Khóa luận hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty CP Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến

Kế toán nguyên vật liệu là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp, đặc biệt là tại Công ty Cổ phần… 87 trang · Học viện Ngân hàng · 2024.

• Tác giả: Lê Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Thị Tuyết Minh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN CỦA TÁC GIẢ
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và yêu cầu quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.1.1. Khái niệm nguyên vật liệu
• 1.1.2. Đặc điểm nguyên vật liệu
• 1.1.3. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu
• 1.2. Phân loại và tính giá nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.2.1. Phân loại nguyên vật liệu
• 1.3. Nhiệm vụ kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.3.1. Chứng từ và kế toán chi tiết nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.3.1.1. Chứng từ sử dụng
• 1.3.1.2. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
• 1.3.1.2.1. Phương pháp thẻ song song
• 1.3.1.2.2. Phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển
• 1.3.1.2.3. Phương pháp sổ số dư
• 1.3.2. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất
• 1.3.2.1. Tài khoản sử dụng
• 1.3.2.2. Phương pháp kế toán
• 1.3.2.2.1. Phương pháp kế toán tổng hợp
• 1.3.3. Kế toán kiểm kê và dự phòng giảm giá nguyên vật liệu
• 1.3.4. Hình thức Sổ kế toán
• 1.3.4.1. Hình thức Nhật ký chung
• 1.3.4.2. Hình thức Nhật ký - Sổ Cái
• 1.3.4.3. Hình thức Nhật ký - Chứng từ
• 1.3.4.4. Hình thức Chứng từ ghi sổ
• 1.3.4.5. Hình thức kế toán trên máy vi tính
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT - THƯƠNG MẠI QUYẾT TIẾN
• 2.1. Giới thiệu khái quát về Công ty Cổ Phần Sản Xuất - Thương Mại Quyết Tiến
• 2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty
• 2.1.2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Công ty
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý hoạt động kinh doanh tại Công ty
• 2.1.4. Đặc điểm công tác kế toán tại Công ty
• 2.1.4.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.4.2. Các chính sách kế toán áp dụng tại Công ty
• 2.2. Thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ Phần Sản Xuất - Thương Mại Quyết Tiến
• 2.2.1. Chứng từ và kế toán chi tiết nguyên vật liệu tại Công ty
• 2.2.1.1. Thủ tục và chứng từ nhập kho NVL
• 2.2.1.2. Thủ tục và chứng từ xuất kho NVL
• 2.2.1.3. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu
• 2.2.2. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu tại Công ty
• 2.2.3. Kế toán kiểm kê và dự phòng giảm giá nguyên vật liệu tại Công ty
• 2.2.4. Đánh giá thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ Phần Sản Xuất - Thương Mại Quyết Tiến
• 2.2.4.1. Nhược điểm
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN SẢN XUẤT - THƯƠNG MẠI QUYẾT TIẾN
• 3.1. Định hướng phát triển của Công ty Cổ Phần Sản Xuất - Thương Mại Quyết Tiến
• 3.1.1. Định hướng phát triển của Công ty
• 3.1.2. Công tác xây dựng kế hoạch kinh doanh
• 3.2. Các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ Phần Sản Xuất - Thương Mại Quyết Tiến
• 3.2.1. Đối với cơ quan Nhà nước
• 3.2.2. Đối với Công ty
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất Thương mại Quyết Tiến

Kế toán nguyên vật liệu là một phần quan trọng trong hệ thống kế toán của doanh nghiệp, đặc biệt là tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến. Việc quản lý và hạch toán nguyên vật liệu không chỉ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí mà còn đảm bảo chất lượng sản phẩm. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gia tăng, việc hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán nguyên vật liệu

Kế toán nguyên vật liệu là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các thông tin liên quan đến nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Vai trò của nó không chỉ dừng lại ở việc theo dõi số lượng mà còn bao gồm việc đánh giá chất lượng và chi phí, từ đó giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác.

1.2. Đặc điểm của nguyên vật liệu trong sản xuất

Nguyên vật liệu có những đặc điểm riêng biệt như tính tiêu hao trong quá trình sản xuất và sự đa dạng về chủng loại. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải có hệ thống quản lý chặt chẽ để đảm bảo hiệu quả sử dụng và tiết kiệm chi phí.

II. Vấn đề và thách thức trong kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Quyết Tiến

Mặc dù Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến đã có những bước tiến trong việc quản lý nguyên vật liệu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Các thách thức này bao gồm việc thiếu sót trong quy trình ghi chép, quản lý chứng từ và kiểm kê nguyên vật liệu.

2.1. Thiếu sót trong quy trình ghi chép

Quy trình ghi chép kế toán nguyên vật liệu tại công ty còn gặp nhiều khó khăn, dẫn đến việc thông tin không được cập nhật kịp thời. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định của ban lãnh đạo.

2.2. Quản lý chứng từ chưa hiệu quả

Việc quản lý chứng từ liên quan đến nguyên vật liệu chưa được thực hiện một cách đồng bộ, gây khó khăn trong việc theo dõi và kiểm tra. Điều này có thể dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Quyết Tiến

Để hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu, Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình làm việc mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Việc sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp tự động hóa quy trình ghi chép và quản lý nguyên vật liệu, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán

Đào tạo nhân viên về quy trình kế toán nguyên vật liệu sẽ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng, từ đó cải thiện hiệu quả công việc và chất lượng báo cáo.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Quyết Tiến

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu đã mang lại nhiều lợi ích cho Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến. Doanh nghiệp đã cải thiện được quy trình quản lý và giảm thiểu chi phí sản xuất.

