Luận văn tốt nghiệp hướng hoàn thiện công tác tổ chức hạch toán chí phí sản xuất và tính giá thành sản phâm xây lắp ở công ty xây dựng 492

Luận văn phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty xây dựng 492.

• Trường học: Công ty Xây dựng 492
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Hoàn thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại Công ty Xây dựng 492
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. Phần 1: Lý luận chung về hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 1.1. Chi phí kinh doanh
• 1.2. Giá thành sản phẩm
• 1.3. Đối tượng và phương pháp hạch toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm
• 2. Phần 2: Công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty xây dựng 492
• 3. Phần 3: Hướng hoàn thiện công tác tổ chức hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp ở công ty xây dựng 492

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác hạch toán chi phí sản xuất tại Công ty Xây dựng 492

Công ty Xây dựng 492 là một trong những đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam. Việc hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là một trong những nhiệm vụ quan trọng giúp công ty quản lý hiệu quả tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh. Hệ thống hạch toán chi phí sản xuất không chỉ giúp theo dõi chi phí mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc ra quyết định. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế thị trường hiện nay, việc tối ưu hóa quy trình này càng trở nên cấp thiết.

1.1. Khái niệm về hạch toán chi phí sản xuất trong xây dựng

Hạch toán chi phí sản xuất trong xây dựng là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến hoạt động sản xuất. Điều này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung. Việc hiểu rõ khái niệm này giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quát về tình hình tài chính của công ty.

1.2. Vai trò của hạch toán chi phí trong quản lý doanh nghiệp

Hạch toán chi phí đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính doanh nghiệp. Nó giúp xác định chính xác chi phí sản xuất, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược về giá cả và đầu tư. Hệ thống hạch toán hiệu quả sẽ giúp công ty tối ưu hóa lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro tài chính.

II. Những thách thức trong công tác hạch toán chi phí sản xuất tại Công ty Xây dựng 492

Mặc dù Công ty Xây dựng 492 đã có những bước tiến trong công tác hạch toán chi phí sản xuất, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt thông tin, sai sót trong ghi chép và phân loại chi phí có thể dẫn đến việc tính toán không chính xác. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng ra quyết định của ban lãnh đạo. Hơn nữa, sự biến động của giá nguyên vật liệu và nhân công cũng tạo ra áp lực lớn lên quy trình hạch toán.

2.1. Thiếu hụt thông tin và sai sót trong ghi chép

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt thông tin cần thiết cho quá trình hạch toán. Sai sót trong ghi chép có thể dẫn đến việc tính toán chi phí không chính xác, ảnh hưởng đến báo cáo tài chính và quyết định đầu tư.

2.2. Biến động giá nguyên vật liệu và nhân công

Sự biến động của giá nguyên vật liệu và nhân công là một yếu tố không thể kiểm soát. Điều này gây khó khăn trong việc dự đoán chi phí sản xuất, từ đó ảnh hưởng đến khả năng lập kế hoạch tài chính của công ty.

III. Phương pháp hạch toán chi phí sản xuất hiệu quả tại Công ty Xây dựng 492

Để cải thiện công tác hạch toán chi phí sản xuất, Công ty Xây dựng 492 cần áp dụng các phương pháp hạch toán hiện đại. Việc sử dụng phần mềm hạch toán chuyên dụng có thể giúp tự động hóa quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Ngoài ra, việc đào tạo nhân viên về quy trình hạch toán cũng là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả công việc.

3.1. Sử dụng phần mềm hạch toán chuyên dụng

Phần mềm hạch toán chuyên dụng giúp tự động hóa quy trình ghi chép và phân loại chi phí. Điều này không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn giảm thiểu sai sót trong quá trình hạch toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về quy trình hạch toán

Đào tạo nhân viên là một yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả công tác hạch toán. Nhân viên cần nắm vững quy trình và các công cụ hỗ trợ để thực hiện công việc một cách chính xác và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Xây dựng 492

Việc áp dụng các phương pháp hạch toán chi phí sản xuất đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Công ty Xây dựng 492. Công ty đã giảm thiểu được chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả tài chính. Các báo cáo tài chính cũng trở nên chính xác hơn, giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kịp thời và chính xác hơn. Điều này không chỉ cải thiện tình hình tài chính mà còn nâng cao uy tín của công ty trên thị trường.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải thiện hạch toán

Công ty đã giảm thiểu chi phí sản xuất lên đến 15% nhờ vào việc cải thiện quy trình hạch toán. Điều này giúp tăng lợi nhuận và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

4.2. Tác động đến quyết định quản lý

Các báo cáo tài chính chính xác hơn đã giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kịp thời và hiệu quả hơn. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của công ty.

