CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN TRONG DOANH NGHIỆP 1. Các khái niệm liên quan đến công tác lập dự án trong một doanh nghiệp 1. Dự án Về hình thức: Dự án là một tập hồ sơ gồm tài liệu, trong đó trình bày một cách chi tiết và hệ thống các hoạt động với các nguồn lực và chi phí theo một kế hoạch nhằm thực hiện mục tiêu xác định trong một thời hạn ấn định. Về nội dung: Theo nghĩa tĩnh: dự án được hiểu là một hình thượng về một tình huống mà ta muốn đạt tới trong tương lai.
Theo nghĩa động: dự án là một hoạt động đặc thù được thực hiện có mục đích, có phương pháp và định tiến với các phương tiện và nguồn lực đã chho nhằm tạo nên một thực tế mới. Quản trị dự án. Có thể nói, dù quản trị dự án được khái niệm như thế nào đi nữa thì cũng bao gồm các khía cạnh cơ bản như: xác định mục tiêu của dự án, xác định các nguồn lực, đánh giá các rủi ro, theo dõi, động viên, phối hợp, kết thúc, bàn giao. Vì thế có thể tổng hợp lại: “quản trị dự án là tổng hợp những hoạt động quản trị liên quan đến việc xác định dự án, phân tích và lập dự án, triển khai dự án, nghiệm thu và tổng kết dự án nhằm đạt được mục tiêu chuyên biệt, và qua đó góp phần thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp”.
Căn cứ lập dự án Là những căn cứ mà doanh nghiệp dựa vào đó để xây dựng dự án bao gồm các căn cứ lý luận, căn cứ thực tế, căn cứ pháp lý. Nhóm soạn thảo dự án Thông thường, nhóm soạn thảo dự án bao gồm nhóm trưởng và thành viên. Nhóm trưởng thường chính là chủ nhiệm dự án, là người tổ chức, lãnh đạo, điều hành và theo dõi việc kiểm tra xây dựng dự án. Nhóm trưởng phải là người có năng lực tổ chức quản lý và điều hành công việc, có trình độ chuyên môn nhất định và có uy tín với các thành viên khác trong nhóm.
Các thành viên là những nhười có trình Luan van 8 độ chuyên môn phù hợp với từng yêu cầu cụ thể của việc soạn thảo dự án. Số lượng các thành viên dựa vào nội dung và quy mô của dự án. Nếu doanh nghiệp không có đủ điều kiện, nhất là về nhân sự thì có thể thuê soạn thảo một số nội dung hay phương án của dự án hoặc thuê tư vấn đối với các nội dung hay phương án đó. Quy trình lập dự án Quy trình lập dự án là trình tự các bước, các công việc cần được thực hiện để lập dự án của một tổ chức, doanh nghiệp bao gồm: công tác chuẩn bị xây dựng dự án, công tác triển khai soạn thảo dự án, và các công việc trình duyệt dự án.
Thẩm định dự án Thẩm định dự án là việc nghiên cứu, phân tích khách quan khoa học, toàn diện tất cả các nội dung kinh tế, kỹ thuật của dự án, đặt trong mối tương quan với môi trường tự nhiên, Kinh tế xã hội để quyết định đầu tư, tài trợ vốn cho dự án. Đây là một quá trình kiểm tra, đánh giá các nội dung cơ bản của dự án một cách độc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo dự án. Thẩm định dự án tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đầu tư có hiệu quả. Các kết luận rút ra từ quá trình thẩm định là cơ sở để các đơn vị, cơ sở, cơ quan có thẩm quyền ra quyết định đầu tư cho phép đầu tư hoặc tài trợ cho dự án.
Phương án thị trường của dự án Phương án thị trường của dự án là việc công ty xác định dự án thuộc phân khúc thị trường như thế nào, thông qua đó xác định các yếu tố của thị trường ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp. Phương án công nghệ kỹ thuật của dự án Đây là nội dung quan trọng đối với tất cả dự án. Nội dung này bao gồm phân tích và lựa chọn hình thức đầu tư, công suất công nghệ và trang thiết bị của dự án, phân tích lựa chọn địa bàn triển khai dự án. Một dự án có phương án công nghệ, kỹ thuật phù hợp, tính khả thi của dự án cũng được đảm bảo.
Phương án tài chính của dự án Là phương án dự trù kinh phí hoạt động cũng như kết quả kinh doanh của dự án. Có thể nói phương án tài chính là một kế hoạch dự án nhưng được viết dưới ngôn ngữ tài chính. Phương án tổ chức, quản trị dự án Là những phương án nhằm xác định và giải quyết các vấn đề chủ yếu liên quan đến công tác tổ chức bộ máy quản trị và các phương thức quản lý dự án theo từng giai đoạn cụ thể.Các nội dung lý luận về công tác lập dự án 1. Khái quát về dự án và dự án kinh doanh của doanh nghiệp 1.
Vai trò của dự án Trong doanh nghiệp, bên cạnh các hoạt động kinh doanh thường xuyên còn có các hoạt động kinh doanh dự án nhằm mục tiêu phát triển hoạt động kinh doanh, khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực nhàn rỗi, hoặc chưa mang lại hiệu quả cao, khắc phục khó khăn, trở ngại trong quá trình triển khai hoạt động kinh doanh thường xuyên. Các dự án của doanh nghiệp thường gắn liền với các hoạt động kinh doanh và phục vụ kinh doanh nhằm hướng tới việc thực hiện các mục tiêu của doanh nghiệp. Như vậy, có thể nói dự án của doanh nghiệp cũng là một bộ phận hợp thành hoạt động chung của doanh nghiệp trong mỗi thời kỳ và có mối quan hệ chặt chẽ với hoạt động kinh doanh thường xuyên. Đặc điểm của dự án Một dự án thường có năm đặc điểm là: a.
