Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển. - Chương 2: Thực trạng hoạt động giao nhận hàng hóa bằng đường biển của Công ty Cổ Phần XNK Ka Long. - Chương 3: Giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động giao nhận hàng hóa nhập khẩu bằng đường biển của Công ty Cổ phần XNK Ka Long. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG GIAO NHẬN HÀNG HÓA NHẬP KHẨU NGUYÊN CONTAINER BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1.
Khái niệm về hoạt động giao nhận hàng hóa 1. Khái niệm hoạt động giao nhận Hoạt động giao nhận là quá trình chuyển giao hàng hóa từ nhà cung cấp đến khách hàng cuối cùng. Nó bao gồm các giai đoạn như đóng gói, vận chuyển, lưu trữ, xếp dỡ và giao nhận hàng hóa. Mục tiêu của hoạt động giao nhận là đảm bảo hàng hóa được giao đúng địa điểm, đúng thời gian và đảm bảo chất lượng của hàng hóa trong quá trình vận chuyển.
Hoạt động giao nhận có vai trò quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng và đảm bảo sự liên kết hiệu quả giữa các bên liên quan trong chuỗi cung ứng. Theo quy tắc mẫu của Liên đoàn các hiệp hội giao nhận quốc tế (FIATA) giao nhận (hay Freight forwarding) được định nghĩa như là “bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như các dịch vụ tư vấn hay có liên quan đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hóa”. Theo Luật Thương mại Việt Nam thì giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. Nói một cách ngắn gọn: Hoạt động giao nhận hàng hóa là dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải nhằm tổ chức vận chuyển hàng hóa từ nơi xuất khẩu đến nơi nhập khẩu.
Đặc điểm hoạt động giao nhận Là một loại hình dịch vụ nên hoạt động giao nhận cũng mang những đặc điểm chung của dịch vụ, là hàng hóa vô hình nên không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, không thể cất giữ trong kho, sản xuất và tiêu dùng diễn ra đồng thời, chất lượng của dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ. Tuy nhiên, hoạt động giao nhận cũng có những đặc điểm riêng: - Hoạt động giao nhận vận tải không tạo ra sản phẩm vật chất, nó chỉ làm cho đối tượng này thay đổi vị trí về mặt không gian chứ không có tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi các đối tượng đó, nhưng giao nhận vận tải có tác động tích cực đến sự phát triển của sản xuất và nâng cao đời sống nhân dân. 4 Thư viện ĐH Thăng Long - Mang tính thụ động: Đó là do hoạt động phục thuộc rất nhiều vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về pháp luật, thể chế của Chính phủ (nước xuất khẩu, nước nhập khẩu, nước thứ ba). - Mang tính thời vụ: Hoạt động giao nhận là hoạt động phục vụ cho hoạt động XNK nên nó phụ thuộc rất lớn vào lượng hàng hóa XNK.
Mà thường hoạt động XNK mang tính thời vụ nên hoạt động giao nhận cũng chịu ảnh hưởng của tính thời vụ. - Ngoài những công việc như làm thủ tục, môi giới, lưu cước, người làm dịch vụ còn tiến hành các dịch vụ khác nhau như gom hàng, chia hàng, bốc xếp nên để hoàn thành công việc tốt hay không còn phụ thuộc nhiều vào cơ sở vật chất, kỹ thuật và kinh nghiệm của người giao nhận. Phân loại hoạt động giao nhận Hoạt động giao nhận hàng hóa có thể được phân loại theo các tiêu chí sau: Theo phạm vi hoạt động: - Giao nhận hàng hóa nội địa: Hoạt động giao nhận hàng hóa trong cùng một quốc gia, bao gồm cả đường bộ, đường biển và đường hàng không trong lãnh thổ quốc gia đó. - Giao nhận hàng hóa quốc tế: Hoạt động giao nhận hàng hóa giữa các quốc gia khác nhau, bao gồm vận chuyển đường biển, hàng không và đường bộ qua biên giới.
Theo loại hình vận chuyển: - Giao nhận hàng hóa đường bộ: Sử dụng container, xe đầu kéo, xe tải… - Giao nhận hàng hóa đường biển: Sử dụng tàu, thuyền… - Giao nhận hàng hóa đường hàng không: Sử dụng máy bay. - Giao nhận hàng hóa đường sắt: Sử dụng tàu hỏa. - Giao nhận hàng hóa đa phương thức: Sử dụng nhiều phương tiện vận chuyển kết hợp như đường bộ, đường biển, đường hàng không, đường sắt để giao hàng theo yêu cầu của khách hàng. Theo mức độ khách hàng: - Giao nhận hàng hóa B2B (Business To Business): Hoạt động giao nhận hàng hóa dành cho doanh nghiệp giao dịch với doanh nghiệp khác.
- Giao nhận hàng hóa B2C (Business To Customer): Hoạt động giao nhận hàng hóa dành cho doanh nghiệp giao dịch với khách hàng cá nhân. Theo tính chất của hàng hóa: 5 - Giao nhận hàng tiêu dùng: Là các hàng hóa tiêu dùng thông thường như thực phẩm, quần áo, đồ điện tử… - Giao nhận hàng có tính chất đặc biệt: Là các loại hàng hóa đòi hỏi điều kiện bảo quản nghiêm ngặt như xăng, dầu, đồ đông lạnh… - Giao nhận hàng hóa theo khối lượng và kích thước: Là các hàng hóa có kích thước lớn hoặc trọng lượng nặng như máy móc, thiết bị công nghiệp… Theo hoạt động cung cấp: - Hoạt động giao nhận hàng hóa cơ bản: Hoạt động vận chuyển hàng hóa từ điểm A đến điểm B. - Hoạt động giao nhận hàng hóa bổ sung: Hoạt động cung cấp thêm các hoạt động đóng gói, bảo quản, kiểm tra chất lượng, xếp dỡ hoặc quản lý kho. Đây chỉ là một số phân loại hoạt động giao nhận hàng hóa phổ biến.
