Chương 1: CƠ Se LÝ LU¾N VE H½ THONG QUÃN LÝ CHAT LƯeNG 1.1 Chat lưong Chat lưong là m®t thu¾t ngu rat quen thu®c trong dòi song cúa chúng ta nhưng không phái ai cũng có the hieu dưoc thau dáo và sú dnng dúng thu¾t ngu này. Ðây là m®t pham trù rat r®ng và phúc tap mà chúng ta thưòng g¾p trong nhieu lĩnh vnc hoat d®ng khác nhau, d¾c bi¾t là trong lĩnh vnc hoat d®ng kinh te. Ðúng ó nhung góc d® khác nhau và tùy vào mnc tiêu, nhi¾m vn sán xuat kinh doanh mà có nhung quan ni¾m khác nhau ve chat lưong, dó là: quan ni¾m chat lưong xuat phát tù sán pham, quan ni¾m chat lưong xuat phát tù ngưòi sán xuat và quan ni¾m chat lưong xuat phát tù dòi hói cúa th% trưòng. Quan ni¾m xuat phát tù sán pham cho rang chat lưong sán pham dưoc phán ánh bói các thu®c tính d¾c trưng cúa sán pham dó.
Theo tiêu chuan cúa nhà nưóc Liên Xô (ΓOCT 15467:70): “Chat lưong sán pham là tong the nhung thu®c tính sán pham quy d%nh tính thích dcng cúa sán pham de thóa mãn nhung nhu cau phù hop vói công dcng cúa nó”, ho¾c m®t d%nh nghĩa khác: “Chat lưong là m®t h¾ thong d¾c trưng n®i tai cúa sán pham dưoc xác d%nh bang nhung thông so có the do dưoc ho¾c so sánh dưoc, nhung thông so này lay ngay trong sán pham dó ho¾c giá tr% sú dcng cúa nó”. - Xuat phát tù dòi hói cúa th% trưòng thì có nhung d%nh nghĩa ve chat lưong như sau: - Theo W. Deming: “Chat lưong là múc d® dn doán trưóc ve tính dong deu và có the tin c¾y dưoc, tai múc chi phí thap và dưoc th% trưòng chap nh¾n” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 29). Juran: “Chat lưong là sn phù hop vói mcc dích ho¾c sn sú dcng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 29).
Crosby: “Chat lưong là sn phù hop vói yêu cau” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 29). Feigenbaum: “Chat lưong là nhung d¾c diem tong hop cúa sán pham, d%ch vc mà khi sú dcng se làm cho sán pham, d%ch vc dáp úng dưoc mong doi cúa khách hàng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 29). - To chúc kiem tra chat lưong Châu Âu (European Organization for Quality Control) cho rang: “Chat lưong là múc phù hop cúa sán pham doi vói yêu cau cúa ngưòi tiêu dùng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 29). - Theo TCVN ISO 9000:2007 (2007, trang 21) thì chat lưong là “múc d® cúa m®t t¾p hop các d¾c tính von có dáp úng các yêu cau”.
Ðây là d%nh nghĩa dã dưoc nhieu quoc gia trên the giói chap nh¾n và sú dnng r®ng rãi trong nhung năm gan dây. Tù nhung d%nh nghĩa dưoc nêu ó trên, ta có the nh¾n thay rang chat lưong có m®t so d¾c trưng chú yeu như sau: - Chat lưong luôn luôn gan lien vói thnc the v¾t chat nhat d%nh, không có chat lưong tách bi¾t khói thnc the. Thnc the dưoc hieu theo nghĩa r®ng, không chí là sán pham mà còn bao hàm cá các hoat d®ng, quá trình, to chúc hay con ngưòi. - Chat lưong dưoc do bang sn thóa mãn nhu cau.
Nhu cau bao gom cá nhung nhu cau dã nêu ra và nhung nhu cau tiem an dưoc phát hi¾n trong quá trình sú dnng. Các nhu cau này không chí tù phía khách hàng mà còn tù các bên có liên quan. Neu m®t sán pham nào dó không dáp úng dưoc nhu cau thì phái b% coi là kém chat lưong - dù sán pham dó dưoc tao ra bang trình d® công ngh¾ rat hi¾n dai. Ðây là m®t van de then chot và là cơ só de các nhà quán lý d%nh ra chính sách, chien lưoc kinh doanh cúa mình.
