LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Sự ra đời của thuế nhƣ là một tất yếu khách quan gắn liền với sự tồn tại và phát triển của Nhà nƣớc. Thuế góp phần kích thích tăng trƣởng kinh tế, là công cụ điều tiết nền kinh tế vĩ mô, tạo nên cơ cấu kinh tế hợp lý, góp phần điều tiết thu nhập và thực thi công bằng xã hội. Đặc biệt hơn thế, thuế là một nguồn thu chính đóng góp vào NSNN, mặc dù NSNN có thể đƣợc huy động từ nhiều nguồn khác nhau nhƣ đi vay, nhận viện trợ,.nhƣng xét về các đặc điểm nhƣ tính bền vững thì không có nguồn thu nào thực sự ổn định hơn thuế.
Thực tế cho thấy, việc đóng thuế vừa là quyền lợi đƣợc thực thi trách nhiệm công dân, vừa là nghĩa vụ phải thực hiện để đóng góp cho sự phát triển phồn vinh của đất nƣớc. Trong những năm qua, tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng đã hoàn thành đúng nghĩa vụ đối với Nhà nƣớc, tất cả là nhờ có công tác kế toán hiệu quả và sự tuân thủ theo quy định của BTC. Tuy nhiên, với lĩnh vực kinh doanh là chuyên gia công các mặt hàng vali, balo, túi xách,. thì thuế GTGT là loại thuế chiếm tỷ trọng lớn tại Công ty do thƣờng xuyên phát sinh các giao dịch chịu thuế.
Do đó, việc chú trọng nghiên cứu và nâng cao tính hiệu quả trong công tác thuế GTGT là vô cùng cần thiết và có ý nghĩa đối với sự phát triển bền vững của Công ty. Việc thực hiện các công tác hạch toán đúng, xác định chính xác số thuế phải nộp điều này sẽ góp phần giúp cho Công ty thực hiện tốt công tác nộp thuế vào NSNN, đảm bảo Công ty thực hiện đúng nghĩa vụ của mình đối với Nhà nƣớc. Nhận thức đƣợc ý nghĩa quan trọng và cần thiết của vấn đề trên, vì thế việc tiến hành nghiên cứu đề tài "Hoàn thiện công tác kế toán thuế giá trị gia tăng tại Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại – Xây dựng Nghĩa Thắng" là thật sự cần thiết và quan trọng. Tổng quan lịch sử nghiên cứu Về tổng quan lịch sử nghiên cứu trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng, đã có hàng loạt những công trình nghiên cứu về công tác kế toán thuế GTGT.
Mỗi công trình nghiên cứu lại có những đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu khác nhau. Phạm vi nghiên cứu của các doanh nghiệp cũng hoạt động theo nhiều ngành nghề khác nhau từ dịch vụ, sản xuất hay thƣơng mại về góc độ nghiên cứu đều hƣớng đến mục tiêu chính là cải thiện và nâng cao chất lƣợng kế toán thuế GTGT. Các công trình nghiên cứu này có những điểm đặc trƣng riêng biệt và có những cống hiến đáng kể về kế toán thuế GTGT. Một số công trình tiêu biểu nhƣ là: Trên thế giới: Bachynskyi, V.
(2020) với bài nghiên cứu "Actual aspects of VAT accounting for the purchase of goods". Mục đích của bài viết là nêu lên những khía cạnh và vƣớng mắc chủ yếu của công tác kế toán thuế GTGT trong hoạt động mua bán hàng hóa và tìm kiếm những giải pháp hữu hiệu cho công tác kế toán. Tác giả đã sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ: phân tích logic, tổng hợp, khái quát hóa (nghiên cứu các chuẩn mực, quy định hiện hành về chế độ kế toán), trừu tƣợng và logic (khái quát hóa của các quy định lý thuyết, các kết luận và đề xuất hình thành). Bài nghiên cứu đã chỉ ra những vƣớng mắc hiện nay về hạch toán thuế GTGT hàng mua vào là có căn cứ.