V. Kết luận và tương lai của công tác hạch toán chi phí sản xuất tại Công ty Xây dựng 492

Công tác hạch toán chi phí sản xuất tại Công ty Xây dựng 492 đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển bền vững, công ty cần tiếp tục cải thiện quy trình hạch toán và áp dụng các công nghệ mới. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả tài chính mà còn tạo ra lợi thế cạnh tranh trong ngành xây dựng. Tương lai của công tác hạch toán chi phí sản xuất tại công ty sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường và công nghệ.

5.1. Định hướng phát triển công tác hạch toán

Công ty sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao hiệu quả công tác hạch toán. Điều này sẽ giúp công ty duy trì vị thế cạnh tranh trong ngành.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải tiến quy trình

Việc cải tiến quy trình hạch toán không chỉ giúp nâng cao hiệu quả tài chính mà còn tạo ra giá trị bền vững cho công ty trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành xây lắp giữ vai trò trụ cột trong việc kiến tạo cơ sở hạ tầng kỹ thuật, chiếm khoảng 65% đến 70% tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội. Tuy nhiên, đặc thù sản xuất phân tán, thời gian thi công kéo dài và sản phẩm mang tính đơn chiếc khiến chi phí thực tế tại nhiều công trình thường xuyên vượt dự toán từ 12% đến 18%. Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp xây lắp là làm sao quản lý chặt chẽ từng đồng vốn đầu tư, hạn chế thất thoát và hạ giá thành thi công để nâng cao năng lực đấu thầu trong nền kinh tế thị trường.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hoàn thiện hệ thống hạch toán chi phí sản xuất và phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp, chuẩn hóa luân chuyển chứng từ và nâng cao tính chính xác trong phân bổ chi phí thi công. Phạm vi nghiên cứu được triển khai chuyên sâu tại Công ty Xây dựng 492 thuộc Tổng công ty Xây dựng Trường Sơn (Binh đoàn 12, Bộ Quốc phòng), khảo sát hoạt động của 6 đội xây dựng trực thuộc trong giai đoạn từ năm 1996 đến năm 2000 và định hướng hoàn thiện giai đoạn tiếp theo.

Ý nghĩa của đề tài thể hiện qua việc thiết lập quy trình kiểm soát chi phí thực tế, giúp doanh nghiệp tiết kiệm từ 5% đến 8% chi phí sản xuất chung và hạ giá thành sản phẩm khoảng 3% đến 5% so với giá trị dự toán được duyệt. Nghiên cứu đóng góp giải pháp quản trị tài chính thực tế cho các đơn vị kinh tế quốc phòng khi tham gia thị trường xây dựng dân dụng, giao thông và thủy lợi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng Lý thuyết hạch toán chi phí sản xuất truyền thống kết hợp với Mô hình tập hợp chi phí hai giai đoạn trong doanh nghiệp xây dựng. Cấu trúc lý thuyết làm rõ quá trình vận động của chi phí từ khi phát sinh theo yếu tố cho đến khi chuyển hóa thành các khoản mục trong giá thành công trình.

