CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SÔNG ĐÀ CAO CƯỜNG 12 1. Đặc điểm nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 1. Danh mục nguyên vật liệu tại Công ty Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 là một đơn vị chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nên khoản mục chi phí về nguyên vật liệu chiếm từ 70% đến 80% trong tổng chi phí sản xuất thi công. Nguyên vật liệu sử dụng trong Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 nói riêng và lĩnh vực xây dựng nói chung là rất đa dạng và phong phú.
Để có thể quản lý một cách chặt chẽ, tổ chức hạch toán và hạch toán chi tiết tới từng loại nguyên vật liệu phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty đã sử dụng bộ mã danh mục vật tư theo chương trình kế toán máy quy định. Trên cơ sở nguyên vật liệu đã phân nhóm, loại nhằm thống nhất tên gọi, ký hiệu, quy cách, đơn vị tính của từng loại vật liệu. Kế toán tiến hành mã số từng loại nguyên vật liệu để kiểm tra, kiểm soát dễ dàng, điều này cũng rất phù hợp với phần mềm kế toán mà Công ty đang sử dụng. Số liệu vào các sổ liên quan đều dựa trên mã số, khi cần kiểm tra đối chiếu chỉ cần truy cập vào mã số đã có tự động máy sẽ cho ta những thông tin cần thiết về đối tượng cần tìm.
Danh mục bộ mã vật tư vật liệu hiện đang sử dụng được thể hiện trong bảng 1.1: Sổ điểm danh vật tư Đơn vị: Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 Địa chỉ: Km 28+100m, Quốc lộ 18, thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương SỔ DANH ĐIỂM VẬT TƯ Tên, nhãn hiệu quy Ghi Nhóm TK vật tư Đơn vị tính cách vật tư chú 1521.01 Thép phi 6 Cây 1521.02 Thép phi 8 Cây 1521.03 Thép phi 12 Cây … 1521.02 Xi măng Tấn 1521.01 XM PC 30 Bỉm Sơn Tấn 1521.02 XM PC 40 Tam Điệp Tấn … 1521.02 Đá 2x4 Khối … Ngày 31 tháng 01 năm 2015 KẾ TOÁN TRƯỞNG NGƯỜI LẬP BIỂU (Đã ký) (Đã ký) 4 1. Đặc điểm nguyên vật liệu Công ty Do đặc điểm của vật liệu trong xây dựng có đặc thù riêng nên việc bảo quản phải sạch sẽ, thoáng mát không ẩm ướt. Có loại nguyên vật liệu là sản phẩm của ngành khai thác được sử dụng ngay mà không qua chế biến như: các loại cát, sỏi, đá. Những loại vật liệu này không có hệ thống kho mà thường để ngoài trời.
Do vậy hao hụt tự nhiên thường cao. Đối với vật tư chịu ứng lực như các loại sắt, thép. thường có giá trị cao nhưng nếu không bảo quản tốt sẽ bị rỉ nên cần phải bao bì cẩn thận tránh mưa nắng. Đối với xi măng phải thường xuyên kiểm tra, phải đảo lại tránh bị hoá đá.
Do đặc điểm sản phẩm của Công ty nên chi phí nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong toàn bộ tổng chi phí và trong giá thành, vì chỉ cần một thay đổi nhỏ về số lượng hay giá thành vật liệu cũng ảnh hưởng tới giá thành sản phẩm. Phân loại nguyên vật liệu tại Công ty Để nhằm nhận biết từng loại, từng thứ nguyên vật liệu và tạo điều kiện cho công tác quản lý, bảo quản và sử dụng nguyên vật liệu có hiệu quả thì tại Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 đã tiến hành phân loại nguyên vật liệu ra thành những loại sau: 1. Nguyên vật liệu chính Là loại nguyên vật liệu được dùng trực tiếp cho sản xuất thi công, đây là những loại nguyên vật liệu tham gia cấu thành nên thực thể của sản phẩm xây dựng ở Công ty. Cụ thể, đối với các công trình xây dựng cơ bản thì nguyên vật liệu chính là: xi măng, sắt, thép, cát, đá,…Chúng là những loại nguyên vật liệu không thể thiếu trong quá trình thi công xây dựng.
