Chuyên đề kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Tài liệu nghiên cứu Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần thương mại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu

• Tác giả: Phan Thanh Nga
• Người hướng dẫn: Th.S Hà Hồng Hạnh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• Loại tài liệu: chuyên đề thực tập
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN PHÚC ĐẠI LỢI
• 1.1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 1.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 1.3. Công tác quản lý chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 1.3.1. Đặc điểm chung chi phối công tác quản lý chi phí sản xuất
• 1.3.2. Chức năng, nhiệm vụ của bộ máy quản lý điều hành ảnh hưởng đến quản lý chi phí sản xuất
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN PHÚC ĐẠI LỢI
• 2.1. Kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 2.1.1. Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp
• 2.1.2. Kế toán chi phí nhân công trực tiếp
• 2.1.3. Kế toán chi phí sản xuất chung
• 2.2. Kế toán tổng hợp chi phí sản xuất, kiểm kê và đánh giá sản phẩm dở dang
• 2.3. Tính giá thành sản xuất của sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 2.3.1. Đối tượng và phương pháp tính giá thành
• 2.3.2. Quy trình tính giá thành sản phẩm
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN PHÚC ĐẠI LỢI
• 3.1. Đánh giá chung về thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 3.2. Nhược điểm
• 3.3. Sự cần thiết phải hoàn thiện công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.4. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi
• 3.4.1. Về chứng từ luân chuyển
• 3.4.2. Về xác định kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm
• 3.4.3. Về báo cáo chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm
• 3.4.4. Điều kiện thực hiện giải pháp hoàn thiện
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP
• NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi hoạt động trong lĩnh vực khai thác và sản xuất khoáng sản, đặc biệt là đá hoa trắng. Việc quản lý chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả kinh doanh. Kế toán chi phí sản xuất không chỉ giúp công ty theo dõi chi phí mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Đặc điểm sản phẩm và quy trình sản xuất của công ty có ảnh hưởng lớn đến cách thức tổ chức kế toán chi phí.

1.1. Đặc điểm sản phẩm và quy trình sản xuất tại công ty

Sản phẩm chính của công ty là đá hoa trắng, được khai thác và chế biến thành nhiều loại sản phẩm khác nhau. Quy trình sản xuất bao gồm nhiều bước từ khai thác đến chế biến, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

1.2. Vai trò của kế toán chi phí trong quản lý doanh nghiệp

Kế toán chi phí sản xuất giúp công ty theo dõi và kiểm soát chi phí, từ đó đưa ra các quyết định hợp lý nhằm tối ưu hóa lợi nhuận. Việc hạch toán chi phí chính xác là yếu tố then chốt trong việc đánh giá hiệu quả sản xuất.

II. Thách thức trong quản lý chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Công ty đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi phí sản xuất, bao gồm việc xác định chi phí dở dang và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm và lợi nhuận của công ty. Việc thiếu thông tin kịp thời và chính xác có thể dẫn đến quyết định sai lầm trong quản lý chi phí.

2.1. Khó khăn trong việc xác định chi phí dở dang

Việc xác định sản phẩm dở dang trong quá trình khai thác đá là rất khó khăn do tính chất của công việc. Điều này có thể dẫn đến việc tính toán chi phí không chính xác.

2.2. Ảnh hưởng của chi phí nguyên vật liệu đến giá thành sản phẩm

Chi phí nguyên vật liệu là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến giá thành sản phẩm. Việc quản lý và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu là rất cần thiết để đảm bảo lợi nhuận.

III. Phương pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Để cải thiện công tác kế toán chi phí sản xuất, công ty cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả hơn. Việc sử dụng phần mềm kế toán và công nghệ thông tin sẽ giúp tăng cường khả năng theo dõi và kiểm soát chi phí. Ngoài ra, việc đào tạo nhân viên kế toán cũng là một yếu tố quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong kế toán chi phí

Việc áp dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp công ty tự động hóa quy trình hạch toán chi phí, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán để nâng cao hiệu quả công việc

Đào tạo nhân viên kế toán về các phương pháp và công cụ mới sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán, từ đó cải thiện khả năng quản lý chi phí sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất đã mang lại nhiều lợi ích cho công ty. Việc kiểm soát chi phí hiệu quả đã giúp công ty tăng cường lợi nhuận và cải thiện vị thế cạnh tranh trên thị trường. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu cũng đã được áp dụng thành công trong hoạt động sản xuất.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải thiện kế toán chi phí

Công ty đã ghi nhận sự giảm thiểu chi phí sản xuất và tăng cường lợi nhuận nhờ vào việc cải thiện quy trình kế toán chi phí.

