Luận văn TN: Hoàn thiện kế toán bán hàng & xác định kết quả tại CTCP TM HN

Luận văn đi sâu vào hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN, phân tích thực trạng và đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà Linh
• Người hướng dẫn: GS.NGND. Ngô Thế Chi
• Trường học: Học Viện Tài Chính
• Chuyên ngành: Kế toán doanh nghiệp
• Đề tài: Kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan kế toán bán hàng và xác định kết quả tại CT TM HN

Kế toán bán hàng là bộ phận quan trọng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp thương mại. Công tác này bao gồm việc ghi nhận doanh thu, xác định giá vốn hàng bán, tính toán các chi phí liên quan và cuối cùng là xác định kết quả kinh doanh. Tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN, kế toán bán hàng đóng vai trò then chốt trong việc quản lý hoạt động tiêu thụ hàng hóa. Doanh thu bán hàng được ghi nhận theo nguyên tắc tại thời điểm chuyển giao quyền sở hữu và rủi ro cho người mua. Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Giá vốn hàng xuất bán được xác định dựa trên phương pháp kê khai thường xuyên. Chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp được tập hợp riêng biệt để phục vụ công tác phân tích hiệu quả kinh doanh. Việc hoàn thiện kế toán bán hàng giúp doanh nghiệp kiểm soát chặt chẽ dòng tiền, tối ưu hóa lợi nhuận và đưa ra quyết định kinh doanh chính xác.

1.1. Khái niệm và vai trò kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại

Kế toán bán hàng là quá trình thu thập, xử lý và cung cấp thông tin về hoạt động tiêu thụ hàng hóa, dịch vụ của doanh nghiệp. Trong doanh nghiệp thương mại, kế toán bán hàng đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng. Thứ nhất, theo dõi doanh thu bán hàng và các khoản giảm trừ. Thứ hai, xác định giá vốn hàng xuất bán. Thứ ba, tính toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý. Thứ tư, xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ. Công tác kế toán bán hàng cung cấp thông tin tài chính cho nhà quản trị đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh, từ đó đưa ra chiến lược phù hợp.

1.2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN

Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN hoạt động trong lĩnh vực thương mại, chuyên kinh doanh các sản phẩm đa dạng. Doanh nghiệp có quy mô tổ chức quản lý theo mô hình công ty cổ phần với hội đồng quản trị, ban giám đốc và các phòng ban chuyên môn. Công ty xây dựng hệ thống kế toán máy hiện đại phục vụ công tác hạch toán. Hoạt động kinh doanh thương mại của công ty có đặc điểm lưu chuyển hàng hóa nhanh, số lượng giao dịch lớn. Điều này đòi hỏi hệ thống kế toán phải chính xác, kịp thời trong việc ghi nhận doanh thu và xác định kết quả kinh doanh.

II. Phân tích thực trạng kế toán bán hàng tại CT TM HN

Thực trạng kế toán bán hàng tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN cho thấy nhiều ưu điểm và hạn chế cần được cải thiện. Về ưu điểm, công ty đã tổ chức bộ phận kế toán chuyên nghiệp, áp dụng phần mềm kế toán trong hạch toán. Việc ghi nhận doanh thu tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam. Hệ thống chứng từ được xây dựng đầy đủ, phục vụ kiểm tra và kiểm soát nội bộ. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số vấn đề. Phương pháp xác định giá vốn hàng bán đôi khi chưa phản ánh đúng giá trị thực tế hàng hóa. Việc phân loại chi phí bán hàng và chi phí quản lý chưa thực sự chi tiết theo từng hoạt động kinh doanh. Công tác phân tích kết quả bán hàng còn hạn chế, chưa cung cấp đầy đủ thông tin cho việc ra quyết định chiến lược. Hệ thống báo cáo tài chính nội bộ cần được cải tiến để phục vụ tốt hơn nhu cầu quản trị doanh nghiệp.

2.1. Ưu điểm trong tổ chức kế toán bán hàng tại công ty

Công ty đã xây dựng được quy trình kế toán bán hàng tương đối hoàn chỉnh. Bộ phận kế toán được phân công nhiệm vụ rõ ràng, có sự kiểm tra chéo giữa các khâu. Việc áp dụng kế toán máy giúp giảm thiểu sai sót trong hạch toán và tăng tốc độ xử lý số liệu. Hệ thống sổ sách kế toán được duy trì theo quy định. Doanh thu bán hàng được ghi nhận đúng thời điểm theo chuẩn mực kế toán. Công ty thực hiện tốt việc quản lý công nợ phải thu khách hàng, giảm thiểu rủi ro nợ xấu. Các khoản giảm trừ doanh thu được theo dõi và hạch toán kịp thời.

