LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong nền kinh tế hiện nay, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển đƣợc nhất định phải có phƣơng án kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế. Muốn vậy các doanh nghiệp phải giám sát chặt chẽ tất cả các quy trình từ sản xuất đến tiêu thụ và xác định kết quả kinh doanh nhằm bảo toàn và tăng nhanh tốc độ lƣu chuyển vốn, giữ uy tín với khách hàng, hoàn thiện nghĩa vụ với nhà nƣớc. Xuất phát từ nhu cầu trên, kế toán trở thành công cụ đắc lực trong việc quản lý điều hành các hoạt động sản xuất kinh doanh nhằm đảm bảo tài chính, chủ động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Ngày nay, các doanh nghiệp là chủ thể độc lập, tự hoạch toán kinh doanh, lấy thu bù chi, mục tiêu lợi nhuận. Bên cạnh việc nâng cao chất lƣợng sản phẩm, đổi mới kiểu dáng mẫu mã, mở rộng thị trƣờng tiêu thụ, thì khâu bán hàng, lập kế hoạch doanh thu là hết sức quan trọng. Do đó các doanh nghiệp luôn tìm mọi biện pháp để bán hàng tốt nhất, chăm sóc khách hàng tận tình nhất để doanh thu cao nhất, vƣợt chỉ tiêu dự kiến. Muốn vậy doanh nghiệp phải hạch toán công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh đầy đủ hợp lý và chính xác.
Nhận thức đƣợc tầm quan trọng đó, kết hợp với đặc thù của công ty và việc tổ chức bán hàng và xác định kết quả kinh doanh hết sức phức tạp, ban lãnh đạo quản lý công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang luôn quan tâm đến công tác kế toán mà đặc biệt là bộ phận kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Cũng nhƣ các doanh nghiệp khác công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang đã sử dụng kế toán để điều hành và quản lý mọi hoạt động kinh doanh của công ty. Trong đó kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh có nhiệm vụ theo dõi quá trình bán hàng, số lƣợng hàng hóa bán ra, chi phí bán hàng để cung cấp đầy đủ thông tin về doanh thu, chi phí, kết quả kinh doanh từng kì sao cho nhanh nhất, hiệu quả nhất. SVTH: Lại Thị Thanh Lam 9 Lớp: ĐH KT K15A Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Phương Bên cạnh việc tổ chức kế toán bán hàng một cách hợp lý, để biết đƣợc doanh nghiệp làm ăn có lãi hay không thì phải nhờ đến kế toán phân tích doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.
Vì thế việc xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại có vai trò rất quan trọng. Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là một trong những thành phần chủ yếu của kế toán doanh nghiệp về những thông tin kinh tế một cách nhanh nhất và có độ tin cậy cao nhất là khi nền kinh tế đang trong giai đoạn cạnh tranh quyết liệt, mỗi doanh nghiệp đều tận dụng hết những năng lực sẵn có nhằm tăng lợi nhuận, củng cố mở rộng thị phần của mình trên thị trƣờng. Việc kiểm tra thƣờng xuyên tính hợp lý của công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh sẽ góp phàn quản lý tài sản, hàng hóa, tiền, vốn một cách hiệu quả và có biện pháp tăng chỉ tiêu doanh thu hợp lý. Đồng thời phân tích đánh giá xác định chính xác kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh đề ra những quyết định kinh tế phù hợp để thực hiện tổ chức bộ máy quản lý, tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp.
Qua thời gian tìm hiểu ở công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang, em nhận thấy công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh của công ty tƣơng đối chính xác, phục vụ kịp thời cho công tác cung cấp thông tin, nhƣng vẫn còn một số tồn tại đòi hỏi phải hoàn thiện. Cụ thể nhƣ doanh nghiệp chƣa chi tiết hóa tài khoản doanh thu và giá vốn hàng bán cho từng loại hàng hóa mà công ty cung cấp, các khoản chi phí bán hàng đƣợc tính tổng hợp cho toàn bộ hàng hóa chứ không phân bổ riêng cho từng loại. Chính vì vậy khó khăn hơn trong quá trình xác định lãi lỗ cho từng loại hàng để có chiến lƣợc kinh doanh kịp thời. Với mục đích hoàn thiện hơn nữa kiến thức của mình và nhận thức đƣợc tầm quan trọng đó, em đã chọn đề tài: “ Thực trạng và một số gỉai pháp góp phần hoàn hiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang” để làm đề tài khóa luận cho mình.
SVTH: Lại Thị Thanh Lam 10 Lớp: ĐH KT K15A Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Phương 2. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá đƣợc thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang - Đƣa ra một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang 3.
