phần mở đầu và kết luận, khóa luận bao gồm 3 chƣơng sau: Chƣơng 1: Lý luận chung về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại doanh nghiệp thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Vận tải Tín Thành Hƣng Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty TNHH Thƣơng mại và Vận tải Tín Thành Hƣng Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc và các anh chị phòng kế toán Công ty TNHH Thƣơng mại và Vận tải Tín Thành Hƣng cùng sự chỉ bảo tận tình của cô giáo hƣớng dẫn: ThS. Lê Thị Thanh đã giúp đỡ, góp ý cho em trong quá trình thực hiện đề tài này. Mặc dù em đã có nhiều cố gắng song do điều kiện thời gian hạn chế nên không tránh khỏi những thiếu sót, em mong nhận đƣợc sự đóng góp, giúp đỡ của thầy cô để khóa luận tốt nghiệp của em đƣợc hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn.
Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.I – K12 Học viện Ngân Hàng 4 Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG 1 LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI 1. SỰ CẦN THIẾT CỦA KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI. Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại. Yêu cầu quản lý hàng hoá: Quản lý về mặt số lượng: Phản ánh giá trị và giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất, tình hình nhập xuất tồn kho, doanh nghiệp dự trữ sản phẩm kịp thời, và đề ra các biện pháp xử lý hàng hoá tồn kho lâu ngày, tránh ứ đọng vốn.
Quản lý về mặt chất lượng: Để có thể cạnh tranh đƣợc trên thị trƣờng hiện nay thì hàng hóa lúc nào cũng phải đáp ứng đƣợc chất lƣợng thỏa mãn nhu cầu của ngƣời tiêu dùng. Đó là một yêu cầu rất cần thiết của hoạt động kinh doanh. Do đó khi mua hàng thì các doanh nghiệp phải lựa chọn nguồn hàng có tiêu chuẩn cao và phải kiểm tra chất lƣợng khi mua về nhập kho. Hàng hóa dự trữ trong kho luôn phải kiểm tra bảo quản tốt tránh tình trạng hƣ hỏng, giảm chất lƣợng làm mất uy tín của doanh nghiệp.
Quản lý về mặt giá trị: Doanh nghiệp luôn phải theo dõi giá trị hàng hóa trong kho và theo dõi tình hình biến động giá cả trên thị trƣờng để biết đƣợc hàng hóa có giá trị tăng giảm nhƣ thế nào để phản ánh đúng thực tế giá trị hàng tồn kho. Yêu cầu quản lý quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh: Xuất phát từ ý nghĩa của quá trình bán hàng và xác định kết quả bán hàng mà việc quản lý quá trình này cần bám sát các yêu cầu cơ bản sau: Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.I – K12 Học viện Ngân Hàng 5 Khóa luận tốt nghiệp - Nắm bắt và theo dõi chặt chẽ từng phƣơng thức bán hàng, từng phƣơng thức thanh toán, từng loại hàng hoá tiêu thụ và từng khách hàng, để đảm bảo thu hồi nhanh chóng tiền vốn. - Tính toán, xác định đúng đắn kết quả của từng loại hoạt động và thực hiện nghiêm túc, đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nƣớc và cơ chế phân phối lợi nhuận theo quy định. Vai trò của kế toán trong việc quản lý hàng hóa, bán hàng và xác định kết quả kinh doanh.
Trong các doanh nghiệp thƣơng mại, hàng hóa là tài sản chủ yếu và biến động nhất. Vốn hàng hóa chiếm tỉ trọng lớn nhất trong tổng số vốn lƣu động cũng nhƣ toàn bộ vốn kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy, kế toán hàng hóa là khâu quan trọng đồng thời việc kế toán các nghiệp vụ bán hàng và xác định kết quả kinh doanh quyết định sự sống còn của mỗi doanh nghiệp. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh đƣợc thể hiện ở: - Phản ánh và giám đốc tình hình tiêu thụ và thực hiện các chỉ tiêu kinh tế về tiêu thụ cũng nhƣ xác định kết quả tiêu thụ hàng hóa nhƣ mức bán ra, doanh thu bán hàng, lãi thuần của hoạt động bán hàng.
- Phản ánh đầy đủ, kịp thời và chi tiết sự biến động của hàng hóa ở tất cả các trạng thái: hàng đang đi đƣờng, hàng trong kho, hàng đang gia công chế biến, hàng gửi đại lý ….nhằm đảm bảo an toàn cho hàng hóa và quản lý hàng hóa hiệu quả. - Phản ánh chính xác và kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả, đảm bảo thu đủ, kịp thời tiền bán hàng để tránh bị chiếm dụng vốn. - Phản ánh và giám đốc tình hình thực hiện kết quả kinh doanh, cung cấp số liệu, lập quyết toán đầy đủ, kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh cũng nhƣ thực hiện nghĩa vụ với Nhà nƣớc. Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.I – K12 Học viện Ngân Hàng 6 Khóa luận tốt nghiệp Để vai trò phát huy đƣợc hiệu quả thì kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần: - Tổ chức theo dõi và phản ánh chính xác, đầy đủ, kịp thời tình hình hiện có và biến động của từng loại hàng hóa theo chỉ tiêu số lƣợng, chất lƣợng, chủng loại và giá trị.