Dự án có mục tiêu xác định: Dự án luôn nhằm tới một mục tiêu và kết quả cụ thể, được dự tính trước. Đó có thể là mục tiêu dài hạn, trung hạn hoặc ngắn hạn. Đó có thể là một mục tiêu hoặc cũng có thể là tập hợp các mục tiêu. Chúng được xác định thông qua một hệ thống các chỉ tiêu kinh tế xã hội, biểu thị năng lực sản xuất, quy mô kinh doanh hay hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, dự án.
Dự án có thời gian xác định: Vòng đời của dự án tính từ khi hình thành triển khai cho tới khi kết thúc là có giưới hạn về thời gian và đòi hỏi phải được tuân thủ nghiêm ngặt. Bất kỳ dự án nào cũng có điểm xuất phát và điểm kết thúc cụ thể. Dự án luôn có yêu cầu chặt chẽ về kết quả, chất lượng, chi phí và thời gian thực hiện. Trên thực tế đã xảy ra không ít trường hợp dự án bị trễ hạn, gây hậu quả không tốt cho các bộ phận có liên quan và ảnh hưởng đến chất lượng của dự án khi đưa vào sử dụng trong thực tế sau này.
Dự án có tính sang tạo: Một dự án kinh doanh luôn là mới mẻ, trước đó chưa từng có. Và do vậy đòi hỏi phải có cá quyết định, hành động sang tạo, không có Luan van 10 khuân mẫu, tiền đề cho trước. Một dự án hoạch định các hoạt động kinh doanh cho tương lai và do đó nó chứa đựng những yếu tố bất định, xuất hiện những rủi ro, không chắc chắn. Chính vì vậy cần tìm hiểu một cách thấu đáo những đặc tính vốn có của hoạt động kinh doanh , nghiên cứu kỹ từng yếu tố của dự án nhằm tránh những rủi ro không đáng có.
Dự án có tính bất định và độ rủi ro cao: Dự án liên quan đến nhiều bộ phận khác nhau của tổ chức. Một dự án bao gồm nhiều công việc, liên quan đến nhiều lĩnh vực. Có khi con số đầu công việc lên đến hàng trăm hàng ngàn mà kết quả kết thúc chỉ là một sản phẩm, một kế hoạch hành động với các điều kiện thực hiện hiệu quả nhất. Do đó, nó đảm bảo những quyết định hài hòa các yêu cầu, các chi phí và chấp nhận rủi ro.
Bên cạnh đó, các dự án thường được triển khai trong môi trường hoạt động luôn có những thay đổi và đầy nghi vấn. Do vậy, nhà quản trị dự án phải am hiểu và nắm bắt được những biến đổi này để phân tích và ước lượng các rủi ro, chon lựa giải pháp cho một tương lai bất định, phản ứng tích cực, kịp thời trước những biến động của môi trường. Môi trường của dự án phức tạp: Một dự án được soạn thảo là kết quả tổng hợp của nhiều biến cố khác nhau như: tầm quan trọng của tiến bộ công nghệ, số lượng các loại kỹ thuật và mức thành thạo chuyên môn cần thiết, số lượng các tác nhân có liên quan và thái độ của họ, khách hàng, nhà cung ứng, nhà tài trợ, những đòi hỏi về giá cả và thời hạn, tính phức tạp trong hệ thống điều hành… Quá trình thực hiện dự án luôn được diễn ra trong một môi trường luôn luôn có những thay đổi không lường trước. Nhà quản trị dự án cần phân tích những yếu tố đó để có những giải pháp hữu hiệu nhằm thực hiện tốt nhất những ảnh hưởng có lợi và hạn chế tối đa những ảnh hưởng bất lợi tới dự án.
Phân loại dự án a. Phân loại dự án theo lĩnh vực đầu tư - Dự án sản xuất - Dự án thương mại - Dự án trong lĩnh vực xây dựng - Dự án dịch vụ b. Phân loại dự án theo thời hạn ấn định - Dự án ngắn hạn Luan van 11 - Dự án trung hạn - Dự án dài hạn c. Phân loại dự án theo quy mô hoạt động - Dự án lớn - Dự án vừa và nhỏ.
Phân loại dự án theo các giai đoạn thực thi - Dự án tiền khả thi (dự án sơ bộ) - Dự án khả thi. Ngoài các cách phân loại phổ biến trên, người ta còn phân loại theo các tiêu thức: Theo tên, theo người khởi xướng, theo địa chỉ khách hàng… 1. Các phương diện của dự án Dự án có 3 phương diện chủ yếu là: a. Phương diện thời gian: Một dự án được đặc trưng bởi một khoảng thời gian nhất định.
Đó chính là thời gian hoàn thành toàn bộ hoặc những giai đoạn nhất định của mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp. Xét theo đặc điểm triển khai hoạt động thì thời gian của dự án được chia làm ba thời kỳ: thời kỳ khởi đầu, thời kỳ triển khai dự án, thời kỳ kết thúc dự án Trên thực tế có những dự án không tuân thủ theo các giai đoạn trên mà xảy ra sự chồng chéo giữa các giai đoạn.