CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CUNG CẤP DỊCH VỤ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ CUNG CẤP DỊCH VỤ TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN TAC 1. Các khái niệm cơ bản, phương thức bán hàng (CCDV) và phương thức thanh toán 1. Bán hàng Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp thương mại, là quá trình người bán chuyển giao quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Như vậy, thông qua nghiệp vụ bán hàng, giá trị và giá trị sử dụng của hàng hoá được thực hiện; vốn của doanh nghiệp thương mại được chuyển từ hình thái hiện vật (hàng hoá) sang hình thái giá trị (tiền tệ), doanh nghiệp thu hồi được vốn bỏ ra, bù đắp được chi phí và có nguồn tích luỹ để mở rộng kinh doanh.
Quá trình bán hàng của doanh nghiệp có thể được thực hiện thông qua nhiều phương thức bán hàng khác nhau, phương thức bán hàng có thể được hiểu là các cách thức mà doanh nghiệp sử dụng để tiêu thụ hàng hóa, thành phẩm. Các phương thức bán hàng 1. Bán buôn Bán buôn được hiểu là hình thức bán hàng theo lô hoặc bán với số lượng lớn, thực chất người mua hàng là những người cung cấp trung gian, hàng hóa sau khi bán buôn chưa đến tay người tiêu dùng trực tiếp. Các hình thức bán buôn hiện nay: a.
Bán buôn hàng hóa qua kho - Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo phương thức này, bên mua cử đại diện đến kho của doanh nghiệp thương mại để nhận hàng. Doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là tiêu thụ. - Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết hoặc theo đơn đặt hàng, doanh nghiệp thương mại xuất kho 4 hàng hóa, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài, chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địa điểm nào đó bên mua quy định trong hợp đồng.
Hàng hóa chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại. Chỉ khi nào được bên mua kiểm nhận, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì số hàng chuyển giao mới được coi là tiêu thụ, người bán mất quyền sở hữu về số hàng đã giao. Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng ( không qua kho ) - Bán buôn vận chuyển thẳng không qua kho theo hình thức chuyển hàng có tham gia thanh toán: doanh nghiệp thương mại là bên bán hàng trực tiếp cho bên mua. - Bán buôn vận chuyển thẳng không qua kho theo hình thức chuyển hàng không tham gia thanh toán: doanh nghiệp thương mại đứng ra làm trung gian môi giới giữa Bên bán và Bên mua để hưởng hoa hồng.
Còn bên mua sẽ chịu trách nhiệm nhận hàng và thanh toán cho bên bán. Khi được bên bán hoặc bên mua chấp nhận thanh toán tiền hoa hồng, doanh nghiệp thương mại phải lập Hóa đơn giá trị gia tăng (hay Hóa đơn bán hàng) phản ánh số hoa hồng môi giới được hưởng. Bán lẻ Bán lẻ hàng hóa là hình thức bán hàng trực tiếp cho khách hàng tại các chi nhánh cửa hàng. Bán hàng cho các tổ chức kinh tế hoặc bán hàng cho những đơn vị kinh tế.
Đặc điểm nổi bật của hình thức bán hàng, các mặt hàng được đem ra bán đã là hàng trong lĩnh vực tiêu dùng. Hàng không còn thuộc ở trong lĩnh vực lưu thông nữa. Những mặt hàng này đã được bình ổn giá trên thị trường. Thông thường thì các cửa hàng sẽ bán đơn lẻ hoặc là bán với số lượng ít.
Những hình thức bán lẻ hàng hóa được áp dụng nhiều hiện nay: a. Bán lẻ và thu tiền bán hàng trực tiếp - Có thể thấy hình thức bán lẻ hàng hóa và thu tiền trực tiếp được áp dụng nhiều hiện nay. Có thể thấy ở nhiều các cửa hàng tạp hóa, cửa hàng tiện lợi được áp dụng hình thức này. Theo đó, những cửa hàng này sẽ để nhân viên bán hàng trực tiếp cho khách hàng và thu tiền của khách tại cửa hàng.
Hết ngày nhân viên bán hàng nộp tiền cho thủ quỹ đồng thời kiểm kê hàng hóa tồn quầy để xác định số lượng hàng hóa đã bán trong ngày và lập báo cáo bán hàng. Bán lẻ hàng hóa thu tiền tập trung 5 - Việc bán hàng và thu tiền được tách biệt hoàn toàn. Cụ thể sẽ cso một nhân viên phụ trách riêng việc lập hóa đơn bán hàng và thu tiền của khách hàng. Khách hàng sau khi nhận được hóa đơn và đã thanh toán sẽ đến quầy bán hàng nhận hàng hóa.
Cuối ngày người thu tiền tổng hợp số đã thu để xác định doanh số bán. Định kỳ kiểm kê tại quầy. Ngoài hai hình thức bán lẻ chủ yếu còn có các phương thức bán lẻ sau: hình thức bán lẻ hàng hóa tự chọn, bán lẻ hàng hóa tự động. Bán hàng trả chậm trả góp - Khi giao hàng cho người mua, thì lượng hàng chuyển giao được coi là tiêu thụ, doanh thu bán hàng được tính theo giá bán trả tiền ngay, khách hàng chỉ thanh toán một phần tiền mua hàng để nhận hàng và phần còn lại trả dần trong một thời gian và chịu khoản lãi theo quy định trong hợp đồng.