4.1. Cải thiện quy trình quản lý nguyên vật liệu

Sau khi áp dụng các giải pháp, quy trình quản lý nguyên vật liệu tại công ty đã được cải thiện rõ rệt, giúp tăng cường khả năng kiểm soát và giảm thiểu lãng phí.

4.2. Giảm thiểu chi phí sản xuất

Việc hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu đã giúp công ty giảm thiểu chi phí sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho kế toán nguyên vật liệu

Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Định hướng tương lai sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình làm việc.

5.1. Định hướng phát triển công nghệ trong kế toán

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu sai sót trong kế toán nguyên vật liệu.

5.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nhân lực

Đào tạo nhân lực sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu để đảm bảo rằng nhân viên có đủ kỹ năng và kiến thức để thực hiện công việc một cách hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong các doanh nghiệp sản xuất, chi phí nguyên vật liệu thường chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm, quyết định trực tiếp đến chất lượng thành phẩm cũng như năng lực cạnh tranh trên thị trường. Việc quản lý và hạch toán chính xác nguyên vật liệu từ khâu thu mua, bảo quản dự trữ đến khâu sử dụng là yêu cầu khách quan, giúp doanh nghiệp kiểm soát định mức tiêu hao, giảm thiểu hao hụt, lãng phí và hạ giá thành sản phẩm.

Khảo sát sơ bộ tại đơn vị thực tập cho thấy có 60% ý kiến từ Ban lãnh đạo và nhân viên Phòng Kế toán quan tâm, mong muốn giải quyết các tồn tại thực tế liên quan đến: tổ chức bảo quản nguyên vật liệu, trích lập dự phòng giảm giá nguyên vật liệu, xây dựng sổ danh điểm nguyên vật liệu và hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả lựa chọn nghiên cứu đề tài khóa luận tốt nghiệp: "Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu:

• Mục tiêu nghiên cứu: Hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến.
• Nhiệm vụ nghiên cứu (được đánh số theo văn bản):
  1. Hệ thống hóa những lý luận cơ bản về kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất.
  2. Tìm hiểu và phản ánh thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến.
  3. Nhận xét, đánh giá và đưa ra các ý kiến, giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến (Địa chỉ: Lô A2 CN5 cụm công nghiệp vừa và nhỏ Từ Liêm, phường Phương Canh, quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Số liệu khảo sát và chứng từ minh họa thu thập trong tháng 01 năm 2024.
• Phạm vi nội dung: Kế toán nguyên vật liệu dưới giác độ kế toán tài chính theo quy định tại Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống chuẩn mực, chế độ kế toán hiện hành của Việt Nam và các phương pháp nghiên cứu học thuật chuyên ngành kế toán:

Khung pháp lý và cơ sở lý thuyết áp dụng:

• Khái niệm và đặc điểm nguyên vật liệu theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC và Giáo trình Kế toán tài chính (Học viện Ngân hàng, xuất bản năm 2022).
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02) – Hàng tồn kho.
• Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính.
• Quy định trích khấu hao tài sản cố định theo Thông tư số 45/2013/TT-BTC ngày 25/04/2013 của Bộ Tài chính.
• Lý thuyết phân loại nguyên vật liệu theo vai trò công dụng (nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, thiết bị XDCB, vật liệu khác), theo nguồn hình thành (mua ngoài, tự chế, nhận góp vốn, viện trợ) và theo mục đích sử dụng.
• Phương pháp tính giá nguyên vật liệu nhập kho (theo giá mua thực tế, tự chế, thuê ngoài gia công) và xuất kho (bình quân cả kỳ dự trữ, bình quân sau mỗi lần nhập, thực tế đích danh, nhập trước - xuất trước FIFO, giá hạch toán).
• Các phương pháp hạch toán chi tiết nguyên vật liệu: phương pháp thẻ song song, phương pháp sổ đối chiếu luân chuyển, phương pháp sổ số dư.
• Phương pháp hạch toán tổng hợp: phương pháp kê khai thường xuyên (sử dụng TK 152, TK 151, TK 331, TK 133, TK 621, TK 627...) và phương pháp kiểm kê định kỳ (sử dụng TK 611, TK 152...).
• Lý thuyết kiểm kê, xử lý thừa thiếu (TK 3381, TK 1381) và trích lập/hoàn nhập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 2294).
• Các hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Nhật ký - Chứng từ, Chứng từ ghi sổ và Kế toán trên máy vi tính.

Phương pháp nghiên cứu thực tế sử dụng:

• Phương pháp quan sát: Trực tiếp quan sát trình tự luân chuyển chứng từ và thao tác nghiệp vụ của nhân viên từ bộ phận kho đến các vị trí kế toán tại phòng Kế toán.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thu thập, phân tích hệ thống văn bản pháp quy (VAS 02, Thông tư 200/2014/TT-BTC) cùng tài liệu, biểu mẫu, quy trình nội bộ do công ty cung cấp.
• Phương pháp so sánh, đối chiếu: Đối chiếu số liệu giữa chứng từ gốc với sổ chi tiết, giữa Thẻ kho với Sổ chi tiết TK 152, giữa Sổ Cái TK 152 với Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn và Báo cáo tài chính.
• Phương pháp tổng hợp và phân tích: Tổng hợp dữ liệu kế toán thực tế phát sinh để mô tả quy trình, nhận diện các điểm hạn chế và đề xuất phương án hoàn thiện.