- Phản ánh, ghi chép đầy đủ, kịp thời và chính xác các khoản doanh thu, các khoản giảm trừ doanh thu và chi phí của từng hoạt động trong doanh thu cũng nhƣ chi phí của từng hoạt động trong doanh nghiệp. - Theo dõi, đôn đốc các khoản phải thu của khách hàng. - Xác định chính xác kết quả kinh doanh, phản ánh và giám sát tình hình phân phối kết quả, thực hiện nghĩa vụ với Nhà nƣớc. - Cung cấp các thông tin kế toán phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và báo cáo quản trị, phân tích các hoạt động kinh tế liên quan đến quá trình bán hàng, xác định và phân phối kết quả.
Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên, kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh cần phải hoàn thiện tốt các nội dung: - Tổ chức tốt hệ thống tài khoản kế toán, hệ thống sổ sách kế toán phù hợp với đặc điểm kinh doanh của doanh nghiệp mình. - Tổ chức tốt hệ thống ghi chép ban đầu và hoàn thiện trình tự luân chuyển chứng từ. - Báo cáo kịp thời tình hình nhập – xuất hàng hóa, tình hình bán hàng và thanh toán, đôn đốc thu nhận tiền hàng và xác định kết quả kinh doanh. CÁC PHƢƠNG THỨC BÁN HÀNG VÀ PHƢƠNG THỨC THANH TOÁN.
Các phƣơng thức bán hàng Mỗi doanh nghiệp có thể lựa chọn rất nhiều phƣơng thức bán hàng. Việc sử dụng phƣơng thức bán hàng nào có ảnh hƣởng trực tiếp đến việc sử dụng các tài Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.I – K12 Học viện Ngân Hàng 7 Khóa luận tốt nghiệp khoản kế toán để phán ánh tình hình nhập - xuất - tồn hàng hóa, xác định thời điểm bán hàng, ghi nhận doanh thu và giá vốn hàng bán để xác định kết quả kinh doanh. Các phƣơng thức bán hàng thƣờng đƣợc sử dụng là: 1. Bán buôn Bán buôn là việc bán hàng cho đơn vị khác với khối lƣợng lớn với giá bán biến động tùy thuộc vào khối lƣợng hàng bán và phƣơng thức thanh toán.
Bán buôn gồm bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng. Bán buôn qua kho: Là phƣơng thức bán hàng truyền thống trong đó hàng xuất bán từ kho của doanh nghiệp. Bán buôn qua kho bao gồm các hình thức: - Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Bên mua nhận hàng tại kho của bên bán, sau khi bên mua nhận đủ hàng phải thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Lúc đó, hàng hóa đƣợc xác định là đã tiêu thụ, đồng thời, bên bán ghi nhận doanh thu bán hàng, bên mua chịu trách nhiệm về hàng hóa và chi phí hàng đang đi trên đƣờng.
- Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Bên bán xuất hàng hóa chuyển đến kho của ngƣời mua hoặc địa điểm ngƣời mua quy định trên hợp đồng. Tại thời điểm xuất kho, hàng hóa vẫn thuộc sở hữu của bên bán và chƣa ghi nhận doanh thu. Bên bán chịu trách nhiệm với hàng hóa đó cho tới khi bên mua kiểm nhận hàng và thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán giá trị hàng hóa. Lúc đó, bên mua có hàng hóa, bên bán ghi nhận doanh thu bán hàng.
Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng (Bán hàng giao tay ba): Là phƣơng thức bán buôn xét theo tính chất vận chuyển hàng, hàng hóa đƣợc mua và bán lại ngay không qua kho của doanh nghiệp. Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.I – K12 Học viện Ngân Hàng 8 Khóa luận tốt nghiệp Bên cung cấp (A) Mua Chuyển hàng Công ty thƣơng mại Bán Bên mua (B) (C) Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng (Bán hàng giao tay ba) gồm 2 hình thức: - Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức giao hàng trực tiếp: DNTM sau khi mua hàng thì giao trực tiếp cho bên mua tại kho của ngƣời bán. Hàng hóa đƣợc xác định tiêu thụ khi bên mua nhận hàng, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. - Bán buôn hàng hóa vận chuyển thẳng theo hình thức chuyển hàng: Sauk hi mua hàng của bên bán, DNTM vận chuyển hàng hóa giao cho bên mua ở địa điểm thỏa thuận ghi trong hợp đồng.
+ Vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: DNTM làm nhiệm vụ thanh toán với ngƣời mua. + Vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán: DNTM không tham gia vào quá trình thanh toán mà chỉ đóng vai trò trung gian giữa ngƣời mua và ngƣời bán. Tức là, B trở thành tổ chức môi giới thƣơng mại giới thiệu cho bên cung cấp (A) và bên mua (C) mua bán trực tiếp với nhau và B đƣợc hƣởng hoa hồng. Bán lẻ Bán lẻ là phƣơng thức bán hàng trực tiếp cho ngƣời tiêu dùng hoặc các đơn vị kinh tế để tiêu dùng nội bộ, khối lƣợng mua thƣờng mang tính đơn lẻ, khối lƣợng nhỏ, giá bán ổn định và hàng hóa đi vào lĩnh vực tiêu dùng.
Khoa Kế toán – Kiếm toán Nguyễn Thu Thảo – KT.