Hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại công ty cổ phần may mặc xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee – tỉnh Thừa Thiên Huế

Khóa luận quản trị cung ứng nguyên phụ liệu gia công may mặc tại Impulse Fashion Tae Hee Huế

• Tác giả: Trần Thị Thanh Lam
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoàng Diễm My
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Logistics
• Đề tài: Hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại công ty cổ phần may mặc xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee – tỉnh Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Huế

Tóm tắt

I. Tổng quan cung ứng nguyên phụ liệu tại Impulse Fashion Tae Hee Huế

Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee hoạt động tại Thừa Thiên Huế. Doanh nghiệp chuyên sản xuất các mặt hàng gia công xuất khẩu chất lượng cao. Các đối tác chiến lược bao gồm Nanjing Zeguan, Comtextile và Tập đoàn Thuận Phương. Dòng sản phẩm chủ lực gồm áo khoác, quần âu, áo sơ mi và áo polo thương hiệu Perry Ellis. Quản trị chuỗi cung ứng giữ vai trò then chốt trong vận hành nhà máy. Nguồn vật tư đầu vào gồm vải chính, chỉ may, cúc áo, nhãn mác và bao bì đóng gói. Vải chiếm tỷ trọng ngân sách lớn nhất trong giá thành sản phẩm. Doanh nghiệp tiếp nhận phần lớn nguyên liệu theo chỉ định từ đối tác quốc tế. Ngoài ra, xưởng may tự thu mua một số phụ liệu phụ trợ trong nước. Quy trình cung ứng đòi hỏi tính chính xác cao. Phòng Kế hoạch phối hợp chặt chẽ với kho nguyên liệu và xưởng may. Mọi lô hàng nhập kho đều cần lịch trình giao nhận chi tiết. Việc này giúp hạn chế tình trạng ứ đọng kho bãi hoặc thiếu hụt nguyên liệu trên chuyền may. Chuỗi cung ứng vận hành trơn tru tạo nền tảng vững chắc cho năng suất xuất khẩu.

1.1. Vai trò của dòng nguyên phụ liệu trong may gia công

Nguyên phụ liệu quyết định trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của xưởng may. Vật tư chiếm tỷ lệ chi phí áp đảo trong giá trị cấu thành sản phẩm. Nguồn cung cấp ổn định giúp dây chuyền may hoạt động liên tục không gián đoạn. Công nhân duy trì được nhịp độ thao tác và hoàn thành định mức giờ công. Bên cạnh đó, chất lượng phụ liệu ảnh hưởng sâu sắc đến uy tín thương hiệu. Vải lỗi hoặc chỉ may kém phẩm chất sẽ làm tăng tỷ lệ hàng hỏng. Doanh nghiệp phải đối mặt với nguy cơ bị đối tác phạt hợp đồng giao chậm. Việc quản lý vật tư chặt chẽ bảo vệ biên lợi nhuận gia công của xưởng. Dòng vật tư thông suốt đảm bảo uy tín dài hạn cho nhà máy may mặc.

1.2. Phân loại nguyên phụ liệu may mặc tại nhà máy

Nhà máy Impulse Fashion Tae Hee phân loại vật tư thành hai nhóm căn bản. Nhóm thứ nhất là nguyên liệu chính, chủ yếu bao gồm các loại vải cuộn. Vải dệt thoi và vải dệt kim phục vụ may áo khoác, quần âu hoặc áo polo. Đây là hạng mục chịu sự giám sát nghiêm ngặt về quy cách kỹ thuật. Nhóm thứ hai là phụ liệu may và phụ liệu đóng gói hoàn thiện. Phụ liệu may trực tiếp gồm chỉ khâu, cúc, khóa kéo, mex dựng và dây dệt. Phụ liệu đóng gói bao gồm nhãn dệt, thẻ bài, túi nilon polybag, ghim kẹp và thùng carton. Mỗi nhóm vật tư đều có phương thức bảo quản và quy trình kiểm kê riêng biệt. Quản trị chính xác từng nhóm vật tư giúp bộ phận kho bãi vận hành tối ưu.

II. Phân tích cung ứng nguyên phụ liệu tại Impulse Fashion Tae Hee Huế

Thực tế sản xuất tại xưởng may bộc lộ nhiều điểm nghẽn trong chuỗi cung ứng. Nguồn cung cấp vải phụ thuộc lớn vào quyết định của đối tác nước ngoài. Tình trạng container vải về chậm tiến độ thường xuyên xảy ra tại cảng biển. Khi nguyên liệu chính về trễ, dây chuyền may buộc phải tạm dừng hoạt động hoặc chuyển đổi mã hàng đột ngột. Công tác điều phối phương tiện vận chuyển đường bộ còn nhiều bất cập. Kế hoạch điều xe tải lấy hàng chưa đồng bộ nhịp nhàng với lịch trình cập cảng. Chi phí lưu kho bãi và phí vận chuyển tăng cao ngoài dự kiến. Ngoài ra, việc xác định định mức tiêu hao nguyên phụ liệu vẫn dựa nhiều vào kinh nghiệm thủ công. Phần mềm giác sơ đồ Optitex chưa phát huy hết tiềm năng kỹ thuật. Khâu kiểm tra chất lượng vật tư đầu vào đối mặt với áp lực thời gian lớn. Nhân viên kho phải đối chiếu tem mác cuộn vải với danh sách đóng gói Packing List. Những sai lệch về màu sắc, khổ vải hoặc lỗi sợi phát hiện muộn gây xáo trộn kế hoạch cắt vải. Những tồn tại này làm suy giảm năng suất lao động và kéo dài chu kỳ sản xuất toàn nhà máy.

2.1. Hạn chế trong khâu tiếp nhận và vận chuyển vật tư

Khâu tiếp nhận nguyên vật liệu đối mặt với tình trạng thiếu chủ động về lịch trình giao hàng. Phần lớn đơn hàng gia công nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Sri Lanka qua các cảng xa. Quá trình làm thủ tục hải quan kéo dài làm gián đoạn kế hoạch nhận hàng tại kho Huế. Việc phân bổ và điều động xe chuyên chở container phát sinh chi phí trung chuyển lớn. Doanh nghiệp chưa tối ưu hóa trọng tải trên mỗi chuyến xe từ cảng về nhà máy. Sự phối hợp giữa phòng vật tư và các đơn vị giao nhận vận tải bên ngoài còn lỏng lẻo. Tình trạng này dẫn đến phát sinh chi phí phạt lưu xe và lưu bãi không đáng có. Hiệu quả kinh tế của quá trình vận chuyển vì thế sụt giảm đáng kể.

