đặt vấn đề đổi mới tổ chức hoạt động của MTTQ, các tổ chức chính trị xã hội để thực hiện có hiệu quả hơn chức năng giám sát và phản biện đối với hoạt động của bộ máy nhà nước. - Đề tài khoa học cấp cơ sở: Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong hệ thống chính trị [91] do Lê Minh Quân làm chủ nhiệm. Công trình đã nghiên cứu, luận giải những vấn đề cơ bản của quyền lực nhà nước, mối quan hệ giữa quyền lực nhà nước với với quyền lực đảng chính trị và các tổ chức chính trị - xã hội ở Việt Nam từ đó đưa ra các quan điểm hoàn thiện nhà nước 15 pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Tuy nhiên, công trình chưa nghiên cứu về cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam.
- Cuốn sách Nhà nước và trách nhiệm của Nhà nước [42] của tác giả Nguyễn Đăng Dung. Theo tác giả thì hiện nay, muốn tồn tại, mọi nhà nước đều phải là nhà nước dân chủ, quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân để phân tích, luận giải tính chính đáng và chịu trách nhiệm của Nhà nước. Từ lý thuyết chủ quyền nhân dân đặt ra vấn đề nhà nước của dân, do dân, vì dân phải là nhà nước có trách nhiệm. Có trách nhiệm chính là nhà nước phải chịu sự kiểm soát của nhân dân để nhà nước không trở nên vô trách nhiệm, độc tài và chuyên chế.
Có thể nói đây là một công trình nghiên cứu có mối liên hệ chặt chẽ với các công trình trước đó của tác giả. Tuy nhiên, tác giả chưa đề cập đến nội dung hoàn thiện cơ chế pháp lý nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam. - Sách chuyên khảo Cơ sở lý luận và các nguyên tắc cơ bản để hình thành và quản trị các tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam [38] của tác giả Nguyễn Mạnh Cường. Tác giả đã tập trung chủ yếu vào việc đưa ra các vấn đề lý luận và thực tiễn về tổ chức xã hội dân sự ở Việt Nam, trong đó có đề cập vấn đề giám sát của các tổ chức xã hội đối với việc thực hiện chính sách của nhà nước.
Tuy nhiên, đó chỉ là sự tham gia của một số chủ thể mang tính xã hội trong thực hiện kiểm soát quyền lực nhà nước. - Sách chuyên khảo Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong giai đoạn hiện nay - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn [135] do Đào Trí Úc, Phạm Hữu Nghị đồng chủ biên. Trên cơ sở nghiên cứu phân tích về đặc trưng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam các tác giả cho rằng cần thiết xây dựng một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh mà ở đó phải bảo đảm quyền giám sát của nhân dân đối với việc thực thi quyền lực nhà nước, xây dựng cơ chế dân chủ và mở rộng xã hội dân sự ở Việt Nam. Tuy nhiên, là công trình do nhiều tác giả nghiên cứu với vấn đề rộng, phức tạp nên chưa đề cập sâu đến cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước trong xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.
16 - Sách chuyên khảo Vai trò của các tổ chức xã hội đối với phát triển và quản lý xã hội [87] do các tác giả Thang Văn Phúc và Nguyễn Minh Phương đồng chủ biên. Công trình đã phân tích sâu về vai trò của các tổ chức xã hội đối với phát triển và quản lý xã hội ở Việt Nam. Công trình nêu lên vấn đề là làm thế nào để các tổ chức xã hội tham gia vào hoạt động quản lý, phát triển xã hội có hiệu quả thông qua hoạt động khác và hoạt động giám sát, phản biện đối với các chính sách của nhà nước. Tuy nhiên, các tác giả chưa đề cập sâu đến vai trò của các tổ chức xã hội với tư cách là những thiết chế của nhân dân trong hoạt động kiểm soát quyền lực nhà nước.
- Sách chuyên khảo Cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động của bộ máy đảng và nhà nước - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn [136] do Đào Trí Úc chủ biên. Đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu của nhiều tác giả về cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động của bộ máy Đảng và Nhà nước. Các tác giả tập trung phân tích khoa học, có hệ thống về bản chất nền dân chủ XHCN và yêu cầu xây dựng cơ chế giám sát của nhân dân đối với hoạt động của bộ máy Đảng và Nhà nước trong điều kiện một Đảng cầm quyền. Xác định vai trò, vị trí, chức năng, nhiệm vụ các chủ thể là MTTQ, các tổ chức thành viên trong cơ chế nhân dân giám sát hoạt động của bộ máy Đảng và Nhà nước cũng như thực trạng của cơ chế này ở nước ta.
Công trình đã nghiên cứu kinh nghiệm một số nước trên thế giới về cơ chế và hình thức giám sát của nhân dân trong tổ chức thực hiện quyền lực quyền lực nhà nước, kinh nghiệm có thể vận dụng ở Việt Nam và đề xuất quan điểm, giải pháp nâng cao chất lượng giám sát của nhân dân đối với bộ máy Đảng và Nhà nước. Giám sát của nhân dân đối với hoạt động của bộ máy nhà nước là một nội dung quan trọng trong cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu trên có giá trị tham khảo quan trọng cho việc nghiên cứu đề tài: Hoàn thiện cơ chế pháp lý nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam. - Đề tài: Vấn đề nhân dân giám sát các cơ quan dân cử ở nước ta hiện nay [150] của Viện Khoa học chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Đề tài Hệ thống chính trị ở nông thôn nước ta hiện nay [28] do Hoàng 17 Chí Bảo làm chủ nhiệm.