- Do chat lưong dưoc do bang sn thóa mãn nhu cau, mà nhu cau luôn luôn bien d®ng nên chat lưong cũng luôn luôn bien d®ng theo thòi gian, không gian, dieu ki¾n sú dnng.2 Quãn lý chat lưong Chat lưong là ket quá tác d®ng cúa hàng loat các yeu to có liên quan ch¾t che vói nhau. Muon dat dưoc chat lưong mong muon can phái quán lý m®t cách dúng dan các yeu to này. Hoat d®ng quán lý trong lĩnh vnc chat lưong dưoc goi là quán lý chat lưong. Phái có hieu biet và kinh nghi¾m dúng dan ve quán lý chat lưong mói giái quyet tot bài toán chat lưong (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 59).
Khái ni¾m ve quán lý chat lưong ngày càng dưoc phát trien và hoàn thi¾n: - Theo A. Robertson – Anh: “Quán lý chat lưong là úng dcng các phương pháp, thú tcc và kien thúc khoa hoc ky thu¾t dám báo cho các sán pham se ho¾c dang sán xuat phù hop vói thiet ke, vói yêu cau trong hop dong bang con dưòng hi¾u quá nhat” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60). Feigenbaum – My: “Ðó là m®t h¾ thong hoat d®ng thong nhat có hi¾u quá cúa nhung b® ph¾n khác nhau trong m®t to chúc, ch%u trách nhi¾m trien khai nhung tham so chat lưong, duy trì và nâng cao nó de dám báo sán xuat và tiêu dùng m®t cách kinh te nhat, thóa mãn nhu cau cúa tiêu dùng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60). - Theo Kaoru Ishikawa – Nh¾t: “Quán lý chat lưong là h¾ thong các bi¾n pháp tao dieu ki¾n sán xuat kinh te nhat nhung sán pham ho¾c nhung d%ch vc có chat lưong thóa mãn yêu cau cúa ngưòi tiêu dùng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60).Crosby – My: “Quán lý chat lưong là m®t phương ti¾n có tính chat h¾ thong dám báo vi¾c tôn trong tong the tat cá các thành phan cúa m®t ke hoach hành d®ng” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60).
- Theo tiêu chuan cúa nhà nưóc Liên Xô (ΓOCT 15467:1970): “Quán lý chat lưong là xây dnng, báo dám và duy trì múc chat lưong tat yeu cúa sán pham khi thiet ke, che tao, lưu thông và tiêu dùng. Ðieu này dưoc thnc hi¾n bang cách kiem tra chat lưong m®t cách h¾ thong, cũng như nhung tác d®ng hưóng dích tói các nhân to và dieu ki¾n ánh hưóng tói chat lưong sán pham” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60). - Theo TCVN ISO 8402:1999: “Quán lý chat lưong là nhung hoat d®ng cúa chúc năng quán lý chung nham xác d%nh chính sách chat lưong và thnc hi¾n thông qua các bi¾n pháp như l¾p ke hoach chat lưong, kiem soát chat lưong, dám báo chat lưong và cái tien chat lưong trong h¾ thong chat lưong” (Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 60). - TCVN ISO 9000:2007 (2007, trang 24) d%nh nghĩa ve quán lý chat lưong như sau: “Quán lý chat lưong là các hoat d®ng có phoi hop de d%nh hưóng và kiem soát m®t to chúc ve chat lưong”.