Từ đó, tác giả đề nghị sử dụng tài khoản con để phân tích và phản ánh thuế GTGT khi mua hàng hóa. Đồng thời, nhấn mạnh vào cách giải thích mơ hồ về các định mức thuế và ý kiến đƣợc bày tỏ về sự cần thiết phải có quy định pháp lý, quy định đối với một số vấn đề về kế toán thuế GTGT. Các kiến nghị đƣợc xây dựng nhằm hoàn thiện kế toán thuế GTGT khi mua hàng hóa sẽ đảm bảo khả năng hình thành chính sách kế toán của doanh nghiệp về kế toán thuế GTGT, đồng thời góp phần đảm bảo độ tin cậy trong công tác kế toán, báo cáo thuế và tính đúng đắn của các tính toán với ngân sách. (2019) với bài nghiên cứu "Impact of Value Added Tax on Business Enterprises: A Case of Mettu Town".
Mục đích chính của nghiên cứu là kiểm tra tác động thuế GTGT đối với các doanh nghiệp kinh doanh ở Ethiopia, đặc biệt là ở Thị trấn Mettu của vùng Oromia. Tác giả đã vận dụng phƣơng pháp nghiên cứu là phân tích so sánh bằng các công cụ và kỹ thuật thống kê cho những năm nghiên cứu 2017 - 2018. Bài nghiên cứu trình bày kết quả phân tích thực nghiệm tác động của thuế GTGT đối với doanh nghiệp kinh doanh cho thấy có sự mâu thuẫn nghịch lý giữa các tham số. Các nghiên cứu xác nhận bằng thực nghiệm và chứng minh về mặt lý thuyết rằng thuế GTGT có tác động một phần đến đầu tƣ vào doanh nghiệp kinh doanh và các yếu tố khác có trách nhiệm đầu tƣ vào doanh nghiệp kinh doanh trong Ethiopia.
Kết quả của nghiên cứu có thể hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các học giả và nhà nghiên cứu. (2014) với bài nghiên cứu "Value added tax and economic growth in Nigeria". Mục đích chính của nghiên cứu là điều tra tác động của thuế GTGT đối với tăng trƣởng kinh tế của Nigeria. Tác giả đã sử dụng phƣơng pháp bình phƣơng tối thiểu (OLS) để kiểm tra các giả thuyết đƣợc xây dựng.
Kết quả cho thấy thuế GTGT đóng góp đáng kể vào tổng doanh thu thuế của chính phủ và bằng cách mở rộng tăng trƣởng kinh tế của Nigeria. Tăng trƣởng thu thuế GTGT có mức tăng ổn định mặc dù không quá bùng nổ. Để tăng thu từ thuế chúng ta cần đẩy mạnh thu từ thuế GTGT. Điều này có thể đạt đƣợc không nhất thiết bằng cách tăng TS thuế GTGT lên 5% mà bằng cách đóng mọi rò rỉ doanh thu thuế GTGT, giúp các nhà quản lý của các công ty hoạt động ở Nigeria hiểu rõ hơn về nhu cầu chuyển khoản thu thuế GTGT, đồng thời đào tạo phù hợp cho nhân viên Cơ quan Thuế nội địa Liên bang ở phụ trách thu thuế GTGT.
