CHƯƠNG 1 MOT SO VAN ĐÈ LÝ LUẬN CHUNG VẺ CÔNG TÁC LỰA CHỌN NHÀ THAU XAY LAP THUC HIEN GOI THAU THUỘC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DUNG CONG TRINH GIAO THONG SỬ DUNG VON NHÀ NƯỚC. Dự án đầu tư xây dựng công trình và công tác lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu xây lắp sử dụng vốn nhà nước 1. Dự án đầu tư xây dựng công trình gói thầu xây lắp sử dụng vốn nhà nước a, Khái niệm dự án đầu tư xây dựng “Du an” la thuật ngữ được sử dung phổ biến ở hầu hết các nước có nền kinh tế thị trường. Từ khi nước ta chuyển hướng xây dựng nền kinh tế thị trường, thuật ngữ nảy cũng bắt đầu được sử dụng.
Tuy nhiên, do mới trong giai đoạn đầu của tiến trình chuyền đổi và hoàn thiện các quy trình pháp luật, mặt khác chúng ta chưa có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý dự án nên thuật ngữ “ dự án” được sử dụng ngay cả trong các văn bản pháp luật khác nhau tùy theo đối tượng điều chỉnh khác nhau. Thuật ngữ “ Dự án đầu tư xây dựng công trình” được định nghĩa là “ Tập hợp các dé xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn đề tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chị phí xác định. Ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án đầu tư xây dựng, dự án được thể hiện thông qua báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng, Báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc báo cáo kinh tế- kỹ thuật đầu tư xây dựng” theo Luật Xây Dựng số 50/2014/QH13. Vé van dé “ du án đầu tư xây dưng sử dụng vốn nhà nước” cho đến nay trong các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan đến xây dựng cơ bản không có quy định cụ thé thế nào là dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước mà chỉ quy định phạm vi điều chỉnh với 2 loại dự án: (1) Dự án sử dụng 30% vốn nhả nước trở lên và (2) Dự án sử dụng ít hơn 30% vốn nhà nước.
6 ‘ Luật đấu thâu số 43/2013/QH13 hiện hành quy định: Vốn nhà nước bao gồm vốn ngân sách nhà nước; công trái quốc gia, trái phiếu chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương; vốn hỗ trợ phát triển chính thức, vốn vay ưu đãi của các nhà tài trợ; vốn từ quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp; vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước; vốn tín dụng do Chính phủ bảo lãnh; vốn vay được bảo đảm bằng tài sản của Nhà nước; vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước; giá trị quyền sử dụng đất. Việc phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình theo nguồn von dau tu, ND sé 112/2009 của chính phủ quy định bao gồm các loại: - Dự án sử dụng vốn nhà nước; - Dự án sử dụng vốn tín dụng do nhà nước bảo lãnh, vốn tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước. - Dự án sử dụng vốn đầu tư phát triển của doanh nghiệp nhà nước. - Dự án sử dụng vốn khác bao gồm cả vốn tư nhân hoặc sử dụng hỗn hợp nhiều nguồn vốn Với cách phân loại này có thể nhận thấy pháp luật hiện hành về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình không quy định thế nào là dự án đầu tư xây dựng công trình vốn nhà nước.
Tuy nhiên, nếu tìm hiểu các văn bản pháp luật khác có liên quan như Luật đấu thầu, nghị định 112/2009 về quản lý chi phi dau tư xây dựng công trình,. có thể thấy rõ các văn bản pháp luật hiện hành đều đã thống nhất quy định quản lý đối với 2 loại dự án đầu tư xây dựng công trình: (1) Dự án sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên và (2) Dự án sử dụng ít hơn 30% vốn nhà nước. Luật đấu thầu quy định về các hoạt động đấu thầu để lựa chọn nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp đối với gói thầu thuộc dự án sau: 1. Dự án sử dụng vốn nhà nước từ 30% trở lên cho mục tiêu đầu tư phát triển bao gồm: a) Dự án đầu tư xây dựng mới, nâng cấp mở rộng các dự án đã đầu tư xây dưng: b) __ Dự án đầu tư để mua sắm tài sản bao gồm cả thiết bị, máy móc không cần lắp đặt.
7 c) — Dự án quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển ngành, quy hoạch xây dựng đô thị, nông thôn. d) Dự án nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, hỗ trợ kỹ thuật. e) Các dự án khác cho mục tiêu đầu tư phát triển. và, Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm duy trì hoạt động thường xuyên của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức xã hội.