2.2. Vấn đề kiểm tra chất lượng và định mức tiêu hao

Quy trình kiểm tra chất lượng vải tại kho nguyên liệu gặp áp lực lớn do khối lượng mẫu thử quá dày đặc. Nhân viên chỉ kiểm tra ngẫu nhiên khoảng mười phần trăm số lượng cuộn vải trên mỗi lô hàng. Phương pháp này dễ bỏ sót các khuyết tật vải như lỗi loang màu, độ co giãn không đều hoặc xước sợi dệt. Đồng thời, định mức hao hụt nguyên phụ liệu thực tế thường vượt quá mức cho phép ban đầu. Sai số phát sinh trong khâu trải vải và giác sơ đồ cắt tay gây lãng phí diện tích vải đáng kể. Sự thiếu hụt phụ liệu như nút áo, tem nhãn hay dây kéo buộc nhà máy phải mua bổ sung khẩn cấp. Những thiếu hụt cục bộ này làm tăng chi phí phát sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận.

III. Giải pháp cung ứng nguyên phụ liệu tại Impulse Fashion Tae Hee

Hoàn thiện quản trị cung ứng đòi hỏi nhà máy triển khai đồng bộ các giải pháp công nghệ và quản lý. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống phần mềm hoạch định tài nguyên ERP chuyên sâu cho dệt may. Hệ thống giúp liên kết dữ liệu thời gian thực giữa phòng kế hoạch, kho hàng và các chuyền may. Về kế hoạch vận chuyển, ban điều hành cần chuẩn hóa lịch trình điều xe chở nguyên phụ liệu. Bộ phận logistics phải theo dõi sát tiến độ thông quan từ các đối tác Nanjing Zeguan hay Comtextile. Việc gom chuyến hàng và lựa chọn tuyến đường tối ưu giúp hạ thấp chi phí logistics đầu vào. Trong khâu sản xuất, kỹ sư cần ứng dụng triệt để phần mềm giác sơ đồ tự động như Optitex hay Lectra. Công nghệ này giúp tối ưu hóa sơ đồ cắt vải và giảm tỷ lệ hao hụt nguyên liệu xuống dưới mức cho phép. Quy trình kiểm vải cũng cần chuẩn hóa theo thang điểm quốc tế. Việc kiểm soát chất lượng chặt chẽ từ cửa kho giúp loại trừ triệt để nguy cơ gián đoạn dây chuyền.

3.1. Tối ưu hóa điều phối xe và lịch trình giao nhận

Bộ phận điều hành vận tải cần lập biểu đồ điều xe dựa trên phân tích dòng vật tư từ các cảng biển. Doanh nghiệp phối hợp chặt chẽ với đại lý hải quan để nắm bắt thời điểm thông quan chính xác của từng lô hàng. Việc sắp xếp ghép đơn nguyên liệu và phụ liệu trên cùng tuyến đường giúp giảm thiểu số chuyến xe chạy rỗng. Đồng thời, xưởng may cần ký hợp đồng khung dài hạn với các nhà xe vận tải uy tín. Hợp đồng quy định rõ ràng cam kết thời gian giao hàng và trách nhiệm bồi thường nếu xảy ra chậm trễ. Doanh nghiệp cũng nên phân loại cụ thể vật tư nhập khẩu và phụ liệu mua trong nước. Sự chủ động này giúp nhà máy luôn duy trì lượng tồn kho an toàn.

3.2. Ứng dụng phần mềm Optitex và chuẩn hóa kiểm vải

Doanh nghiệp cần khai thác tối đa tính năng giác sơ đồ tự động trên phần mềm Optitex và Gerber Accumark. Kỹ thuật viên kết hợp thông số co dãn vải thực tế vào phần mềm trước khi tiến hành cắt hàng loạt. Biện pháp này giúp tiết kiệm từ một đến hai phần trăm lượng vải tiêu hao trên mỗi mã hàng. Ngoài ra, bộ phận kiểm phẩm KCS cần áp dụng nghiêm ngặt hệ thống chấm điểm lỗi vải bốn điểm quốc tế. Nhân viên đối chiếu thông số thực tế của từng cây vải với danh mục Packing List ngay khi mở kiện. Mọi hiện tượng sai lệch màu sắc, khổ vải hụt hay sợi lỗi đều được cập nhật vào biên bản nghiệm thu. Quy trình kiểm tra chặt chẽ này ngăn chặn nguyên liệu kém chất lượng đi vào xưởng.

IV. Ứng dụng quản trị cung ứng nguyên phụ liệu tại Impulse Fashion Huế

Quản trị cung ứng vật tư đồng bộ mang lại lợi thế cạnh tranh then chốt cho xưởng may. Doanh nghiệp kiểm soát hiệu quả chi phí tồn trữ và loại bỏ hao hụt vải trên dây chuyền. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa logistics và sản xuất đảm bảo các đơn hàng xuất khẩu hoàn thành đúng hẹn. Những cải tiến này nâng cao trực tiếp uy tín của thương hiệu trên thị trường quốc tế. Các khách hàng lớn như Nanjing Zeguan hay Comtextile sẽ gia tăng sản lượng đặt may gia công. Nhà máy tạo dựng được vị thế đối tác tin cậy trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu. Mối quan hệ đối tác bền chặt mở ra cơ hội tiếp nhận các đơn hàng có giá trị thặng dư cao hơn. Ứng dụng quản trị hiện đại cũng thúc đẩy năng suất lao động của toàn bộ công nhân viên. Môi trường làm việc chuyên nghiệp giúp đội ngũ kỹ thuật nâng cao kỹ năng điều hành và xử lý sự cố. Doanh nghiệp tại Thừa Thiên Huế từng bước xây dựng mô hình sản xuất tinh gọn và linh hoạt. Mô hình này tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp may mặc địa phương.

4.1. Hiệu quả kinh tế từ việc tối ưu hóa chi phí vật tư

Kiểm soát chặt chẽ quy trình cung ứng mang lại sự tiết kiệm chi phí rõ rệt cho doanh nghiệp. Việc cắt giảm diện tích vải hao hụt nhờ phần mềm giúp hạ giá thành sản phẩm trên mỗi đơn hàng. Chi phí lưu kho bãi và tiền phạt lưu xe tải cũng giảm sút đáng kể nhờ kế hoạch điều xe hợp lý. Nguồn vốn lưu động được giải phóng khỏi tình trạng ứ đọng vật tư kém phẩm chất hoặc dư thừa. Nhà máy tận dụng tối đa nguồn lực tài chính để tái đầu tư vào dây chuyền máy móc tự động. Khả năng sinh lời của các hợp đồng gia công xuất khẩu nhờ đó được cải thiện rõ rệt. Đây là cơ sở then chốt để doanh nghiệp duy trì mức tăng trưởng doanh thu ổn định.