Tùy thuộc vào từng ngành và quy mô hoạt động, có thể có thêm nhiều loại dịch vụ khác. Vai trò hoạt động giao nhận Hoạt động giao nhận hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng và góp phần đảm bảo sự liên kết thông suốt và hiệu quả giữa các bên liên quan. Dưới đây là một số vai trò quan trọng của hoạt động giao nhận: - Vận chuyển hàng hóa: Hoạt động giao nhận đảm nhận vai trò chính là vận chuyển hàng hóa từ điểm xuất phát đến điểm đích. Đây là một quy trình phức tạp và yêu cầu sự đồng bộ và quản lý chặt chẽ để đảm bảo hàng hóa đến đúng thời gian và địa điểm một cách an toàn.
- Quản lý kho vận: Hoạt động giao nhận thường liên quan đến việc quản lý kho vận, bao gồm việc tiếp nhận, lưu trữ và phân phối hàng hóa. Kho vận đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì dòng cung ứng liên tục và đáng tin cậy. - Theo dõi vị trí và thông tin hàng hóa: Hoạt động giao nhận cung cấp khả năng theo dõi và thông báo về vị trí của hàng hóa trong quá trình vận chuyển. Điều này giúp đảm bảo khách hàng và bên gửi hàng được cung cấp thông tin chính xác và thời gian cập nhật về quá trình giao nhận hàng hóa.
- Đảm bảo an toàn và bảo hiểm: Hoạt động giao nhận đảm bảo an toàn cho hàng hóa trong quá trình vận chuyển bằng cách áp dụng các biện pháp bảo vệ và tuân thủ các quy định an toàn. Ngoài ra, hoạt động này cũng đảm bảo việc bảo hiểm hàng hóa để đền bù hoặc giải quyết những rủi ro và thiệt hại có thể xảy ra trong quá trình giao nhận. 6 Thư viện ĐH Thăng Long - Tối ưu hóa chi phí và thời gian: Hoạt động giao nhận hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong việc tối ưu hóa chi phí và thời gian. Điều này bao gồm quá trình lập lịch, tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển, tối ưu hoá sử dụng không gian và công suất vận chuyển để đạt được sự hiệu quả cao nhất về chi phí và thời gian giao hàng.
- Hỗ trợ khách hàng và quản lý thông tin: Hoạt động giao nhận cung cấp hỗ trợ cho khách hàng trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến giao nhận hàng hóa. Ngoài ra, cũng quản lý thông tin liên quan đến hàng hóa như thông tin về lô hàng, vận đơn và hóa đơn để đảm bảo sự minh bạch và dễ dàng trong quản lý thông tin và tương tác với khách hàng. Bên cạnh đó, hoạt động giao nhận có vai trò quan trọng trên thế giới. Hoạt động giao nhận giúp thúc đẩy mậu dịch thế giới phát triển, góp phần rút ngắn khoảng cách về trình độ của các quốc gia.
Tại Việt Nam, hoạt động giao nhận thúc đẩy thương mại quốc tế, giúp tăng trưởng nền kinh tế trong nước. Ngoài ra còn góp phần phát triển cơ sở hạ tầng. Yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động giao nhận 1. Yếu tố môi trường vĩ mô a) Môi trường kinh tế Khi nền kinh tế phát triển kèm theo đó nhu cầu về lượng hàng hóa cần lưu thông và vận chuyển cũng tăng từ đó thúc đẩy hoạt động giao nhận cũng phát triển theo.
Cùng với những biến động như giá xăng dầu, tỷ giá ngoại tệ, lạm phát cũng ảnh hưởng lớn đến hoạt động giao nhận. Giá xăng tăng, doanh nghiệp sẽ phải chi nhiều tiền hơn cho các hoạt động vận chuyển, như vậy sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả lợi nhuận. Tỷ giá ngoại tệ luôn là một thách thức đối với các doanh nghiệp khi giao dịch với các đối tác nước ngoài. Lạm phát tăng kéo theo vật giá leo thang, khiến các chi phí cũng tăng theo.
b) Môi trường pháp luật Yếu tố pháp luật rất quan trọng trong hoạt động giao nhận hàng hóa. Nó không chỉ áp dụng cho quốc gia gửi hàng hóa mà còn cho các quốc gia hàng hóa đi qua và quốc gia hàng hóa được gửi đến. Một sự thay đổi trong môi trường luật pháp có thể có ảnh hưởng lớn đến hoạt động giao nhận hàng XNK. Ví dụ như việc ban hành hoặc phê duyệt một thông tư hay nghị định của Chính phủ, hoặc thông qua một Công ước quốc tế.
Những thay đổi này có thể tạo ra các hạn chế hay thúc đẩy hoạt động giao nhận hàng hóa. Vì vậy, để thực hiện công việc giao nhận một cách hiệu quả nhất, người giao nhận cần hiểu biết về các nguồn luật khác nhau, đặc biệt là của các quốc gia khác. Điều này 7 giúp đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành và tránh xảy ra sự cố trong quá trình giao nhận hàng hóa.