Hệ thống khái niệm nền tảng bao gồm:

• Chi phí sản xuất kinh doanh: Toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong kỳ gắn liền với hoạt động thi công công trình.
• Giá thành sản phẩm xây lắp: Biểu hiện bằng tiền của toàn bộ chi phí hoàn thành khối lượng xây lắp, được chia thành giá thành dự toán, giá thành kế hoạch và giá thành thực tế theo công thức giá thành kế hoạch bằng giá thành dự toán trừ đi mức hạ giá thành định mức.
• Khoản mục chi phí đặc thù ngành xây lắp: Bao gồm chi phí nguyên vật liệu trực tiếp phản ánh trên tài khoản 621, chi phí nhân công trực tiếp trên tài khoản 622, chi phí sử dụng máy thi công trên tài khoản 623 và chi phí sản xuất chung trên tài khoản 627 theo Quyết định số 1141-TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995. Trong đó, các khoản trích theo lương như bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và kinh phí công đoàn chiếm tỷ lệ 19% trên tổng quỹ lương thực tế.
• Đối tượng hạch toán chi phí và đối tượng tính giá thành: Xác định giới hạn tập hợp chi phí tại từng hạng mục, công trình hoặc điểm dừng kỹ thuật độc lập.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu nghiên cứu kết hợp giữa số liệu sơ cấp thu thập trực tiếp tại 6 đội thi công và số liệu thứ cấp từ hệ thống chứng từ ghi sổ, sổ chi tiết, bảng kê và báo cáo tài chính của Công ty Xây dựng 492.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 12 công trình xây dựng dân dụng, giao thông và công nghiệp trọng điểm đã hoàn thành hoặc đang thi công dở dang. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát các loại hình công trình có tính chất kỹ thuật phức tạp và giá trị dự toán lớn. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ tính phân tán cao của các tổ đội công trường, đòi hỏi việc thu thập mẫu phải đại diện cho toàn bộ quy trình công nghệ thi công.

Phương pháp phân tích bao gồm: thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu giữa số liệu định mức và số liệu kế toán thực tế, phương pháp hạch toán chứng từ ghi sổ và phương pháp tính giá thành trực tiếp theo từng công trình. Toàn bộ quá trình khảo sát và thu thập dữ liệu được thực hiện liên tục trong khoảng thời gian 6 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng hạch toán tại Công ty Xây dựng 492 đã mang lại những phát hiện quan trọng:

• Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng áp đảo, dao động từ 62% đến 68% tổng giá thành công trình. Tuy nhiên, tỷ lệ hao hụt vật tư thực tế tại hiện trường thường cao hơn định mức kỹ thuật nội bộ từ 4% đến 6% do công tác bảo quản và giao nhận tại công trường chưa chặt chẽ.
• Chi phí sử dụng máy thi công chiếm khoảng 15% tổng chi phí xây lắp, trong khi chi phí nhân công trực tiếp chiếm khoảng 12%. Việc phân bổ chi phí máy thi công giữa các hạng mục công trình vẫn còn hiện tượng dồn tích, chậm trễ từ 15 đến 30 ngày so với thời điểm máy hoạt động thực tế.
• Mô hình kế toán 2 cấp duy trì tính kiểm soát tập trung cao nhưng gây ra tình trạng chậm trễ thanh quyết toán. Tỷ lệ chi phí thi công tại các đội xây dựng tồn đọng dưới dạng chi phí chờ phê duyệt chiếm tới 25% tổng khối lượng chứng từ phát sinh vào cuối mỗi quý.
• Thời gian tổng hợp và tính giá thành công trình hoàn thành bị kéo dài trung bình từ 2 đến 3 tháng sau khi bàn giao nghiệm thu kỹ thuật, làm ảnh hưởng đến tiến độ thu hồi công nợ từ chủ đầu tư.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các tồn tại trên bắt nguồn từ tính chất đặc thù của doanh nghiệp kinh tế quốc phòng: địa bàn thi công phân tán khắp các tỉnh thành, điều kiện thời tiết phức tạp và bộ máy kế toán tại các đội sản xuất còn kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ hành chính.

So với các nghiên cứu cùng ngành, việc doanh nghiệp hạch toán toàn bộ chi phí quản lý doanh nghiệp vào tài khoản 642 mà không sử dụng tài khoản 641 là hoàn toàn phù hợp với bản chất ngành xây lắp. Tuy nhiên, việc áp dụng kỳ báo cáo theo quý thay vì theo tháng đã tạo ra độ trễ thông tin, khiến giá thành thực tế thường vượt giá thành kế hoạch khoảng 2% đến 4%.