4.2. Ảnh hưởng của kế toán chi phí đến quyết định quản lý

Thông tin từ kế toán chi phí đã hỗ trợ ban lãnh đạo trong việc đưa ra các quyết định chiến lược, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán chi phí sản xuất tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Kế toán chi phí sản xuất đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và tối ưu hóa chi phí tại công ty. Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cải thiện quy trình kế toán và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả. Việc này không chỉ giúp công ty duy trì lợi nhuận mà còn tạo ra cơ hội phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển kế toán chi phí trong tương lai

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao chất lượng công tác kế toán chi phí.

5.2. Tầm quan trọng của kế toán chi phí trong bối cảnh cạnh tranh

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ là yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của công ty.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp sản xuất phải đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt nhằm đảm bảo nguyên tắc hoạt động lấy thu bù chi và tối đa hóa lợi nhuận. Để mở rộng thị phần và gia tăng tích lũy, việc tiết kiệm chi phí sản xuất và hạ giá thành sản phẩm trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm và thường xuyên của bộ máy quản lý. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm có mối quan hệ trực tiếp: chi phí bỏ ra quyết định giá thành, từ đó tác động trực tiếp đến chính sách giá bán và kết quả tiêu thụ sản phẩm.

Tại các doanh nghiệp khai thác và chế biến khoáng sản, quy trình công nghệ mang tính chất phức tạp, chu kỳ sản xuất trải qua nhiều giai đoạn từ khai trường lộ thiên đến các nhà máy gia công xẻ, mài, đánh bóng. Việc tổ chức công tác kế toán tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm chính xác, kịp thời là căn cứ thiết yếu để lãnh đạo doanh nghiệp hoạch định chính sách điều hành và kiểm soát chi phí. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Phan Thanh Nga đã thực hiện chuyên đề thực tập chuyên ngành với đề tài "Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi".

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài bao gồm:

1. Hệ thống hóa đặc điểm sản phẩm, quy trình công nghệ khai thác – sản xuất và tổ chức bộ máy quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi.
2. Khảo sát và phân tích thực trạng công tác hạch toán các khoản mục chi phí sản xuất (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), quy trình ghi sổ kế toán và phương pháp tính giá thành sản phẩm cụ thể tại doanh nghiệp.
3. Đánh giá ưu điểm, nhược điểm trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống chứng từ, phương pháp hạch toán và báo cáo quản trị chi phí.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.
• Phạm vi không gian: Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi (trụ sở tại số 397, đường Bà Triệu, thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn; khai trường mỏ đá hoa trắng và các nhà máy chế biến). Trọng tâm khảo sát đi sâu vào quy trình chế biến sản phẩm "Đá ốp lát tấm lớn" (Đá Slab) tại Nhà máy số 2.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thực tế được thu thập và phân tích trong tháng 07 năm 2015 (chuyên đề hoàn thành năm 2016).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Chuyên đề vận dụng hệ thống lý luận kế toán doanh nghiệp sản xuất theo Chế độ Kế toán Doanh nghiệp hiện hành của Bộ Tài chính Việt Nam, tập trung vào các chuẩn mực và quy định về tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm.

Hệ thống tài khoản và nguyên tắc hạch toán được áp dụng gồm:

• Tài khoản 621 (Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp), Tài khoản 622 (Chi phí nhân công trực tiếp), Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung) và Tài khoản 154 (Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang).
• Phương pháp tính giá trị xuất kho nguyên vật liệu: Phương pháp bình quân gia quyền (đơn giá bình quân).
• Phương pháp trích khấu hao tài sản cố định: Phương pháp tuyến tính (khấu hao đường thẳng).
• Hình thức tổ chức kế toán: Hình thức kế toán tập trung, áp dụng hệ thống Sổ Nhật ký chung thực hiện trên máy tính.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp thu thập và chứng từ kế toán: Thu thập toàn bộ chứng từ gốc phát sinh tại doanh nghiệp như Phiếu yêu cầu vật tư, Phiếu xuất kho, Phiếu xuất vật tư, Bảng chấm công, Bảng thanh toán tiền lương, Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội, Bảng phân bổ khấu hao tài sản cố định.
• Phương pháp kế toán tổng hợp và chi tiết: Đối chiếu số liệu từ chứng từ gốc vào Sổ chi tiết các tài khoản (TK 621, TK 622, TK 627, TK 154), Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái các tài khoản liên quan.
• Phương pháp phân tích và so sánh: Phân tích quy trình luân chuyển chứng từ giữa các phòng ban (Phòng Kỹ thuật sản xuất, Ban chỉ huy mỏ/nhà máy và Phòng Kế toán), đánh giá tính hợp lý của các tiêu thức phân bổ chi phí và tính giá thành sản phẩm thực tế.

