Luận văn thạc sĩ ussh hỗ trợ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội cho phụ nữ từ góc độ công tác xã hội nghiên cứu trường hợp tại xã thuận hóa huyện tuyên hóa tỉnh quảng bình

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích việc sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội cho phụ nữ tại xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa, Quảng Bình.

• Tác giả: Trần Thị Ánh Tuyết
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Hòa Bình
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Công tác xã hội
• Đề tài: Hỗ trợ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội cho phụ nữ từ góc độ công tác xã hội (Nghiên cứu trường hợp tại xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Quảng Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 0.3. Ý nghĩa của nghiên cứu
• 0.4. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1. NỘI DUNG CHÍNH
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1.1. Một số lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu
• 1.1.2. Lý thuyết về vị trí - vai trò xã hội
• 1.1.3. Thuyết nhu cầu của Abraham Maslow
• 1.1.4. Các khái niệm công cụ liên quan
• 1.1.4.1. Khái niệm Công tác xã hội và nhân viên công tác xã hội
• 1.1.4.2. Khái niệm trợ giúp xã hội
• 1.1.4.3. Khái niệm hỗ trợ sử dụng vốn vay
• 1.1.4.4. Khái niệm vốn và vốn vay
• 1.1.5. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về việc vay vốn ngân hàng chính sách xã hội
• 1.1.6. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến việc sử dụng vốn vay của phụ nữ xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình
• 1.1.6.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.1.6.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.2. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG VỐN VAY NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI CỦA PHỤ NỮ VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ TỪ CÔNG TÁC XÃ HỘI TẠI XÃ THUẬN HÓA, HUYỆN TUYÊN HÓA, TỈNH QUẢNG BÌNH
• 1.2.1. Quan điểm của Chính quyền địa phương về hỗ trợ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội
• 1.2.2. Khái quát chung về hoạt động sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội tại địa phương
• 1.2.3. Một số hoạt động hỗ trợ của công tác xã hội đối việc sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội cho phụ nữ
• 1.2.3.1. Hoạt động hỗ trợ sử dụng vốn vay trong sản xuất kinh doanh
• 1.2.3.2. Hoạt động hỗ trợ sử dụng vốn vay trong xóa đói giảm nghèo
• 1.2.3.3. Hoạt động hỗ trợ sử dụng vốn vay trong nước sạch vệ sinh môi trường
• 1.2.4. Tác động của các hoạt động hỗ trợ sử dụng vốn vay của công tác xã hội đối với đời sống các hộ gia đình vay vốn
• 1.2.4.1. Tác động đến điều kiện sinh hoạt
• 1.2.4.2. Tác động đến khả năng quản lý, tiết kiệm chi tiêu trong gia đình
• 1.2.4.3. Tác động đến việc phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo
• 1.2.4.4. Tác động đến việc phát triển nguồn lực con người
• 1.2.4.5. Tác động đến vị trí của người phụ nữ trong gia đình và cộng đồng
• 1.2.5. Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong việc hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội
• 1.2.5.1. Nhân viên công tác xã hội là người kết nối - còn gọi là người trung gian
• 1.2.5.2. Nhân viên công tác xã hội là người tư vấn, tham vấn
• 1.2.5.3. Nhân viên công tác xã hội là người vận động nguồn lực
• 1.2.5.4. Nhân viên công tác xã hội là người xây dựng và thực hiện kế hoạch cộng đồng
• 1.2.5.5. Nhân viên công tác xã hội là người tạo sự thay đổi
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội

Hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội là một trong những chính sách quan trọng nhằm nâng cao đời sống và phát triển kinh tế cho phụ nữ tại xã Thuận Hóa. Chính sách này không chỉ giúp phụ nữ tiếp cận nguồn vốn mà còn tạo điều kiện cho họ tham gia vào các hoạt động sản xuất kinh doanh, từ đó cải thiện thu nhập và nâng cao vị thế trong gia đình và xã hội.

1.1. Ý nghĩa của việc hỗ trợ phụ nữ vay vốn ngân hàng

Việc hỗ trợ phụ nữ vay vốn ngân hàng chính sách xã hội mang lại nhiều lợi ích thiết thực. Nó không chỉ giúp phụ nữ có nguồn tài chính để khởi nghiệp mà còn góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống cho gia đình.