4.2. Khả năng nhân rộng mô hình cho ngành dệt may địa phương

Bài học quản trị cung ứng tại Impulse Fashion Tae Hee mang giá trị tham khảo thực tiễn cao. Mô hình này hoàn toàn có thể áp dụng cho các doanh nghiệp may mặc vừa và nhỏ tại miền Trung. Việc số hóa quy trình quản lý vật tư và kiểm soát nghiêm ngặt định mức tiêu hao là xu thế tất yếu. Các nhà máy địa phương có thể học hỏi cách thức phối hợp đa bên giữa bộ phận kho, kế hoạch và đơn vị vận tải. Sự liên kết này giải quyết dứt điểm tình trạng đứt gãy nguồn cung vải trong giai đoạn cao điểm. Doanh nghiệp dệt may trong khu vực sẽ nâng cao tính chủ động khi hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Nền tảng quản trị vững chắc sẽ tạo sức bật mạnh mẽ cho toàn ngành.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành dệt may là một trong những ngành công nghiệp xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, đóng góp từ 12% đến 16% vào tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Với lợi thế về nguồn lao động dồi dào và chi phí nhân công cạnh tranh, Việt Nam đã trở thành trung tâm sản xuất cho nhiều thương hiệu thời trang quốc tế. Nhằm phát triển ngành theo hướng bền vững, Quyết định số 1643/QĐ-TTg ngày 29/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2035. Tại Thừa Thiên Huế, Ủy ban nhân dân tỉnh đã định hướng ưu tiên phát triển công nghiệp hỗ trợ dệt may nhằm đáp ứng nhu cầu nguyên phụ liệu đầu vào cho các doanh nghiệp khu vực miền Trung, đồng thời khuyến khích chuyển đổi từ phương thức gia công thuần túy sang các phương thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn.

Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee được thành lập vào tháng 11 năm 2021 tại Khu công nghiệp Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế. Do mới thành lập, công ty chưa đủ năng lực vận hành theo mô hình sản xuất từ thiết kế đến thành phẩm (ODM) mà chủ yếu hoạt động theo hình thức gia công xuất khẩu và gia công lại (sub-contracting), đặc biệt là gia công lại từ Công ty TNHH May thêu Thuận Phương (Thuận Phương Group - TPG). Theo hợp đồng gia công lại, toàn bộ nguyên phụ liệu chính và phụ liệu may do Thuận Phương Group cấp, công ty chỉ tự thu mua chỉ may, bao bì và thùng carton. Thực trạng này khiến hoạt động sản xuất của công ty bị phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ cấp phát và chất lượng nguyên phụ liệu từ phía đối tác, gây khó khăn cho việc chủ động lập kế hoạch sản xuất và kiểm soát tiến độ.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định như sau:

• Mục tiêu tổng quát: Phân tích thực trạng công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu của doanh nghiệp trong thời gian tới.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về nguyên phụ liệu, quản trị cung ứng nguyên phụ liệu nói chung và của ngành hàng gia công may mặc nói riêng.
  2. Nghiên cứu, phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee trong giai đoạn 2022 – 2023.
  3. Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình quản trị cung ứng nguyên phụ liệu, hạn chế sự chi phối của loại hình gia công đối với hoạt động sản xuất của công ty.

Đối tượng nghiên cứu là công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Phạm vi nghiên cứu:

• Không gian: Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee, Lô A-7-3, đường số 3 KCN Phú Bài, phường Phú Bài, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Thời gian: Do công ty thành lập cuối năm 2021, số liệu thứ cấp được thu thập và phân tích qua 3 giai đoạn: 6 tháng đầu năm 2022, 6 tháng cuối năm 2022 và 6 tháng đầu năm 2023. Số liệu lao động được cập nhật đến tháng 11 năm 2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các khái niệm và mô hình chuyên ngành chuỗi cung ứng dệt may:

• Nguyên phụ liệu và phân loại: Nguyên phụ liệu là đối tượng lao động cấu thành thực thể sản phẩm, chuyển toàn bộ giá trị vào chi phí sản xuất trong một chu kỳ kinh doanh. Phân loại theo quản lý gồm nguyên phụ liệu chính, phụ liệu phụ và phế liệu. Trong ngành may mặc, nguyên liệu chính là vải (cotton, kaki, jean, kate, nỉ, polyester, spandex, bamboo, denim...); phụ liệu may gồm chỉ may, nút/cúc, dây kéo, phụ liệu tạo nền (mút ngực, đệm vai), dây thun; phụ liệu hoàn thành/đóng gói gồm chèn cổ áo, thẻ treo, ghim, túi nilon, nhãn mã vạch, băng keo, thùng carton.
• Loại hình gia công may mặc: Khái niệm và phân loại theo quyền sở hữu nguyên liệu (nhận nguyên liệu giao thành phẩm, mua đứt bán đoạn, kết hợp); theo giá gia công (hợp đồng thực chi thực thanh, hợp đồng khoán); theo số bên tham gia (gia công hai bên, gia công nhiều bên/gia công lại); theo công đoạn (từng công đoạn, hoàn chỉnh sản phẩm); theo nghĩa vụ bên nhận gia công (CM, CMP, CMT, CMPQ); theo mức độ cung ứng nguyên phụ liệu.
• Nội dung quản trị cung ứng nguyên phụ liệu: Gồm 9 khâu tác nghiệp: ký kết hợp đồng và tiếp nhận đơn hàng; lập kế hoạch tiến độ sản xuất và may mẫu; lập kế hoạch tiếp nhận nguyên phụ liệu; xây dựng định mức tiêu dùng nguyên phụ liệu (sử dụng phần mềm như Optitex, Lectra, Gerber Accumark); kiểm tra nguyên phụ liệu (kiểm vải ngoại quan, kiểm độ xiên canh, đo lỗi dơ, thủng rách, vết loang, tính điểm lỗi; kiểm phụ liệu đếm được và không đếm được); cấp phát nguyên phụ liệu; lập kế hoạch mua sắm nguyên phụ liệu tự đảm nhiệm; tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nhà cung cấp; tổ chức theo dõi và thanh lý nguyên phụ liệu tồn đọng hoặc phế liệu sau hợp đồng.
• Đánh giá nhà cung cấp bằng phương pháp trọng số đơn giản (Simple Additive Weighting): Đánh giá các nhà cung cấp chỉ may, bao bì, thùng carton theo 4 nhóm tiêu chí với trọng số do chuyên viên cấp cao Phòng Kế hoạch xác định: Chất lượng (trọng số 40%), Giá cả (30%), Giao nhận (20%), Dịch vụ (10%). Công thức tính mức độ đáp ứng:

$$\text{Mức độ đáp ứng} = \frac{a \times 0.3 + b \times 0.4 + c \times 0.2 + d \times 0.1}{10} \times 100%$$

Trong đó: $a$ là điểm giá cả; $b$ là điểm trung bình nhóm chất lượng (chất lượng sản phẩm, phòng ngừa lỗi, khắc phục lỗi); $c$ là điểm trung bình nhóm giao nhận (đúng hạn, đúng sản phẩm, bảo quản đóng gói); $d$ là điểm trung bình nhóm dịch vụ (thái độ nhân viên, tốc độ thông tin, giải quyết khiếu nại).

