LỜI MỞ ĐẦU Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển, nhất định phải có phương án kinh doanh đạt hiệu quả kinh tế. Sự phát triển của doanh nghiệp góp phần đảm bảo cho nền kinh tế phồn vinh, thịnh vượng. Nền kinh tế thị trường của nước ta trong những năm qua đã đạt được những bước tiến vững mạnh và ngày càng có nhiều doanh nghiệp thích ứng với các quy luật của nền kinh tế thị trường, làm ăn mang lại lợi nhuận cao. Có được những kết quả đó là nhờ sự nỗ lực không ngừng của của mỗi doanh nghiệp ở tất cả các khâu từ khâu sản xuất, lưu thông, phân phối đến tiêu thụ.
Trong đó không thể không kể đến công tác kế toán nói chung và công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh nói riêng. Nó góp phần phản ánh và cung cấp chính xác và kịp thời những thông tin cho cấp lãnh đạo của doanh nghiệp để có căn cứ đưa ra các quyết định, chính sách và biện pháp phù hợp để tổ chức hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quả cáo hơn. Và Công ty cổ phần MATEXIM Hải Phòng cũng không nằm ngoài quy luật đó. Nhận thức về vấn đề trên trong thời gian thực tập tại Công ty cổ phần MATEXIM Hải Phòng em đã lựa chọn đề tài: “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần MATEXIM Hải Phòng” để viết khóa luận của mình.
Kết cấu khóa luận gồm ba phần: Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận chung về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong Công ty cổ phần MATEXIM Hải Phòng. Chƣơng 3: Một số ý kiến đề xuất nhằm hoàn thiện công tác doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần MATEXIM Hải Phòng. Sinh viên: Đào Thị Huyền Trang - Lớp: QT 1002K 1 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHƢƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP 1.
Những vấn đề chung về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Sự cần thiết phải tổ chức công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. Quá trình bán hàng, kết quả bán hàng Hoạt động sản xuất của con người là hoạt động tự giác có ý thức và có mục đích, được lặp đi lặp lại và không ngừng được đổi mới, hình thành quá trình tái sản xuất xã hội, gồm các giai đoạn: Sản xuất – Lưu thông – Phân phối – Tiêu dùng. Các giai đoạn này diễn ra một cách tuần tự và tiêu thụ là khâu cuối cùng quyết định đến sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp.
Sản phẩm của doanh nghiệp sau khi được sản xuất xong thì vấn đề hàng đầu mà tất cả các doanh nghiệp quan tâm tới là vấn đề tiêu thụ. Tiêu thụ hay bán hàng là quá trình chuyển hóa vốn từ hình thái hiện vật sang hình thái giá trị tiền tệ và hình thành kết quả bán hàng. Hoặc nói một cách khác bán hàng là việc chuyển quyền sở hữu sản phẩm hàng hóa gắn với phần lợi ích hoặc rủi ro cho khách hàng, đồng thời được khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Mối quan hệ trao đổi giữa doanh nghiệp với người mua là quan hệ thuận mua vừa bán.
Doanh nghiệp với tư cách là người bán phải chuyển giao sản phẩm cho người mua theo đúng các điều khoản quy định trong hợp đồng kinh tế đã ký giữa hai bên. Quá trình bán hàng được coi là kết thúc khi đã hoàn tất việc giao hàng và bên mua đã trả tiền hoặc chấp nhận thanh toán cho số sản phẩm hàng hóa đó. Khi quá trình bán hàng chấm dứt doanh nghiệp sẽ có một khoản doanh thu về tiêu thụ sản phẩm, vật tư hàng hóa hay còn gọi là doanh thu bán hàng. Như chúng ta đã biết hoạt động bán hàng chỉ là cơ sở để xác định kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, thông qua hoạt động bán hàng doanh nghiệp có Sinh viên: Đào Thị Huyền Trang - Lớp: QT 1002K 2 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP thể biết được lợi nhuận cao hay thấp? Từ đó sẽ biết được tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mình như thế nào để có phương hướng quản lý tốt hơn.
Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và kết quả kinh doanh Quản lý quá trình bán hàng và kết quả kinh doanh là một yêu cầu thực tế, nó xuất phát từ mục tiêu của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp quản lý tốt khâu bán hàng thì mới đảm bảo được chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch tiêu thụ và đánh giá chính xác hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp đó. Do vậy vấn đề đặt ra cho mỗi doanh nghiệp là: + Quản lý kế hoạch và tình hình thực hiện kế hoạch tiêu thụ đối với từng thời kỳ, từng khách hàng, từng hoạt động kinh tế. + Quản lý chất lượng, cải tiến mẫu mã và xây dựng thương hiệu sản phẩm là mục tiêu cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
+ Quản lý theo dõi từng phương thức bán hàng, từng khách hàng, tình hình thanh toán của khách hàng, yêu cầu thanh toán đúng hình thức, đúng hạn để tránh hiện tượng mất mát, thất thoát, ứ đọng vốn. Doanh nghiệp phải lựa chọn hình thức tiêu thụ sản phẩm đối với từng đơn vị, từng thị trường, từng khách hàng nhằm thúc đẩy nhanh quá trình tiêu thụ đồng thời phải tiến hành thăm dò, nghiên cứu thị trường, mở rộng quan hệ buôn bán trong và ngoài nước. + Quản lý chặt chẽ vốn của thành phẩm đem tiêu thụ, giám sát chặt chẽ các khoản chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. kiểm tra tính hợp pháp, hợp lý của các số liệu, đồng thời phân bổ cho hàng tiêu thụ, đảm bảo cho việc xác định tiêu thụ được chính xác hợp lý.