Nguồn dữ liệu phục vụ nghiên cứu là toàn bộ hệ thống số liệu, tài liệu hạch toán kế toán và báo cáo quản trị thực tế của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi trong kỳ hạch toán tháng 07 năm 2015.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Đặc điểm sản phẩm, tổ chức sản xuất và quản lý chi phí tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Chương 1 khái quát các đặc thù về công nghệ khai khoáng, cơ cấu sản phẩm và mô hình quản lý chi phí của công ty:

• Đặc điểm sản phẩm: Sản phẩm của doanh nghiệp được khai thác và sản xuất từ mỏ đá hoa trắng (đá Marble) tại Lạng Sơn. Các sản phẩm chính gồm:
  1. Đá hoa trắng dạng khối (Marble Block, Lump): Sản phẩm đá thô khai thác trực tiếp từ mỏ, đơn vị tính m³, kích thước lớn, tiêu chuẩn hạt mịn, trắng sáng. Sản phẩm này một phần phục vụ xuất khẩu (chiếm trên 50% tổng doanh thu hàng năm của công ty), một phần làm nguyên liệu xẻ cho Nhà máy số 2 để chế biến thành đá ốp lát tấm lớn (Đá Slab).
  2. Đá hoa trắng dạng khối làm nguyên liệu cho Nhà máy số 1: Các khối đá thô kích thước từ 0,5 m³ đến dưới 1 m³ tận dụng trong quá trình khai thác, dùng để xẻ thành đá ốp lát tấm nhỏ (Đá Tile).
  3. Đặc điểm sản phẩm dở dang tại mỏ: Quy trình khai thác mỏ lộ thiên phụ thuộc vào địa chất, thời tiết và kỹ thuật bóc vỉa, cắt tỉa. Do việc định lượng sản phẩm dở dang trên mỏ phức tạp, công ty hạch toán toàn bộ chi phí khai thác cho khối lượng đá khối thành phẩm đã cắt gọt 4 cạnh; tại khâu mỏ không xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ.
• Quy trình công nghệ khai thác: Áp dụng công nghệ khai thác công nghiệp tương tự mô hình công ty mẹ R.K Ấn Độ. Khai trường khai thác từ độ cao gần 500 m trở xuống bằng máy cắt dây kim cương (kích thước vỉa cắt tối đa 10m x 5m x 20m). Quy trình khai thác gồm 7 bước chính:
  1. Phân tích, khảo sát độ khả thi của mỏ và lập kế hoạch khai thác.
  2. Khoan lỗ (đường kính 34 mm và 115 mm) và kiểm soát nổ mìn bằng ngòi nổ phi điện.
  3. Làm sạch đất đá, rác bề mặt mỏ bằng máy xúc và xe ben.
  4. Cắt phẳng bề mặt bằng máy cắt dây kim cương, cưa xích, máy cắt ngầm.
  5. Tách phiến đá lớn bằng túi Hydro và máy đẩy thủy lực.
  6. Cắt các phiến đá thành khối nhỏ theo kích thước quy định.
  7. Sử dụng cẩu trục và xe nâng công suất 40 tấn bốc xếp đá lên xe vận tải về bãi tập kết.
• Tổ chức quản lý chi phí: Công ty áp dụng mô hình kế toán tập trung kết hợp các nhân viên thống kê kinh tế tại mỏ và nhà máy. Quy trình sản xuất gắn liền với từng loại sản phẩm, do đó đối tượng tập hợp chi phí là từng sản phẩm cụ thể và áp dụng phương pháp tập hợp chi phí trực tiếp.

[Khảo sát mỏ] ➔ [Khoan & Nổ mìn] ➔ [Dọn sạch bề mặt] ➔ [Cắt dây kim cương] ➔ [Tách phiến bằng túi Hydro] ➔ [Cắt khối định hình] ➔ [Bốc dỡ & Vận chuyển]

Chương 2: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Chương 2 phản ánh toàn diện số liệu hạch toán thực tế trong tháng 07/2015 đối với sản phẩm Đá ốp lát tấm lớn (Đá Slab) gia công tại Nhà máy số 2:

• Kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621):
  • Chi phí NVLTT chiếm tỷ trọng khoảng 75% giá thành sản phẩm (trong đó đá hoa trắng TK 1521 chiếm từ 60% – 70%, các vật liệu phụ như thạch cao, hóa chất theo dõi trên TK 1522).
  • Xuất kho tính theo đơn giá bình quân gia quyền. Ví dụ trong kỳ: Tồn đầu kỳ đá khối 500 m³ (trị giá 14.000.000 đồng), nhập trong kỳ 3.500 m³ (đơn giá 30.000 đồng/m³, trị giá 105.000.000 đồng) $\rightarrow$ Đơn giá xuất kho bình quân là 29.750 đồng/m³.
  • Chứng từ sử dụng: Phiếu yêu cầu vật tư ngày 02/07/2015, Phiếu xuất kho số 01/07 (Nợ TK 621 / Có TK 152: 166.125.000 đồng), Sổ chi tiết TK 621, Sổ Nhật ký chung và Sổ Cái TK 621. Tổng chi phí NVLTT kết chuyển sang TK 154 cuối tháng 07/2015 là 2.053.486.200 đồng.
• Kế toán chi phí nhân công trực tiếp (TK 622):
  • Bao gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp sản xuất tại phân xưởng. Tỷ lệ trích các quỹ theo quy định: BHXH 26% (18% tính vào chi phí, 8% trừ lương), BHYT 4,5% (3% tính vào chi phí, 1,5% trừ lương), BHTN 2% (1% tính vào chi phí, 1% trừ lương), KPCĐ 2% (tính vào chi phí) và đoàn phí 1% (trừ lương).
  • Trích dẫn thực tế hạch toán lương công nhân Nguyễn Đức Quyền (mã thẻ 1855): 26 công thực tế, lương sản phẩm và thưởng vượt định mức sau phân loại loại A, ăn trưa 260.000 đồng, trích nộp bảo hiểm theo quy định.
  • Chứng từ luân chuyển: Bảng chấm công (Biểu 2.6), Bảng thanh toán tiền lương (Biểu 2.7), Bảng phân bổ tiền lương và BHXH (Biểu 2.8). Tổng tiền lương công nhân trực tiếp sản xuất tháng 07/2015 là 799.213.000 đồng, các khoản trích theo lương là 174.028.434 đồng. Tổng CPNCTT kết chuyển sang TK 154 là 973.241.434 đồng.
• Kế toán chi phí sản xuất chung (TK 627):
  • Mở chi tiết 6 tiểu khoản: TK 6271 (nhân viên phân xưởng), TK 6272 (vật liệu), TK 6273 (dụng cụ sản xuất - Phiếu xuất XVT1 cấp bảo hộ lao động trị giá 1.990.000 đồng), TK 6274 (khấu hao TSCĐ), TK 6277 (dịch vụ mua ngoài), TK 6278 (chi phí bằng tiền khác).
  • Phản ánh hạch toán lương nhân viên quản lý (bà Đặng Thị Ngọc Mai, hệ số 5,98, phụ cấp trách nhiệm 0,3) và trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp tuyến tính (ví dụ mua máy photocopy RICOE trị giá 38.000.000 đồng). Tổng chi phí sản xuất chung kết chuyển sang TK 154 trong tháng là 2.092.836.000 đồng.
• Tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm (TK 154):
  • Tập hợp toàn bộ chi phí thực tế phát sinh trong tháng 07/2015 kết chuyển từ TK 621, 622, 627 sang TK 154. Tổng giá trị sản phẩm hoàn thành nhập kho (theo Phiếu nhập kho ngày 31/07/2015) ghi Nợ TK 155 / Có TK 154 đạt 5.386.563.634 đồng.

Khoản mục chi phí	Tài khoản hạch toán	Số tiền phát sinh tháng 07/2015 (VNĐ)	Tỷ trọng trong giá thành
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp	TK 621	2.053.486.200	~ 38,12%
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 622	973.241.434	~ 18,07%
Chi phí sản xuất chung	TK 627	2.092.836.000	~ 38,85%
Tổng giá thành sản phẩm hoàn thành	TK 154 $\rightarrow$ TK 155	5.386.563.634	100,00%

Chương 3: Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi

Chương 3 tổng kết các đánh giá thực trạng và đưa ra các kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá chung: Doanh nghiệp đã tổ chức bộ máy kế toán tập trung, ghi chép chứng từ rõ ràng, áp dụng phần mềm kế toán trên nền Nhật ký chung giúp giảm tải thời gian xử lý số liệu. Tuy nhiên, việc phân loại chi phí dở dang tại mỏ chưa được lượng hóa chi tiết; quy trình luân chuyển chứng từ giữa khai trường xa trung tâm và văn phòng còn độ trễ; công tác lập báo cáo phân tích biến động chi phí quản trị chưa đáp ứng tối đa yêu cầu điều hành.
• Các giải pháp hoàn thiện:
  1. Về chứng từ luân chuyển: Chuẩn hóa biểu mẫu Phiếu yêu cầu vật tư, Phiếu xuất kho và biên bản bàn giao khối lượng công việc hoàn thành giữa các tổ khai thác và nhà máy xẻ; rút ngắn thời gian gửi chứng từ về phòng kế toán.
  2. Về xác định chi phí sản xuất và tính giá thành: Hoàn thiện phương pháp hạch toán và phân bổ chi phí sản xuất chung chi tiết theo từng dòng máy cắt và dây chuyền xẻ đá; hoàn thiện kỹ thuật theo dõi chi phí bóc vỉa, làm đường mỏ dở dang.
  3. Về hệ thống báo cáo quản trị: Thiết lập các báo cáo so sánh chi phí thực tế với định mức kỹ thuật tiêu hao nguyên vật liệu và đơn giá tiền lương khoán theo từng tháng.
  4. Điều kiện thực hiện giải pháp: Nâng cấp hệ thống phần mềm kế toán, đào tạo nghiệp vụ cho nhân viên thống kê kinh tế tại khai trường mỏ, đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa Phòng Kỹ thuật sản xuất và Phòng Kế toán.

