: khoán công việc (áp dụng cho công việc mang tính đột xuất), khoán quỹ lương (biết trước tổng quỹ lương và thời hạn hoàn thành), khoán thu nhập (chia lương theo kết quả kinh doanh cuối cùng của tập thể).

Về các khoản trích theo lương, tác giả tổng hợp tỷ lệ trích nộp theo chế độ hiện hành căn cứ vào Quyết định số 595/QĐ-BHXH và các văn bản liên quan:

Quỹ trích theo lương	Tỷ lệ tính vào chi phí SXKD của DN (%)	Tỷ lệ khấu trừ vào lương của NLĐ (%)	Tổng tỷ lệ trích nộp (%)
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	17,5	8,0	25,5
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0	1,5	4,5
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0	1,0	2,0
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0	0,0	2,0
Tổng cộng	23,5	10,5	34,0

Chương này cũng xác định rõ 5 nhiệm vụ trọng tâm của kế toán tiền lương; quy định danh mục chứng từ kế toán lao động theo quy định (Mẫu số 01a-LĐTL, 01b-LĐTL, 02-LĐTL, 03-LĐTL, 05-LĐTL, 08-LĐTL, 10-LĐTL, 11-LĐTL); kết cấu, nội dung phản ánh của TK 334 và TK 338; đồng thời giới thiệu 5 hình thức tổ chức sổ kế toán theo Thông tư 200/2014/BTC (Nhật ký chung, Nhật ký – Sổ cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký – Chứng từ, Kế toán trên máy vi tính).

Chương 2: Thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP Kỹ thuật – Xây dựng và Công nghệ CETEC

Chương 2 phản ánh toàn diện tình hình tổ chức kinh doanh, bộ máy kế toán và thực tế hạch toán lương tại đơn vị thực tập.

• Thông tin doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC (MST: 0106887832), thành lập ngày 24/06/2015, đăng ký thay đổi lần 3 ngày 07/11/2018. Cơ cấu vốn góp gồm: ông Luyện Thanh Hà (70%), ông Hoàng Quốc Tĩnh (15%), ông Đinh Việt Hùng (15%). Quy mô lao động dao động từ 40 đến 50 người. Doanh nghiệp chuyên thi công xây dựng công trình, kinh doanh thiết bị vật liệu và lắp đặt hệ thống cơ điện.
• Tình hình tài chính giai đoạn 2018 - 2019:

Chỉ tiêu tài chính	Năm 2018	Năm 2019	Chênh lệch 2019/2018	Tỷ lệ biến động (%)
Tổng tài sản / Tổng nguồn vốn	—	—	Giảm ~6,8 tỷ đồng	-47,71
Tiền và tương đương tiền	—	—	Giảm >4,0 tỷ đồng	-57,86
Hàng tồn kho	—	—	Giảm ~2,0 tỷ đồng	-35,42
Nợ phải trả	—	—	Giảm ~7,0 tỷ đồng	-160,41
Doanh thu bán hàng và CCDV	—	—	Tăng ~15,5 tỷ đồng	—
Giá vốn hàng bán	—	—	Tăng ~14,9 tỷ đồng	—
Chi phí quản lý doanh nghiệp	—	—	Tăng 453 triệu đồng	—
Lợi nhuận sau thuế TNDN	—	—	Tăng ~28 triệu đồng	—