Dữ liệu chi phí của doanh nghiệp có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ cơ cấu chi phí xây lắp với 4 nhóm chính và bảng so sánh chênh lệch giữa giá thành dự toán, kế hoạch và thực tế. Thông qua bảng đối chiếu này, ban lãnh đạo có thể nhận diện ngay các khoản mục vượt định mức để kịp thời điều chỉnh biện pháp thi công.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực nghiệm, bốn nhóm giải pháp trọng tâm được đề xuất nhằm hoàn thiện công tác quản trị chi phí:

1. Chuẩn hóa quy trình lập định mức kinh tế kỹ thuật nội bộ: Phòng Kinh tế - Kế hoạch chủ trì phối hợp với Phòng Kỹ thuật - Thi công tiến hành rà soát, cập nhật lại 100% định mức tiêu hao nguyên vật liệu cho từng loại kết cấu công trình, phấn đấu kéo giảm tỷ lệ hao hụt vật tư xuống dưới 2% trong thời hạn 6 tháng triển khai.
2. Tự động hóa công tác theo dõi và phân bổ chi phí máy thi công: Phòng Kế toán - Tài chính chủ trì áp dụng sổ nhật trình máy điện tử cho toàn bộ phương tiện cơ giới tại 6 đội thi công, rút ngắn thời gian chốt chi phí máy từ 30 ngày xuống dưới 5 ngày sau khi kết thúc tháng làm việc.
3. Rút ngắn chu kỳ thanh quyết toán chứng từ nội bộ: Ban Giám đốc ban hành quy chế luân chuyển chứng từ mới, chuyển đổi kỳ xét duyệt chi phí từ theo quý sang định kỳ 2 tuần một lần, mục tiêu giải phóng 80% lượng chứng từ tồn đọng chờ phê duyệt tại các đội trong vòng 3 tháng.
4. Thiết lập quỹ dự phòng bảo hành và quản trị rủi ro công trình: Phòng Kế toán - Tài chính tiến hành trích lập chi phí bảo hành công trình từ 3% đến 5% trên tổng giá trị quyết toán ngay tại thời điểm bàn giao, theo dõi chặt chẽ dòng tiền bảo hành trong suốt thời hạn 12 đến 24 tháng theo hợp đồng kinh tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho nhiều nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và Giám đốc doanh nghiệp xây dựng: Tiếp cận khung quản trị chi phí toàn diện, giúp định hình chiến lược hạ giá thành từ 3% đến 5%, tối ưu hóa năng lực cạnh tranh trong hoạt động đấu thầu và bảo toàn vốn kinh doanh.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên tài chính kế toán ngành xây lắp: Vận dụng chi tiết hệ thống tài khoản 621, 622, 623, 627, 154 và 632 theo hình thức chứng từ ghi sổ, chuẩn hóa phương pháp tính giá thành trực tiếp cho từng công trình riêng biệt.
• Chỉ huy trưởng công trường và Đội trưởng thi công: Nắm vững kỹ thuật lập bảng kê chứng từ gốc, kiểm soát định mức tiêu hao vật liệu tại chỗ và quản lý giờ máy thực tế, hạn chế tối đa các sai sót chứng từ khi nghiệm thu thanh toán.
• Học viên cao học và Giảng viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm tài liệu tham khảo nghiên cứu trường hợp điển hình về tổ chức kế toán chi phí tại doanh nghiệp kinh tế quốc phòng hạng 1.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp xây lắp bắt buộc phải mở tài khoản 623 để theo dõi chi phí máy thi công?

Do ngành xây dựng sử dụng khối lượng lớn máy móc cơ giới chuyên dụng có giá trị cao và thời gian hoạt động kéo dài. Tài khoản 623 giúp tập hợp chính xác chi phí nhiên liệu, tiền lương thợ máy, trích nộp 19% theo lương và khấu hao tài sản cố định, tránh tình trạng lẫn lộn chi phí máy vào chi phí nhân công hay sản xuất chung.

Sự khác biệt cơ bản giữa đối tượng hạch toán chi phí và đối tượng tính giá thành trong xây dựng là gì?

Đối tượng hạch toán chi phí là nơi phát sinh và chịu chi phí như phân xưởng, tổ đội hoặc từng giai đoạn thi công. Trong khi đó, đối tượng tính giá thành là kết quả cuối cùng của quá trình sản xuất như hạng mục công trình hoàn thành hoặc điểm dừng kỹ thuật có dự toán riêng biệt.