Nguồn dữ liệu: Dữ liệu sơ cấp thu thập qua quan sát thực tế và khảo sát nhân sự; dữ liệu thứ cấp gồm các hồ sơ, hóa đơn GTGT, biên bản kiểm nghiệm, phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, sổ chi tiết, thẻ kho, sổ nhật ký chung và sổ cái phát sinh trong tháng 01/2024 tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu trong các doanh nghiệp sản xuất

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành:

• Khái niệm, đặc điểm và yêu cầu quản lý: Nguyên vật liệu là tài sản ngắn hạn thuộc hàng tồn kho, chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định, bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra sản phẩm. Yêu cầu quản lý đặt ra chặt chẽ trên cả hai chỉ tiêu hiện vật và giá trị qua 3 khâu: thu mua (số lượng, chất lượng, giá mua, chi phí, tiến độ), bảo quản dự trữ (kho tàng, định mức tồn kho tối thiểu - tối đa, an toàn chất lượng) và sử dụng (tuân thủ định mức tiêu hao, tiết kiệm chi phí).
• Phân loại và tính giá: Phân loại chi tiết theo vai trò/công dụng, nguồn hình thành và mục đích sử dụng. Khái quát công thức xác định trị giá vốn thực tế nhập kho đối với từng nguồn (mua ngoài, tự chế, gia công chế biến, nhận góp vốn, biếu tặng) và 4 phương pháp tính giá thực tế xuất kho (đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ / sau mỗi lần nhập, thực tế đích danh, FIFO, giá hạch toán qua hệ số giá).
• Nhiệm vụ và chứng từ kế toán: Làm rõ 5 nhiệm vụ chính của kế toán NVL. Hệ thống chứng từ sử dụng theo quy định gồm: Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT), Phiếu xuất kho (Mẫu 02-VT), Biên bản kiểm nghiệm vật tư (Mẫu 03-VT), Phiếu báo vật tư còn lại cuối kỳ (Mẫu 04-VT), Biên bản kiểm kê vật tư (Mẫu 05-VT), Bảng kê mua hàng (Mẫu 06-VT), Bảng phân bổ NVL, CCDC (Mẫu 07-VT), Hóa đơn GTGT (Mẫu 01/GTKT), Phiếu chi (Mẫu 01-TT), Giấy báo Ngân hàng, Ủy nhiệm chi.
• Kế toán chi tiết và tổng hợp: So sánh ưu - nhược điểm của 3 phương pháp kế toán chi tiết (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư); trình bày kết cấu tài khoản TK 152, TK 151, TK 611; sơ đồ hạch toán tổng hợp theo phương pháp kê khai thường xuyên (KKTX) và kiểm kê định kỳ (KKĐK); phương pháp hạch toán kiểm kê thừa/thiếu và trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho (TK 2294).
• Hình thức sổ kế toán: Trình bày nguyên tắc, quy trình và sơ đồ ghi sổ của 5 hình thức: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Nhật ký - Chứng từ, Chứng từ ghi sổ và Hình thức kế toán trên máy vi tính.

Chương 2: Thực trạng kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến

Chương 2 phản ánh chi tiết thực trạng tổ chức sản xuất, bộ máy quản lý và công tác kế toán nguyên vật liệu tại đơn vị thực tập:

• Khái quát doanh nghiệp: Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến (QUYET TIEN PRO.,JSC) thành lập ngày 16/12/2013 theo GCN ĐKKD số 0106392050 do Sở Kế hoạch và Đầu tư TP. Hà Nội cấp, đại diện pháp luật là bà Nguyễn Thị Phi Hằng. Công ty có hơn 10 năm kinh nghiệm sản xuất bao bì nhựa định hình, khay nhựa, màng CoPE, LDPE, PVC, POF, màng bọc thực phẩm, cốc nhựa...
• Quy trình sản xuất 5 bước: (1) Tạo hạt nhựa kéo chỉ (nấu chảy hạt PP, đùn tạo màng qua bể nước làm lạnh, xẻ sợi, gia nhiệt, cuốn sợi, phế phẩm thu hồi băm nhỏ đùn lại); (2) Dệt tấm vải PP (máy dệt tròn thoi); (3) Tráng màng vải PP (tráng lớp nhựa dày 30); (4) Công nghệ in (in flexo cho bao thường/tráng PE, in ống đồng cho bao ghép màng OPP); (5) Tạo thành phẩm (cắt, xếp hông, may/in, băng chuyền đếm tự động, ép cạnh, may đáy, đóng kiện).
• Cơ cấu quản lý và bộ máy kế toán: Quản trị cấp cao gồm Đại hội đồng cổ đông, Ban kiểm soát, Hội đồng quản trị, Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc); 5 phòng ban chức năng (Tổ chức Hành chính, Kế hoạch vật tư, Kỹ thuật, Thị trường, Tài chính - Kế toán); 3 nhà máy trực thuộc (Nhà máy số 01: Bao OPP, Bao PP; Nhà máy số 02: Bao xi măng; Nhà máy số 03: Sling, Jumbo). Bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình tập trung gồm 7 người: Kế toán trưởng kiêm Trưởng phòng, Phó phòng kế toán, Kế toán thanh toán, Kế toán tiền lương, Kế toán vốn bằng tiền, Kế toán vật tư kiêm TSCĐ, Thủ quỹ.