Mỗi loại nguyên vật liệu trên được chia thành nhiều nhóm, thứ: 5 + Xi măng: có hai loại là PCB30, PCB40 với các Công ty sản xuất như Tam Điệp, Bỉm Sơn, Hoàng Long, Hoàng Thạch, Hải Phòng,… + Thép: có các loại như phi 6, 8, 10, 12, 16, 22, 25, 28, 32 với các Công ty sản xuất như Hòa Phát, Việt – Đức, Việt – Ý,… + Đá: 1x2, 3x4, 4x6, đá dăm,… + Cát: cát vàng, cát đen, cái mịn + Gạch: gạch xây, gạch ngói + Sỏi: cuội, 1x2, 2x4,… + Que hàn: loại 3 ly, 4 ly,.của Việt Đức, Trung Tín,… 1. Nguyên vật liệu phụ Là những loại nguyên vật liệu dùng làm tăng chất lượng sản phẩm xây dựng hoặc hoàn thành sản phẩm, nó không cấu thành thực thể sản phẩm xây dựng. Bao gồm: + Phụ gia cho bê tông: Mighty RD (Lít), Sikroad SPR (Lít), Basf (kg),… + Bulông ốc vít, đinh các loại,… + Bột màu, sơn,… 1. Nhiên liệu Dùng để cung cấp phục vụ cho các loại máy thi công, xe thi công như các loại xăng, dầu Diezel, dầu Thủy lực, nhớt, mỡ bò,… 1.
Phụ tùng thay thế Là các loại chi tiết phụ tùng của các loại máy móc, thiết bị, xe thi công như các loại vòng bi, ắc quy, dây xích, dây curoa,… 1. Phế liệu thu hồi Bao gồm các đoạn, mẩu sắt, thép, vỏ bao xi măng, gỗ thừa,… 1. Đặc điểm luân chuyển nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 1. Các phương thức hình thành nguyên vật liệu tại Công ty 6 Tại Công ty Cổ phần Sông Đà Cao Cường 12 nguồn nhập nguyên vật liệu chủ yếu là do mua ngoài, nguyên vật liệu tự chế và thuê gia công không có, nguyên vật liệu nhận từ các đơn vị tham gia liên doanh cũng không có.
Nguyên vật liệu phục vụ cho công tác sản xuất thi công của Công ty chủ yếu là mua ngoài. Đây là điều kiện khá thuận lợi cho công tác thu mua nguyên vật liệu. Bởi nơi thu mua sẽ ảnh hưởng đến giá cả thu mua nguyên vật liệu, từ đó sẽ ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, giá thành sản phẩm, thu nhập và lợi nhuận. Những ảnh hưởng trên có quan hệ tỷ lệ nghịch với nhau, nếu nơi cung cấp nguyên vật liệu của Công ty ở xa ngoài những chi phí chung như nhà kho, bến bãi Công ty còn phải trả khoản chi phí vận chuyển, nếu ở gần thì chi phí vận chuyển thấp, giá thành của sản phẩm thấp, sản phẩm được khách hàng tin dùng được nhiều lợi nhuận và thu nhập bình quân đầu người cao, tạo nhiều công ăn việc làm cho CBCNV.