Phạm vi nghiên cứu - Về không gian: Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang - Về thời gian: Số liệu kế toán tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang năm 2015 4. Phƣơng pháp nghiên cứu -Phƣơng pháp nghiên cứu lý luận là phƣơng pháp nghiên cứu các tài liệu, các nguyên tắc và các chuẩn mực kế toán để đƣa ra những nhận xét và đánh giá. - Phƣơng pháp kế toán: + Phƣơng pháp chứng từ kế toán dùng để thu thập thông tin kế toán + Phƣơng pháp tài khoản kế toán là phƣơng pháp dùng để hệ thống hóa thông tin + Phƣơng pháp tính giá dùng để xác định trị giá thực tế của hàng hóa bán ra. + Phƣơng pháp tổng hợp cân đối kế toán để tổng hợp thông tin kế toán theo mục đích nghiên cứu.
-Phƣơng pháp so sánh: đánh giá tốc độ phát triển của doanh nghiệp giữa các thời kì thông qua các chỉ tiêu - Phƣơng pháp điều tra phỏng vấn: tiếp xúc trò truyện với công nhân viên trong và ngoài công ty để thu thập thông tin SVTH: Lại Thị Thanh Lam 11 Lớp: ĐH KT K15A Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Phương - Phƣơng pháp phân tích đánh giá: tìm hiểu thực trạng của đơn vị để đƣa ra nhận xét và đánh giá. Kết cấu đề tài Gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số lý luận cơ bản về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang Chƣơng 2: Thực trạng kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần ô tô Tuấn Nam Trang. SVTH: Lại Thị Thanh Lam 12 Lớp: ĐH KT K15A Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Phương CHƢƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÁC DOANH NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1.
Bán hàng Bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa gắn với phần lớn lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng đồng thời đƣợc khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình sản xuất - kinh doanh, đây là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái vốn sản phẩm, hàng hóa sang hình thái vốn tiền tệ hoặc vốn trong thanh toán. Vì vậy, đẩy nhanh quá trình bán hàng đồng nghĩa với việc rút ngắn chu kỳ sản xuất kinh doanh, tăng nhanh vòng quay của vốn, tăng lợi nhuận cho doanh nghiệp, đảm bảo cho doanh nghiệp một vị trí vững chắc trên thị trƣờng. * Các phương thức bán hàng Phương thức bán buôn Hàng hoá thƣờng đƣợc bán theo lô hàng bán với số lƣợng lớn, giá bán biến động tuỳ thuộc vào khối lƣợng hàng bán ra và phƣơng thức thanh toán Có hai phƣơng thức bán buôn: - Bán hàng qua kho: Chứng từ kế toán sử dụng trong trƣờng hợp này là hoá đơn hoặc hoá đơn kiêm phiếu xuất kho có chữ ký của ngƣời nhận hàng.
Theo đó hàng hóa có thể xuất bán trực tiếp tại kho doanh nghiệp hoặc xuất kho gửi bán. - Bán buôn vận chuyển thẳng: Đây là phƣơng thức tiêu thụ mà hàng hóa sau khi mua không nhập kho doanh nghiệp mà đƣợc chuyển bán thẳng cho khách hàng. Có 2 trƣờng hợp: + Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: Trƣờng hợp này, doanh nghiệp mua hàng từ nhà cung cấp sau đó chuyển thẳng gửi đi bán hoặc mua bán thẳng giao nhận trực tiếp tay ba với nhà cung cấp và khách hàng. SVTH: Lại Thị Thanh Lam 13 Lớp: ĐH KT K15A Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Th.S Nguyễn Thị Thu Phương + Bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: Đây là phƣơng thức mà doanh nghiệp không thực hiện mua hàng mà chỉ làm môi giới trung gian trong quan hệ mua bán để hƣởng hoa hồng.
Do đó, doanh nghiệp chỉ phản ánh khoản hoa hồng đƣợc hƣởng vào doanh thu. Phương thức bán lẻ. Hàng bán lẻ thƣờng có khối lƣợng nhỏ, thanh toán ngay và hình thức thanh toán thƣờng là tiền mặt không cần lập chứng từ lần bán. Phƣơng thức bán lẻ thƣờng thể hiện dƣới các hình thức sau: - Bán lẻ thu tiền tại chỗ: Tiền bán hàng đƣợc nhân viên bán hàng kê vào giấy nộp tiền, nộp cho thủ quỹ của doanh nghiệp hoặc nộp cho ngân hàng (nếu đƣợc uỷ quyền).
Báo cáo bán hàng là căn cứ để xác định doanh thu và đối chiếu với số tiền đã nộp theo giấy nộp tiền. - Bán lẻ thu tiền tập trung: Đây là phƣơng thức mà nghiệp vụ bán hàng và nghiệp vụ thu tiền tách rời nhau. Nhân viên thu ngân có nhiệm vụ viết hóa đơn, thu tiền, kiểm tiền, lập báo cáo thu và nộp tiền về thủ quỹ. Nhân viên bán hàng căn cứ vào số hàng đã giao, kiểm số hàng còn tồn tại quầy hàng, cửa hàng lập báo cáo bán hàng trong ngày nộp về kế toán.
- Bán hàng tự chọn: Khách hàng có thể tự chọn hàng hóa, việc thu tiền đƣợc thực hiện bởi nhân viên thu ngân, cuối ngày căn cứ vào số tiền thu đƣợc lập báo cáo thu và nộp tiền về cho thủ quỹ.