• Tổ chức công tác kế toán: Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 4 nhân sự: Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thanh toán và thuế (kiêm thủ quỹ), Kế toán hàng tồn kho. Công ty áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ và vận hành trên phần mềm kế toán Fast.
• Thực tế tính lương cho các nhóm đối tượng:
  1. Bộ phận văn phòng và Ban Giám đốc: Áp dụng trả lương theo thời gian dựa trên quy định 312 ngày làm việc/năm (360 ngày trừ 10 ngày lễ tết và 12 ngày nghỉ phép). Tiền lương tính theo công thức: Lương thời gian = (Lương cơ bản * Số ngày làm việc thực tế) / Số ngày công quy định. Ví dụ thực tế: Bà Phạm Thị Phương (kế toán) có mức lương thỏa thuận 8.000.000 đồng, lương cơ bản đóng bảo hiểm là 4.260.000 đồng. Các khoản trích khấu trừ vào lương tháng 01/2019 gồm BHXH: 4.800 đồng (tính theo số liệu thực tế tại bảng trích), BHYT: 4.900 đồng, BHTN: 4.600 đồng, tổng cộng các khoản bảo hiểm khấu trừ là 340.300 đồng.
  2. Bộ phận công nhân thi công công trường: Áp dụng hình thức trả lương khoán gọn theo khối lượng công việc căn cứ vào hợp đồng giao khoán nhân công và phiếu xác nhận khối lượng hoàn thành. Minh họa tại công trình Bệnh viện Đa khoa quốc tế Tâm Anh: Hợp đồng giao khoán hạng mục sơn bả với bên nhận khoán là ông Nguyễn Đình Quân. Tổng giá trị lương khoán theo khối lượng hoàn thành nghiệm thu là 14.555.000 đồng cho 180 công lao động của cả đội, xác định đơn giá khoán bình quân là 81.281 đồng/công. Ví dụ với công nhân thời vụ Đoàn Văn Doanh (MST: 84390952841), làm 30 công, tổng lương nhận được là 2.438.430 đồng. Do là lao động thời vụ không ký hợp đồng dài hạn và đã có mã số thuế, công ty thực hiện khấu trừ tại nguồn 10% thuế TNCN (243.843 đồng), tiền lương thực lĩnh còn lại là 2.194.587 đồng.
• Thực hành ghi sổ và hạch toán kế toán tháng 01/2019:
  • Chi phí lương văn phòng: Nợ TK 64211 / Có TK 3341: 15.105.400 đồng.
  • Chi phí lương kỹ thuật thi công công trường: Nợ TK 15422 / Có TK 3341: 37.875.281 đồng.
  • Trích nộp bảo hiểm công trường nộp BHXH quận Hai Bà Trưng: Nợ TK 3383: 745.500 đồng, Nợ TK 3384: 127.800 đồng, Nợ TK 3389: 42.600 đồng / Có TK 111: tổng số tiền tương ứng.
  • Chi trả lương cho cán bộ nhân viên ngày 31/01/2019 bằng tiền mặt theo Phiếu chi PC 0138: Nợ TK 3341: 15.105.400 đồng (NV văn phòng) và Nợ TK 3341: 37.875.281 đồng (NV công trường) / Có TK 111.
  • Toàn bộ nghiệp vụ được kết xuất tự động từ phần mềm Fast sang Sổ cái và Sổ chi tiết các tài khoản 334, 3383, 3384, 3389.

Chương 3: Các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty CP Kỹ thuật – Xây dựng và Công nghệ CETEC

Chương 3 trình bày định hướng phát triển của Công ty CETEC trong năm 2020 và các đề xuất hoàn thiện công tác kế toán:

• Phương hướng hoạt động năm 2020: Mở rộng địa bàn hoạt động ra các tỉnh thành lân cận, nâng cao năng lực thi công công trình quy mô lớn, tiếp tục kiện toàn bộ máy quản lý và hoàn thiện quy chế trả lương nhằm gắn kết người lao động.
• Các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nội bộ tại doanh nghiệp:
  1. Hoàn thiện hệ thống chứng từ ban đầu: Bổ sung chặt chẽ các biên bản nghiệm thu khối lượng công việc, bảng chấm công công nhật tại các công trường xa nhằm tránh thất thoát chi phí và phản ánh đúng ngày công thực tế.
  2. Nâng cao chất lượng hạch toán trên phần mềm: Khai thác triệt để các phân hệ quản lý tiền lương tự động trên phần mềm kế toán Fast để hạn chế thao tác thủ công, liên kết số liệu trực tiếp giữa phòng kỹ thuật và phòng kế toán.
  3. Hoàn thiện phương pháp hạch toán và phân bổ chi phí tiền lương: Phân định rành mạch chi phí nhân công trực tiếp và chi phí nhân viên quản lý đội xây dựng, đảm bảo việc tập hợp chi phí vào các tài khoản giá thành (TK 154) chính xác theo từng hạng mục công trình.
  4. Quản lý chặt chẽ công tác trích nộp các quỹ BHXH, BHYT, BHTN và KPCĐ: Thực hiện nộp đúng hạn cho cơ quan bảo hiểm để tránh các khoản phạt chậm nộp, bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh và chế độ thai sản, ốm đau cho người lao động.
• Kiến nghị với cơ quan quản lý Nhà nước và đơn vị:
  • Với Nhà nước: Kiến nghị các cơ quan chức năng hoàn thiện khung chính sách pháp lý về quản lý lao động thời vụ trong ngành xây dựng; đơn giản hóa thủ tục hành chính khi quyết toán thuế TNCN và đóng mở mã số bảo hiểm cho công nhân xây lắp.
  • Với doanh nghiệp: Ban Giám đốc cần phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kế toán và kỹ thuật thi công; thường xuyên đào tạo bồi dưỡng nâng cao trình độ nghiệp vụ cho nhân viên kế toán.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả phân tích số liệu thực tế, nghiên cứu đã minh chứng chi tiết quy trình quản trị tài chính và chi phí nhân sự của Công ty CETEC thông qua các chỉ tiêu định lượng:

• Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ năm 2019 tăng trưởng 15,5 tỷ đồng so với năm 2018 nhờ trúng thầu nhiều dự án quy mô lớn. Giá vốn hàng bán tăng 14,9 tỷ đồng do biến động tăng giá của nguyên vật liệu và máy móc thi công. Lợi nhuận sau thuế TNDN năm 2019 tăng gần 28 triệu đồng.
• Về công tác thanh toán nợ, nợ phải trả năm 2019 giảm gần 7 tỷ đồng so với năm 2018, thể hiện nỗ lực thanh toán công nợ vật tư cho các nhà cung cấp.
• Quy trình hạch toán lương và bảo hiểm được số liệu hóa cụ thể qua tháng 01/2019: Tổng chi phí lương nhân viên văn phòng hạch toán vào TK 64211 là 15.105.400 đồng; chi phí lương bộ phận kỹ thuật công trường hạch toán vào TK 15422 là 37.875.281 đồng. Các khoản trích nộp bảo hiểm tháng 01/2019 cho công nhân công trường đóng tại quận Hai Bà Trưng gồm: BHXH 745.500 đồng, BHYT 127.800 đồng, BHTN 42.600 đồng.
• Về hình thức khoán: Nghiệm thu khối lượng thi công sơn bả công trình Bệnh viện Tâm Anh đạt giá trị khoán 14.555.000 đồng/180 công (đơn giá 81.281 đồng/công); doanh nghiệp áp dụng nghiêm túc quy định khấu trừ thuế TNCN 10% tại nguồn đối với lao động thuê ngoài có mã số thuế cá nhân.

Về đóng góp thực tiễn, khóa luận đã mô tả chi tiết quy trình xử lý kế toán tiền lương trong môi trường doanh nghiệp xây lắp đặc thù — nơi vừa tồn tại lao động văn phòng cố định hưởng lương thời gian, vừa có lực lượng lớn lao động thi công khoán gọn theo khối lượng. Nghiên cứu chỉ ra việc áp dụng mô hình Chứng từ ghi sổ trên phần mềm Fast kết hợp với các tài khoản chi phí như TK 15422, TK 64211 là phù hợp với quy mô hiện tại của công ty, đồng thời đóng góp hệ thống giải pháp gắn liền giữa thực tiễn thi công công trường với quy định pháp luật về thuế và bảo hiểm.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu xuất phát từ điều kiện thực hiện:

• Dữ liệu nghiên cứu thực tế tại Công ty CETEC bị giới hạn trong phạm vi thời gian thực tập của sinh viên, chỉ tập trung phân tích sâu bộ chứng từ phát sinh của năm 2019 (tháng 01 và tháng 09/2019) và báo cáo tài chính giai đoạn 2018 - 2019.
• Đề tài tập trung vào công tác kế toán tài chính phục vụ báo cáo và tuân thủ chế độ kế toán; chưa đi sâu phân tích kế toán quản trị tiền lương, các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả lao động chuyên sâu (KPI) hoặc bài toán tối ưu hóa chi phí nhân công theo giá trị dự toán công trình.
• Hướng mở rộng tiếp theo: Nghiên cứu hoàn thiện công tác kế toán tiền lương trong các năm tài chính tiếp theo khi quy mô doanh nghiệp mở rộng; đánh giá tác động của các chính sách bảo hiểm và thuế mới đối với lao động xây dựng; xây dựng hệ thống kế toán quản trị tiền lương gắn liền với công tác quản trị rủi ro dự án xây lắp.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp tại các trường đại học, học viện khối kinh tế đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp về mảng đề tài tiền lương và các khoản trích theo lương.
• Sinh viên chuyên ngành Kinh tế xây dựng và Quản lý dự án cần tìm hiểu quy trình luân chuyển chứng từ giao khoán nhân công và nghiệm thu khối lượng thực tế tại công trường.
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp, kỹ thuật công nghệ vừa và nhỏ: Có thể tham khảo cách thiết kế chứng từ khoán việc, cách tính đơn giá khoán công nhật từ khối lượng nghiệm thu, quy trình khấu trừ thuế TNCN 10% cho lao động mùa vụ, và cách thiết lập chứng từ sổ sách trên phần mềm Fast.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty CETEC áp dụng những hình thức trả lương nào cho từng bộ phận người lao động?

Công ty áp dụng hai hình thức trả lương chính:

• Trả lương theo thời gian: Áp dụng cho cán bộ nhân viên văn phòng và Ban Giám đốc, dựa trên mức lương thỏa thuận và số ngày công thực tế làm việc trong tháng (tiêu chuẩn 312 ngày làm việc/năm).
• Trả lương theo hợp đồng giao khoán: Áp dụng cho công nhân trực tiếp thi công tại công trường, căn cứ vào khối lượng công việc hoàn thành được nghiệm thu nhân với đơn giá giao khoán, sau đó chia theo số công nhật thực tế của từng người trong tổ đội.

2. Tỷ lệ trích các khoản bảo hiểm bắt buộc và kinh phí công đoàn được tác giả hệ thống hóa theo căn cứ pháp lý nào?

Tỷ lệ trích lập được tác giả căn cứ theo Quyết định số 595/QĐ-BHXH và Thông tư số 28/2015/TT-BLĐTBXH, bao gồm:

• BHXH: 25,5% (DN chịu 17,5%, NLĐ đóng 8,0%).
• BHYT: 4,5% (DN chịu 3,0%, NLĐ đóng 1,5%).
• BHTN: 2,0% (DN chịu 1,0%, NLĐ đóng 1,0%).
• Kinh phí công đoàn: 2,0% (doanh nghiệp chi trả toàn bộ tính vào chi phí SXKD; trong đó 1% nộp cấp trên, 1% giữ lại hoạt động tại cơ sở).

3. Đơn giá công nhật và tiền lương khoán tại công trình Bệnh viện Tâm Anh được tính toán ra sao?

Tại hạng mục sơn bả công trình Bệnh viện Đa khoa quốc tế Tâm Anh do đội thi công của ông Nguyễn Đình Quân thực hiện:

• Tổng giá trị khối lượng hoàn thành nghiệm thu là 14.555.000 đồng với tổng số công của đội là 180 công.
• Đơn giá khoán cho một công được tính bằng: 14.555.000 đồng / 180 công = 81.281 đồng/công.
• Tiền lương của từng công nhân được tính bằng đơn giá này nhân với số ngày công thực tế ghi nhận trên Bảng chấm công công nhật.

4. Vì sao công nhân thời vụ Đoàn Văn Doanh bị khấu trừ 10% tiền lương khi thanh toán?

Theo quy định thuế TNCN hiện hành đối với lao động thời vụ không ký hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên hoặc không thuộc biên chế chính thức, khi phát sinh thu nhập chi trả từ 2.000.000 đồng/lần trở lên và cá nhân đã có mã số thuế (anh Doanh có MST là 84390952841), doanh nghiệp có trách nhiệm khấu trừ thuế TNCN 10% tại nguồn trước khi chi trả. Với tổng tiền công 30 ngày là 2.438.430 đồng, số thuế khấu trừ là 243.843 đồng, tiền thực lĩnh là 2.194.587 đồng.