                  +-----------------------------------+
                  |          Kế toán trưởng           |
                  +-----------------+-----------------+
                                    |
                  +-----------------+-----------------+
                  |         Phó phòng Kế toán         |
                  +-----------------+-----------------+
                                    |
     +--------------+---------------+--------------+--------------+
     |              |               |              |              |
+----+----+    +----+----+    +-----+----+    +----+-----+   +----+----+
| Kế toán |    | Kế toán |    | Kế toán  |    | Kế toán  |   | Thủ quỹ |
|  thanh  |    |  tiền   |    |vốn bằng  |    |vật tư &  |   +---------+
|  toán   |    |  lương  |    |  tiền    |    |  TSCĐ    |
+---------+    +---------+    +----------+    +----------+

• Chính sách kế toán áp dụng tại công ty: Áp dụng Thông tư 200/2014/TT-BTC; niên độ kế toán từ 01/01 đến 31/12; đơn vị tiền tệ VND; trích khấu hao TSCĐ theo phương pháp đường thẳng (Thông tư 45/2013/TT-BTC); hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; tính giá xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ (bình quân cả kỳ dự trữ); hình thức sổ kế toán áp dụng là Nhật ký chung.
• Quy trình chứng từ và kế toán chi tiết:
  • Nhập kho: Khởi phát từ Giấy đề nghị mua vật tư $\rightarrow$ Giấy báo giá của nhà cung cấp $\rightarrow$ Biên bản duyệt giá $\rightarrow$ Ký hợp đồng $\rightarrow$ Tiếp nhận hàng và Hóa đơn GTGT $\rightarrow$ Biên bản kiểm nghiệm vật tư $\rightarrow$ Lập Phiếu nhập kho (Mẫu 01-VT) $\rightarrow$ Thủ kho kiểm nhận, ghi Thẻ kho $\rightarrow$ Kế toán vật tư ghi sổ kế toán.
  • Xuất kho: Bộ phận sản xuất lập Giấy yêu cầu cấp vật tư $\rightarrow$ Kế toán trưởng ký duyệt $\rightarrow$ Lập Phiếu xuất kho (3 liên: Liên 1 lưu tại cuống; Liên 2 giao thủ kho xuất hàng, ghi Thẻ kho rồi chuyển kế toán vật tư ghi sổ; Liên 3 giao người nhận hàng theo dõi).
  • Kế toán chi tiết: Áp dụng phương pháp thẻ song song. Thủ kho theo dõi số lượng trên Thẻ kho; Kế toán vật tư theo dõi cả số lượng và giá trị trên Sổ chi tiết TK 152; cuối tháng lập Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn để đối chiếu.
• Nghiệp vụ thực tế phát sinh tháng 01/2024:
  • Nghiệp vụ 1 (22/01/2024): Mua 55.000 kg Hạt nhựa nguyên sinh Pet YS-C01 của Công ty TNHH Sản xuất Nhựa Việt Nhật theo Hóa đơn GTGT số 00000919, nhập kho theo Phiếu nhập kho số PNK0020.
  • Nghiệp vụ 2 (25/01/2024): Xuất kho nguyên vật liệu phục vụ sản xuất "Chai 1lit xanh SG gold" theo Phiếu xuất kho số PXK0005, gồm 55.000 kg Hạt nhựa nguyên sinh Pet YS-C01 (dùng trực tiếp cho sản xuất) và 50.000 kg Hạt nhựa nguyên sinh HDPE HHM5502BN (dùng cho quản lý phân xưởng).
  • Hệ thống bảng biểu thực tế trích xuất: Giấy đề nghị mua vật tư (Biểu 2.1), Giấy báo giá (Biểu 2.2), Biên bản duyệt giá (Biểu 2.3), Hóa đơn GTGT 00000919 (Biểu 2.4), Biên bản kiểm nghiệm (Biểu 2.5), PNK0020 (Biểu 2.6), Giấy yêu cầu cấp vật tư (Biểu 2.7), PXK0005 (Biểu 2.8), Thẻ kho TK 152 (Biểu 2.9, 2.10), Sổ chi tiết TK 152 (Biểu 2.11, 2.12), Bảng tổng hợp NXT (Biểu 2.13), Sổ Nhật ký chung (Biểu 2.14), Sổ Cái TK 152 (Biểu 2.15).
• Đánh giá thực trạng: Doanh nghiệp tuân thủ đúng chế độ kế toán Thông tư 200/2014/TT-BTC, bộ máy tổ chức gọn nhẹ, quy trình nhập - xuất có kiểm nghiệm rõ ràng. Tuy nhiên, công tác kế toán còn tồn tại các nhược điểm: chưa lập danh điểm vật liệu thống nhất; luân chuyển bàn giao chứng từ giữa kho và kế toán chưa có phiếu giao nhận chuyên trách; chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho; công tác bảo quản kho bãi còn tiềm ẩn rủi ro hao hụt.

Tiêu chí kế toán	Thực trạng tại Công ty CP SX-TM Quyết Tiến
Chế độ kế toán áp dụng	Thông tư 200/2014/TT-BTC
Phương pháp hạch toán HTK	Kê khai thường xuyên
Phương pháp tính thuế GTGT	Phương pháp khấu trừ
Phương pháp tính giá xuất kho	Bình quân gia quyền cuối kỳ (cả kỳ dự trữ)
Phương pháp kế toán chi tiết	Phương pháp thẻ song song
Hình thức sổ kế toán	Nhật ký chung
Chứng từ nhập - xuất kho chính	Giấy đề nghị mua vật tư, HĐ GTGT, Biên bản kiểm nghiệm, PNK, PXK, Giấy yêu cầu cấp vật tư
Tài khoản tổng hợp sử dụng	TK 152 (chi tiết theo danh điểm hạt nhựa Pet YS-C01, HDPE HHM5502BN...)