---

Kết quả và đóng góp

Bảng tổng hợp tỷ lệ các khoản trích theo lương tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi:

Quỹ trích nộp	Tỷ lệ tính vào chi phí doanh nghiệp (%)	Tỷ lệ trừ vào lương người lao động (%)	Tổng tỷ lệ trích nộp (%)
Bảo hiểm xã hội (BHXH)	18,0	8,0	26,0
Bảo hiểm y tế (BHYT)	3,0	1,5	4,5
Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN)	1,0	1,0	2,0
Kinh phí công đoàn (KPCĐ)	2,0	0,0	2,0
Đoàn phí công đoàn	0,0	1,0	1,0
Tổng cộng	24,0	11,5	35,5

Chuyên đề đã đạt được các kết quả cụ thể:

• Phản ánh chi tiết quy trình công nghệ khai thác đá hoa trắng lộ thiên theo tầng bằng máy cắt dây kim cương và kỹ thuật tách phiến thủy lực, làm rõ cơ sở hình thành các khoản mục chi phí tại doanh nghiệp khai khoáng.
• Minh họa rõ nét luồng số liệu thực tế tháng 07/2015 từ chứng từ gốc, bảng tính phân bổ đến hệ thống sổ chi tiết TK 621, TK 622, TK 627, Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái và Sổ chi tiết TK 154 cho sản phẩm Đá Slab với tổng giá thành đạt 5.386.563.634 đồng.
• Đề xuất các giải pháp mang tính khả thi nhằm hoàn thiện quy trình luân chuyển chứng từ vật tư, phương pháp theo dõi chi phí sản xuất và nâng cao chất lượng thông tin báo cáo giá thành phục vụ quản trị doanh nghiệp.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Số liệu minh họa chi tiết của chuyên đề tập trung chủ yếu vào chu kỳ sản xuất tháng 07 năm 2015 và dòng sản phẩm Đá ốp lát tấm lớn (Đá Slab) tại Nhà máy số 2; chưa mở rộng so sánh chuỗi số liệu qua nhiều năm hoặc đối chiếu chi tiết chi phí sản xuất giữa các mùa khai thác trong năm (mùa mưa và mùa khô). Do đặc thù mỏ lộ thiên, việc định lượng giá trị sản phẩm dở dang tại khâu khai trường chưa có phương pháp phân tích kỹ thuật chuyên sâu.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu sang việc xây dựng hệ thống định mức chi phí chuẩn và áp dụng mô hình kế toán chi phí mục tiêu (Target Costing) hoặc kế toán chi phí dựa trên hoạt động (ABC) cho toàn bộ các dòng sản phẩm đá khối xuất khẩu và đá Tile tại các đơn vị thành viên.

---

Giá trị tham khảo

Chuyên đề thực tập chuyên ngành này là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Cung cấp mô hình thực hành hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm theo hình thức Nhật ký chung trên máy tính trong một doanh nghiệp sản xuất công nghiệp - khai khoáng thực tế.
• Người làm đề tài tốt nghiệp: Tham khảo cách thức trình bày hệ thống chứng từ kế toán, bảng phân bổ tiền lương, phân bổ khấu hao tài sản cố định và trích lập sổ sách kế toán (TK 621, 622, 627, 154, 152, 334, 338).
• Cán bộ kế toán và quản lý doanh nghiệp khai thác đá, vật liệu xây dựng: Tham khảo quy trình tổ chức kiểm soát chi phí gắn với đặc thù quy trình công nghệ cắt dây kim cương và quản lý vật tư khai trường.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Sản phẩm chính của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi gồm những loại nào?
Sản phẩm chính của công ty gồm: Đá hoa trắng dạng khối (Marble Block, Lump) phục vụ xuất khẩu và làm nguyên liệu xẻ; Đá hoa trắng dạng khối nhỏ (0,5 m³ đến dưới 1 m³) làm nguyên liệu xẻ cho Nhà máy số 1; Thành phẩm đá ốp lát tấm lớn (Đá Slab) tại Nhà máy số 2; và Thành phẩm đá ốp lát tấm nhỏ (Đá Tile) tại Nhà máy số 1.