+ Đối với việc hạch toán tiêu thụ phải tổ chức chặt chẽ, khoa học đảm bảo việc xác định kết quả cuối cùng của quá trình tiêu thụ, phản ánh và giám đốc tình hình thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước đầy đủ, kịp thời. Vai trò của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. - Doanh thu của doanh nghiệp có ý nghĩa rất lớn đối với toàn bộ hoạt động của doanh nghiệp. Doanh thu là nguồn tài chính quan trọng để đảm bảo trang trải các khoản chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, đảm bảo cho doanh Sinh viên: Đào Thị Huyền Trang - Lớp: QT 1002K 3 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP nghiệp có thể tái sản xuất giản đơn cũng như tái sản xuất mở rộng, là nguồn giúp các doanh nghiệp có thể thực hiện nghĩa vụ đối với nhà nước, là nguồn để tham gia góp các cổ phần, tham gia liên doanh, liên kết với các đơn vị khác.
- Vai trò quan trọng nhất của doanh thu được thể hiện thông qua quá trình tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa, lao vụ, dịch vụ…Nó có vai trò quan trọng không chỉ đối với mỗi đơn vị kinh tế mà còn với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. - Kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh và hoạt động khác của doanh nghiệp sau một thời kỳ nhất định, được biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ. - Kế toán xác định kết quả kinh doanh có ý nghĩa rất quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nói chung trong việc xác định lượng hàng hóa tiêu thụ thực tế và chi phí tiêu thụ thực tế trong kỳ nói riêng của doanh nghiệp. Xác định đúng kết quả giúp doanh nghiệp biết được tình hình sản xuất kinh doanh của mình, biết được xu thế phát triển để từ đó doanh nghiệp đưa ra được những chiến lược cụ thể trong chu kỳ sản xuất kinh doanh tiếp theo.Việc xác dịnh này còn là cơ sở để tiến hành hoạt động phân phối kết quả kinh doanh cho từng bộ phận của doanh nghiệp.
Nhiệm vụ, yêu cầu của kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp. - Cần theo dõi phản ánh đầy đủ kịp thời chính xác tình hình hiện có và sự biến động từng loại thành phẩm, hàng hóa theo chỉ tiêu số lượng, chất lượng, chủng loại. - Phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời các khoản doanh thu của hoạt động, đồng thời theo dõi đôn đốc thu hồi các khoản nợ phải thu. - Tính toán chính xác kết quả từng hoạt động, giám sát tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước và tình hình phân phối kết quả hoạt động kinh doanh.
- Cung cấp thông tin phục vụ cho việc lập báo cáo theo quy định của pháp luật. Sinh viên: Đào Thị Huyền Trang - Lớp: QT 1002K 4 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP 1. Một số khái niệm thuật ngữ liên quan đến doanh thu, chi phí, và xác định kết quả kinh doanh. Doanh thu và các loại doanh thu - Doanh thu: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.
Các loại doanh thu: - Doanh thu bán hàng: phản ánh doanh thu bán hàng của khối lượng hàng hóa được xác định là đã bán trong mỗi kỳ kế toán của hoạt động sản xuất kinh doanh. - Doanh thu cung cấp dịch vụ: là doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng dịch vụ đã hoàn thành đã cung cấp cho khách hàng và được xác định là đã bán trong kỳ kế toán của doanh nghiệp. - Doanh thu tiêu thụ nội bộ: Phản ánh doanh thu của số sản phẩm tiêu thụ, dịch vụ trong nội bộ doanh nghiệp. Doanh thu tiêu thụ nội bộ là lợi ích kinh tế thu được từ việc bán tiêu thụ, sản phẩm và cung cấp dịch vụ tiêu thụ nội bộ giữa các đơn vị trực thuộc trong cùng một công ty, tổng công ty tính theo giá nội bộ.
- Doanh thu tài chính bao gồm: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được từ hoạt động tài chính hoặc kinh doanh về vốn trong kỳ kế toán. - Thu nhập khác: phản ánh các khoản thu nhập khác, các khoản thu ngoài hoạt động sản xuất kinh doanh tạo ra doanh thu của doanh nghiệp.