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến

Chương 3 trình bày định hướng phát triển của công ty và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán:

• Định hướng phát triển: Mở rộng thị trường cung ứng màng nhựa, bao bì định hình, nâng cao năng suất các nhà máy sản xuất (Nhà máy số 01, 02, 03), hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch kinh doanh và dự toán vật tư định kỳ.
• Kiến nghị đối với cơ quan Nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng bộ hóa các quy định giữa luật thuế và chuẩn mực kế toán, ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết về quản lý tài sản, vật tư trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Các giải pháp hoàn thiện đối với Công ty:
  1. Thực hiện trích lập dự phòng giảm giá nguyên vật liệu: Áp dụng tài khoản TK 2294 để phản ánh khoản chênh lệch khi giá trị thuần có thể thực hiện được của hạt nhựa tồn kho thấp hơn giá gốc tại thời điểm lập báo cáo tài chính năm. Tác giả thiết kế và đưa ra Bảng kê chi tiết dự phòng giảm giá nguyên vật liệu (Biểu số 3.1) giúp kế toán theo dõi cụ thể từng loại hạt nhựa tồn kho.
  2. Xây dựng hệ thống sổ danh điểm nguyên vật liệu khoa học: Thiết kế Mẫu sổ danh điểm nguyên vật liệu (Biểu số 3.2) quy định mã hóa thống nhất cho toàn bộ nguyên vật liệu (phân nhóm hạt nhựa chính PP, PE, Pet, HDPE; vật liệu phụ; phụ gia; bao bì đóng gói...), khắc phục tình trạng trùng lặp hoặc nhầm lẫn tên gọi giữa bộ phận kỹ thuật, thủ kho và kế toán vật tư.
  3. Hoàn thiện quy trình luân chuyển và quản lý chứng từ: Đề xuất áp dụng Mẫu phiếu giao nhận chứng từ nhập kho hoặc xuất kho (Biểu số 3.3) ký nhận định kỳ giữa thủ kho và kế toán vật tư, quy định rõ thời hạn bàn giao chứng từ nhằm tránh thất lạc, chậm trễ trong công tác ghi sổ.
  4. Tăng cường công tác bảo quản, kiểm kê và kiểm soát hao hụt: Tổ chức sắp xếp lại kho tàng theo từng khu vực danh điểm, định kỳ kiểm kê đối chiếu số lượng thực tế với thẻ kho và sổ sách, nâng cao trách nhiệm vật chất đối với thủ kho.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực tế: Khóa luận đã hệ thống hóa và làm rõ quy trình hạch toán kế toán nguyên vật liệu tại doanh nghiệp sản xuất ngành nhựa bao bì. Toàn bộ chu trình từ lập chứng từ ban đầu, kiểm nghiệm vật tư, ghi Thẻ kho, lập Sổ chi tiết TK 152 đến tổng hợp trên Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 152 và Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn được minh họa bằng các nghiệp vụ có thật trong tháng 01/2024 (như Hóa đơn GTGT số 00000919, Phiếu nhập kho PNK0020 mua 55.000 kg hạt nhựa Pet YS-C01; Phiếu xuất kho PXK0005 xuất 55.000 kg hạt nhựa Pet YS-C01 và 50.000 kg hạt nhựa HDPE HHM5502BN).
• Hệ thống giải pháp và biểu mẫu đề xuất: Khóa luận không dừng lại ở lý thuyết mà thiết kế chi tiết 3 biểu mẫu nghiệp vụ hoàn thiện:
  • Biểu số 3.1: Bảng kê chi tiết dự phòng giảm giá nguyên vật liệu.
  • Biểu số 3.2: Mẫu sổ danh điểm nguyên vật liệu.
  • Biểu số 3.3: Mẫu phiếu giao nhận chứng từ nhập kho hoặc xuất kho.
• Đóng góp so với các công trình nghiên cứu trước:

Tác giả & Năm nghiên cứu	Đơn vị nghiên cứu	Đóng góp & Giới hạn của công trình trước	Đóng góp mới của khóa luận này
Phạm Thị Huế (2022)	Cty TNHH MTV Giấy Minh Anh Phát	Thu thập đầy đủ số liệu nhưng chưa đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát chi tiết từng NVL.	Đưa ra giải pháp kiểm soát chi tiết qua mẫu sổ danh điểm vật liệu và quy trình kiểm soát hao hụt cụ thể.
Mai Thị Duyên (2022)	Cty CP Trường Tiến	Hệ thống hóa lý luận và thực trạng nhưng định hướng, giải pháp hoàn thiện còn mang nặng tính lý thuyết.	Xây dựng các mẫu biểu nghiệp vụ thực tế có thể ứng dụng trực tiếp tại doanh nghiệp sản xuất.
Vũ Đình Long (2023)	Cty TNHH May Hưng Nhân	Thu thập chứng từ thực tế nhưng giải pháp mới dừng ở gợi ý chung, chưa đi sâu vào kế toán tài chính.	Đi sâu vào các nghiệp vụ kế toán tài chính cụ thể: trích lập dự phòng giảm giá HTK (TK 2294), luân chuyển chứng từ kho - kế toán.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu:

  • Phạm vi số liệu minh họa thực tế chỉ giới hạn trong phạm vi 01 tháng (tháng 01 năm 2024), chưa bao quát được sự biến động giá nguyên vật liệu hạt nhựa qua các quý và cả năm tài chính.
  • Nghiên cứu chỉ tập trung chuyên sâu dưới góc độ kế toán tài chính theo Thông tư 200/2014/TT-BTC tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến), chưa mở rộng phân tích chuyên sâu về kế toán quản trị nguyên vật liệu (xây dựng định mức kỹ thuật tiêu hao, lập dự toán chi phí, phân tích sai lệch chi phí vật tư).