2. Tại sao khâu khai thác trên mỏ của công ty không xác định giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ?
Do đặc thù khai thác mỏ đá tự nhiên lộ thiên phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp (thăm dò, dọn rác, bóc vỉa, khoan nổ mìn, cắt tỉa) và khối lượng khai thác phụ thuộc vào địa chất tự nhiên, việc đo đếm định lượng dở dang rất khó khăn. Vì vậy, toàn bộ chi phí khai thác trên mỏ đều được tính dồn cho các khối đá thành phẩm đã được cắt gọt 4 cạnh hoàn thiện.

3. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp nào để tính giá xuất kho nguyên vật liệu và trích khấu hao tài sản cố định?
Công ty áp dụng phương pháp bình quân gia quyền để tính đơn giá nguyên vật liệu xuất kho (áp dụng cho đá hoa trắng và các vật liệu phụ) và áp dụng phương pháp tuyến tính (khấu hao đường thẳng) để trích khấu hao tài sản cố định hàng tháng trên phần mềm máy tính.

4. Tổng giá thành sản phẩm Đá Slab hoàn thành nhập kho trong tháng 07/2015 là bao nhiêu?
Theo số liệu sổ kế toán tháng 07/2015, tổng giá thành sản xuất sản phẩm Đá Slab hoàn thành nhập kho (kết chuyển từ TK 154 sang TK 155) là 5.386.563.634 đồng, bao gồm 2.053.486.200 đồng chi phí NVLTT, 973.241.434 đồng chi phí NCTT và 2.092.836.000 đồng chi phí SXC.

---

Kết luận

Chuyên đề thực tập chuyên ngành của sinh viên Phan Thanh Nga đã phản ánh có hệ thống công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi. Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa đặc điểm công nghệ khai khoáng đá Marble lộ thiên với kỹ thuật hạch toán kế toán theo hình thức Nhật ký chung. Các số liệu minh họa cụ thể trong tháng 07/2015 cùng hệ thống giải pháp đề xuất đã cung cấp những căn cứ thực tiễn giá trị nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và tính giá thành tại doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KHOÁNG SẢN PHÚC ĐẠI LỢI 1. Đặc điểm sản phẩm của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi là công ty chuyên về khai thác và sản xuất khoáng sản, các thành phẩm của công ty đều là sản phẩm làm từ đá hoa trắng hay còn gọi là (đá Marble), và được khai thác từ mỏ đá hoa trắng tại tỉnh Lạng Sơn. Do đặc thù của hoạt động của công ty là, vừa khai thác và vừa sản xuất về khoáng sản, nên các sản phẩm chính của của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi được phân chia ra làm 2 loại sản phẩm chính như sau: - Sản phẩm “đá hoa trắng dạng khối” hay còn gọi là (đá Marble Block, Lump), là sản phẩm đá thô được khai thác từ trên Mỏ. Qua quá trình khai thác trực tiếp từ trên mỏ, sản phẩm thu được đầu tiên là các sản phẩm đá thô dạng khối, và được phân ra thành 03 loại sản phẩm như sau: Sản phẩm đá hoa trắng dạng khối, một phần dùng để xuất khẩu và một phần dùng để làm nguyên liệu xẻ chính cho nhà máy số 2: Phần lớn sản phẩm đá khối Block này, đã và đang được xuất khẩu sang nhiều thị trường trên thế giới, sản phẩm được khách hàng rất ưa chuộng vì; giá cả chấp nhận được, dễ chế biến thành các sản phẩm khác theo nhu cầu sử dụng của khách hàng, vận chuyển an toàn,…Doanh thu bán hàng của sản phẩm này chiếm khoảng trên 50% tổng doanh thu hàng năm của cả công ty.

SVTH: Phan Thanh Nga 1 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh Phần còn lại của sản phẩm đá khối này, được lựa chọn để dùng làm nguyên liệu xẻ chính cho nhà máy số 2. Trải qua quá trình gia công chế biến từ sản phẩm đá khối, sẽ tạo ra các sản phẩm khác hoàn thiện và cao cấp hơn đó là: Thành phẩm đá ốp lát tấm lớn hay còn gọi là (đá Slab), đã được mài và đánh bóng, dùng để phục vụ cho các sản phẩm xây dựng và có giá trị kinh tế cũng như tính thẩm mỹ rất cao. Sản phẩm đá hoa trắng dạng khối có những đặc điểm sau: + Tên sản phẩm là đá hoa trắng dạng khối hay còn gọi là (đá Block). + Đơn vị tính: M3 + Kích thước khoảng từ; 0.

