CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM SẢN PHẨM, TỔ CHỨC SẢN XUẤT VÀ QUẢN LÝ CHI PHÍ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CƠ KHÍ XÂY DỰNG SỐ 2 HÀ BẮC 1.1: Đặc điểm sản phẩm của công ty cổ phần cơ khí xây dựng số 2 Hà Bắc Ngành XDCB là ngành sản xuất vật chất. Có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và cải tạo cơ sở hạ tầng. Xuất phát từ tính chất riêng biệt của ngành XDCB, sản phẩm có những đặc điểm riêng biệt so với sản phẩm của những ngành nghề khác. Vì thế tổ chức hạch toán ở các công ty xây lắp phải dựa trên những đặc điểm chính của nó.
Sản phẩm của công ty là những công trình, hạng mục công trình… Có quy mô lơn kết cấu phức tạp, mang tính đơn chiếc, thời gian sản xuất sản phẩm kéo dài. Mỗi công trình hạng mục công trình có dự toán thiết kế, thi công riêng. Quá trình sản xuất phải so sánh với dự toán, lấy dự toán làm thước đo. Sản phẩm được xác định cố định tại nơi sản xuất.
Còn các điều kiện sản xuất như NVL, máy móc thiết bị thi công, người lao động thì phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Do đặc điểm này mà đòi hỏi công tác quản lý, hạch toán tải sản, vật tư sử dụng phục vụ cho sản phẩm( công trình, hạng mục công trình) rất phức tạp, dễ mất mát hao hụt. Tốn nhiều chi phí cho vận chuyển, điều kiện về thiên nhiên cũng ảnh hưởng nhiều tới quá trình thi công… Sản phẩm xây lắp hoàn thành không tiến hành nhập kho mà được bàn giao cho chủ đầu tư sau khi đã đạt tiêu chuẩn và quy cách được hai bên (nhận thầu , giao thầu) xác nhận thông qua thẩm định theo giá đã thỏa trong hợp đồng. Do đó tính chất hàng hóa của sản phâm không thể hiện rõ.
SVTH: TRẦN THỊ THÚY_ MÃ SV: 13122889 3 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Do đặc điểm của sản phẩm xây dựng mang tính đặc thù cao nên nó cũng ảnh hưởng tới việc tổ chức sản xuất. Sản phẩm xây lắp có tính chất không ổn định, luôn biến đổi về địa điểm và thời gian, giai đoạn xây dựng. Vì thế việc quản lý công trình và tổ chức sản xuất gặp rất nhiều khó khăn. Việc lựa chọn hình thức tổ chức sản xuất giữ vai trò quan trọng, đảm bảo được tính linh hoạt và các yếu tố thiết yếu sau: Chất lượng công trình xây lắp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như khảo sát, thiết kế, thi công… Mà thời gian sử dụng của sản phẩm là lâu dài.
Nên trong quá trình xây lắp phải tổ chức quản lý hoạch toán chặt chẽ sao cho phải đảm bảo được việc giám sát chất lượng công trình đúng với dự toán thiết kế. Đa số các công trình đều thi công ở ngoài trời nên yếu tố thời tiết, khí hậu, cũng giữ một vai trò ảnh hưởng rất lớn tới tiến độ thi công và chất lượng thi công. Do đó đòi hỏi các nhà tổ chức xây dựng phải lập tiến độ thi công và áp dụng cơ giời hóa một cách hợp lý, đảm bảo được thời gian hoàn thành và bàn giao đúng ký. Quá trình sản xuất xây dựng phức tạp đòi hỏi các nhà tổ chức xây dựng phải có trình độ tổ chức phối hợp cao trong sản xuất, phối hợp chặt chẽ giữa các tổ chức xây dựng tổng thầu hay thầu chính và các tổ chức thầu phụ Sản phầm hoàn thành không nhập kho mà đưa vào tiêu thụ ngay sau khi quyết toán, vì thế tính chất hàng hóa không thế hiện rõ, kế toán chỉ phải theo dõi chi phí phát sinh trong quá trình cung ứng và sản xuất Sản phẩm từ khi khởi công đến khi hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài.
Nó phụ thuộc vào quy mô, tính phức tạp về kĩ thuật của từng công trình. Quá trình thi công thường kéo dài và được chia làm nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn được chia làm thành nhiều công việc khác nhau. Các công việc thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn từ các nhân tố tự nhiên như địa hình, thời tiết mưa, nắng lũ lut…đặc điểm này đòi hỏi việc tổ SVTH: TRẦN THỊ THÚY_ MÃ SV: 13122889 4 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN chức quản lý, giám sát chặt chẽ sao cho đảm bảo chất lượng công trình đúng như thiết kế dự toán. Công ty tổ chức sản xuất theo hình thức khoán gọn các công trình, hạng mục công trình.
Trong giá khoán gọn không chỉ có tiền lương mà còn có đầy đủ chi phí vật liệu, công cụ dụng cụ thi công, chi phí chung của bộ phận nhận khoán. Khi hoàn thành bàn giao công trình, tùy vào tính chất công trình và quy mô của công trình công ty tiến hành bảo hành trong thời gian nhất định đã được thỏa thuận từ trước. Chủ đầu tư sẽ dữ lại 5% giá trị công trình để đảm bảo rang buộc trách nhiệm bảo hành công trình với công ty.2: Đặc điểm tổ chức sản xuất sản phẩm của công ty cổ phần cơ khí xây dựng số 2 Hà Bắc 1.1: Quy trình sản xuất Các công trình của công ty đang được thực hiện theo quy chế đấu thầu, khi nhận được thông báo mời thầu công ty tiến hành lập dự toán công trình để tham gia dự thầu. Nếu thắng thầu công ty sẽ ký kết hợp đồng với chủ đầu tư và sau đó tiến hành lập kế hoạch cụ thể về tiến độ thi công, phương pháp đảm bảo các yếu tố đầu vào, nhằm đảm bảo chất lượng công trình.