• Hướng nghiên cứu tiếp:

  • Mở rộng phạm vi khảo sát số liệu theo chu kỳ trọn vẹn cả niên độ kế toán hoặc nhiều năm để đánh giá chính xác biến động giá nguyên vật liệu hạt nhựa nhập khẩu.
  • Kết hợp nghiên cứu kế toán tài chính với kế toán quản trị nguyên vật liệu nhằm tối ưu hóa chi phí sản xuất và quản trị chuỗi cung ứng vật tư.
  • Nghiên cứu ứng dụng các phần mềm kế toán chuyên sâu hoặc hệ thống quản trị nguồn lực doanh nghiệp (ERP) trong công tác quản lý nhập - xuất - tồn và danh điểm nguyên vật liệu tự động.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng:
  • Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính doanh nghiệp đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc chuyên đề thực tập về kế toán hàng tồn kho, nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất.
  • Kế toán viên, cán bộ quản lý vật tư tại các doanh nghiệp sản xuất ngành nhựa, bao bì định hình hoặc các doanh nghiệp sản xuất có quy trình gia công liên hoàn.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Chương 2: Cung cấp bức tranh thực tế hoàn chỉnh về quy trình luân chuyển chứng từ nhập - xuất kho, phương pháp kế toán chi tiết theo thẻ song song và cách đối chiếu giữa Thẻ kho, Sổ chi tiết TK 152, Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn với Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 152.
  • Chương 3: Tham khảo trực tiếp 3 mẫu biểu nghiệp vụ cải tiến (Mẫu sổ danh điểm nguyên vật liệu, Phiếu giao nhận chứng từ nhập/xuất kho, Bảng kê chi tiết dự phòng giảm giá NVL).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến đang áp dụng những chính sách kế toán cơ bản nào đối với nguyên vật liệu?
Công ty áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC; phương pháp hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên; tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ; tính giá trị nguyên vật liệu xuất kho theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ (bình quân cả kỳ dự trữ); và tổ chức hệ thống sổ sách theo hình thức Nhật ký chung.

2. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu tại Công ty Quyết Tiến được thực hiện theo phương pháp nào và quy trình phối hợp giữa kho với phòng kế toán ra sao?
Công ty áp dụng phương pháp thẻ song song. Tại kho, hàng ngày thủ kho ghi số lượng thực nhập, thực xuất vào Thẻ kho và chuyển chứng từ về phòng kế toán. Tại phòng kế toán, kế toán vật tư mở Sổ chi tiết TK 152 cho từng loại vật liệu để ghi chép cả về số lượng và số tiền. Cuối tháng, kế toán tính tổng nhập, xuất, tồn trên sổ chi tiết, đối chiếu số lượng với Thẻ kho của thủ kho và lập Bảng tổng hợp Nhập - Xuất - Tồn để đối chiếu với kế toán tổng hợp.

3. Khóa luận chỉ ra những điểm hạn chế chủ yếu nào trong công tác kế toán nguyên vật liệu tại công ty?
Các hạn chế gồm: (1) Chưa xây dựng sổ danh điểm nguyên vật liệu thống nhất để quản lý mã vật tư; (2) Việc bàn giao chứng từ nhập/xuất giữa thủ kho và kế toán vật tư chưa có phiếu giao nhận định kỳ, dễ gây chậm trễ ghi sổ; (3) Chưa thực hiện trích lập dự phòng giảm giá nguyên vật liệu tồn kho tại thời điểm cuối niên độ; (4) Công tác bảo quản, sắp xếp kho tàng còn tiềm ẩn nguy cơ hao hụt vật tư hạt nhựa.

4. Tác giả đã đề xuất những giải pháp và biểu mẫu cụ thể nào để hoàn thiện kế toán NVL tại đơn vị?
Tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp gắn liền với các biểu mẫu thiết kế sẵn: (1) Thiết lập Bảng kê chi tiết dự phòng giảm giá nguyên vật liệu (Biểu số 3.1) sử dụng TK 2294; (2) Xây dựng Mẫu sổ danh điểm nguyên vật liệu (Biểu số 3.2) để mã hóa thống nhất các loại hạt nhựa và vật tư; (3) Ban hành Mẫu phiếu giao nhận chứng từ nhập/xuất kho (Biểu số 3.3) để kiểm soát việc bàn giao chứng từ giữa kho và kế toán; (4) Tăng cường tổ chức kho bãi và định kỳ kiểm kê đối chiếu số liệu.