Doanh nghiệp xây lắp xác định giá thành như thế nào khi có nhà thầu phụ tham gia thi công?

Đối với nhà thầu chính, khi nhận bàn giao khối lượng xây lắp hoàn thành từ nhà thầu phụ, giá thành của hạng mục đó được xác định căn cứ trực tiếp vào giá trị quyết toán đã thống nhất trên hợp đồng kinh tế và được hạch toán trực tiếp vào tài khoản tính giá thành 632.

Doanh nghiệp xây dựng có sử dụng tài khoản chi phí bán hàng 641 không?

Trong các doanh nghiệp xây lắp thuần túy, sản phẩm công trình được bàn giao trực tiếp tại hiện trường cho chủ đầu tư nên không phát sinh chi phí bán hàng riêng biệt. Toàn bộ các khoản chi phí liên quan đến bàn giao, sửa chữa và bảo hành công trình đều được kết chuyển vào chi phí quản lý doanh nghiệp trên tài khoản 642.

Phương pháp tính giá thành trực tiếp mang lại hiệu quả cao nhất trong trường hợp nào?

Phương pháp trực tiếp phát huy hiệu quả tối đa đối với các doanh nghiệp xây lắp có sản phẩm mang tính đơn chiếc, quy mô công trình độc lập rõ ràng và chi phí phát sinh gắn liền trực tiếp với từng hạng mục, giúp phản ánh chính xác 100% chi phí thực tế mà không cần qua các bước phân bổ phức tạp.

Kết luận

Nghiên cứu về công tác hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành tại Công ty Xây dựng 492 đã mang lại những kết luận cốt lõi:

• Khẳng định vai trò quyết định của việc hạch toán chính xác 4 khoản mục chi phí đối với sự sống còn và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây lắp.
• Làm rõ bản chất tổ chức kế toán 2 cấp và chỉ ra các điểm nghẽn trong khâu kiểm duyệt chứng từ khiến giá thành bị chậm trễ từ 2 đến 3 tháng.
• Đóng góp hệ thống giải pháp đồng bộ từ cập nhật định mức nội bộ, quản lý chi phí máy thi công đến cải tiến quy trình luân chuyển chứng từ kế toán.
• Đề xuất lộ trình chuyển đổi số công tác kế toán chi phí trong 3 giai đoạn liên tục kéo dài 12 tháng nhằm hiện đại hóa hệ thống báo cáo quản trị.
• Mở ra hướng tiếp cận mới trong việc kết hợp giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị để kiểm soát giá thành mục tiêu ngay từ khâu đấu thầu.

Các doanh nghiệp xây lắp cần nhanh chóng rà soát lại quy trình luân chuyển chứng từ và tái cấu trúc hệ thống định mức nội bộ để chủ động kiểm soát chi phí, gia tăng lợi nhuận và nâng cao vị thế trên thị trường xây dựng hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Lêi më ®Çu Trong nh÷ng n¨m qua b»ng viÖc chuyÓn ®æi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng ®a thµnh phÇn, cã sù qu¶n lý cña nhµ níc. Nh÷ng thay ®æi vÒ chÝnh s¸ch kinh tÕ x· héi ®· ®em theo nh÷ng biÕn ®æi s©u s¾c cña ®êi sèng kinh tÕ - x· héi. §iÒu nµy ®ång nghÜa víi sù thay ®æi trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, lÜnh vùc kinh tÕ cña nÒn kinh tÕ quèc d©n. Cã thÓ nãi bíc tiÕn nh¶y vät nµylµ yÕu tè chñ ®¹o vµ ngµy cµng ®ãng vai trß quan träng trong qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸ hiÖn ®¹i hãa ®Êt níc.