+ Tiêu chuẩn chất lượng: Trắng sáng, hạt mịn + Tính chất của sản phẩm: Đơn nhất, đây là sản phẩm đá thô và được khai thác trực tiếp từ trên mỏ, sản phẩm được cắt gọt thành những viên đá có 4 cạnh, và có các kích thước khác nhau. + Loại hình sản xuất: Sản xuất đại trà. + Thời gian sản xuất: Đây là mỏ đá tự nhiên và lộ thiên, việc tổ chức khai thác sản xuất hoàn toàn là ngoài trời (thiên nhiên), nên thời gian khai thác sản xuất ra khối lượng sản phẩm phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố thời tiết, vào chất lượng và trữ lượng đá của khu vực mỏ đang khai thác. + Đặc điểm sản phẩm dở dang: Do tính chất của công việc khai thác mỏ nói chung, và do đặc thù riêng của quá trình khai thác tại mỏ đá hoa trắng của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi, quy trình khai thác sản phẩm đá khối phải trải qua rất nhiều các công đoạn như; thăm dò khu mỏ cần khai thác, chặt phá cây rừng, dọn rác, nổ mìn, bóc vỉa, làm đường, cắt tỉa đá, lựa chọn,…nên rất tốn thời gian công sức mới cho ra được các sản phẩm đá khối.

Vì vậy việc xác định sản phẩm dở dang của công ty là rất khó khăn và tốn nhiều thời gian công sức, cũng không có cơ sở nào để tính toán, đo SVTH: Phan Thanh Nga 2 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh đếm hay định lượng được, hơn nữa đây là mỏ đá tự nhiên, nên khối lượng khai thác phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố may mắn như: Sản phẩm đá có tốt không? Có nhiều vân vệt hay vỡ nứt không? Có sử dụng được không?,…Thế nên đến thời điểm hiện tại, toàn bộ chi phí cho việc khai thác trên mỏ của công ty đều được tính cho các sản phẩm đã hoàn thiện, đó chính là các sản phẩm đá hoa trắng dạng khối đã được cắt gọt 4 cạnh, vì thế việc khai thác trên mỏ của công ty không có sản phẩm dở dang. Sản phẩm đá hoa trắng dạng khối, dùng làm nguyên liệu xẻ chính cho nhà máy số 1: Đây là loại đá thô có kích thước nhỏ và có nhiều hình dạng, nhiều kích thước khác nhau, là sản phẩm được tận dụng trong quá trình khai thác và phân loại sản phẩm đá khối Block. Sản phẩm này dùng để chế biến thành sản phẩm khác hoàn thiện và cao cấp hơn đó là: Sản phẩm đá ốp lát tấm nhỏ hay còn gọi là (đá Tile), được cắt theo kích thước, và đã được mài đánh bóng dùng để phục vụ cho các ngành xây dựng và trang trí mỹ thuật… + Tên sản phẩm là: Đá hoa trắng dạng khối, dùng làm nguyên liệu xẻ chính cho nhà máy số 1. + Đơn vị tính: M3 + Kích thước: Từ 0.5 m3 đến dưới 1m3 + Tiêu chuẩn chất lượng: Trắng sáng, không om nứt.

+ Tính chất của sản phẩm: Đơn nhất, đây là sản phẩm đá thô, được tận dụng trong quá trình khai thác trực tiếp từ trên mỏ, sản phẩm có nhiều hình dạng và kích thước khác nhau. + Loại hình sản xuất: Sản xuất đại trà. + Thời gian sản xuất: Đây là sản phẩm tận dụng trong quá trình khai thác và phân loại của 2 loại đá khối trên mỏ, nên thời gian sản xuất phụ thuộc vào quá trình khai thác trên mỏ. SVTH: Phan Thanh Nga 3 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh + Đặc điểm sản phẩm dở dang: Cũng không có sản phẩm dở dang vì; các quy trình khai thác các sản phẩm đá khối trên mỏ đều giống nhau.

Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi Áp dụng mô hình khai thác và chế biến tương tự như công ty mẹ R.K Ấn Độ, Công ty Cổ phần Thương mại Khoáng sản Phúc Đại Lợi cũng đã áp dụng phương pháp khai thác công nghiệp, trang thiết bị máy móc được đầu tư rất hiện đại, trình độ và kinh nghiệm sẵn có, nên hiệu quả kinh tế đạt rất cao, quy mô sản xuất ngày càng phát triển và mở rộng. Mỏ đá của công ty, đang được khai thác từ độ cao gần 500m trở xuống, thực hiện khai thác bằng máy cắt dây kim cương, cắt từng khối lớn trực tiếp từ núi có kích thước tối đa có thể đạt kích thước 10m x 5m x 20m, cắt theo từng tầng từ trên cao xuống. Với công nghệ khai thác này luôn đảm bảo an toàn lao động, tiết kiệm tài nguyên khoáng sản, đạt hiệu quả cao trong khai thác. SVTH: Phan Thanh Nga 4 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh Sơ đồ 1.1: Quy trình sản xuất sản phẩm tại mỏ đá Ph©n tÝch kh¶o s¸t Lµm ®æ c¸c t¶ng ®é kh¶ thi cña má vµ ®¸ lín lËp kÕ ho¹ch cho vïng khai th¸c §o vµ ®¸nh dÊu c¸c C¾t b»ng m¸y c¾t t¶ng ®¸ ®· t¸ch ra khái má Khoan vµ kiÓm so¸t næ C¾t c¸c t¶ng ®¸ thµnh c¸c khèi ®¸ X¸c ®Þnh vÞ trÝ c¸c lç theo c¸c kÝch thíc khoan kh¸c nhau b»ng m¸y Lµm s¹ch bÒ mÆt cña má ChÊt c¸c khèi ®¸ lªn ph¬ng tiÖn vËn t¶i T¸ch c¸c t¶ng ®¸ lín Chuyªn chë c¸c khèi ®¸ ®Õn n¬i tËp kÕt Việc khai thác mỏ đá vôi trắng của cụng ty trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn sẽ được áp dụng phương pháp: Khai thác lộ thiên theo từng lớp, mang tính chất hệ thống, với việc sử dụng công nghệ phần mềm dữ liệu khai thác mỏ.

Công nghệ khai thác đá vôi trắng được mô tả chi tiết như sau: - Phân tích khảo sát độ khả thi của mỏ: Dựa trên sự khảo sát bằng kỹ thuật tạo rãnh, tạo lỗ, khoan lỗ theo mạch, và một loạt các kỹ thuật khảo sát, thăm dò khu mỏ, để lập báo cáo nghiên cứu, phân tích đánh giá tính khả thi của dự án. - Khoan và kiểm soát nổ mìn: SVTH: Phan Thanh Nga 5 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh + Dựa trên việc thăm dò bằng cách tạo các rãnh, khoan lỗ và các kỹ thuật áp dụng cho việc nghiên cứu khả thi tại khu vực mỏ được tiên hành khai thác, trước tiên lập kế hoạch cho việc dọn dẹp các đất đá, cây cối, rác trên bề mặt mỏ. + Thực hiện việc khoan lỗ có đường kính 34mm và 115mm, với sự trợ giúp của các máy khoan cầm tay và máy khoan dây, khoan theo chiều ngang và chiều thẳng đứng, sau đó dùng công nghệ bộc phá có sự kiểm soát bằng ngòi nổ không dùng dây điện, dây kíp được đặt theo hàng tại các địa điểm khác nhau, chất nổ được kiểm soát sử dụng ở mức tối thiểu để ngăn ngừa sự tổn hại đến các khối đá. - Làm sạch các chất thải, như đất đá, rác trên bề mặt mỏ trước khi khai thác: Các chất rác thải bề mặt như đất, đá vụn, rác, được vận chuyển ra nơi tập kết rác thải, bằng việc sử dụng xe ben và máy xúc.

- Cắt đá: Đây là bước chính để lấy đá ra, sau khi đã loại bỏ các chướng ngại vật, khu mỏ sẽ lộ ra, bất kỳ chỗ nào có bề mặt không đồng đều sẽ được cắt bằng phẳng theo chiều ngang, bằng dây cắt kim cương. Các máy móc sau sẽ được sử dụng để cắt bề mặt mỏ: cưa xích, máy cắt ngầm, máy cắt bằng dây kim cương, máy khoan,… - Kỹ thuật tách phiến đá lớn ra khỏi mỏ, khi việc cưa cạnh đã được thực hiện: Trước khi tảng đá vừa được cưa lấy ra khỏ mỏ, để cắt tiếp thành các khối đá nhỏ hơn, nó đòi hỏi phải được tách ra bằng việc sử dụng máy đẩy thủy lực cụ thể như sau: + Tách đá bằng túi Hydro + Tạo cắt các khối đá nhỏ, từ tảng đá lớn theo kích thước nhất định - Chất các khối đá lên xe về nơi tập kết: SVTH: Phan Thanh Nga 6 Lớp: Kế toán 15.2 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: Th.S Hà Hồng Hạnh Sau khi cắt các khối đá theo các kích thước nhất định, các khối đá này được chất lên xe bằng việc sử dụng máy cẩu trục.