5. Dữ liệu thực tế và các nghiệp vụ minh họa trong khóa luận được trích xuất từ khoảng thời gian nào?
Toàn bộ số liệu và chứng từ kế toán thực tế (bao gồm Hóa đơn GTGT số 00000919, Phiếu nhập kho PNK0020, Giấy yêu cầu cấp vật tư, Phiếu xuất kho PXK0005, Thẻ kho, Sổ chi tiết, Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 152) được thu thập và minh họa trong tháng 01 năm 2024 đối với các mặt hàng hạt nhựa nguyên sinh Pet YS-C01 và HDPE HHM5502BN.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Lê Thị Hồng Nhung đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC, đồng thời phản ánh toàn diện thực trạng hạch toán chi tiết và tổng hợp nguyên vật liệu tại Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Quyết Tiến qua bộ chứng từ, sổ sách thực tế tháng 01/2024. Trên cơ sở phân tích khách quan các ưu điểm và hạn chế trong công tác luân chuyển chứng từ, quản lý danh điểm và trích lập dự phòng, tác giả đã đề xuất các giải pháp hoàn thiện đồng bộ kèm theo 3 biểu mẫu nghiệp vụ có tính ứng dụng thực tiễn cao. Công trình là tài liệu học thuật hữu ích cho sinh viên chuyên ngành kế toán cũng như các cán bộ quản lý tài chính - kế toán tại các doanh nghiệp sản xuất ngành bao bì nhựa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT 4 1. Khái niệm, đặc điểm và yêu cầu quản lý nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất 1. Khái niệm nguyên vật liệu Theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ban hành ngày 22 tháng 12 năm 2014: “Nguyên liệu, vật liệu của doanh nghiệp là những đối tượng lao động mua ngoài hoặc tự chế biến dùng cho mục đích sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp”. Trích Giáo trình kế toán tài chính trường Học Viện Ngân Hàng, xuất bản năm 2022: Nguyên vật liệu (NVL) là những hàng tồn kho thuộc tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp.

NVL là những đối tượng lao động đã được thể hiện dưới dạng vật hóa như: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc,… NVL hình thành từ nhiều nguồn khác nhau như mua ngoài, tự sản xuất, nhận vốn góp… được sử dụng để phục vụ cho việc sản xuất, chế tạo sản phẩm hoặc thực hiện dịch vụ hay sử dụng cho bán hàng, cho quản lý doanh nghiệp. Đặc điểm nguyên vật liệu Đặc điểm của NVL là chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất nhất định và khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao động, chúng bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm. Yêu cầu quản lý nguyên vật liệu NVL là yếu tố không thể thiếu của quá trình sản xuất kinh doanh trong các doanh nghiệp. Giá trị NVL thường chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất kinh doanh, đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ cả hai chỉ tiêu hiện vật và giá trị ở mọi khâu, từ khâu thu mua, bảo quản dự trữ đến khâu sử dụng.

Đây là điều kiện cần thiết để bảo đảm chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí, giảm giá thành, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. - Ở khâu thu mua đòi hỏi phải quản lý chặt chẽ về số lượng, chất lượng, quy cách, chủng loại, giá mua, chi phí thu mua và cả về tiến độ thời gian phù hợp với kế hoạch sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải có kế hoạch 5 mua dự trữ các loại NVL ở một mức độ hợp lý cả về số lượng, chất lượng và kết cấu để đáp ứng đầy đủ, kịp thời cho quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Ở khâu bảo quản dự trữ, doanh nghiệp phải tổ chức tốt kho tàng, bến bãi, thực hiện đúng chế độ bảo quản và xác định được định mức tối thiểu, tối đa cho từng loại NVL tránh việc dữ trữ quá nhiều hoặc quá ít một loại NVL nào đó để giảm bớt hư hỏng, hao hụt, mất mát đảm bảo an toàn, giữ được chất lượng của NVL.

Định mức tồn kho của NVL còn là cơ sở để xây dựng kế hoạch thu mua NVL và kế hoạch tài chính của doanh nghiệp. - Ở khâu sử dụng, phải tuân thủ việc sử dụng hợp lý, tiết kiệm trên cơ sở định mức tiêu hao, dự toán chi phí nhằm giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp. Phân loại và tính giá nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất 1. Phân loại nguyên vật liệu NVL sử dụng trong các doanh nghiệp có nhiều loại, nhiều thứ có vai trò công dụng khác nhau trong quá trình sản xuất kinh doanh.

Trong điều kiện đó, đòi hỏi các doanh nghiệp phải phân loại NVL thì mới tổ chức tốt việc quản lý và kế toán NVL. * Căn cứ vào vai trò và tác dụng của NVL trong quá trình sản xuất kinh doanh, NVL chia thành: Nguyên liệu, vật liệu chính: Là những loại nguyên liệu và vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất thì cấu thành thực thể vật chất, thực thể chính của sản phẩm. Vì vậy, khái niệm nguyên liệu, vật liệu chính gắn liền với từng doanh nghiệp sản xuất cụ thể. Nguyên liệu, vật liệu chính cũng bao gồm cả nửa thành phẩm mua ngoài với mục đích tiếp tục quá trình sản xuất, chế tạo ra thành phẩm.

Vật liệu phụ: Là những loại vật liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất, không cấu thành thực thể chính của sản phẩm nhưng có thể kết hợp với vật chính làm thay đổi màu sắc, mùi vị, hình dáng bề ngoài, tăng thêm chất lượng của sản phẩm hoặc tạo điều kiện cho quá trình chế tạo sản phẩm được thực hiện bình thường, hoặc phục vụ cho nhu cầu công nghệ, kỹ thuật, bảo quản đóng gói; phục vụ cho quá trình lao động. Nhiên liệu: Là những thứ có tác dụng cung cấp nhiệt lượng trong quá trình sản xuất, kinh doanh tạo điều kiện cho quá trình chế tạo sản phẩm diễn ra bình thường. Nhiên liệu có thể tồn tại ở thể lỏng, thể rắn và thể khí. 6 Vật tư thay thế: Là những vật tư dùng để thay thế, sửa chữa máy móc thiết bị, phương tiện vận tải, công cụ, dụng cụ sản xuất.