• Cơ sở pháp lý và chính sách: Quyết định số 1643/QĐ-TTg ngày 29/12/2022 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển ngành Dệt may và Da giày Việt Nam; Nghị quyết số 115/NQ-CP của Chính phủ về giải pháp thúc đẩy phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Trích xuất báo cáo từ Phòng Kế hoạch - Xuất nhập khẩu, Phòng Kế toán - Tài chính, Phòng Hành chính - Nhân sự, kho nguyên liệu, kho phụ liệu của công ty; dữ liệu thống kê từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) và UBND tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Phỏng vấn sâu Trưởng phòng Kế hoạch về quy trình xác định trọng số; khảo sát bằng phiếu hỏi thang đo khoảng 1 đến 10 (1-4: cần cải tiến; 5-6: đạt; 7-8: tốt; 9-10: rất tốt) đối với 02 chuyên viên phụ trách trực tiếp (01 chuyên viên đặt chỉ may và 01 chuyên viên đặt thùng carton, bao bì).
• Phương pháp phân tích và xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối qua các giai đoạn thời gian, ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT), xử lý dữ liệu định lượng bằng phần mềm Microsoft Excel.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị cung ứng nguyên phụ liệu và ngành hàng gia công may mặc tại các công ty cổ phần

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về đối tượng lao động và vai trò của chi phí nguyên phụ liệu trong giá thành sản xuất công nghiệp, thường chiếm tỷ trọng 50% đến 70% tổng chi phí. Tác giả phân tích các đặc trưng pháp lý và thương mại của hợp đồng gia công may mặc, đồng thời tổng hợp bảng tiêu chí phân biệt giữa hình thức gia công may mặc và sản xuất xuất khẩu:

Tiêu chí	Gia công may mặc	Sản xuất xuất khẩu
Bản chất hợp đồng	Ký kết giữa bên nhận gia công và bên đặt gia công; thỏa thuận về chuyển giao nguyên liệu và trách nhiệm xử lý.	Ký kết hợp đồng bán sản phẩm với bên mua; ký hợp đồng mua nguyên vật liệu độc lập với các nhà cung cấp.
Quyền sở hữu vật tư	Thuộc về bên đặt gia công; bên nhận gia công không được tự ý sử dụng nếu chưa có phê duyệt.	Thuộc toàn quyền sở hữu và định đoạt của doanh nghiệp sản xuất.
Nguồn cung cấp	Do bên đặt gia công chuyển giao trực tiếp hoặc chỉ định nhà cung ứng.	Do doanh nghiệp tự tìm kiếm, thương lượng theo năng lực tài chính hoặc chỉ định từ khách mua.
Vật tư dư thừa, phế liệu	Phải thỏa thuận và bàn giao lại cho bên đặt gia công sau khi thanh lý hợp đồng.	Doanh nghiệp tự do định đoạt, tái chế hoặc bán phế liệu.
Thủ tục hải quan	Miễn thủ tục hải quan với vật tư do bên đặt gia công cung cấp (trừ phần tự nhập theo thỏa thuận).	Doanh nghiệp tự thực hiện toàn bộ thủ tục khai báo hải quan xuất nhập khẩu theo quy định.

Về mặt thực tiễn, số liệu từ Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) cho thấy hơn 50% nguồn cung nguyên phụ liệu dệt may của cả nước phải nhập khẩu, trong đó nguồn vải nhập khẩu chiếm khoảng 70%, chủ yếu từ Trung Quốc, Đài Loan và Hàn Quốc do các doanh nghiệp FDI chi phối. Tại Thừa Thiên Huế, dù ngành dệt may đạt năng lực sản xuất hơn 500 triệu sản phẩm may mặc và 100.000 tấn sợi/năm, chiếm 42,6% giá trị sản xuất công nghiệp dệt may toàn khu vực miền Trung - Tây Nguyên, nhưng tỷ lệ nội địa hóa bình quân chỉ đạt khoảng 40%, nhập khẩu nguyên phụ liệu chiếm 60% và vải nhập khẩu chiếm 70%.

Chương 2: Thực trạng công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee

Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee (IFTH) chính thức hoạt động từ tháng 11/2021 với quy mô 23.580 m², bao gồm 02 nhà máy, 01 kho nguyên liệu, 01 kho phụ liệu, 01 kho hoàn thành và 01 nhà ăn; công suất thiết kế đạt 31 chuyền may với hơn 1.000 công nhân. Ngày 18/01/2022, công ty trở thành hội viên chính thức của VITAS. Ngày 01/01/2023, công ty được đại diện của NIKE Innovate C.V và All Star C.V cấp phép sử dụng nhãn hiệu Nike và Converse trong gia công và xuất nhập khẩu.

Biến động về cơ cấu nhân sự của doanh nghiệp qua hai năm được tổng hợp như sau:

Chỉ tiêu lao động	Năm 2022 (Người)	Tỷ trọng 2022 (%)	Năm 2023 (Người)	Tỷ trọng 2023 (%)	So sánh 2023/2022 (+/-)	So sánh 2023/2022 (%)
Tổng số lao động	496	100,00	580	100,00	+84	+16,94
- Lao động nam	130	26,21	145	25,00	+15	+11,54
- Lao động nữ	366	73,79	435	75,00	+69	+18,85
- Lao động may trực tiếp	331	66,73	411	70,86	+80	+24,17
- Lao động gián tiếp	165	33,27	169	29,14	+4	+2,42

Quy mô chuyền may tăng từ 13 chuyền năm 2022 lên 16 chuyền vào tháng 11/2023. Tỷ lệ lao động nữ chiếm 75% phản ánh đặc tính yêu cầu tỉ mỉ của quy trình gia công hàng may mặc thương hiệu.