Tại Việt Nam: -4- Ths. Nguyễn Thị Ánh Hoa & Trần Thị Phƣơng (2019) với bài nghiên cứu "Hoàn thiện kế toán thuế tại Công ty TNHH Hồng Thanh". Trong bài nghiên cứu này, tác giả đã đề cập đến thực trạng áp dụng kế toán thuế tại Công ty TNHH Hồng Thanh, bên cạnh những ƣu điểm đƣợc đƣa ra thì vẫn còn những vấn đề hạn chế tồn tại. Cụ thể trong việc quản lý và sử dụng hóa đơn GTGT, năm 2018 do bảo quản hóa đơn không an toàn nên Công ty đã bị phạt 7.5 triệu đồng vì đã làm mất một hóa đơn liên 2 mẫu 01GTKT3/001; Hay là hạn chế do công ty vẫn chƣa có một kế toán độc lập phụ trách mảng thuế, kế toán viên kiêm luôn kế toán về thuế dẫn đến việc theo dõi thiếu khách quan.Từ những bất cập trên, tác giả đã đƣa ra kiến nghị những giải pháp để giải quyết những hạn chế còn tồn tại trong công tác kế toán thuế tại Công ty.
Võ Phan Hoàng Linh (2018) với luận văn thạc sĩ "Hoàn thiện công tác quản lý thuế giá trị gia tăng tại chi cục thuế quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng". Bài nghiên cứu đã hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về thuế GTGT, nội dung quản lý thuế GTGT. Đồng thời, tác giả đã phân tích đƣợc những hạn chế trong công tác quản lý thuế GTGT đối với các doanh nghiệp tại Chi cục thuế quận Cẩm Lệ. Trên cơ sở phân tích, đề xuất những khuyến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý thuế GTGT tại Chi cục thuế quận Cẩm Lệ trong thời gian tới.
Nhìn chung các nghiên cứu trên đã hệ thống hóa những vấn đề cơ bản của kế toán thuế GTGT. Nhƣng việc nghiên cứu về kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX- TM-XD Nghĩa Thắng thì vẫn chƣa có tác giả nào thực hiện. Vì vậy, trong bài khóa luận này đã đi vào nghiên cứu kế toán thuế GTGT, từ đó đƣa ra các ý kiến có tính chất thực tiễn để đóng góp cho việc hoàn thiện kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX- TM-XD Nghĩa Thắng. Mục tiêu nghiên cứu Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng về kế toán thuế GTGT, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp hoàn thiện kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng.
Mục tiêu cụ thể: - Đánh giá thực trạng kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng. - Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng. Câu hỏi nghiên cứu - Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT của Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng diễn ra nhƣ thế nào? - Những giải pháp tìm đƣợc để khắc phục những tồn tại trong công tác kế toán thuế GTGT của Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng là gì? 5. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Kế toán thuế GTGT.
- Phạm vi nghiên cứu: + Về không gian: Tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng. + Về thời gian: Trong quý 01 năm 2022. Phƣơng pháp nghiên cứu Để thực hiện đƣợc mục tiêu nghiên cứu trên, tác giả đã sử dụng phƣơng pháp nghiên cứu định tính thông qua việc thực hiện các phƣơng pháp nghiên cứu nhƣ sau: -6- - Phƣơng pháp tham khảo tài liệu: Tham khảo các tài liệu có liên quan đến đề tài từ sách, giáo trình; Tìm hiểu về Luật thuế, các Thông tƣ, Nghị định, các văn bản pháp luật về thuế GTGT,. cùng với một số kết quả nghiên cứu của các tác giả khác có liên quan đến đề tài để hệ thống hóa cơ sở lý luận cũng nhƣ xây dựng hƣớng đi cho đề tài.
- Phƣơng pháp thu thập dữ liệu: Các chứng từ, sổ sách, hợp đồng mua bán, văn bản pháp lý áp dụng,… có liên quan đến kế toán thuế GTGT tại Công ty. - Phƣơng pháp quan sát: Sử dụng xuyên suốt trong quá trình tìm hiểu và nghiên cứu tại Công ty để hiểu rõ hơn về công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty. Kết cấu của khóa luận Nội dung bài khóa luận tốt nghiệp này đƣợc trình bày trong 03 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận về thuế GTGT tại doanh nghiệp và kế toán thuế GTGT. Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng.
Chƣơng 3: Giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thuế GTGT tại Công ty TNHH SX-TM-XD Nghĩa Thắng.