CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Một số vấn đề về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.
Khái niệm về bán hàng Bán hàng là bán sản phẩm do doanh nghiệp sản xuất ra và bán hàng hóa doanh nghiệp mua vào. Bán hàng là khâu cuối cùng của quy trình hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, là quá trình người bán chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa cho người mua và doanh nghiệp thu tiền và được quyền thu tiền từ việc chuyển giao đó. Bán hàng là quá trình hàng hóa của các doanh nghiệp được chuyển giao từ hình thái vật chất (hàng hóa) sang hình thái tiền tệ (Tiền Việt Nam, ngoại tệ). Quá trình bán hàng ở các doanh nghiệp có các đặc điểm sau: Có sự trao đổi thỏa thuận giữa người mua và người bán có thể bằng lời nói hay bằng hợp đồng, người bán đồng ý bán, người mua đồng ý mua, họ chấp nhận trả tiền ngay hoặc cam kết sẽ trả tiền.
Trong giao dịch mua bán có sự thay đổi về quyền sở hữu, người bán mất quyền sở hữu đối với hàng hóa đem đi trao đổi đó, người mua có quyền sở hữu số hàng hóa đã mua về. Trong quá trình tiêu thụ hàng hóa doanh nghiệp cung cấp cho người mua một lượng hàng hóa và nhận về một khoản tiền được gọi là doanh thu bán hàng. Số doanh thu đó là cơ sở để các doanh nghiệp xác định kết quả kinh doanh của đơn vị mình. Khái niệm về xác định kết quả kinh doanh.
Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán nhất định, hay kết quả kinh doanh là biểu hiện bằng tiền phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động kinh tế đã được thực hiện. Kết quả kinh doanh được biểu hiện bằng lãi (nếu doanh thu lớn hơn chi phí) hoặc lỗ (nếu doanh thu nhỏ hơn chi phí). Xác định kết quả kinh doanh là xác định và phản ánh kết quả hoạt động kinh doanh và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán. Kết quả hoạt động kinh doanh của DN bao gồm: Lê Thùy Dung Trang 4 2022 Khóa luận tốt nghiệp Học Viện Ngân Hàng Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh: Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần và trị giá vốn hàng bán (gồm cả sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư và dịch vụ, giá thành sản xuất của sản phẩm xây lắp, chi phí liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản đầu tư như: Chi phí khấu hao, chi phí sửa chữa nâng cấp, chi phí thuê hoạt động,.), chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp.
Kết quả hoạt động tài chính: Là số chênh lệch giữa thu nhập của hoạt động tài chính và chi phí của hoạt động tài chính. Kết quả hoạt động khác: Là số chênh lệch giữa các khoản thu nhập khác và các khoản chi phí khác và chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Các phương thức bán hàng và thanh toán trong doanh nghiệp 1. Các phương thức bán hàng Phương thức bán hàng là cách để doanh nghiệp chuyển quyền sở hữu hàng hoá, dịch vụ cho khách hàng, nhận được tiền hoặc chấp nhận trả tiền từ khách hàng.
Có 2 phương thức bán hàng chính là bán buôn và bán lẻ: Bán buôn: được hiểu là bán hàng hoá, sản phẩm với số lượng hàng bán ra lớn và các nhà bán buôn có vai trò là người trung gian, tạo sợi dây liên kết giữa nhà sản xuất hàng hoá với nhà bán lẻ hoặc họ có thể là những nhà phân phối sản phẩm tới các công ty buôn bán số lượng nhỏ. Trong phương thức bán buôn bao gồm 2 hình thức: Bán buôn hàng qua kho và bán buôn hàng hoá vận chuyển thẳng Bán buôn hàng qua kho: Hàng hoá nhập về sau đó mới được xuất bán và giao hàng cho bên mua theo một trong 2 cách sau: Giao hàng tại kho: Bên bán giao hàng tại kho của mình, bên mua cử đại diện đến kho của doanh nghiệp thương mại để nhận hàng. Doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi đại diện bên mua nhận đủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá được xác định là tiêu thụ.
Chuyển hàng: Căn cứ vào hợp đồng kinh tế bên bán vận chuyển hàng hoá từ kho của mình do địa điểm bên mua quy định. Hàng hoá chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại. Chỉ khi nào được bên mua kiểm nhận, Lê Thùy Dung Trang 5 2022 Khóa luận tốt nghiệp Học Viện Ngân Hàng thanh toán hay chấp nhận thanh toán thì số hàng chuyển giao mới được coi là tiêu thụ, người bán mất quyền sở hữu về số hàng đã giao. Bán buôn vận chuyển thẳng: Doanh nghiệp thương mại sau khi mua hàng, không đưa về nhập kho mà chuyển hàng bán thẳng cho bên mua.
Với trường hợp này có thể có 2 phương thức thanh toán khác nhau: Vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: Nghĩa là doanh nghiệp thực hiện mua và bán hàng hoá phải trực tiếp thanh toán tiền hàng. Như vậy, toàn bộ giá trị bán hàng doanh nghiệp mua để bán ra phải tính vào doanh thu chịu thuế. Vận chuyển hàng không tham gia thanh toán: Doanh nghiệp mình trở thành tổ chức môi giới thương mại và sẽ được hưởng hoa hồng và phải chịu thuế trên doanh thu hoa hồng. Đối với trường hợp này doanh nghiệp phải có đầy đủ giấy tờ chứng minh theo luật thuế hiện hành.