Kết quả hoạt động kinh doanh qua 3 giai đoạn khảo sát được phản ánh tại bảng số liệu sau:

Chỉ tiêu kinh doanh	ĐVT	Giai đoạn 1 (6T đầu 2022)	Giai đoạn 2 (6T cuối 2022)	Giai đoạn 3 (6T đầu 2023)	So sánh GĐ2/GĐ1 (%)	So sánh GĐ3/GĐ2 (%)
Số lượng đơn hàng	Sản phẩm	852.380	1.286.550	1.856.280	+50,94	+44,28
Tổng doanh thu	Triệu đồng	21.863	28.304	29.884	+29,46	+5,58
Tổng chi phí	Triệu đồng	21.755	28.128	29.705	+29,29	+5,61
Tổng lợi nhuận	Triệu đồng	108	176	179	+62,96	+1,70

Số lượng đơn hàng tăng nhanh qua các giai đoạn (từ 852.380 sản phẩm lên 1.856.280 sản phẩm), nhưng tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận có xu hướng chậm lại trong 6 tháng đầu năm 2023 (lợi nhuận chỉ tăng 3 triệu đồng, tương ứng 1,7%). Nguyên nhân là do công ty đang tập trung nguồn vốn đầu tư xây dựng nhà máy 2, mua sắm máy móc thiết bị và đang trong giai đoạn thu hồi vốn.

Về cơ cấu khách hàng và mạng lưới cung ứng qua 3 giai đoạn:

Giai đoạn	Khách hàng đặt gia công	Bên làm thủ tục XNK	Thị trường xuất khẩu	Cảng xuất hàng
GĐ 1 (6T đầu 2022)	Thuận Phương Group (TPG)	TPG đảm nhiệm	USA, Hàn Quốc	Cảng Sài Gòn
GĐ 2 (6T cuối 2022)	Thuận Phương Group (TPG)	TPG đảm nhiệm	USA, EU, Hàn Quốc	Cảng Sài Gòn
GĐ 3 (6T đầu 2023)	Thuận Phương Group (TPG) Comtextile Nanjing Zeguan (G&C)	TPG đảm nhiệm IFTH đảm nhiệm IFTH đảm nhiệm	USA, EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Arab, Chi Lê... USA, EU USA	Cảng Sài Gòn Cảng Đà Nẵng Cảng Đà Nẵng

Thực trạng tác nghiệp quản trị cung ứng tại công ty cho thấy:

• Quản trị kho và thông tin: Doanh nghiệp đã triển khai phần mềm BRAVO 8 tại kho phụ liệu để quản lý mã hàng, thẻ kho và cấp phát; sử dụng các phần mềm chuyên ngành như Optitex, Gerber Accumark, Lectra để hỗ trợ tính toán giác sơ đồ và xây dựng định mức nguyên phụ liệu.
• Công tác tiếp nhận và kiểm tra: Áp dụng quy trình kiểm tra vải nghiêm ngặt (kiểm tra ngoại quan, đo độ xiên canh, xác định lỗi dơ, lỗi rách, dính dầu và tính điểm lỗi theo chuẩn); phân loại phụ liệu thành nhóm đếm được và không đếm được.
• Tồn tại và bất cập: Tình trạng chậm trễ trong việc đồng bộ nguyên phụ liệu từ các đơn vị giao gia công (đặc biệt là TPG) dẫn đến việc phải điều chỉnh sơ đồ chuyền may liên tục. Điển hình, tác giả ghi nhận sơ đồ chuyền may bị thay đổi từ ngày 19/12/2023 đến ngày 24/12/2023 do thiếu nguyên phụ liệu đồng bộ. Công tác cấp phát còn xảy ra hao hụt, phụ liệu lỗi (được khảo sát tại mã hàng NKB-KSL699 và bảng theo dõi phụ liệu lỗi) làm gián đoạn dây chuyền may.

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee

Dựa trên định hướng phát triển mở rộng nhà máy 2 đạt công suất 31 chuyền may và trên 1.000 công nhân, tác giả đề xuất 6 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Hoàn thiện hệ thống định mức tiêu dùng nguyên phụ liệu: Chuẩn hóa quy trình phối hợp giữa phòng Kỹ thuật - Công nghệ với tổ cắt và chuyền may; tối ưu hóa phần mềm giác sơ đồ nhằm giảm tỷ lệ hao hụt vải và kiểm soát chặt định mức nhãn ép, phụ liệu may.
2. Xây dựng tiến độ tiếp nhận đồng bộ nguyên phụ liệu cho đơn hàng: Thiết lập kế hoạch chi tiết về thời gian tiếp nhận nguyên phụ liệu khớp với kế hoạch sản xuất; bố trí mặt bằng kho hợp lý, tránh tình trạng quá tải kho nguyên liệu và kho phụ liệu.
3. Hoàn thiện công tác chuyển giao rủi ro trong quá trình cung ứng: Đưa các điều khoản ràng buộc pháp lý chặt chẽ vào hợp đồng gia công với bên giao hàng về trách nhiệm bồi thường chi phí phát sinh khi giao nguyên phụ liệu trễ hạn hoặc cấp nguyên phụ liệu lỗi.
4. Lập kế hoạch dự trữ, sử dụng tiết kiệm nguyên phụ liệu, hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ sản xuất: Tính toán tồn kho an toàn cho các phụ liệu dùng chung; tổ chức kiểm kê định kỳ, rà soát vật tư tồn đọng để cấp bù nhanh chóng khi chuyền may phát sinh sự cố.
5. Chuyển đổi phương thức sản xuất từ gia công thuần túy sang các phương thức sản xuất có giá trị gia tăng cao hơn: Từng bước phát triển năng lực làm hàng FOB (tự mua nguyên phụ liệu theo chỉ định) và tiến tới ODM, tận dụng quyền sử dụng nhãn hiệu Nike/Converse đã được xác nhận để tự thực hiện thủ tục hải quan xuất nhập khẩu.
6. Tìm kiếm các nhà cung cấp chỉ may, thùng carton và bao bì dự phòng phù hợp với yêu cầu từng khách hàng: Ứng dụng quy trình đánh giá nhà cung cấp bằng phương pháp trọng số đơn giản với 4 nhóm tiêu chí (Chất lượng 40%, Giá cả 30%, Giao nhận 20%, Dịch vụ 10%) nhằm chọn lựa các nhà cung ứng dự phòng uy tín tại khu vực miền Trung và lân cận.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích toàn diện các số liệu thứ cấp thực tế tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee qua 3 giai đoạn:

• Ghi nhận sự tăng trưởng quy mô sản xuất từ 852.380 sản phẩm (6 tháng đầu năm 2022) lên 1.856.280 sản phẩm (6 tháng đầu năm 2023), doanh thu đạt 29,884 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2023.
• Phản ánh sự dịch chuyển trong cơ cấu khách hàng và phương thức gia công: từ phụ thuộc 100% vào hợp đồng gia công lại qua Thuận Phương Group (xuất qua cảng Sài Gòn) sang tiếp nhận thêm hai đối tác mới là Comtextile và Nanjing Zeguan dưới hình thức gia công xuất khẩu trực tiếp (công ty tự mở tờ khai hải quan và xuất hàng qua cảng Đà Nẵng).
• Phân tích chi tiết thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nguyên phụ liệu tại doanh nghiệp (sử dụng phần mềm BRAVO 8 tại kho phụ liệu, Optitex/Gerber trong thiết kế định mức) và mô tả quy trình kiểm tra vải, phụ liệu thực tế.