5. Bộ máy kế toán của CETEC được tổ chức theo hình thức nào và ghi sổ trên phần mềm gì?

Bộ máy kế toán của CETEC được tổ chức theo mô hình tập trung gồm 4 nhân sự (Kế toán trưởng, Kế toán tổng hợp, Kế toán thanh toán & thuế kiêm thủ quỹ, Kế toán hàng tồn kho). Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ và thực hiện nhập liệu, hạch toán, kết xuất sổ sách trên phần mềm kế toán Fast.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Thị Phương Thảo đã phản ánh một cách chân thực và có căn cứ khoa học về thực trạng kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Kỹ thuật – Xây dựng & Công nghệ CETEC. Công trình kết hợp chặt chẽ giữa lý luận chuẩn mực theo Thông tư 200/2014/BTC, Luật Bảo hiểm xã hội với thực tế hạch toán lương thời gian và lương giao khoán công trường trên phần mềm kế toán Fast. Những số liệu trích xuất từ báo cáo tài chính, chứng từ nghiệm thu và sổ cái tài khoản cùng hệ thống giải pháp đề xuất năm 2020 mang lại giá trị thực tiễn rõ rệt cho công tác quản trị chi phí nhân công tại doanh nghiệp xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG 1. Tổng quan về tiền lương và các khoản trích theo lương 1. Khái niệm tiền lương và bản chất kinh tế của tiền lương Lao động là hoạt động có mục đích, có ý thức của con người nhằm thay đổi những vật thể tự nhiên cho phù hợp với những nhu cầu của con người. Trong quá trình phát triển của nền kinh tế sản xuất, vai trò của sức lao động càng được đánh giá cao.

Sản xuất ra của cải, vật chất là hoạt động cơ bản của loài người, nó không phải là hoạt động nhất thời, đơn nhất mà thường xuyên, liên tục, tức là tái sản xuất. Trong các nội dung của tái sản xuất, tái sản xuất sức lao động là nhân tố quan trọng hàng đầu. Tuy nhiên, trong quá trình sản xuất, sức lao động bị hao mòn, do đó phải được tái sản xuất để thực hiện quá trình sản xuất tiếp theo. Tái sản xuất sức lao động còn bao hàm việc đào tạo, đổi mới thế hệ lao động cũ bằng thế hệ lao động mới có chất lượng cao hơn, phù hợp với trình độ mới của tư liệu sản xuất.

Tái sản xuất sức lao động được thực hiện thông qua tiền lương. Tiền lương là một phạm trù kinh tế gắn liền với lao động, tiền tệ và nền sản xuất hàng hóa. Hay nói cách khác, tiền lương chính là thù lao lao động được biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp trả cho người lao động căn cứ vào thời gian, khối lượng và chất lượng công việc của họ. Trong quan hệ kinh tế tiền lương phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa người sử dụng lao động và người lao động.

Trong quan hệ buôn bán, tiền lương là giá cả của sức lao động. Vai trò của tiền lương đối với nhà quản lý kinh doanh, tiền lương là một trong những đòn bẩy, công cụ kinh tế quan trọng trong công tác quản lý kinh doanh. Đối với doanh nghiệp, tiền lương là một bộ phận cấu thành nên giá trị sản phẩm do người lao động tạo ra. Tùy theo cơ chế quản lý mà tiền lương có thể được xác định là một bộ phận cấu thành nên chi phí sản xuất kinh doanh, cấu thành nên giá trị sản phẩm 7 hay được xác định là một bộ phận của doanh thu – kết quả tài chính cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp.

Mục đích của các nhà sản xuất là lợi nhuận, còn mục đích của người cung ứng sức lao động là tiền lương. Do vậy tiền lương không chỉ mang bản chất là chi phí tiền lương mà còn là một bộ phận thu nhập chủ yếu, cơ bản thường xuyên của người lao động trong doanh nghiệp. Đối với người lao động, tiền lương nhận được thỏa đáng sẽ là động lực kích thích năng lực sáng tạo để làm tăng năng suất lao động. Nếu năng suất lao động tăng sẽ làm cho lợi nhuận của doanh nghiệp tăng, do đó nguồn phúc lợi của doanh nghiệp mà người lao động được nhận lại cũng tăng.

