i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng: Luận án Tiến sĩ “Hoàn thiện cấu trúc vốn các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam” do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các tài liệu, trích dẫn trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan trên! Hà Nội, ngày tháng năm Nghiên cứu sinh Nguyễn Minh Nguyệt ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài “Hoàn thiện cấu trúc vốn các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam”, NCS đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, Khoa Sau đại học, Bộ môn Tài chính doanh nghiệp – Học viện Tài chính. NCS xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành về sự giúp đỡ đó.
NCS xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS. Vũ Duy Hào và TS. Đàm Minh Đức - những người Thầy đã định hướng và ủng hộ, động viên NCS trong suốt quá trình nghiên cứu. NCS xin trân trọng cảm ơn PGS.
Bùi Văn Vần – Trưởng Khoa Tài chính doanh nghiệp, Học viện Tài chính, PGS. Vũ Văn Ninh – Trưởng Bộ môn Tài chính doanh nghiệp, Học viện Tài chính và các thầy cô giáo trong Bộ môn Tài chính doanh nghiệp, Học viện Tài chính đã luôn nhiệt tình góp ý, giúp đỡ tận tình về mặt học thuật trong suốt quá trình NCS thực hiện luận án. NCS xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải đã tạo điều kiện giúp NCS hoàn thành luận án. NCS xin gửi lời biết ơn tới gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã luôn bên cạnh ủng hộ, động viên NCS hoàn thành nghiên cứu này.
Trân trọng! Hà Nội, ngày tháng năm Nghiên cứu sinh Nguyễn Minh Nguyệt iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.vi DANH MỤC BẢNG.vii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.ix DANH MỤC HÌNH VẼ. LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CẤU TRÚC VỐN CỦA DOANH NGHIỆP. TỔNG QUAN VỀ CẤU TRÚC VỐN CỦA DOANH NGHIỆP. Doanh nghiệp và nguồn vốn của doanh nghiệp.
Cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả kinh doanh và rủi ro tài chính của doanh nghiệp. HOÀN THIỆN CẤU TRÚC VỐN CỦA DOANH NGHIỆP.
Khái niệm và sự cần thiết hoàn thiện cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các nguyên tắc hoàn thiện cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Các tiêu chí đánh giá cấu trúc vốn tối ưu của doanh nghiệp. Trình tự hoàn thiện cấu trúc vốn của doanh nghiệp.
KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ HOÀN THIỆN CẤU TRÚC VỐN TRONG DOANH NGHIỆP VÀ BÀI HỌC CHO CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện cấu trúc vốn. Bài học cho các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.77 iv Chương 2. THỰC TRẠNG CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.KHÁI QUÁT VỀ CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.
Khái quát quá trình phát triển của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Khái quát về đặc điểm hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngành xây dựng. Tổng quan về mẫu nghiên cứu.THỰC TRẠNG CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Khái quát tình hình tài chính các doanh nghiệp xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thực trạng cấu trúc vốn của các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam.PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG CỦA CÁC NHÂN TỐ ĐẾN CẤU TRÚC VỐN VÀ TÁC ĐỘNG CỦA CẤU TRÚC VỐN ĐẾN HIỆU QUẢ KINH DOANH CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Phân tích tác động của các nhân tố đến cấu trúc vốn các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Phân tích tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả kinh doanh các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.
Những kết quả đạt được. Những hạn chế tồn tại. Nguyên nhân của hạn chế trong cấu trúc vốn các doanh nghiệp ngành xây dựng niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.
BỐI CẢNH KINH TẾ VĨ MÔ VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG VIỆT NAM. Một vài dự báo nền kinh tế vĩ mô đến năm 2020. Xu hướng phát triển ngành xây dựng trên thế giới và trong nước trong thời gian tới. Định hướng phát triển các doanh nghiệp ngành xây dựng Việt Nam.MỤC TIÊU HOÀN THIỆN CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM.
GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CẤU TRÚC VỐN CÁC DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG NIÊM YẾT TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Các giải pháp trực tiếp. Các giải pháp hỗ trợ. KIẾN NGHỊ CÁC ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN.
Giữ ổn định tăng trưởng kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường tiền tệ, tín dụng. Lành mạnh hóa và thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính.183 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.185 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.191 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CP : Cổ phiếu EBIT : Lợi nhuận trước lãi vay và thuế BCTC : Báo cáo tài chính BEP : Tỷ suất sinh lời kinh tế trên tài sản EPS : Thu nhập trên cổ phần DN : Doanh nghiệp KNTT : Khả năng thanh toán NHTM : Ngân hàng thương mại ROE : Tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu TNDN : Thu nhập doanh nghiệp TNHH : Trách nhiệm hữu hạn TS : Tài sản TSCĐ : Tài sản cố định TSLĐ : Tài sản lưu động TTCK : Thị trường chứng khoán TTHC : Thủ tục hành chính USD : Đô la Mỹ VCSH : Vốn chủ sở hữu VLXD : Vật liệu xây dựng WACC : Chi phí sử dụng vốn bình quân vii DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Phân loại DN ngànhXD niêm yết theo qui mô tài sản. Kết quả kinh doanh của các DN ngành XD niêm yết.