Về mặt đóng góp:

• Tác giả đã lượng hóa quy trình lựa chọn nhà cung ứng phụ liệu tự mua (chỉ may, bao bì, carton) bằng việc thiết lập bảng hỏi và ứng dụng phương pháp trọng số đơn giản, khảo sát trực tiếp ý kiến của 02 chuyên viên phụ trách tại Phòng Kế hoạch.
• Các giải pháp đề xuất bám sát thực trạng bất cập của doanh nghiệp gia công may mặc mới thành lập; trong đó có những giải pháp đã được lãnh đạo công ty tiếp thu và áp dụng thử nghiệm vào thực tế điều phối sản xuất tại nhà máy.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận thể hiện một số hạn chế do đặc điểm dữ liệu và phạm vi nghiên cứu:

• Do doanh nghiệp mới đi vào hoạt động từ cuối năm 2021, chuỗi số liệu thứ cấp phục vụ phân tích hoạt động kinh doanh và cung ứng nguyên phụ liệu chỉ giới hạn trong 3 giai đoạn (từ đầu năm 2022 đến tháng 6 năm 2023), chưa có chuỗi dữ liệu dài hạn nhiều năm để đánh giá chu kỳ biến động sản xuất.
• Dữ liệu sơ cấp khảo sát nhà cung ứng chỉ thực hiện trên mẫu hẹp gồm 02 chuyên viên Phòng Kế hoạch (do số lượng nhân sự trực tiếp làm việc với nhà cung ứng chỉ may và bao bì tại doanh nghiệp còn ít).
• Một số giải pháp chiến lược dài hạn như chuyển đổi sang phương thức sản xuất ODM hiện nằm ngoài năng lực tài chính và trình độ công nghệ hiện thời của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được tác giả xác định:

• Tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả của hệ thống quản trị cung ứng nguyên phụ liệu khi dự án mở rộng nhà máy 2 đi vào hoạt động chính thức (đạt công suất 31 chuyền may với hơn 1.000 lao động).
• Mở rộng phạm vi đánh giá mạng lưới nhà cung cấp nguyên phụ liệu nội địa và quốc tế khi danh mục mã hàng và chủng loại phụ liệu của công ty tiếp tục tăng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích đối với:

• Sinh viên chuyên ngành Logistics, Quản lý chuỗi cung ứng, Quản trị kinh doanh và Kinh tế phát triển cần tài liệu thực tế về phân hệ quản trị logistics đầu vào và quản lý nguyên phụ liệu trong ngành may mặc gia công.
• Các nhà quản lý tại các doanh nghiệp gia công may mặc vừa và nhỏ mới thành lập, có thể tham khảo phương pháp tính toán định mức, quy trình kiểm vải ngoại quan/tính điểm lỗi, quy trình quản trị kho phụ liệu bằng phần mềm BRAVO 8 và cách lập bộ tiêu chí đánh giá nhà cung ứng phụ trợ theo phương pháp trọng số đơn giản.
• Các phần đáng chú ý để tra cứu gồm: Bảng so sánh giữa hình thức gia công may mặc và sản xuất xuất khẩu (Bảng 1.1), sơ đồ quy trình kiểm tra vải, ma trận đánh giá nhà cung ứng phụ liệu và các quy trình theo dõi mã hàng thực tế tại phần Phụ lục.

Câu hỏi thường gặp

1. Hình thức gia công may mặc chủ yếu tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee trong giai đoạn nghiên cứu là gì?

Trong giai đoạn 2022 đến giữa năm 2023, hình thức sản xuất chủ yếu của công ty là gia công lại (sub-contracting) cho Thuận Phương Group (TPG) và gia công xuất khẩu trực tiếp cho Công ty TNHH Comtextile và Công ty TNHH Công nghệ dệt Nanjing Zeguan. Doanh nghiệp thực hiện nhận nguyên phụ liệu, tiến hành cắt, may, ủi, đóng gói thành phẩm và nhận tiền công gia công.

2. Biến động doanh thu và lợi nhuận của công ty qua 3 giai đoạn nghiên cứu diễn ra như thế nào?

Tổng doanh thu tăng từ 21,863 tỷ đồng (6 tháng đầu năm 2022) lên 28,304 tỷ đồng (6 tháng cuối năm 2022, tăng 29,46%) và đạt 29,884 tỷ đồng (6 tháng đầu năm 2023, tăng 5,58%). Tổng lợi nhuận lần lượt đạt 108 triệu đồng, 176 triệu đồng (tăng 62,96%) và 179 triệu đồng (tăng 1,7%). Lợi nhuận trong 6 tháng đầu năm 2023 tăng chậm do doanh nghiệp đang tập trung vốn đầu tư mở rộng nhà máy 2 và mua sắm trang thiết bị.

3. Công ty Impulse Fashion Tae Hee được quyền sản xuất gia công cho những nhãn hiệu quốc tế nào?

Từ ngày 01/01/2023, công ty được đại diện của NIKE Innovate C.V và All Star C.V cấp phép sử dụng nhãn hiệu Nike và Converse trong hoạt động gia công và xuất nhập khẩu. Ngoài ra, thông qua các đối tác Comtextile, TPG và Nanjing Zeguan, công ty còn gia công các dòng sản phẩm cho thương hiệu Jordan Brand, Hurley và Perry Ellis.