Sau khi ký kết được các hợp đồng xây dựng, công ty giao khoán cho các đội thi công. Đây là hình thức khoán gọn tới từng đội xây dựng nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệu đối với cán bộ quản lý trực tiếp từng công trình. Đồng thời tạo điều kiện chủ động được trong thi công. Công ty sẽ hỗ trợ về vốn đầu tư, và giám sát kiểm tra để có thể theo dõi được chính xác đầy đủ các chi phí bỏ ra cho từng công trình, hạng mục công trình.
Thường thì quy trình sản xuất của các công trình tiến hành theo các công đoạn sau như sơ đồ quy trình sản xuất sau: SVTH: TRẦN THỊ THÚY_ MÃ SV: 13122889 5 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Sơ đồ 1.1: Quy trình sản xuất Lập mặt bằng tổ chức thi công Tæ Nghiª QuyÕ chø m thu t Chuẩn bị hồ sơ c thi vµ bµn to¸n kỹ thuật Biện pháp thi công c«n giao c«ng và biện pháp an g c«ng tr×n toàn lao động tr×nh h Thuyết minh sơ đồ quy trình sản xuất: 1. Chuẩn bị sơ đồ kỹ thuật _ Hồ sơ kỹ thuật bao gồm : Dự toán, bản vẽ thiết kế do chủ đầu tư (bên A) cung cấp _ Dự toán thi công bên trúng thầu (bên B ) tính toán lập ra và được bên B chấp nhận 2. Sau khi lập dự toán thi công được bên A chấp nhận bên B sẽ khảo sát mặt bằng công trình. Lập biện pháp thi công , biện pháp an toàn lao động là công việc tiếp theo.
Biện pháp thi công và biện pháp an toàn lao động được lập sao cho công trình thi công nhanh , đúng tiến độ, đảm bảo kỹ thuật chất lượng và an toàn lao động. Mỗi công trình đều có biện pháp thi công và biện pháp an toàn lao động cụ thể , riêng , phù hợp. Việc thiết kế mặt bằng, lập biện pháp thi công và biện pháp an toàn lao động chủ yếu thuyết minh bằng bản vẽ. Có những phần không thể hiện được trên bản vẽ thì được thuyết minh bằng lời.
Công tác tổ chức thi công được thể hiện sau khi bên A chấp nhận hồ sơ thiết kế mặt bằng tổ chức thi công , biện pháp thi công và biện pháp an SVTH: TRẦN THỊ THÚY_ MÃ SV: 13122889 6 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN toàn lao động. Quá trình thi công được tổ chức theo biện pháp đã lập 5. Sau khi công trình hoạch hạng mục công trình hoàn thành ,bên A và bên B tiến hành nghiệm thu bao gồm: Chủ đầu tư ( bên A ) và tư vấn ( nếu có),đơn vị thi công ( bên B ) và các thành phần có liên quan 6. Hai bên tiến hành thanh quyết toán công trình hoàn thành sau khi đã nghiêm thu bàn giao công trình.
Khi quyết toán công trình đã được cấp có thẩm quyền duyệt. Bên A sẽ thanh toán nốt số còn lại cho bên B.2: Cơ cấu tổ chức sản xuất Tổ chức bộ máy sản xuất của công ty bao gồm 4 xí nghiệp và 1 phân xưởng, cụ thể là: Xí nghiệp COMA 2-1: Xí nghiệp cơ khí xây dựng Xí nghiệp COMA 2-2: Xí nghiệp sửa chữa và xây lắp điện nước Xí nghiệp COMA 2-3: Xí nghiệp chế tạo thiết bị và thi công cơ giới Xí nghiệp COMA 2-4: Xí nghiệp tạo phôi hoàn thành sản phẩm, xây lắp Phân xưởng đúc mạ : sơn và làm sạch sản phẩm Mỗi xí nghiệp và phân xưởng có nhiệm vụ và chức năng khác nhau. Dưới mỗi xí nghiệp và phân xưởng là các tổ, đội sản xuất như: tổ cắt gọt, tổ nguội, tổ kết cấu thép, tổ xây lắp, … Tổ chức hoạt động sản xuất của công ty là các đối tượng xây lắp rải rác khắp đất nước nên công ty đã xây dựng một cơ cấu kinh doanh linh hoạt cho từng đội xây dựng để phù hợp cho ngành xây lắp và đáp ứng được yêu cầu về mặt nhân lực và chất lượng công trình. Đó là việc giao toàn bộ trách nhiệm quản lý thi công công trình cho một kỹ sư có trình độ được bầu làm chỉ huy trưởng công trường.
Người chỉ huy chịu trách nhiêm trực tiếp giám sát và đôn đốc các hoạt động tại công trình, đảm bảo chất lượng và tiến độ thi công. SVTH: TRẦN THỊ THÚY_ MÃ SV: 13122889 7 BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN 1.3: Quản lý chi phí sản xuất của công ty cổ phần cơ khí xây dựng số 2 Hà Bắc Đặc điểm của hoạt động sản xuất, sản phẩm là những công trình có mức độ phức tạp phụ thuộc vào tính chất công việc được giao, sản phẩm mang tính đơn chiếc. Vì vậy phải quản lý chi phí cụ thể đến từng sản phẩm cho từng công trình khác nhau. Đơn vị phải lập dự toán chi phí và tính giá thành theo từng sản phẩm cho từng công trình hay từng giai đoạn công trình.