Ngµnh x©y l¾p lµ mét trong nh÷ng ngµnh quan träng s¶n xuÊt vËt chÊt t¹o ra c¬ së vËt chÊt h¹ tÇng cho nÒn kinh tÕ quèc d©n. §ay lµ ngµnh chiÕm tû träng ®Çu t lín trong tæng vèn ®Çu t cña c¶ níc c¶ vÒ quy m« vµ chÊt lîng. VÊn ®Ò ®Æt ra lµ lµm sao ®Ó qu¶n lý ®ång vèn trong ngµnh x©y l¾p mét c¸ch cã hiÖu qu¶, kh¾c phôc nh÷ng nhîc ®iÓm, khai th¸c thÕ m¹nh ®Ó phôc vô tèt cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng vÊn nªu trªn c«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm ngµy cµng ®ãng vai trß quan träng trong sù ph¸t triÓn chung cña ngµnh x©y l¾p nãi riªng vµ c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c nãi chung.

NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò. Qua thêi gian thùc tÕ t¹i C«ng ty x©y dùng 492 (Tæng c«ng ty x©y dùng Trêng S¬n, BQP) em xin chän ®Ò tµi thùc tËp tèt nghiÖp ®ã lµ: H¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p -t¹i C«ng ty x©y dùng 492 Néi dung cña luËn v¨n ®îc chia ra lµm 3 phÇn chÝnh: 1 PhÇn 1: Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n chi phi s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm x©y l¾p. PhÇn 2: C«ng t¸c h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm xÊy l¾p t¹i c«ng ty x©y dùng 492 PhÇn 3: Híng hoµn thiÖn c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n chÝ phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ thµnh s¶n ph©m x©y l¾p ë C«ng ty x©y dùng 492 PhÇn I Lý luËn chung vÒ h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt vµ tÝnh gi¸ Thµnh s¶n phÈm x©y l¾p trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng I. Chi phÝ kinh doanh 1.

Kh¸i niÖm vÒ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ mµ doanh nghiÖp ®· bá ra cã liªn quan ®Õn ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh (th¸ng, quý, n¨m). ë bÊt kú mét doanh nghiÖp nµo, s¶n xuÊt hµng ho¸ ®îc hiÓu lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp cña 3 yÕu tè: T liÖu lao ®éng, ®èi tîng lao ®«ng vµ søc lao ®éng. §ång thêi, qu¸ tr×nh s¶n xuÊt hµng ho¸ còng chÝnh lµ qu¸ tr×nh tiªu hao cña chÝnh b¶n th©n c¸c yÕu tè trªn.

Nh vËy, ®Î tiÕn hµnh s¶n xuÊt hµng ho¸, ngêi s¶n xuÊt ph¶i bá chi phÝ vÒ thï lao, vÒ t liÖu lao ®äng vµ ®èi tîng lao ®éng. V× thÕ, sù h×nh thµnh nªn c¸c chi 2 phÝ s¶n xuÊt ®Ó t¹o ra gi¸ trÞ s¶n phÈm s¶n xuÊt lµ tÊt yÕu kh¸ch quan, kh«ng phô thuéc vµo ý chÝ chñ quan cña ngêi s¶n xuÊt. Tõ nh÷ng lý luËn trªn ta cã thÓ kÕt luËn r¨ng: Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé hao phÝ mµ doanh nghiÖp ph¶i tiªu dïng trong mét kú ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiªu thô s¶n phÈm. Thùc chÊt chi phÝ lµ sù dÞch chuyÓn vèn - chuyÓn dÞch gi¸ trÞ cña c¸c yÕu tè s¶n xuÊt vµo c¸c ®èi tîng tÝnh gi¸ (s¶n phÈm, lao vô, dÞch vô).

Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh cã rÊt nhiÒu lo¹i, nhiÒu kho¶n, kh¸c nhau c¶ vÒ néi dung, tÝnh chÊt, c«ng dông, vai trß, vÞ trÝ. trong qu¸ tr×nh kinh doanh. §Ó thuËn lîi cho c«ng t¸c qu¶n lý vµ h¹ch to¸n, cÇn thiÕt ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt.