4. Bộ tiêu chí đánh giá nhà cung cấp nguyên phụ liệu tự mua của công ty gồm những nội dung và trọng số nào?

Quy trình đánh giá gồm 4 nhóm tiêu chí: Chất lượng chiếm trọng số 40% (chất lượng sản phẩm, chủ động phòng ngừa lỗi, chủ động khắc phục lỗi); Giá cả chiếm trọng số 30% (giá cả cạnh tranh); Giao nhận chiếm trọng số 20% (giao đúng hạn, giao đúng sản phẩm, đóng gói bảo quản); Dịch vụ chiếm trọng số 10% (thái độ nhân viên, tốc độ cung cấp thông tin, giải quyết khiếu nại).

5. Doanh nghiệp sử dụng các phần mềm nào để hỗ trợ công tác quản trị nguyên phụ liệu và sản xuất?

Công ty sử dụng phần mềm BRAVO 8 để quản lý dữ liệu xuất nhập tồn và kiểm soát vị trí tại kho phụ liệu; đồng thời ứng dụng các phần mềm kỹ thuật may chuyên ngành gồm Optitex, Gerber Accumark và Lectra để tính toán giác sơ đồ và xây dựng định mức tiêu dùng nguyên phụ liệu.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Trần Thị Thanh Lam đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị cung ứng nguyên phụ liệu trong ngành gia công may mặc xuất khẩu. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế tại Công ty Cổ phần May mặc Xuất khẩu Impulse Fashion Tae Hee qua 3 giai đoạn (2022 – 2023), nghiên cứu đã làm rõ những điểm nghẽn về sự phụ thuộc nguồn cung, biến động sơ đồ chuyền may và kiểm soát định mức hao hụt. Các giải pháp được xây dựng có tính khả thi, gắn liền với kế hoạch mở rộng nhà máy 2 và định hướng nâng cao năng lực tự chủ chuỗi cung ứng của doanh nghiệp trong giai đoạn tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị cung ứng nguyên phụ liệu và ngành hàng gia công may mặc tại các công ty cổ phần Chương 2: Thực trạng công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty cổ phần may mặc xuất khNu Impulse Fashion Tae Hee – tỉnh Thừa Thiên Huế Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản trị cung ứng nguyên phụ liệu hàng gia công may mặc tại Công ty cổ phần may mặc xuất khNu Impulse Fashion Tae Hee – tỉnh Thừa Thiên Huế Phần III: Kết luận và kiến nghị SVTH: Trần Thị Thanh Lam 5 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS. guyễn Hoàng Diễm My PHẦ II: ỘI DU G VÀ KẾT QUẢ GHIÊ CỨU CHƯƠ G 1: CƠ SỞ LÝ LUẬ VÀ THỰC TIỄ VỀ QUẢ TRN CU G Ứ G GUYÊ PHỤ LIỆU VÀ GÀ H HÀ G GIA CÔ G MAY MẶC TẠI CÁC CÔ G TY CỔ PHẦ 1.1 Khái quát về nguyên phụ liệu 1. Khái niệm nguyên phụ liệu Nguyên phụ liệu là đối tượng lao động đã được con người khai thác hoặc sản xuất, thường được sử dụng trực tiếp để tạo nên sản phNm, là một bộ phận trọng yếu của quá trình sản xuất kinh doanh, nó chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh nhất định và toàn bộ nguyên phụ liệu được chuyển hết vào chi phí kinh doanh. Nguyên phụ liệu là đối tượng lao động được thể hiện dưới dạng vật hoá, là một trong ba yếu tố cơ bản (sức lao động, tư liệu lao động và đối tượng lao động) của quá trình trực tiếp cấu tạo nên thực thể của sản phNm.

Phân loại nguyên phụ liệu Phân loại nguyên phụ liệu là việc sắp xếp các loại nguyên phụ liệu thành từng loại, từng thứ nguyên phụ liệu theo những tiêu thức nhất định phục vụ cho yêu cầu quản lý. Mỗi loại hình doanh nghiệp, do tính chất đặc thù trong sản xuất kinh doanh khác nhau nên sử dụng các loại nguyên phụ liệu khác nhau cả về số lượng lẫn tỷ trọng. [3] Căn cứ vào yêu cầu quản lý Nguyên liệu, phụ liệu chính: Là loại nguyên phụ liệu khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh sẽ cấu thành nên thực thể sản phNm, toàn bộ giá trị nguyên phụ liệu được chuyển vào giá trị sản xuất kinh doanh trong kỳ. SVTH: Trần Thị Thanh Lam 6 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS.

guyễn Hoàng Diễm My Phụ liệu phụ: Là loại phụ liệu được sử dụng trong sản xuất để làm tăng chất lượng sản phNm, hoàn chỉnh sản phNm hoặc phục vụ cho công việc quản lý sản xuất. Các loại nguyên phụ liệu này không cấu thành nên thực thể sản phNm. Phế liệu: Là các loại nguyên phụ liệu được thải ra từ quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, phế liệu có thể sử dụng vào những công việc khác hay bán ra ngoài. [4] Căn cứ vào nguồn gốc, xuất xứ Nguyên phụ liệu mua ngoài.

Nguyên phụ liệu tự chế biến, gia công. Vai trò của nguyên phụ liệu Để tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh cần phải có các yếu tố sản xuất cơ bản, đó là tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động. Trong đó nguyên phụ liệu đóng vai trò là đối tượng lao động cấu thành nên thực thể sản phNm, còn tài sản cố định và những công cụ, dụng cụ khác là tư liệu lao động, lao động của con người chính là yếu tố sức lao động. Như vậy nguyên phụ liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh, đặc biệt là trong khâu sản xuất.

Về mặt hình thái, khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, dưới tác động của sức lao động và tư liệu lao động, nguyên phụ liệu sẽ thay đổi hình thái vật chất ban đầu. Chính vì tác dụng cấu thành nên thực thể sản phNm mà đặc điểm, tính chất của các loại nguyên phụ liệu sẽ chi phối đặc điểm, tính chất của những sản phNm do chúng tạo nên. Về mặt giá trị, chúng chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất kinh doanh và chuyển dịch một lần toàn bộ giá trị vào giá trị sản phNm mới tạo ra. Sự chuyển dịch giá trị của nguyên phụ liệu đồng nghĩa với sự phát sinh chi phí nguyên phụ liệu.

Nói đến chi phí là phải nói đến giá thành, vì chỉ dựa trên cơ sở tiết kiệm chi phí thì các doanh nghiệp mới có thể hạ giá thành. Chi phí về nguyên phụ liệu thường chiếm tỷ trọng khá SVTH: Trần Thị Thanh Lam 7 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS. guyễn Hoàng Diễm My lớn trong tổng chi phí sản xuất và giá thành sản phNm của các doanh nghiệp sản xuất, như công nghiệp chế biến: khoảng 70%, công nghiệp nhẹ: 65%, công nghiệp cơ khí: 50 - 60%. Như vậy nguyên phụ liệu có vị trí rất quan trọng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp không chỉ về mặt hiện vật mà nó còn ảnh hưởng không nhỏ tới kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng và của toàn bộ nền kinh tế nói chung.