Nó là phần sẽ bổ sung thêm cho tiền lương làm tăng thu nhập và lợi ích của người cung ứng lao động. Mặt khác, khi lợi ích của người lao động được đảm bảo bằng các mức lương thỏa đáng sẽ tạo ra sự gắn kết cộng đồng giữa những người lao động với mục tiêu và lợi ích của doanh nghiệp, xóa bỏ ngăn cách giữa chủ doanh nghiệp với người lao động, làm cho người lao động có trách nhiệm hơn, tự giác hơn đối với các hoạt động của doanh nghiệp. Một vấn đề khác các doanh nghiệp hết sức quan tâm, đó là mức lương tối thiểu. Mức lương tối thiểu dùng để đo lường sức lao động thông thường trong điều kiện làm việc bình thường, yêu cầu một kỹ năng đơn giản, với một khung giá các tư liệu sinh hoạt hợp lý.

Đây chính là cái “ngưỡng” cuối cùng cho sự trả lương của tất cả các ngành, các doanh nghiệp. Doanh nghiệp muốn có sức lao động để sản xuất kinh doanh thì phải trả mức lương thấp nhất không thấp hơn mức lương tối thiểu mà Nhà nước quy định. Đồng thời doanh nghiệp phải tính giữa chi phí và doanh thu trong đó tiền lương là một chi phí rất quan trọng ảnh hưởng tới việc tạo lợi nhuận lớn nhất cho doanh nghiệp. Chúng ta cần phân biệt giữa hai khái niệm của tiền lương: - Tiền lương danh nghĩa: là số tiền mà người sử dụng lao động trả cho người lao động.

Số tiền này nhiều hay ít phụ thuộc trực tiếp vào năng suất lao động, trình độ, kinh nghiệm làm việc… ngay trong quá trình lao động. 8 - Tiền lương thực tế: được hiểu là số hàng hóa tiêu dùng và số dịch vụ cần thiết mà người lao động được hưởng và có thể mua được bằng lương thực tế đó. Các hình thức trả lương Tiền lương trả cho người lao động phải quán triệt nguyên tắc phân phối theo lao động, trả lương theo số lượng và chất lượng lao động có ý nghĩa rất to lớn trong việc động viên người lao động phát huy tinh thần dân chủ cơ sở, thúc đẩy họ hăng say lao động, nâng cao năng suất lao động nhằm tạo ra nhiều của cải vật chất cho xã hội. Việc tính và trả chi phí lao động có thể thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau, tùy theo đặc điểm hoạt động kinh doanh, tính chất công việc và trình độ quản lý của doanh nghiệp.

Mục đích của việc quy định hình thức trả lương là nhằm quán triệt nguyên tắc phân phối theo lao động. Phương pháp tính lương trong các doanh nghiệp nhà nước hay các loại hình doanh nghiệp khác áp dụng theo 2 hình thức tiền lương bao gồm: trả lương theo thời gian và trả lương theo sản phẩm. Trả lương theo thời gian Trả lương theo thời gian là hình thức trả lương cho người lao động căn cứ vào thời gian làm việc thực tế và trình độ thành thạo tay nghề. Nghĩa là căn cứ vào số lượng thời gian làm việc và cấp bậc lương quy định cho các ngành nghề để tính trả lương cho người lao động.