1.2. Các chương trình hỗ trợ hiện có tại xã Thuận Hóa

Tại xã Thuận Hóa, nhiều chương trình hỗ trợ đã được triển khai, bao gồm các khóa đào tạo nghề, tư vấn tài chính và hỗ trợ kỹ thuật. Những chương trình này giúp phụ nữ nắm bắt kiến thức và kỹ năng cần thiết để sử dụng vốn vay hiệu quả.

II. Thách thức trong việc sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng phụ nữ tại xã Thuận Hóa vẫn gặp nhiều thách thức trong việc sử dụng vốn vay ngân hàng. Những khó khăn này có thể đến từ việc thiếu kiến thức tài chính, rào cản văn hóa và sự phân biệt giới tính trong quản lý tài chính.

2.1. Thiếu kiến thức tài chính và kỹ năng quản lý

Nhiều phụ nữ không có đủ kiến thức về tài chính để quản lý và sử dụng vốn vay một cách hiệu quả. Điều này dẫn đến việc sử dụng vốn không đúng mục đích và không mang lại hiệu quả kinh tế.

2.2. Rào cản văn hóa và phân biệt giới tính

Trong một số gia đình, phụ nữ không được phép quyết định về tài chính. Điều này khiến họ gặp khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng vốn vay ngân hàng một cách độc lập.

III. Phương pháp hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội, cần có những phương pháp hỗ trợ phù hợp. Các hoạt động này bao gồm đào tạo, tư vấn và tạo ra môi trường thuận lợi cho phụ nữ tiếp cận nguồn vốn.

3.1. Đào tạo kỹ năng quản lý tài chính

Các khóa đào tạo về quản lý tài chính sẽ giúp phụ nữ nắm bắt kiến thức cần thiết để sử dụng vốn vay một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc lập kế hoạch chi tiêu và tiết kiệm.

3.2. Tư vấn và hỗ trợ từ các tổ chức xã hội

Các tổ chức xã hội có thể đóng vai trò quan trọng trong việc tư vấn và hỗ trợ phụ nữ trong quá trình vay vốn. Họ có thể cung cấp thông tin và hướng dẫn cụ thể về cách sử dụng vốn vay.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại xã Thuận Hóa

Nghiên cứu tại xã Thuận Hóa cho thấy việc hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Nhiều hộ gia đình đã cải thiện được đời sống và nâng cao thu nhập nhờ vào việc sử dụng vốn vay hiệu quả.

4.1. Cải thiện đời sống và thu nhập của phụ nữ

Nhiều phụ nữ đã sử dụng vốn vay để đầu tư vào sản xuất, từ đó tạo ra thu nhập ổn định cho gia đình. Điều này không chỉ giúp họ thoát nghèo mà còn nâng cao vị thế trong xã hội.

4.2. Tác động tích cực đến cộng đồng

Việc hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay không chỉ mang lại lợi ích cho cá nhân mà còn góp phần vào sự phát triển chung của cộng đồng. Các hoạt động sản xuất kinh doanh của phụ nữ đã tạo ra việc làm cho nhiều người khác.

V. Kết luận và khuyến nghị cho tương lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội là cần thiết và hiệu quả. Tuy nhiên, cần có những giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức hiện tại và nâng cao hiệu quả của chính sách này trong tương lai.

5.1. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả hỗ trợ

Cần tăng cường các chương trình đào tạo và tư vấn cho phụ nữ, đồng thời tạo ra môi trường thuận lợi để họ có thể tiếp cận và sử dụng vốn vay một cách hiệu quả.