Khái quát về nguyên phụ liệu ngành gia công may mặc 1. Khái quát về loại hình gia công may mặc Khái niệm: Gia công là phương thức kinh doanh sản xuất, xuất khNu mà đối tượng tham gia gồm: bên thuê gia công, bên nhận gia công, các bên cung ứng và bên bán. Trong đó: ● Bên thuê gia công: cung cấp một phần hoặc toàn bộ nguyên phụ liệu (có thể cả máy móc, thiết bị, chuyên gia, tài liệu kỹ thuật). ● Bên nhận gia công: thực hiện một phần hoặc toàn bộ quy trình sản xuất ra sản phNm, nhận về thù lao.

● Các bên cung ứng: cung cấp cho nhà sản xuất các nguyên liệu thô hay những vật phNm cần thiết để chế tạo thành phNm. ● Bên bán: cung cấp trực tiếp thành phNm cuối cùng đến khách hàng. [7] Phân loại: Căn cứ vào quyền sở hữu nguyên phụ liệu Hình thức nhận nguyên liệu giao thành phNm: Theo hình thức này bên đặt gia công giao nguyên liệu hoặc bán thành phNm cho bên nhận gia công và sau thời gian sản xuất sẽ thu hồi sản phNm và trả phí gia công. Trong trường hợp này, trong thời gian sản xuất quyền sở hữu về nguyên phụ liệu vẫn thuộc về bên đặt gia công.

SVTH: Trần Thị Thanh Lam 8 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS. guyễn Hoàng Diễm My Hình thức mua đứt bán đoạn: Dựa trên hợp đồng mua bán hàng dài hạn với nước ngoài. Bên đặt gia công bán đứt nguyên phụ liệu cho bên nhận gia công và sau thời gian sản xuất sẽ mua lại thành phNm. Trong trường hợp này, quyền sở hữu nguyên phụ liệu chuyển từ bên đặt gia công sang bên nhận gia công.

Hình thức kết hợp: Trong đó bên đặt gia công chỉ giao nguyên phụ liệu chính còn bên nhận gia công sẽ cung cấp những phụ liệu phụ. [8] Căn cứ theo giá gia công Hợp đồng thực chi thực thanh: Trong đó bên nhận gia công thanh toán với bên đặt gia công toàn bộ những chi phí thực tế của mình cộng với thù lao gia công. Hợp đồng khoán: Trong đó bên đặt gia công xác định định mức cho mỗi sản phNm bao gồm chi phí định mức và thù lao định mức. Dù chi phí thực tế của bên nhận gia công là bao nhiêu đi nữa thì hai bên vẫn thanh toán với nhau theo giá định mức đó.

[9] Căn cứ theo số bên tham gia quan hệ gia công Gia công hai bên: Trong đó chỉ có hai bên tham gia quan hệ gia công, là bên đặt gia công và bên nhận gia công. Gia công nhiều bên (hay gia công lại): Trong đó bên nhận gia công là một số doanh nghiệp mà sản phNm gia công của đơn vị trước là đối tượng gia công của đơn vị sau, còn bên đặt gia công chỉ là một. [10] Căn cứ theo công đoạn gia công Gia công theo từng công đoạn: Bên nhận gia công sẽ gia công một phần sản phNm cho bên đặt gia công. Có thể là công đoạn còn lại hoặc một công đoạn bất kỳ nào đó trong quá trình sản xuất, chế tạo sản phNm.

Sau khi hoàn thành các công đoạn cần gia công sẽ giao lại sản phNm đã thực hiện được cho bên đặt gia công. Hình thức này áp dụng với những hàng mà bên nhận gia công không có khả năng đảm nhận sản xuất toàn bộ sản phNm hoặc tên của sản phNm đã gắn liền với danh tiếng của bên đặt SVTH: Trần Thị Thanh Lam 9 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS. guyễn Hoàng Diễm My gia công. Do đó hình thức này khai thác triệt để lợi thế của bên nhận gia công về nhập khNu sản xuất, giá cả lao động rẻ, trình độ tay nghề, máy móc thiết bị đủ yêu cầu đáp ứng gia công tốt phần công đoạn đó.

Gia công hoàn chỉnh sản phNm: Bên nhận gia công nhận nguyên phụ liệu và tiến hành gia công từ công đoạn đầu tiên đến công đoạn cuối cùng để tạo ra sản phNm hoàn chỉnh. Sau đó đóng gói, kẻ ký mã hiệu (nếu có) rồi chuyển giao cho bên đặt gia công theo thỏa thuận trong hợp đồng gia công. Hình thức này áp dụng với các hàng hóa thông dụng không phải là mũi nhọn hiện thời của bên đặt gia công và bên nhận gia công phải có đầy đủ năng lực để hoàn chỉnh sản phNm. [11] Căn cứ theo nghĩa vụ của bên nhận gia công CM (Cutting and Making): người nhận gia công chỉ tiến hành cắt, chế tạo và chỉnh trang sản phNm theo yêu cầu của bên đặt gia công.

CMP (Cutting, Making and Packing): sau khi hoàn thành cắt và may sản phNm, bên nhận gia công phải đóng gói sản phNm như đã được quy định trong hợp đồng. CMT (Cutting, Making and Trimming): người nhận gia công phải cắt may và thực hiện tất cả các công đoạn liên quan đến hoàn thiện sản phNm như: hồ, là… CMPQ (Cutting, Making, Packing and Quota): ở hình thức này, nghĩa vụ của bên nhận gia công nhiều hơn. Ngoài việc cắt, may và đóng gói sản phNm, bên nhận gia công còn phải trả phí hạn ngạch theo quy định đối với những mặt hàng được quản lý bằng hạn ngạch. [12] Căn cứ theo mức độ cung cấp nguyên phụ liệu Bên nhận gia công nhận toàn bộ nguyên phụ liệu bán thành phNm.

Trong trường hợp này, bên đặt gia công cung cấp 100% nguyên phụ liệu. Trong mỗi lô hàng đều có bảng định mức nguyên phụ liệu chi tiết cho từng loại sản phNm mà hai bên đã thỏa thuận và được các cấp quản lý xét duyệt. Bên nhận gia công chỉ việc tổ chức theo đúng SVTH: Trần Thị Thanh Lam 10 Khoá luận tốt nghiệp GVHD: TS.