Thường áp dụng cho người lao động là công tác văn phòng như hành chính quản trị, tổ chức lao động, tài vụ - kế toán, … hoặc những loại công việc chưa xây dựng được định mức lao động, chưa có giá thành sản phẩm. Hình thức trả lương theo thời gian chia làm 2 cách - Trả lương theo thời gian giản đơn: Đơn vị để tính tiền lương theo thời gian giản đơn là mức lương tháng, mức lương ngày và lương giờ. Cụ thể: 9 Mức lương Mức lương tối thiểu x Hệ số lương Số ngày làm x tháng = việc thực tế Số ngày làm việc trong tháng quy định trong tháng Mức lương Mức lương tháng theo cấp bậc Hệ số các loại ngày = x phụ cấp Số ngày làm việc trong tháng Mức lương Mức lương ngày giờ = Số ngày làm việc trong tháng - Trả lương theo thời gian có thưởng: Thực chất của hình thức này là sự kết hợp giữa tiền lương theo thời gian giản đơn với tiền thưởng khi đảm bảo và vượt các chỉ tiêu đã quy định như: Tiết kiệm thời gian lao động, tiết kiệm nguyên vật liệu, tăng năng suất lao động hay đảm bảo giờ công, ngày công,… Mức lương = Lương tính theo thời gian giản đơn + Tiền thưởng Ưu điểm và nhược điểm của hình thức trả lương theo thời gian: - Ưu điểm: Phù hợp với công việc không có định mức hoặc không nên có định mức; tính toán đơn giản, dễ hiểu, áp dụng cho cán bộ công nhân viên làm việc ở bộ phận gián tiếp, những nơi không có điều kiện xác định chính xác khối lượng công việc hoàn thành. - Nhược điểm: Chưa đảm bảo nguyên tắc phân phối theo lao động vì chưa tính đến một cách đầy đủ chất lượng lao động, do đó chưa phát huy đầy đủ chức năng đòn bảy kinh tế của tiền lương trong việc kích thích sản xuất, chưa phát huy hết khả năng sẵn có của người lao động.

Do vậy, khi áp dụng hình thức tiền lương theo thời gian cần thực hiện một số biện pháp phối hợp như: giáo dục chính trị tư tưởng, động viên khuyến khích vật chất tinh 10 thần dưới hình thức tiền thưởng, thường xuyên kiểm tra việc chấp hành kỷ luật lao động và sử dụng thời gian lao động. Việc phối hợp nhiều biện pháp sẽ tạo cho người lao động tự giác lao động có kỷ luật, kỹ thuật và năng suất lao động cao hơn. Trả lương theo sản phẩm Hình thức trả lương theo sản phẩm là hình thức trả lương cho người lao động căn cứ vào số lượng, chất lượng sản phẩm của họ làm ra và đơn giá tiền lương tính cho một đơn vị sản phẩm. Hình thức trả lương theo sản phẩm: - Hình thức tiền lương theo sản phẩm trực tiếp: Tiền lương phải trả cho người lao động được tính trực tiếp theo số lượng sản phẩm hoàn thành đúng quy cách phẩm chất và đơn giá tiền lương sản phẩm đã quy định, không chịu bất cứ một sự hạn chế nào.

Tiền lương Khối lượng (số lượng) sản phẩm Đơn giá được lĩnh = x trong tháng công việc đã hoàn thành tiền lương - Hình thức trả lương theo sản phẩm gián tiếp: Là tiền lương trả cho người lao động gián tiếp ở các bộ phận sản xuất, như bảo dưỡng máy móc thiết bị họ không trực tiếp tạo ra sản phẩm nhưng họ gián tiếp ảnh hưởng đến năng suất lao động trực tiếp vì vậy họ được hưởng lương dựa vào căn cứ kết quả lao động trực tiếp làm ra để tính lương cho người lao động gián tiếp. Nhìn chung, hình thức tính lương theo sản phẩm gián tiếp này không được chính xác, còn có rất nhiều mặt hạn chế và không thực tế công việc. Tiền lương Khối lượng (số lượng) sản phẩm Đơn giá tiền được lĩnh = x lương sản trong tháng hoàn thành của công việc sản xuất phẩm gián tiếp - Hình thức trả lương theo sản phẩm có thưởng: 11 Theo hình thức này, ngoài tiền lương theo sản phẩm trực tiếp, người lao động còn được thưởng về năng suất lao động, tiết kiệm vật tư. Hình thức trả lương theo sản phẩm có thưởng này có ưu điểm là khuyến khích người lao động hăng say làm việc, năng suất lao động tăng cao, có lợi cho doanh nghiệp cũng như đời sống của công nhân viên được cải thiện.

- Hình thức trả lương theo sản phẩm lũy tiến: Tiền lương trả cho công nhân căn cứ vào số lượng sản phẩm đã sản xuất ra theo hai loại đơn giá khác nhau: Đơn giá cố định đối với số sản phẩm trong mức quy định và đơn giá lũy tiến đối với sản phẩm vượt định mức.