Dự án sử dụng vốn nhà nước để mua sắm tài sản nhằm phục vụ việc cải tạo, sửa chữa lớn các thiết bị, dây chuyền sản xuất, công trình, nhà xưởng đã đầu tư của doanh nghiệp nhà nước. Nghị định số 112/2009/NĐ-CP về Quan lý chỉ phí đầu tư xây dựng công trình quy định áp dụng đối với các tô chức, cá nhân liên quan đến việc quản lý chị phí đầu tư xây dựng công trình tại các dự án sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên và khuyến khích các tổ chức, cá nhân liên quan đến việc quản lý chỉ phí đầu tư xây dựng công trình sử dụng ít hơn 30% vốn nhà nước áp dụng các quy định của nghị định này. Nghị định 113/2009/NĐ-CP về giám sát đánh giá đầu tư cũng quy định nội dụng giám sát, đánh giá khác nhau đối với 2 loại dự án đầu tư (1) Dự án sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên và (2) Dự án sử dụng ít hơn 30% vốn nhà nước. Nghị định số 85/2009/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng quy định rõ: Việc xác định phần vốn nhà nước tham gia từ 30% trở lên trong tổng mức đầu tư hoặc tổng vốn đầu tư của dự án đã phê duyệt, được tính theo từng dự án cụ thể, không xác định theo tỷ lệ phần vốn nhà nước đóng góp trong tổng vốn đăng ký của doanh nghiệp.
Từ điểm nhìn các quy định pháp luật hiện hành liên quan đến xây dựng cơ bản nêu trên có thể hiểu “ dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước” là những dự án đầu tư xây dựng công trình mà vốn nhà nước tham gia vào dự án chiếm tỷ trọng từ 30% trở lên. Luận văn xuất phát từ cách hiểu này để nghiên cứu công tác lựa chọn nhà thầu thực hiện các gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vôn nhà nước. Gói thầu xây lắp Trong công tác lựa chọn nhà thầu, thuật ngữ “ gói thâu” được sử dụng rất phổ biến. Các hình thức lựa chọn nhà thầu được pháp luật quy định đều nhằm lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu thuộc dự án.
Theo luật đấu thầu số 43/2013/QH: Gói thấu là một phần hoặc toàn bộ dự án, dự toán mua sắm; gói thầu có thể gồm những nội dung mua sắm giống nhau thuộc nhiều dự án hoặc là khối lượng mua sắm một lần, khối lượng mua sam cho mot thoi ky đối với mua sắm thường xuyên, mua sắm tập trung. Gói thâu hỗn hợp là gói thầu bao gồm thiết kế và cung cấp hàng hóa (EP); thiết kế và xây lắp (EC); cung cấp hàng hóa và xây lắp (PC); thiết kế, cung cấp hàng hóa và xây lắp (EPC); lập dự án, thiết kế, cung cấp hàng hóa và xây lắp (chìa khóa trao tay). Gói thâu quy mô nhỏ là gói thầu có giá gói thầu trong hạn mức do Chính phủ quy định. Pháp luật về đấu thầu hiện hành cũng quy định: Khi phân chia dự án đầu tư xây dựng công trình thành các gói thầu cần phải căn cứ theo tính chất kỹ thuật, trình tự thực hiện, bảo đảm tính đồng bộ của dự án và có quy mô gói thầu hợp lý.
Mỗi gói thâu chỉ có một hồ sơ mời thầu và được tiến hành đấu thầu một lần. Một gói thầu được thực hiện theo một hợp đồng: trường hợp gói thầu gồm nhiều phần độc lập thì được thực hiện theo một hoặc nhiều hợp đồng. Nhà thầu thực hiện các gói thầu của dự án được phân chia như sau: 1. Nhà thầu cung cấp dịch vụ tư vấn 2.
Nhà thầu cũng cấp hàng hóa. — Nhà thầu xây lắp Theo đó các gói thầu thuộc dự án cũng có thể phân biệt theo 3 loại là: gói thầu dịch vụ tư vân, Gói thâu mua săm hàng hóa và Gói thâu xây lặp. 9 Gói thầu xây lắp được hiểu là gói thầu bao gồm những công việc thuộc quá trình xây dựng và lắp đặt thiết bị các công trình, hạng mục công trình hay gói thầu cải tạo, sửa chữa lơn, nâng cấp công trình xây dựng hiện có. Các hình thức lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước Theo quy định của Luật đấu thầu, có 7 hình thức lựa chọn nhà thầu: Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, tự thực hiện và lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.
Tuy nhiên, đối tượng nghiên cứu của luận văn là công tác lựa chọn nhà thâu xây lắp thực hiện gói thầu xây lắp thuộc dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn nhà nước, mặt khác vì hình thức lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt là hình thức ít được sử dụng trên thực tế lựa chọn nhà thầu xây lắp. Do vậy luận văn chỉ tập trung nghiên cứu 5 hình thức: đấu thầu rong rai, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, mua sắm trực tiếp và tự thực hiện. Hình thức đấu thầu rộng rãi Đầu thâu rộng rãi là hình thức đấu thầu không hạn chế số lượng nhà thầu tham gia. Trước khi phát hành hồ sơ mời thầu, bên mời thầu phải thông báo mời thầu theo quy định để các nhà thầu biết thông tin tham dự.
Bên mời thầu phải cung cấp hồ sơ mời thầu cho các nhà thầu có nhu cầu tham gia đấu thầu. Trong hồ sơ mời thầu không được nêu bất cứ điều kiện nào nhằm hạn chế sự tham gia cua nha thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình dang.