2.2. Hạn chế và vấn đề tồn tại trong công tác kế toán bán hàng

Bên cạnh những ưu điểm, công tác kế toán bán hàng tại công ty còn một số hạn chế. Việc xác định giá vốn hàng xuất bán theo phương pháp bình quân gia quyền cuối kỳ đôi khi chưa phản ánh kịp thời biến động giá thị trường. Chi phí bán hàng được tập hợp tổng hợp, chưa phân bổ chi tiết theo từng nhóm sản phẩm hay kênh phân phối. Công tác phân tích kết quả kinh doanh còn mang tính hình thức, chưa đi sâu vào nguyên nhân và xu hướng. Báo cáo nội bộ chủ yếu phục vụ đối tượng bên ngoài, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu thông tin quản trị nội bộ.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả

Để hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN, nhiều giải pháp cần được triển khai đồng bộ. Trước tiên, công ty nên đa dạng hóa phương pháp xác định giá vốn phù hợp với từng loại hàng hóa. Việc áp dụng phương pháp nhập trước xuất trước song song với phương pháp bình quân gia quyền sẽ phản ánh chính xác hơn giá trị hàng tồn kho. Thứ hai, cải tiến hệ thống phân tích chi phí theo trung tâm chi phí và đối tượng tập hợp chi phí. Điều này giúp đánh giá hiệu quả từng hoạt động kinh doanh riêng biệt. Thứ ba, nâng cấp phần mềm kế toán để tích hợp phân hệ bán hàng với các phân hệ khác. Thứ tư, xây dựng hệ thống báo cáo quản trị nội bộ đa chiều, phục vụ chiến lược kinh doanh. Cuối cùng, đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn cho đội ngũ kế toán viên.

3.1. Cải tiến phương pháp xác định giá vốn và doanh thu bán hàng

Giải pháp cải tiến phương pháp xác định giá vốn hàng bán là then chốt để nâng cao chất lượng thông tin kế toán. Công ty nên áp dụng phương pháp nhập trước xuất trước cho nhóm hàng hóa có giá trị lớn, biến động giá thường xuyên. Phương pháp bình quân gia quyền tiếp tục áp dụng cho nhóm hàng hóa ổn định. Về doanh thu, cần rà soát lại quy trình ghi nhận doanh thu theo từng phương thức bán hàng. Đối với bán hàng trả chậm, trả góp, doanh thu cần được xác định theo giá trị hiện tại của khoản phải thu. Việc này đảm bảo tính trung thực và hợp lý của số liệu kế toán.

3.2. Nâng cấp hệ thống báo cáo và phân tích kết quả kinh doanh

Hệ thống báo cáo quản trị nội bộ cần được xây dựng theo hướng đa chiều và chi tiết hơn. Báo cáo kết quả kinh doanh nên phân tích theo từng nhóm sản phẩm, kênh phân phối và khu vực thị trường. Công ty cần xây dựng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả như biên lợi nhuận gộp, tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu. Hệ thống báo cáo nên được tự động hóa, cung cấp thông tin theo thời gian thực. Việc phân tích xu hướng doanh thu, chi phí theo thời gian giúp nhà quản trị dự báo và lập kế hoạch kinh doanh hiệu quả hơn.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn hoàn thiện kế toán bán hàng

Hoàn thiện kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh là nhiệm vụ cấp thiết đối với Công ty Cổ phần Thương mại Đầu tư Sản xuất HN trong bối cảnh cạnh tranh thị trường ngày càng gay gắt. Kết quả nghiên cứu cho thấy hệ thống kế toán hiện tại đã đáp ứng cơ bản yêu cầu hạch toán nhưng vẫn còn nhiều điểm cần cải tiến. Các giải pháp đề xuất tập trung vào cải tiến phương pháp xác định giá vốn, nâng cấp hệ thống phân tích chi phí và xây dựng báo cáo quản trị đa chiều. Việc áp dụng các giải pháp này sẽ giúp công ty kiểm soát tốt hơn hoạt động kinh doanh, tối ưu hóa lợi nhuận. Ứng dụng thực tiễn của nghiên cứu không chỉ giới hạn ở công ty mà còn có thể áp dụng cho các doanh nghiệp thương mại tương tự. Hoàn thiện kế toán bán hàng là nền tảng vững chắc để doanh nghiệp phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường.