Bán lẻ: Là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua về mang tính chất tiêu dùng nội bộ. Lúc này hàng hoá không được lưu thông và đi vào lĩnh vực tiêu dùng, giá trị và giá trị sử dụng được thực hiện. Số lượng hàng hoá trong phương thức bán lẻ thường nhỏ, giá bán thường ổn định. Xét về cách thức thanh toán có 2 hình thức thu tiền bán hàng như sau: Bán hàng thu tiền tập trung: tức là tách riêng nghiệp vụ thu tiền và nghiệp vụ giao hàng.
Nhân viên thu tiền của người mua, viết hoá đơn để người mua đến nhận hàng ở quầy hàng. Tại đây nhan viên kiểm tra hoá đơn và tiến hành giao hàng cho người mua. Cuối buổi bán hàng nhân viên bán hàng căn cứ hoá đơn, kiểm tra hàng hoá đã bán trong ngày cũng như hàng hoá còn tồn tại quầy, lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu tiền là báo cáo thu tiền nộp lại cho thủ quỹ.
Bán lẻ không thu tiền tập trung (Bán lẻ thu tiền trực tiếp): Với phương thức này phù hợp với quy mô bán lẻ nhỏ, mỗi nhân viên bán hàng thu tiền trực tiếp từ khách hàng, cuối ngày lập báo cáo bán hàng và nộp tiền cho phòng kế toán hoặc định kỳ 3,5,7. ngày mới lập báo cáo bán hàng nhưng tiền mặt vẫn phải nộp hàng ngày hoặc định kỳ ngắn. Lê Thùy Dung Trang 6 2022 Khóa luận tốt nghiệp Học Viện Ngân Hàng 1. Phương thức thanh toán Sau khi chuyển giao sản phẩm cho bên mua, tuỳ vào sự tín nhiệm thoả thuận giữa 2 bên mà lựa chọn các phương thức thanh toán.
Có 3 phương thức thanh toán: Thanh toán trực tiếp: Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền tệ được chuyển giao từ người mua sang người bán ngay sau khi quyền sở hữu hàng hoá được chuyển giao từ người bán sang người mua. Có thể thanh toán bằng tiền mặt, chuyển khoản, séc…. Thanh toán trả chậm: Là phương thức thanh toán mà quyền sở hữu về tiền được chuyển giao từ người mua sang người bán sau một khoảng thời gian khi hàng hoá được chuyển giao quyền sở hữu từ người bán sang người mua. Từ đó hình thành công nợ khách hàng.
DN ghi chép, quản lý và theo dõi các khoản nợ của khách hàng cho đến khi người mua thanh toán đủ. Thanh toán bằng hình thức bù trừ công nợ: Doanh nghiệp sẽ theo dõi 2 loại tài khoản (TK 131 – Phải thu khách hàng và TK 331 – Phải trả nhà cung cấp) để đối chiếu và bù trừ công nợ hay để đánh giá khả năng thu hồi công nợ của khách hàng. Ý nghĩa của bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng là khâu cuối cùng của quá trình kinh doanh của doanh nghiệp còn xác định kết quả kinh doanh là cơ sở để doanh nghiệp xác định có bán hàng nữa hay không. Do đó có thể nói là quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có mối quan hệ mật thiết.
Kết quả bán hàng là mục đích kinh doanh cuối cùng của mọi doanh nghiệp còn bán hàng là phương thức trực tiếp giúp doanh nghiệp đạt được mục đích kinh doanh đó. Vai trò, nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có vai trò vô cùng quan trọng đối với doanh nghiệp và nền kinh tế quốc dân. Với sự hỗ trợ từ kế toán doanh nghiệp có thể hạn chế sự thất thoát hàng hoá, phát hiện được những hàng hoá chậm luân chuyển, để từ đó có những biện pháp thích hợp xử lý thúc đẩy quá trình tuần hoàn vốn, cân đối khâu bán hàng với khâu dự trữ lập lên chiến lược kinh doanh hiệu quả.
Lê Thùy Dung Trang 7 2022 Khóa luận tốt nghiệp Học Viện Ngân Hàng Thông qua báo cáo tài chính mà kế toán cung cấp, Nhà nước nắm được tình hình kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp để từ đó có cơ sở đưa ra các chính sách nộp thuế, phí, lệ phí đối với các doanh nghiệp. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Để quản lý tốt quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thì kế toán có những nhiệm vụ sau: - Tập hợp đầy đủ, chính xác các chứng từ liên quan đến chi phí bán hàng thực tế phát sinh trong kỳ và kết chuyển chi phí ( hay phân bổ) chi phí bán hàng cho số lượng hàng đã tiêu thụ để làm cơ sở xác định kết quả kinh doanh. - Ghi chép đầy đủ, kịp thời số lượng hàng hóa, dịch vụ bán ra; tính toán chính xác trị giá vốn hàng bán.