Còn nếu chi phí vận chuyển, cộng các chi phí liên quan cao thì nó sẽ đội giá thành của sản phẩm lên, sản phẩm không đủ sức cạnh tranh với thị trường về giá cả thì dẫn đến tình trạng sản phẩm của Công ty sản xuất ra không được khách hàng tin dùng, dẫn đến lợi nhuận giảm và thu nhập bình quân người/tháng giảm xuống. Do đó, vấn đề mua sản phẩm ở đâu và như thế nào đó cũng là vấn đề cần quan tâm ở Công ty. Các đơn vị thường xuyên cung cấp nguyên vật liệu cho Công ty: - Công ty TNHH Thanh Phụng (Phụ gia cho bê tông) - Công ty TNHH Vật liệu xây dựng Thành Đại ( Sắt, thép các loại ) - Công ty CP Xây lắp và Sản xuất Cơ khí Phú Cường (Phụ tùng thay thế) - Công ty TNHH Thương mại Phát triển Thu Mai (Xi măng các loại) - Công ty CP Xi măng Hoàng Mai, - Công ty Xi măng Hoàng Thạch, - Công ty CP Xi măng Hà Tiên, 7 - Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh, - Công ty TNHH MTV Xi măng Thanh Sơn, Ngoài ra với sản phẩm sắt, thép công ty cũng là nhà phân phối của một số đơn vị như: - Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát, - Công ty CP Thép Pomia, - Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên, - Công ty Sản xuất Thép Úc SSE, - Công ty CP Thép Việt – Ý, Riêng với sản phẩm là các loại đá thì công ty phải tiến hành thu mua ở xa là các mỏ khai thác đá như mỏ đá của các Công ty uy tín như sau: - Công ty TNHH Đại Đồng Tiến ở Yên Bái; - Công ty CP Xuất Nhập khẩu Khoáng sản Ninh Bình; Với những nhà cung cấp thường xuyên có ký các hợp đồng mua bán, Công ty chủ yếu áp dụng theo phương thức mua hàng trả chậm, đôi khi mua theo phương thức trả tiền ngay để hưởng các khoản chiết khấu, giảm giá. Theo quy định của Công ty, khi mua nguyên vật liệu yêu cầu cần phải có hoá đơn GTGT do Bộ Tài chính phát hành kèm theo, trong ít trường hợp mua của cá nhân không có hoá đơn đỏ thì người bán phải viết giấy biên nhận ghi rõ loại vật liệu mua về số lượng, đơn giá, thành tiền.
Công ty sử dụng nhiều loại nguyên vật liệu khác nhau nên việc nhập, xuất nguyên vật liệu hàng ngày diễn ra thường xuyên, kế toán sử dụng giá trị thực tế để ghi sổ và giá thực tế của nguyên vật liệu nhập kho được xác định trên cơ sở hoá đơn giá trị gia tăng của đơn vị bán hàng, cộng với chi phí thu mua, hao hụt trong định mức trong quá trình vận chuyển. Ghi trên phiếu nhập kho nguyên vật liệu của công ty là giá nhập thực tế. Vì công ty áp dụng việc 8 tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ nên giá trị thực tế của nguyên vật liệu nhập kho là giá chưa có thuế giá trị gia tăng. Các phương thức sử dụng nguyên vật liệu tại Công ty Là một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng và tư vấn xây dựng, sản phẩm của Công ty thường là những công trình như cầu, cống, đường giao thông, các công trình dân sinh,…có quy mô vừa, nhỏ và mang tính đơn chiếc, thời gian thi công thì tùy thuộc và từng công trình có lúc kéo dài hàng năm cũng có khi là vài tháng.
Nên phương thức sử dụng nguyên vật liệu tại Công ty là xuất thẳng đến chân các công trình, hạng mục công trình để tiến hành thi công các công trình, hạng mục công trình và được tập kết tại chân các công trình, hạng mục công trình. Vì vậy, việc tổ chức quản lý, bảo quản nguyên vật liệu ở Công ty cũng gặp không ít những khó khăn nhất định. Để đạt được mục tiêu là chi phí đầu vào là thấp nhất cho sản phẩm thì công tác quản lý nguyên vật liệu chặc chẽ và có hiệu quả là rất cần thiết đối với các doanh nghiệp. Ở từng Công ty thì công tác quản lý khác nhau.