Các tác giả phân tích sâu, khoa học, cụ thể về bản chất nền dân chủ XHCN mà nội dung căn bản là xây dựng cơ chế nhân dân làm chủ bằng việc tham gia quản lý nhà nước, quản lý xã hội, thực hiện quyền kiểm soát, giám sát thông qua các tổ chức đại diện của nhân dân ở cơ sở đối với các cơ quan nhà nước và các chính sách của Nhà nước. Những sách chuyên khảo và công trình nói trên cho thấy, các tác giả đều nghiên cứu, đề cập đến vấn đề kiểm soát, giám sát đối với quyền lực nhà nước. Trong từng góc độ, các vấn đề đều nhận xét và khẳng định phải cần có sự kiểm soát, giám sát hữu hiệu đối với quyền lực nhà nước. Tuy nhiên, chưa có công trình nào đề cập, nghiên cứu có hệ thống, toàn diện vấn đề hoàn thiện cơ chế nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước ở Việt Nam.
- Luận án tiến sĩ Luật học của Nguyễn Mạnh Bình về Hoàn thiện cơ chế pháp lý giám sát xã hội đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam hiện nay [27]. Đây là công trình tác giả đi sâu vào phân tích, luận chứng cơ sở lý luận và thực tiễn cũng như yêu cầu hoàn thiện cơ chế pháp lý giám sát xã hội đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước ở Việt Nam. Tuy nhiên, giám sát xã hội đối với việc thực hiện quyền lực nhà nước trong luận án này chưa đi sâu làm rõ cơ chế pháp lý nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước cả về lý luận lẫn đánh giá thực trạng vận hành. - Luận án tiến sĩ Luật học của Nguyễn Huy Phượng về Giám sát xã hội đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp theo yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam [88].
Đây là công trình nghiên cứu có chủ thể là Xã hội thực hiện chức năng giám sát đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp ở Việt Nam. Nội dung của Luận án hệ thống hoá cơ sở lý luận về giám sát xã hội đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp; luận giải yêu cầu xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam đòi hỏi phải tăng cường giám sát xã hội đối với hoạt động của các cơ quan tư pháp. Tuy nhiên, Luận án chỉ nghiên cứu hình thức giám sát xã hội đối với các cơ quan tư pháp mà chưa nghiên cứu cơ chế pháp lý kiểm soát quyền lực nhà nước với đầy đủ các phương thức kiểm soát đối với cả ba quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. 18 - Trong những năm gần đây, nhất là trong dịp góp ý vào dự thảo xây dựng Hiến pháp năm 2013 có nhiều bài viết liên quan đến cơ chế kiểm soát quyền lực nhà nước, cơ chế pháp lý nhân dân kiểm soát quyền lực nhà nước của các tác giả như: GS.Trần Ngọc Đường, GS.Phan Trung Lý, GS.Hoàng Thị Kim Quế, GS.
Đào Trí Úc, PGS. Hoàng Thế Liên, PGS.Vũ Hồng Anh, PGS.Võ Khánh Vinh, PGS.Nguyễn Đăng Dung, PGS.Chu Hồng Thanh, GS.Lê Văn Cảm, PGS.Nguyễn Minh Đoan, PGS.Nguyễn Tất Viễn, PGS. Đinh Xuân Thảo, PGS. Bùi Xuân Đức, TS.Vũ Anh Tuấn, TS.
Lương Minh Tuân, TS.Trần Thị Sáu, TS. Hoàng Thị Ngân, TS.Nguyễn Sĩ Dũng và nhiều tác giả khác như: Huỳnh Đảm, Lê Đức Tiết, Trần Thanh Bình, Nguyễn Mạnh Bình, Đỗ Huy Thường, Nguyễn Thị Doan, Bùi Thành Phần, Lê Trọng Hanh là những chuyên gia cao cấp, nhà lãnh đạo, nhà quản lý, nhà khoa học, nhà giáo, nhà chính trị công tác ở các cơ quan như: Văn phòng Quốc hội, Ban chỉ đạo cải cách tư pháp trung ương, Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Viện nghiên cứu Lập pháp, các học viện, các trường đại học, các viện nghiên cứu, các báo và tạp chí trung ương và địa phương có uy tín. Nội dung các bài viết được công bố trong các tạp chí khoa học đã nghiên cứu, luận bàn về vấn đề quyền lực nhà nước từ các phương diện khác nhau với cách tiếp cận mới, đậm nét thực tiễn và xu thế phát triển xã hội, đề cập vấn đề dân chủ hóa xã hội nằm trong mối quan hệ, tác động của dân chủ hóa quyền lực nhà nước.