4.1. Ý nghĩa của việc hoàn thiện kế toán bán hàng đối với doanh nghiệp

Việc hoàn thiện kế toán bán hàng mang lại nhiều ý nghĩa thiết thực cho doanh nghiệp. Về mặt quản trị, thông tin kế toán chính xác giúp nhà lãnh đạo đánh giá đúng hiệu quả hoạt động kinh doanh. Về mặt tài chính, hệ thống kế toán tốt giúp kiểm soát dòng tiền, giảm thiểu rủi ro tài chính. Về mặt pháp lý, sổ sách kế toán đầy đủ đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật về thuế và kế toán. Đặc biệt, công tác phân tích kết quả kinh doanh chi tiết giúp doanh nghiệp phát hiện kịp thời các vấn đề và điều chỉnh chiến lược kinh doanh phù hợp với thực tế thị trường.

4.2. Khuyến nghị triển khai và hướng phát triển tương lai

Để triển khai hiệu quả các giải pháp đề xuất, công ty cần xây dựng lộ trình thực hiện cụ thể. Giai đoạn đầu tập trung cải tiến quy trình kế toán và đào tạo nhân sự. Giai đoạn tiếp theo đầu tư nâng cấp công nghệ thông tin và phần mềm kế toán. Về hướng phát triển tương lai, công ty nên nghiên cứu áp dụng trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn trong kế toán bán hàng. Việc số hóa toàn diện quy trình kế toán sẽ giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh với môi trường kinh doanh số hóa. Đầu tư vào nguồn nhân lực kế toán chất lượng cao là yếu tố quyết định thành công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1.ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG KINH DOANH THƯƠNG MẠI Hoạt động kinh doanh thương mại là hoạt động lưu thông phân phối hàng hoá trên thị trường buôn bán hàng hoá của từng quốc gia riêng biệt hoặc giữa các quốc gia với nhau. Nội thương là lĩnh vực hoạt động thương mại trong từng nước , thực hiện quá trình lưu chuyển hàng hoá từ nơi sản xuất , nhập khẩu tới nơi tiêu dùng. Hoạt động thương mại có đặc điểm chủ yếu sau : ❖ Lưu chuyển hàng hoá trong kinh doanh thương mại bao gồm hai giai đoạn : Mua hàng và bán hàng qua khâu chế biến làm thay đổi hình thái vật chất của hàng. ❖ Đối tượng kinh doanh thương mại là các loại hàng hoá phân theo từng nghành hàng: • Hàng vật tư , thiết bị (tư liệu sản xuất – kinh doanh ); • Hàng công nghệ phẩm tiêu dùng ; • Hàng lương thực , thực phẩm chế biến.

❖ Quá trình lưu chuyển hàng hoá được thực hiện theo hai phương thức bán buôn và bán lẻ, trong đó : • Bán buôn là bán hàng hoá cho các tổ chức bán lẻ tổ chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc các đơn vị xuất khẩu để tiếp tục quá trình lưu chuyển của hàng; • Bán lẻ là bán hàng cho người tiêu dùng cuối cùng. • Bán buôn hàng hoá và bán lẻ hàng hoá có thể thực hiện bằng nhiêù hình thức : bán thẳng , bán qua kho trực tiếp, gửi bán qua đơn vị đại lý , ký gửi , bán trả góp, hàng đổi hàng. ❖ Tổ chức đơn vị kinh doanh thương mại có thể theo một trong các mô hình : Tổ chức bán buôn , tổ chức bán lẻ ; chuyên doanh hoặc kinh doanh tổng hợp ; hoặc Sinh viên: Nguyễn Thị Hà Linh 5 Lớp: CQ55/21.01 HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Luận văn tốt nghiệp chuyên môi giới. ở các quy mô tổ chức: Quầy, cửa hàng , công ty , tổng công ty.và thuộc mọi thành phần kinh tế kinh doanh trong lĩnh vực thương mại.