5.2. Tương lai của chính sách hỗ trợ phụ nữ

Chính sách hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội cần được tiếp tục duy trì và phát triển. Điều này sẽ góp phần vào việc nâng cao đời sống cho phụ nữ và phát triển kinh tế xã hội tại địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tín dụng chính sách xã hội giữ vai trò là đòn bẩy kinh tế chiến lược trong công cuộc xóa đói giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội tại Việt Nam. Tại xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình – một địa bàn miền núi rẻo cao thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi lũ lụt từ tháng 7 đến tháng 10 và hạn hán kéo dài từ tháng 5 đến tháng 7 – việc hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ mang tính cấp bách đặc biệt. Toàn xã có 702 hộ gia đình với 2.862 nhân khẩu, trong đó ghi nhận 283 hộ nghèo, 92 hộ do phụ nữ làm chủ hộ và 266 phụ nữ thuộc diện nghèo.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ thực trạng phụ nữ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi nhưng gặp nhiều trở ngại trong quản lý và sử dụng: thiếu hụt kỹ thuật sản xuất, tâm lý e ngại rủi ro nợ nần, và sự chi phối của nam giới trong gia đình khiến đồng vốn bị sử dụng sai mục đích. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ thực trạng tiếp cận và sử dụng vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội của phụ nữ, phân tích các hoạt động can thiệp chuyên nghiệp của Công tác xã hội, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả sinh kế và vị thế kinh tế cho người phụ nữ.

Phạm vi nghiên cứu tập trung tại 7 chi hội phụ nữ thuộc xã Thuận Hóa, sử dụng hệ thống dữ liệu giai đoạn 2011–2013 và khảo sát thực địa chuyên sâu năm 2013. Về ý nghĩa thực tiễn, nghiên cứu cung cấp mô hình can thiệp hỗ trợ tài chính vi mô gắn liền với dịch vụ xã hội chuyên nghiệp, góp phần duy trì tốc độ giảm nghèo 4–5% mỗi năm của địa phương, hướng tới mục tiêu 100% phụ nữ nghèo được trợ giúp nâng cao năng lực tự chủ tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng hai hệ thống lý thuyết nền tảng trong khoa học xã hội và công tác xã hội:

Lý thuyết Vị trí – Vai trò xã hội được ứng dụng để phân tích cấu trúc quyền lực và sự phân công lao động theo giới trong gia đình nông thôn. Vị thế của người phụ nữ được định hình thông qua trách nhiệm chăm sóc gia đình và nghĩa vụ lao động sản xuất. Khi phụ nữ trực tiếp đứng tên vay vốn nhưng thiếu tiếng nói quyết định kinh tế, nhân viên công tác xã hội can thiệp để thúc đẩy sự thừa nhận vị thế, trao quyền tự quyết và cân bằng mối quan hệ giới trong gia đình lẫn cộng đồng.

Thuyết Tháp nhu cầu của Abraham Maslow được sử dụng để phân loại và nhận diện các bậc nhu cầu của phụ nữ nghèo. Khởi đầu từ các nhu cầu sinh tồn cơ bản như lương thực, nước sạch sinh hoạt và vệ sinh môi trường, việc cung cấp vốn tín dụng kết hợp kỹ năng quản lý sẽ đáp ứng nhu cầu an toàn kinh tế. Đây là nền tảng động lực để phụ nữ vươn lên đáp ứng các nhu cầu bậc cao như sự tôn trọng, khẳng định giá trị bản thân và hòa nhập mạng lưới xã hội.

Hệ thống khái niệm công cụ bao gồm: Công tác xã hội (theo định nghĩa chuẩn hóa của Liên đoàn Chuyên nghiệp Xã hội Quốc tế IFSW và Quyết định số 32/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), Nhân viên công tác xã hội, Trợ giúp xã hội, Vốn và Vốn vay tín dụng chính sách ưu đãi theo Quyết định số 131/2002/QĐ-TTg và Quyết định số 1592/QĐ-TTg.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp được thu thập theo quy trình khoa học nghiêm ngặt:

Nguồn dữ liệu thứ cấp bao gồm báo cáo tổng kết tình hình vay vốn của Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Thuận Hóa giai đoạn 2011–2013, các số liệu thống kê kinh tế – xã hội từ Ủy ban nhân dân xã Thuận Hóa, cùng hệ thống văn bản pháp quy từ Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tuyên Hóa.

Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập qua cỡ mẫu định tính gồm 24 đối tượng, lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling). Cỡ mẫu bao gồm: 2 cán bộ lãnh đạo quản lý địa phương (Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện), 2 cán bộ được đào tạo nghiệp vụ Công tác xã hội theo Đề án 32, và 20 đại diện hộ gia đình phụ nữ trực tiếp vay vốn thuộc 7 chi hội trên địa bàn xã. Lý do lựa chọn phương pháp phỏng vấn sâu bán cấu trúc kết hợp quan sát tham dự nhằm đào sâu các khía cạnh tâm lý, định kiến giới, rào cản chi tiêu nội bộ hộ gia đình và đánh giá chân thực mức độ chuyển biến đời sống sau can thiệp.

Timeline nghiên cứu được triển khai từ đầu năm 2013, xử lý dữ liệu và hoàn thiện báo cáo khoa học vào tháng 12 năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tiếp cận vốn tín dụng chính sách tăng trưởng ổn định, tạo chuyển biến giảm nghèo rõ rệt. Giai đoạn 2011–2013, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Thuận Hóa đã thực hiện ủy thác tín chấp với Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tuyên Hóa giải ngân tổng số tiền trên 3 tỷ đồng cho gần 200 lượt hội viên vay vốn. Hoạt động quản lý được phân bổ tại 5 tổ vay vốn với 198 thành viên. Riêng năm 2013, tiến hành giải ngân 339 triệu đồng cho 39 hộ gia đình. Nguồn vốn này đã hỗ trợ trực tiếp hơn 120 hộ vươn lên thoát nghèo bền vững, trên 30 hộ trở thành hộ khá giả, góp phần đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn xã giảm từ mức cao xuống còn 15%.

Thứ hai, mô hình tiết kiệm vi mô nội bộ tạo dựng nguồn tài chính bền vững. Hội Phụ nữ xã đã vận động thành lập thành công 5 tổ tiết kiệm với 135 thành viên tham gia, tích lũy được tổng số tiền trên 59 triệu đồng. Khoản tiền tiết kiệm này được dùng để tổ chức cho các hội viên khó khăn vay quay vòng với lãi suất 0%, kịp thời giải quyết nhu cầu chi tiêu cấp thiết hàng ngày mà không làm thâm hụt nguồn vốn sản xuất chính.

Thứ ba, sự thay đổi tích cực về mô hình sinh kế và rào cản quản lý gia đình. Vốn vay được chuyển hóa hiệu quả vào chăn nuôi heo nái sinh sản (thu nhập trên 40 triệu đồng/năm từ 10 heo nái), nuôi ong lấy mật (lợi nhuận 12–15 triệu đồng/năm từ 200 đàn ong) và phát triển nước sạch vệ sinh môi trường. Tuy nhiên, nghiên cứu phát hiện một số trường hợp người phụ nữ đứng tên vay nhưng người chồng nắm giữ tiền để chi tiêu cá nhân hoặc gia đình trích vốn mua thực phẩm do túng thiếu trước mắt.

Thảo luận kết quả

Thực trạng sử dụng vốn vay chưa hiệu quả ở một bộ phận hộ nghèo bắt nguồn từ thói quen sản xuất nhỏ lẻ, trình độ văn hóa hạn chế và định kiến gia trưởng tại khu vực nông thôn. Dữ liệu khảo sát phản ánh rõ sự khác biệt giữa hai nhóm: nhóm hộ chỉ nhận tiền vay đơn thuần thường có nguy cơ tái nghèo cao khi gặp dịch bệnh; ngược lại, nhóm hộ được nhân viên công tác xã hội đồng hành tư vấn đạt tỷ lệ thành công 100% trong hoàn vốn.

Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua hai công cụ trình bày:

• Biểu đồ cột chồng thể hiện sự biến động cơ cấu hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ khá giả tại xã Thuận Hóa giai đoạn 2011–2013 sau các đợt giải ngân vốn ủy thác.
• Bảng ma trận đối chiếu 5 chương trình tín dụng (Hộ nghèo, Học sinh sinh viên, Nước sạch vệ sinh môi trường, Giải quyết việc làm, Vùng khó khăn) với các chỉ số đo lường về tỷ lệ hoàn vốn đúng hạn, mức tăng thu nhập bình quân và mức độ tự chủ kinh tế của phụ nữ.