Vật liệu và thiết bị xây dựng cơ bản: Là những loại vật liệu và thiết bị được sử dụng cho công việc xây dựng cơ bản. Đối với thiết bị xây dựng cơ bản bao gồm cả thiết bị cần lắp, không cần lắp, công cụ, khí cụ và vật kết cấu dùng để lắp đặt vào công trình xây dựng cơ bản. Vật liệu khác: Là các loại vật liệu không được xếp vào các loại trên như bao bì, vật đóng gói, các loại vật tư đặc chủng, hoặc phế liệu thu hồi. Ngoài ra, tùy thuộc vào yêu cầu quản lý và kế toán chi tiết của doanh nghiệp mà trong từng loại NVL trên được chia thành từng nhóm, từng thứ.

Đây là cách phân loại làm cơ sở để xây dựng định mức tiêu hao, định mức dự trữ cho từng loại, từng thứ NVL, là cơ sở để tổ chức kế toán chi tiết NVL trong doanh nghiệp. * Căn cứ vào nguồn hình thành NVL: Theo cách phân loại này, NVL được chia thành 02 loại: - Nguyên vật liệu nhập từ bên ngoài: Do mua ngoài, nhận vốn góp là doanh, nhận tặng,. - Nguyên vật liệu tự chế: Do doanh nghiệp tự sản xuất, tự chế biến. Cách phân loại này làm căn cứ cho việc lập kế hoạch thu mua và kế hoạch sản xuất NVL, là cơ sở để xác định trị giá vốn thực tế NVL nhập kho.

* Căn cứ mục đích, công dụng của NVL: Theo cách loại này, NVL được chia thành: - NVL dùng cho sản xuất kinh doanh, gồm: + NVL dùng trực tiếp cho sản xuất chế tạo sản phẩm; + NVL dùng cho quản lý ở các phân xưởng, dùng cho bộ phận bán hàng, bộ phận quản lý doanh nghiệp. - NVL dùng cho nhu cầu khác: + Nhượng bán + Đem góp vốn liên doanh + Đem quyên tặng 1. Tính giá nguyên vật liệu 1. Tính giá nguyên vật liệu nhập kho theo thực tế Trị giá vốn thực tế của vật tư nhập kho được xác định theo từng nguồn nhập: 7 * Đối với NVL nhập kho do mua ngoài: Trị giá vốn Giá mua Các khoản thuế NK, Chi phí Các khoản thực tế NVL = ghi trên + TTĐB, BVMT, + - phát sinh giảm trừ nhập kho hóa đơn GTGT (nếu có) - Giá mua ghi trên hóa đơn là giá đã có thuế Giá trị gia tăng đầu vào nếu doanh nghiệp tính thuế Giá trị gia tăng theo phương pháp trực tiếp.

- Giá mua ghi trên hóa đơn là giá chưa có thuế Giá trị gia tăng đầu vào nếu doanh nghiệp tính thuế Giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ. - Chi phí phát sinh bao gồm: Chi phí vận chuyển, bốc xếp, bảo quản, phân loại, đóng gói, tiền thuê kho, thuê bãi, chỗ để vật liệu, tiền công tác phí của cán bộ thu mua. Các khoản khác như: Lương, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tê, kinh phí công đoàn, khấu hao tài sản cố định ở trạm thu mua độc lập, hao hụt tự nhiên trong định mức của quá trình thu mua. * Đối với NVL nhập do tự sản xuất: Trị giá vốn thực tế nhập kho là giá thành sản xuất của vật tư tự gia công chế biến.

* Đối với NVL nhập do thuê ngoài gia công chế biến: Bao gồm giá trị nguyên vật liệu xuất gia công chế biến cộng với chi phí vận chuyển đi, về và tiền công thuê ngoài gia công chế biến. * Đối với NVL nhập do nhận vốn góp liên doanh: Trị giá vốn thực tế của vật tư nhập kho là giá do hội đồng liên doanh đánh giá và các chi phí khác phát sinh khi tiếp nhận NVL. * Đối với NVL nhập do nhận viện trợ, biếu tặng: Là giá trị hợp lý và các chi phí khác phát sinh. Tính giá nguyên vật liệu xuất kho theo thực tế Vật liệu được thu mua nhập kho thường xuyên từ nhiều nguồn khác nhau, do vậy giá thực tế của từng lần, đợt nhập kho không hoàn toàn giống nhau.

Đặc biệt, đối với các Doanh nghiệp thuộc đối tượng nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế hay theo phương pháp trực tiếp trên GTGT và các doanh nghiệp không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT thì giá thực tế của vật liệu thực tế nhập kho lại càng có sự khác nhau trong từng lần nhập. Vì thế mỗi khi xuất kho kế toán phải tính toán xác 8 định được giá thực tế xuất kho cho từng nhu cầu, đối tượng sử dụng khác nhau theo phương pháp tính giá thực tế xuất kho đã đăng ký áp dụng và phải đảm bảo tính nhất quán trong niên độ kế toán. Để tính giá thực tế của NVL xuất kho có thể áp dụng một trong những phương pháp sau: * Tính theo phương pháp đơn vị bình quân: Theo phương pháp này, giá thực tế của NVL xuất dùng trong kỳ được xác định căn cứ vào giá thực tế bình quân của một đơn vị NVL và số lượng NVL xuất dùng trong kỳ. Giá thực tế của = Giá đơn vị bình x Số lượng từng loại NVL xuất kho quân của NVL NVL xuất kho - Trong đó, giá đơn vị bình quân có thể tính theo một trong hai cách sau: + Cách 1: Tính theo giá đơn vị bình quân cả kỳ dự trữ Theo cách này, đến cuối kỳ mới tính trị giá vốn của NVL xuất kho trong kỳ.