Có the thay rang, các d%nh nghĩa ve quán lý chat lưong nêu trên có nhung diem chung sau: - Quán lý chat lưong bao gom h¾ thong các bi¾n pháp, phương pháp nham dám báo chat lưong sán pham, thóa mãn nhu cau th% trưòng vói hi¾u quá kinh te cao nhat. - Quán lý chat lưong dưoc tien hành ó tat cá các quá trình hình thành chat lưong sán pham theo chu kỳ song, dó là: nghiên cúu, thiet ke, sán xuat, v¾n chuyen, báo quán và tiêu dùng. - Quán lý chat lưong là trách nhi¾m cúa tat cá các thành viên trong to chúc.3 H¾ thong quãn lý chat lưong Trong dieu ki¾n canh tranh hi¾n nay, các to chúc can phái xây dnng cho mình m®t h¾ thong quán lý chat lưong có hi¾u quá và hi¾u lnc nham dat dưoc chat lưong vói hi¾u quá kinh te cao, dem lai sn thóa mãn cho khách hàng và các bên quan tâm khác. Theo TCVN ISO 9000:2007 (2007, trang 23): “H¾ thong quán lý chat lưong là h¾ thong quán lý de d%nh hưóng và kiem soát m®t to chúc ve chat lưong”.
Ðây là h¾ thong giúp các to chúc dáp úng m®t cách on d%nh các yêu cau cúa khách hàng và cao hơn nua là vưot quá sn mong doi cúa khách hàng ve chat lưong sán pham và d%ch vn. H¾ thong quán lý chat lưong là h¾ thong de thiet l¾p chính sách, mnc tiêu chat lưong, hoach d%nh cơ cau, trách nhi¾m và quy trình chat lưong cúa to chúc. Nó cũng bao gom vi¾c kiem tra thnc hi¾n các quy trình này và t¾p trung vào sn cái tien liên tnc h¾ thong.2 Các nguyên tac cua h¾ thong quãn lý chat lưong 1.1 Hưóng vào khách hàng (TCVN ISO 9001:2008, 2008, trang 7; Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 74-75). Hưóng vào khách hàng có the coi là m®t nguyên tac cơ bán nhat cúa h¾ thong quán lý chat lưong.
Chat lưong sán pham và d%ch vn do khách hàng xem xét quyet d%nh. Các chí tiêu chat lưong và d%ch vn phái mang lai giá tr% cho khách hàng, làm cho khách hàng thóa mãn và phái là trong tâm cúa h¾ thong quán lý chat lưong. Chat lưong d%nh hưóng vào khách hàng là m®t yeu to chien lưoc, dan tói khá năng chiem lĩnh th% trưòng, duy trì và thu hút khách hàng. Các hoat d®ng dieu tra nghiên cúu th% trưòng, nghiên cúu nhu cau cúa khách hàng, xây dnng và thnc hi¾n chính sách chat lưong, thiet ke sán pham, sán xuat, kiem tra, d%ch vn sau bán hàng deu phái lay vi¾c phnc vn, dáp úng tot nhat nhu cau cúa khách hàng làm mnc tiêu.
Nguyên tac này dòi hói phái mó r®ng pham vi thóa mãn khách hàng, không chí giói han ó pham vi sán pham mà còn ó thái d® phnc vn, moi quan h¾ giua to - chúc vói khách hàng. Nó cũng dòi hói sn cái tien liên tnc trong quán lý và ky thu¾t. Thông qua nhung cái tien chat lưong này, to chúc se dưoc phát trien và quán lý m®t cách kinh te nhat.2 Sn lãnh dao (TCVN ISO 9001:2008, 2008, trang 7; Ta Th% Kieu An và c®ng sn, 2010, trang 75-76). Ðe thnc hi¾n thành công h¾ thong quán lý chat lưong thì ngưòi lãnh dao phái di dau trong moi no lnc ve chat lưong.
Lãnh dao phái tin tưóng tuy¾t doi vào triet lý cúa quán lý chat lưong, phái cam ket thnc hi¾n h¾ thong quán lý chat lưong. Hoat d®ng quán lý chat lưong se không có hi¾u quá neu không có sn cam ket tri¾t de cúa lãnh dao. Lãnh dao phái thiet l¾p sn thong nhat giua mnc dích và phương hưóng cúa to chúc. Lãnh dao can tao ra và duy trì môi trưòng n®i b® de có the hoàn toàn lôi cuon moi ngưòi tham gia de dat dưoc các mnc tiêu cúa to chúc.
Lãnh dao to chúc phái có tam nhìn cao, xây dnng nhung giá tr% rõ ràng, cn the và d%nh hưóng vào khách hàng.