So sánh với nghiên cứu về phụ nữ dân tộc thiểu số tại Lạng Sơn của Đặng Thị Hoa hay mô hình lồng ghép giới của Nguyễn Thị Thuận, nghiên cứu tại Thuận Hóa khẳng định vai trò cốt lõi của nhân viên công tác xã hội qua 5 chức năng: kết nối nguồn lực ngân hàng, tham vấn tài chính gia đình, vận động hỗ trợ cây con giống, lập kế hoạch sinh kế cộng đồng và thúc đẩy bình đẳng giới.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn tín dụng chính sách và nâng cao năng lực kinh tế cho phụ nữ, hệ thống 4 giải pháp trọng tâm được kiến nghị thực hiện:

Thứ nhất, điều chỉnh nâng định mức tín dụng và kéo dài kỳ hạn vay vốn. Ngân hàng Chính sách xã hội huyện Tuyên Hóa phối hợp với chính quyền địa phương đề xuất tăng hạn mức cho vay đối với chương trình sản xuất kinh doanh từ 30 triệu đồng lên mức 50–100 triệu đồng/hộ, đồng thời giãn chu kỳ hoàn vốn từ 3 năm lên 5 năm. Mục tiêu giải ngân đạt 100% nhu cầu mở rộng quy mô trang trại, thực hiện trong lộ trình giai đoạn 2015–2016.

Thứ hai, kiện toàn và chuẩn hóa mạng lưới nhân viên công tác xã hội chuyên trách cấp xã. Ủy ban nhân dân xã Thuận Hóa bố trí tối thiểu 2 cán bộ được đào tạo bài bản theo Đề án 32 để trực tiếp tham gia tiến trình xét duyệt hồ sơ, tham vấn tâm lý gia đình và đánh giá nhu cầu sinh kế trước khi giải ngân. Chỉ tiêu đặt ra là 100% hộ vay vốn có phụ nữ làm chủ được nhân viên công tác xã hội tư vấn trực tiếp tại gia đình từ năm 2015 đến năm 2017.

Thứ ba, thiết lập chương trình tập huấn kép về kỹ thuật nông nghiệp và kỹ năng quản lý tài chính vi mô. Hội Liên hiệp Phụ nữ xã phối hợp với Trạm Khuyến nông huyện tổ chức định kỳ 10–15 lớp tập huấn chuyên đề mỗi năm cho hơn 200 lượt hội viên. Nội dung tập trung vào kỹ thuật chăn nuôi ong, heo sinh sản, phòng chống dịch bệnh và kỹ năng ghi chép sổ sách chi tiêu gia đình, bảo đảm 100% vốn vay được sử dụng đúng cam kết.

Thứ tư, nhân rộng mô hình Câu lạc bộ Phụ nữ giảm nghèo và phát triển quỹ tiết kiệm quay vòng. Ban Thường vụ Hội Phụ nữ xã duy trì 7 câu lạc bộ sinh hoạt định kỳ tại 7 chi hội, vận động 100% hội viên tham gia đóng góp tiết kiệm tối thiểu 20.000 đồng/tháng/người để tạo quỹ tương trợ khẩn cấp, triển khai liên tục trong giai đoạn 2015–2020.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm 1: Cán bộ quản lý chính sách và hệ thống Ngân hàng Chính sách xã hội. Luận văn cung cấp luận cứ thực tiễn và bài học kinh nghiệm trong việc quản lý dòng vốn ủy thác hơn 3 tỷ đồng qua các tổ chức hội đoàn thể, giúp xây dựng quy trình giám sát tín dụng chặt chẽ và hạn chế tối đa nợ quá hạn.

Nhóm 2: Cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp. Tài liệu đóng vai trò là cẩm nang hướng dẫn phương pháp tổ chức 5 tổ tiết kiệm và vay vốn, cơ chế vận hành câu lạc bộ giảm nghèo và kỹ năng hỗ trợ hội viên vượt qua rào cản định kiến giới trong kinh tế hộ.