Bán hàng đại lý - Doanh nghiệp sẽ giao hàng cho cơ sở nhận đại lý. Bên đại lý sẽ trực tiếp bán hàng và thanh toán tiền cho doanh nghiệp đồng thời được hưởng hoa hồng đại lý bán hàng. Số hàng gửi đại lý vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp và được xác định là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận được tiền do bên đại lý thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Phương thức gửi hàng Theo phương thức này, định kỳ doanh nghiệp gửi hàng cho khách hàng trên cơ sở thỏa thuận hợp đồng mua bán giữa hai bên và giao hàng tại địa điểm đã quy ước trong hợp đồng.
Hàng được hạch toán vào doanh thu trong các trường hợp sau: - Doanh nghiệp nhận được tiền do khách hàng thanh toán - Khách hàng đã nhận được hàng và chấp nhận thanh toán. - Khách hàng ứng trước tiền hàng và hàng đã gửi đi bán. - Hai bên thỏa thuận thanh toán theo kế hoạch 1. Phương thức hàng đổi hàng Là phương thức mà người bán đem vật tư sản phẩm, hàng hóa , dịch vụ của mình đổi lấy vật tư sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ của người mua.
Giá trao đổi là giá bán vật tư sản phẩm hàng hóa dịch vụ tương tự trên thị trường. Phương thức thanh toán 6 Sau khi giao hàng cho bên mua và nhận được chấp nhận thanh toán bên bán có thể nhận tiền hàng theo nhiều phương thức khác nhau tuỳ vào sự tín nhiệm thoả thuận giữa 2 bên mà lựa chọn các phương thức thanh toán cho phù hợp. Chỉ khi quản lý tốt các nghiệp vụ thanh toán thì doanh nghiệp mới tránh được những tổn thất về tiền hàng, giúp doanh nghiệp không bị chiếm dụng vốn, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn tạo điều kiện tăng thêm thu nhập cho doanh nghiệp và giữ uy tín với khách hàng. Hiện nay các doanh nghiệp có thể áp dụng 1 số phương thức thanh toán sau: 1.
Phương thức thanh toán trực tiếp Sau khi nhận được quyền sở hữu hàng hóa thì bên mua hàng sẽ trực tiếp thanh toán tiền mua cho bên bán hàng. Người mua có thể thanh toán bằng tiền mặt hoặc bằng chuyển khoản 1. Phương thức thanh toán mua hàng trả chậm Bên mua sẽ không thanh toán tiền hàng ngay sau khi đã nhận được hết quyền sở hữu hàng hóa mà sẽ tiến hành trả sau. Bên bán thường sẽ đặt điều kiện tín dụng cho bên mua hàng.
Trong đó sẽ quy định cụ thể về thời gian hưởng chiết khấu thanh toán , tỷ lệ chiết khấu thanh toán và thời gian thanh toán tiền hàng. Trong trường hợp có những bằng chứng đáng tin cậy về những khoản nợ phải thu quá hạn thanh toán hoặc không thu hồi được thì doanh nghiệp bán hàng phải tiến hành trích lập dự phòng cho những khoản phải thu khó đòi theo quy định hiện hành. VAI TRÒ VÀ NHIỆM VỤ CỦA KẾ TOÁN BÁN HÀNG (CCDV) 1. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng Để trở thành công cụ đắc lực, giữ vai trò quan trọng không thể thiếu đối với mỗi doanh nghiệp cũng như đối với sự quản lí của nhà nước.
Kế toán bán hàng cần thực hiện tốt các nhiệm vụ sau: - Ghi chép kịp thời, đầy đủ, chính xác khối lượng thành phẩm hàng hóa, dịch vụ bán ra và tiêu dùng nội bộ. - Phản ánh kịp thời, trung thực các loại doanh thu, chi phí của từng lĩnh vực hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Cung cấp thông tin chính xác, trung thực đầy đủ về tình hình bán hàng, xác định kết quả và phân phối kết quả phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lí doanh nghiệp. 7 - Kiểm tra giám sát tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng, doanh thu bán hàng, tình hình thanh toán tiền hàng của khách hàng, nghĩa vụ nội thuế với Nhà nước.
- Phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời, giám sát chặt chẽ tình hình hiện có và sự biến động nhập xuất tồn của từng hàng hóa cả về số lượng và giá trị. Vai trò của kế toán bán hàng (CCDV) Quản lí bán hàng là một yêu cầu thực tế, xuất phát từ yêu cầu quản trị của doanh nghiệp. Doanh nghiệp quản lí tốt khâu bán hàng thì mới tồn tại và phát triển được trong nền kinh tế cạnh tranh gay gắt hiện nay. Với chức năng thu thập xử lí số liệu, cung cấp thông tin, kế toán được coi là công cụ quan trọng giúp doanh nghiệp quản lí tiêu thụ hàng hóa, xác định kết quả kinh doanh.
Thực hiện tốt công tác bán hàng giúp doanh nghiệp thu hồi vốn nhanh, tránh làm tăng tốc độ chu chuyển của vốn lưu động. Do đó giảm bớt chi phí, tăng nguồn vốn sử dụng để tái mở rộng sản xuất và tăng được doanh thu cho doanh nghiệp. Hạn chế được sự thất thoát hàng hóa, có biện pháp kịp thời với những hàng hóa có tốc độ luân chuyển chậm. Từ các số liệu trên báo cáo tài chính mà kế toán cung cấp, Nhà nước nắm được tình hình kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp.
Từ đó thực hiện chức năng kiểm soát, quản lí nền kinh tế, kiểm tra việc chấp hành các chính sách và thực hiện các nghĩa vụ của doanh nghiệp với Nhà nước.