❖ Trong kinh doanh thương mại nói chung và hoạt động nội thương nói riêng , cần xuất phát từ đặc điểm quan hệ thương mại và thế kinh doanh với các bạn hàng để tìm phương thức giao dịch , mua , bán thích hợp đem lại cho đơn vị lợi ích lớn nhất. ❖ Thương mại là khâu trung gian nối liền giữa sản suất với tiêu dùng. Hoạt động thương mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các thương nhân với nhau hay giữa thương nhân với các bên có liên quan bao gồm việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ thương mại nhằm mục đích lợi nhuận hay thực hiện chính sách kinh tế xã hội. ❖ Thương nhân có thể là cá nhân có đủ năng lực hành vi dân sự đầy đủ, hay các hộ gia đình, tổ hợp tác hoặc các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế thành lập theo quyết định của pháp luật ( được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh).

❖ Kinh doanh thương mại có một số đặc điểm chủ yếu sau: • Đặc điểm về hoạt động: Hoạt động kinh tế cơ bản của kinh doanh thương mại là lưu chuyển hàng hoá. Lưu chuyển hàng hoá là sự tổng hợp các hoạt động thuộc các quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hoá. • Đặc điểm về hàng hoá: Hàng hoá trong kinh doanh thương mại gồm các loại vật tư, sản phẩm có hình thái vật chất cụ thể hay không có hình thái vật chất mà doanh nghiệp mua về với mục đích để bán. • Đặc điểm về phương thức lưu chuyển hàng hoá: Lưu chuyển hàng hoá trong kinh doanh thương mại có thể theo một trong hai phương thức là bán buôn và bán lẻ.

• Bán buôn hàng hoá: Là bán cho người kinh doanh trung gian chứ không bán thẳng cho người tiêu dùng. Sinh viên: Nguyễn Thị Hà Linh 6 Lớp: CQ55/21.01 HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Luận văn tốt nghiệp • Bán lẻ hàng hoá: Là việc bán thẳng cho người tiêu dùng trực tiếp, từng cái từng ít một. • Đặc điểm về tổ chức kinh doanh: Tổ chức kinh doanh thương mại có thể theo nhiều mô hình khác nhau như tổ chức công ty bán buôn, bán lẻ, công ty kinh doanh tổng hợp, công ty môi giới, công ty xúc tiến thương mại. • Đặc điểm về sự vận động của hàng hoá: Sự vận động của hàng hoá trong kinh doanh thương mại cũng không giống nhau, tuỳ thuộc vào nguồn hàng, ngành hàng, do đó chi phí thu mua và thời gian lưu chuyển hàng hoá cũng khác nhau giữa các loại hàng hoá.

=> Như vậy chức năng của thương mại là tổ chức và thực hiện việc mua bán, trao đổi hàng hoá cung cấp các dịch vụ nhằm phục vụ sản xuất và đời sống nhân dân. BÁN HÀNG VÀ PHƯƠNG THỨC BÁN HÀNG 1. Khái niệm bán hàng - Bán hàng là khâu cuối cùng trong hoạt động kinh doanh, là quá trình thực hiện giá trị của hàng hoá. Nói khác đi, bán hàng lá quá trình doanh nghiệp chuyển giao hàng hoá của mình cho khách hàng và khách hàng trả tiền hay chấp nhận trả tiền cho doanh nghiệp.

Trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp, hàng hoá bán được là yếu tố quan trọng cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Hàng hoá đạt tiêu chuẩn chất lượng cao, giá thành hạ thì hàng hoá của doanh nghiệp tiêu thụ nhanh mang lại lợi nhuận cho doanh nghiệp, đảm bảo cho doanh nghiệp một vị trí vững chắc trên thị trường. - Ý nghĩa của bán hàng: Quá trình bán hàng có thể chia thành nhiều giai đoạn, song tập trung chủ yếu vào khâu chi phí và bán hàng. Chi phí chi ra để có được số hàng đem ra bán.

Phần chênh lệch giữa doanh thu và chi phí là kết quả bán hàng được biểu hiện qua lợi nhuận. Kết quả bán hàng là bộ phận Sinh viên: Nguyễn Thị Hà Linh 7 Lớp: CQ55/21.01 HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Luận văn tốt nghiệp quan trọng nhất trong kết quả kinh doanh của doanh nghiệp. Hàng hoá được bán nhanh chóng sẽ làm tăng vòng quay của vốn, đảm bảo thu hồi vốn nhanh, trang trải được chi phí, đảm bảo được lợi nhuận. Kết quả bán hàng và quá trình bán hàng có mối quan hệ nhân quả với nhau.