Phân loại DN ngành XD niêm yết theo lợi nhuận. Tỷ trọng tài sản ngắn hạn của các DN ngành XD niêm yết. Hệ số VCSH các DN ngành XD niêm yết. ROA, ROE trung bình ngành của các DN ngành XD niêm yết.
Nguồn vốn thường xuyên và nguồn vốn tạm thời các DN ngành XD niêm yết. Tổng hợp tình hình nợ phải trả của các DN ngành XD niêm yết giai đoạn 2012 – 2016. Huy động vốn bằng nợ vay dài hạn của các DN ngành XD niêm yết. Tỷ trọng nợ vay trong tổng nợ của các DN ngành XD niêm yết.
Tình hình phát hành cổ phiếu mới của các DNngành XD niêm yết. Tổng hợp qui mô doanh thu bình quân của các DN ngành XD niêm yết giai đoạn 2012 - 2016. Tổng hợp cấu trúc tài sản dài hạn bình quân của các DN ngành XD niêm yết. Cấu trúc vốn và Tỷ suất sinh lời của tài sản (BEP) của một số DN XD niêm yết giai đoạn 2012 – 2016.
Mô tả thống kê các biến trong mô hình hồi qui. Hồi quy với Fixed effect. Kết quả hồi quy với Random Effect. Kết quả kiểm định Hausman.
Kết quả kiểm định đa cộng tuyến. Kết quả kiểm định bỏ 5 biến BEP, INT, LIQ, LOG(SIZE), TANG ra khỏi mô hình. Hệ số nợ và ROE các DN ngành XD niêm yết giai đoạn 2012 - 2016. Tỷ suất sinh lời kinh tế các DN ngành XD niêm yết.
Tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu các DN ngành XD niêm yết. Lợi nhuận trước lãi vay và thuế và Mức độ tác động của đòn bẩy tài chính các DN ngành XD niêm yết. Nguồn vốn lưu động thường xuyên các DNngành XD niêm yết. Hệ số đảm bảo nợ bình quân các DN ngành XD niêm yết.
Hệ số khả năng thanh toán của DN ngành XD niêm yết.137 ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2. Phân loại các DN ngành XD theo nhóm DN. Hệ số nợ các DN ngành XD niêm yết trên giai đoạn 2012 – 2016. Hệ số nợ của các DN ngành XD niêm yết phân loại theo qui mô vốn kinh doanh.
Tỷ trọng nguồn vốn thường xuyên của các DN phân loại theo qui mô vốn kinh doanh. Tỷ trọng nợ ngắn hạn, nợ dài hạn trên tổng nợ của các DN ngành XD niêm yết. Tỷ trọng nợ ngắn hạn và nợ dài hạn trên tổng nợ của các DN ngành XD niêm yết phân loại theo qui mô vốn kinh doanh. Tỷ trọng các kênh huy động vốn bằng nợ vay ngắn hạn của các DN ngành XD niêm yết giai đoạn 2012 – 2016.
Hệ số nợ dài hạn bình quân 5 năm 2012 - 2016 của các DN ngành XD niêm yết. Tỷ trọng nguồn vốn chiếm dụng của các DN ngành XD niêm yết. Cấu trúc vốn chủ sở hữu của các DN ngành XD niêm yết giai đoạn 2012 - 2016. Tốc độ tăng trưởng GDP 2005 – 2016.
Tốc độ tăng CPI của Việt Nam giai đoạn 2005 – 2016. Khả năng sinh lời bình quân giai đoạn 2012 - 2016 của các DN ngành XD niêm yết. BEP bình quân và lãi suất vay bình quân của các DN ngành XD niêm yết. Sự tăng trưởng trong ngành Xây dựng năm 2014 -2019.
Dự báo tốc độ tăng trưởng ngành xây dựng và tổng mức đầu tư. 153 x DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1. Sơ đồ cấu trúc vốn tối ưu theo lý thuyết đánh đổi. Sơ đồ hoạch định cấu trúc vốn tối ưu.
Tính cấp thiết của đề tài Nền kinh tế Việt Nam đang trong thời kỳ chuyển mình mạnh mẽ, với chủ trương của Nhà nước là đa dạng hoá các thành phần kinh tế, trong đó Nhà nước khuyến khích phát triển các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh. Cùng với các cơ chế chính sách mới của Đảng và Nhà nước, các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp xây dựng, ngày càng có điều kiện thuận lợi trong hoạt động kinh doanh như ưu đãi về thuế, ưu đãi về vốn, ưu đãi về mặt bằng, ưu đãi về các dịch vụ… Tuy nhiên, có thể thấy những năm gần đây hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp ngành xây dựng chưa cao, thể hiện ở tỷ suất lợi nhuận vốn chủ sở hữu thấp và không ổn định, rủi ro lớn, còn nhiều bất cập trong quản lý tài chính.