XuÊt ph¸t tõ c¸c môc ®Ých vµ yªu cÇu kh¸c nhau cña qu¶n lý, chi phÝ s¶n xuÊt còng ®îc ph©n lo¹i theo nh÷ng tiªu thøc kh¸c nhau. Ph©n lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt lµ viÖc s¾p xÕp chi phÝ s¶n xuÊt vµo tõng lo¹i, tõng nhãm kh¸c nhau theo nh÷ng ®Æc trng nhÊt ®Þnh. Ph©n lo¹i theo lÜnh vùc ho¹t ®éng kinh doanh: C¨n cø vµo viÖc tham gia cña chi phÝ vµo ho¹t ®éng kinh doanh, toµn bé chi phÝ ®îc chia lµm 3 lo¹i: - Chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh: Bao gåm nh÷ng chi phÝ liªn quan ®Õn hd s¶n xuÊt, tiªu thô vµ qu¶n lý hµnh chÝnh, qu¶n trÞ kinh doanh. 3 - Chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh: Gåm nh÷ng chi phÝ liªn quan ®Õn ho¹t ®éng vÒ vèn vµ ®Çu t tµi chÝnh.

- Chi phÝ bÊt thêng: Gåm nh÷ng chi phÝ ngoµi dù kiÕn cã thÓ do chñ quan hay kh¸ch quan mang l¹i. C¸ch ph©n lo¹i nµy gióp cho viÖc ph©n ®Þnh chi phÝ chÝnh x¸c, phôc vô cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh, x¸c ®Þnh chi phÝ vµ kÕt qu¶ cña tõng ho¹t ®éng kinh doanh ®óng ®¾n còng nh lËp b¸o c¸o tµi chÝnh nhanh chãng, kÞp thêi. Ph©n lo¹i chi phÝ theo yÕu tè: - YÕu tè nguyªn liÖu, vËt liÖu: Bao gåm toµn bé gi¸ trÞ nguyªn, vËt liÖu chÝnh, vËt liÖu phô, phô tïng thay thÕ, c«ng cô, dông cô. sö dông vµo s¶n xuÊt - kinh doanh (lo¹i trõ gi¸ trÞ vËt liÖu dïng kh«ng hÕt nhËp l¹i kho vµ phÕ liÖu thu håi).

- YÕu tè nhiªn liÖu, ®éng lùc sö dông vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt - kinh doanh trong kú. - YÕu tè tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp l¬ng: Ph¶n ¸nh tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô cÊp mang tÝnh chÊt l¬ng ph¶i tr¶ cho toµn bé c«ng nh©n viªn. - YÕu tè BHXH, BHYT, KPC§: Ph¶n ¸nh phÇn BHXH, BHYT, KPC§ trÝch theo tû lÖ quy ®Þnh trªn tæng sè tiÒn l¬ng vµ phô cÊp l¬ng ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn. 4 - YÕu tè khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh: Ph¶n ¸nh tæng sè khÊu hao TSC§ ph¶i trÝch trong kú cña tÊt c¶ TSC§ sö dông cho s¶n xuÊt kinh doanh trong kú.

- YÕu tè Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ dÞch vô mua ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh. - YÕu tè chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn cha ph¶n ¸nh vµo c¸c yÕu tè trªn dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. Ph©n lo¹i theo kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm: C¨n cø vµo ý nghÜa cña chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ ®Ó thuËn tiÖn cho viÖc tÝnh gi¸ thµnh toµn bé, chi phÝ ®îc chia theo kho¶n môc. C¸ch ph©n lo¹i nµy dùa vµo c«ng dông cña chi phÝ vµ møc ph©n bæ cho tõng ®èi tîng.

Còng nh c¸ch ph©n lo¹i theo yÕu tè, sè l- îng kho¶n môc chi phÝ trong gi¸ thµnh s¶n phÈm tuú thuéc vµo tr×nh ®é nhËn thøc, tr×nh ®é qu¶n lý vµ h¹ch to¸n ë mçi níc, mçi thêi ký kh¸c nhau. Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh cña ViÖt Nam gi¸ thµnh s¶n xuÊt bao gåm 3 kho¶n môc. Tuy nhiªn trong ngµnh x©y l¾p do cã nh÷ng ®Æc ®iÓm vµ ®Æc thu riªng cña ngµnh mµ ph©n lo¹i chi phÝ theo kho¶n môc cßn cã thªm kho¶n môc chi phÝ m¸y thi c«ng. - Chi phÝ nguyªn, vËt liÖu trùc tiÕp: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ vÒ nguyªn, vËt liÖu chÝnh, phô, nhiªn liÖu.