Vì vậy tổ chức quá trình bán hàng tốt là cơ sở để có kết quả bán hàng cao, giúp doanh nghiệp tăng vòng quay vốn lưu động, tăng luân chuyển hàng hoá trong kỳ, đem lại kết quả cao trong kinh doanh. Kết quả tiêu thụ được phân phối cho các chủ sở hữu, nâng cao đời sống người lao động và thực hiện tốt nghĩa vụ với Nhà nước. Bên cạnh đó kết quả bán hàng còn là chỉ tiêu tài chính quan trọng thể hiện rõ nét hoạt động kinh doanh và tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nếu tình hình tài chính tốt, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tham gia thị trường vốn, nâng cao năng lực tài chính.

Hơn nữa, thông qua quá trình bán hàng đảm bảo cho các đơn vị khác có mối quan hệ mua bán với doanh nghiệp, thực hiện kế hoạch sản xuất và mở rộng sản xuất kinh doanh góp phần đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của xã hội, giữ vững quan hệ cân đối tiền hàng, làm cho nền kinh tế ổn định và phát triển. Phương thức bán hàng Công tác tiêu thụ thành phẩm trong doanh nghiệp có thể được tiến hành theo những phương thức sau: - Phương thức bán buôn hàng hóa: Bán buôn hàng hóa là phương thức bán hàng với số lượng lớn (hàng hóa thường được bán theo lô hàng hoặc bán với số lượng lớn). Trong bán buôn thường bao gồm 2 phương thức: bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. + Phương thức bán buôn hàng hóa qua kho: bán buôn qua kho là phương thức bán mà trong đó, hàng hóa phải được xuất từ kho của Công ty.

Bán buôn qua kho có thể thực hiện dưới 2 hình thức: Sinh viên: Nguyễn Thị Hà Linh 8 Lớp: CQ55/21.01 HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Luận văn tốt nghiệp • Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp tại kho: là hình thức bán hàng trong đó Công ty xuất kho hàng hóa giao trực tiếp cho đại diện bên mua. • Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: theo hình thức này căn cứ vào hợp đồng hoặc theo đơn đặt hàng, Công ty sản xuất xuất kho hàng hóa, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc đi thuê ngoài, chuyển hàng đến kho của bên mua hoặc một địa điểm nào đó bên mua quy định trong hợp đồng. + Phương thức bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng: Theo phương thức này, Công ty sản xuất sau khi sản xuất hàng hóa không đưa về nhập kho mà bán thẳng cho bên mua. Phương thức này có thể thực hiện theo hai hình thức: • Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp, theo hình thức này sau khi sản xuất hàng hóa Công ty giao trực tiếp cho đại diện của bên mua tại kho người bán.

• Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: theo hình thức này lại chia ra: có tham gia thanh toán và không tham gia thanh toán. Trường hợp có tham gia thanh toán: theo hình thức này, Công ty sản xuất sau khi sản xuất hàng hóa dùng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài vận chuyển hàng đến giao cho bên mua ở địa điểm đã được thỏa thuận. - Phương thức bán lẻ hàng hóa: Là phương thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng hoặc các tổ chức kinh tế hoặc các đơn vị kinh tế tập thể mua với số lượng nhỏ. Phương thức này bao gồm các hình thức sau: + Hình thức bán lẻ thu tiền tập trung: Là hình thức bán hàng mà trong đó việc mua thu tiền ở người mua và giao hàng ở người mua tách rời nhau.

+ Hình thức bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo hình thức này nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền của khách hàng và giao hàng cho khách. Sinh viên: Nguyễn Thị Hà Linh 9 Lớp: CQ55/21.01 HỌC VIỆN TÀI CHÍNH Luận văn tốt nghiệp + Hình thức bán lẻ tự phục vụ: Theo hình thức này, khách hàng tự chọn những hàng hóa mà mình cần sau đó mang đến bộ phận thu tiền để thanh toán tiền hàng, nhân viên thu tiền và lập hóa đơn bán hàng. - Phương thức bán hàng trả góp, chậm trả: Là phương thức bán hàng mà doanh nghiệp thương mại dành cho người mua ưu đãi được trả tiền hàng trong nhiều kỳ.