tham gia trùc tiÕp vµo viÖc s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn lao vô, dÞch vô. 5 - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp: Gåm tiÒn l¬ng, phô cÊp l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch cho c¸c quü BHXH, BHYT, KPC§ theo tû lÖ víi tiÒn l¬ng ph¸t sinh. - Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng: Ph¶n ¸nh toµn bé chi phÝ liªn quan tíi viÖc sö dông m¸y thi c«ng nh»m thùc hiÖn c«ng t¸c x©y dùng l¾p ®Æt b»ng m¸y nh chi phÝ vÒ nguyªn vËt liÖu chÝnh, nguyªn vËt liÖu phô, vËt t, phô tïng cho m¸y thi c«ng, tiÒn l¬ng trùc tiÕp kho¶n trÝch theo l¬ng (19%) cho nh©n viªn sö dông m¸y thi c«ng, khÊu hao m¸y mãc thi c«ng, kho¶n chi kh¸c cho m¸y thi c«ng. - Chi phÝ s¶n xuÊt chung: Lµ chi phÝ ph¸t sinh trong ph¹m vi ph©n xëng s¶n xuÊt (Trõ chi phÝ vËt liÖu vµ nh©n c«ng trùc tiÕp) Bao gåm lu¬ng nh©n viªn qu¶n lý ®éi, kho¶n trÝch theo lu¬ng theo tû lÖ quy ®Þnh (19%) khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh dïng cho qu¶n lý ®éi, chi phÝ nguyªn vËt liÖu chung dïng cho qu¶n lý s¶n xuÊt chung cña ®éi chi phÝ dÞch vô mua ngoµi vµ c¸c chi phÝ b»ng tiÒn kh¸c nh ®iÖn níc, ®iÖn tho¹i, b¸o.

Ph©n lo¹i chi phÝ theo chøc n¨ng trong s¶n xuÊt kinh doanh: Dùa vµo chøc n¨ng ho¹t ®éng trong qu¸ tr×nh kinh doanh vµ chi phÝ liªn quan ®Õn viÖc thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng mµ chia chi phÝ s¶n xuÊt - kinh doanh lµm 3 lo¹i: - Chi phÝ thùc hiÖn chøc n¨ng s¶n xuÊt: Gåm nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn c¸c lao vô, dÞch vô trong ph¹m vi ph©n xëng. 6 - Chi phÝ thùc hiÖn chøc n¨ng tiªu thô: Gåm tÊt c¶ nh÷ng chi phÝ ph¸t sinh liªn quan ®Õn viÖc tiªu thô s¶n phÈm, hµng hãa, lao vô. - Chi phÝ thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lý: Gèm c¸c chi phÝ qu¶n lý kinh doanh, hµnh chÝnh vµ nh÷ng chi phÝ chung ph¸t sinh liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp e. Ph©n theo c¸ch kÕt chuyÓn chi phÝ: Toµn bé chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh ®îc chia thµnh chi phÝ s¶n phÈm vµ chi phÝ thêi kú.

Chi phÝ s¶n phÈm lµ nh÷ng chi phÝ g¾n liÒn víi c¸c s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra hoÆc ®îc mua. Cßn chi phÝ thêi kú lµ nh÷ng chi phÝ lµm gi¶m lîi tøc trong mét thêi kú nµo ®ã, nã kh«ng ph¶i lµ mét phÇn gi¸ trÞ s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt hoÆc ®îc mua nªn ®îc xem lµ c¸c phÝ tæn cÇn ®îc khÊu trõ ra lîi tøc cña thêi kú mµ chóng ph¸t sinh (Chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp) II. Gi¸ thµnh s¶n phÈm: 1. Kh¸i niÖm: Gi¸ thµnh s¶n phÈm lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn cña toµn bé c¸c kho¶n hao phÝ vÒ lao ®éng sèng vµ lao ®éng vËt ho¸ cã liªn quan ®Õn khèi l- îng c«ng t¸c, s¶n phÈm, lao vô ®· hoµn thµnh.

Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ mét qu¸ tr×nh thèng nhÊt bao gåm hai mÆt: MÆt hao phÝ s¶n xuÊt vµ mÆt kÕt qu¶ s¶n xuÊt.