Nhóm 3: Nhân viên công tác xã hội và cán bộ phát triển cộng đồng. Cung cấp khung năng lực thực hành với 5 vai trò can thiệp cụ thể: người trung gian kết nối, người tư vấn, người vận động nguồn lực, người lập kế hoạch và người kiến tạo thay đổi trong các dự án an sinh xã hội.

Nhóm 4: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Công tác xã hội, Xã hội học. Luận văn là tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định tính, kỹ thuật phỏng vấn sâu 24 mẫu và cách thức vận dụng thuyết Maslow cùng thuyết Vai trò xã hội vào đề tài sinh kế vi mô.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phụ nữ vay vốn Ngân hàng Chính sách xã hội cần có sự đồng hành của nhân viên công tác xã hội? Phụ nữ nông thôn miền núi thường thiếu hụt kỹ năng quản lý tài chính và chịu áp lực từ sự áp đặt chi tiêu của nam giới trong gia đình. Nhân viên công tác xã hội can thiệp với vai trò tham vấn tâm lý, phân tích kế hoạch sử dụng 5–30 triệu đồng tiền vay hiệu quả, giúp cân bằng quyền quyết định kinh tế và ngăn chặn việc dùng vốn sai mục đích.

Mô hình tổ tiết kiệm và vay vốn tại xã Thuận Hóa vận hành như thế nào để hỗ trợ phụ nữ? Hội Phụ nữ xã Thuận Hóa đã tổ chức 5 tổ tiết kiệm với 135 thành viên, duy trì mức đóng góp định kỳ 20.000 đồng/người/tháng để tích lũy quỹ chung đạt trên 59 triệu đồng. Nguồn quỹ này phục vụ cho vay quay vòng 0% lãi suất, giải quyết các chi phí sinh hoạt khẩn cấp, giúp người vay bảo toàn nguồn vốn tín dụng chính.

Nguồn vốn vay ưu đãi đã đóng góp cụ thể ra sao vào tỷ lệ giảm nghèo của địa phương? Tổng nguồn vốn hơn 3 tỷ đồng giải ngân trong giai đoạn 2011–2013 đã hỗ trợ trực tiếp hơn 120 hộ thoát nghèo và hơn 30 hộ vươn lên khá giả. Nhiều mô hình kinh tế hộ đạt mức thu nhập từ 12 triệu đến hơn 40 triệu đồng mỗi năm, kéo giảm tỷ lệ nghèo toàn xã xuống còn 15%.

Những trở ngại lớn nhất mà phụ nữ gặp phải khi quản lý nguồn vốn vay là gì? Hai trở ngại lớn nhất là định kiến giới (người chồng nắm giữ và chi tiêu tiền vay cho mục đích cá nhân) và rủi ro thiên tai lũ lụt từ tháng 7 đến tháng 10. Ngoài ra, việc thiếu hụt kỹ thuật chăn nuôi khiến một số hộ gặp thất bại trong giai đoạn đầu đầu tư nuôi ong và gia súc.

Nhân viên công tác xã hội thực hiện những vai trò cốt lõi nào trong quá trình hỗ trợ người vay? Nhân viên công tác xã hội đảm nhận 5 vai trò nghiệp vụ: người kết nối trung gian giữa đối tượng với nguồn vốn ngân hàng, người tư vấn kỹ thuật quản lý và mô hình sinh kế, người vận động nguồn lực xã hội, người xây dựng kế hoạch hành động cộng đồng và người thúc đẩy thay đổi nhận thức bình đẳng giới.

Kết luận

Nghiên cứu về hỗ trợ sử dụng vốn vay Ngân hàng Chính sách xã hội cho phụ nữ từ góc độ Công tác xã hội tại xã Thuận Hóa khẳng định các kết luận trọng tâm:

• Nguồn vốn tín dụng chính sách trên 3 tỷ đồng là đòn bẩy kinh tế quyết định giúp hơn 120 hộ gia đình phụ nữ xã Thuận Hóa thoát nghèo bền vững.
• Dịch vụ công tác xã hội chuyên nghiệp đóng vai trò hạt nhân giúp hóa giải định kiến giới và ngăn ngừa triệt để tình trạng sử dụng vốn sai mục đích.
• Mô hình 5 tổ tiết kiệm với 135 hội viên chứng minh tính ưu việt của công cụ tài chính vi mô cộng đồng trong việc huy động quỹ dự phòng 59 triệu đồng.
• Sự kết hợp đồng bộ giữa chuyển giao kỹ thuật khuyến nông và tham vấn tâm lý hộ gia đình là chìa khóa nâng cao năng suất chăn nuôi và trồng trọt.
• Cơ chế phối hợp liên ngành giữa Ngân hàng Chính sách xã hội, chính quyền địa phương và Hội Phụ nữ bảo đảm tỷ lệ an toàn vốn đạt 100%.

Đóng góp chính của luận văn là xây dựng khung can thiệp thực hành công tác xã hội chuyên biệt trong lĩnh vực tài chính vi mô và giảm nghèo đa chiều cho phụ nữ nông thôn miền núi.

Kế hoạch hành động tiếp theo tập trung vào việc chuẩn hóa quy trình tham vấn trước giải ngân và nhân rộng mô hình hỗ trợ sinh kế tích hợp công tác xã hội trên toàn huyện Tuyên Hóa giai đoạn 2015–2020.

Các nhà nghiên cứu, cán bộ an sinh xã hội và nhà hoạch định chính sách hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn phát triển cộng đồng bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của vấn đề nghiên cứu Chương 2. Thực trạng sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội của phụ nữ và các hoạt động hỗ trợ từ công tác xã hội tại xã Thuận Hóa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] NỘI DUNG CHÍNH Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.

Một số lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu 1. Lý thuyết về vị trí - vai trò xã hội Thuyết vị trí vai trò trong xã hội nhấn mạnh đến các bộ phận cấu thành của xã hội và cho rằng mỗi cá nhân có một vị trí xã hội nhất định, được thừa nhận trong cơ cấu xã hội, gắn liền với những quyền lợi, nghĩa vụ hay kỳ vọng để định hướng cho những hành vi xã hội của cá nhân đó. Nó được xác định trong sự đối chiếu so sánh với các vị trí xã hội khác [19, tr. Mỗi xã hội có cơ cấu phức tạp bao gồm các vị trí, vai trò xã hội khác nhau.

Lý thuyết về vị trí - vai trò xã hội cho rằng, mỗi cá nhân có một vị trí xã hội là vị trí tương đối trong cơ cấu xã hội, hệ thống quan hệ xã hội. Nó được xác định trong sự đối chiếu so sánh với các vị trí xã hội khác nhau. Vị thế xã hội là vị trí xã hội gắn với những trách nhiệm và quyền hạn kèm theo. Mỗi cá nhân có vị trí xã hội khác nhau, do đó cũng có nhiều vị thế khác nhau.

Những vị thế xã hội của cá nhân có thể là: vị thế đơn lẻ, vị thế tổng quát hoặc có thể chia theo cách khác là: vị thế có sẵn - được gắn cho, vị thế đạt được, một số vị thế vừa mang tính có sẵn, vừa mang tính đạt được [21, tr. Vai trò của cá nhân được xác định trên cơ sở các vị thế xã hội tương ứng. Vai trò là những đòi hỏi của xã hội đặt ra với các vị thế xã hội. Những đòi hỏi đó luôn dựa vào các chuẩn mực của xã hội.

Tùy thuộc vào đặc thù văn hóa của mỗi vùng, của mỗi dân tộc mà có những chuẩn mực riêng của nó. Vì vậy một vị thế xã hội nhưng tùy vào dặc thù của xã hội đó mà có những vai trò khác nhau. Trong Công tác xã hội, thuyết này được ứng dụng để khi tiếp cận với đối tượng thì nhân viên công tác xã hội phải hiểu rõ từng vị trí mà họ đuợc thừa nhận trong gia đình và ngoài xã hội. Khi con người có tiếng nói riêng 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] của mình, được gia đình và xã hội coi trọng thì họ sẽ thực hiện tốt các vai trò của mình và sẽ đáp ứng được nhiều mọng đợi từ người khác.

Lý thuyết vị trí - vai trò xã hội được sử dụng trong luận văn này nhằm mục đích nói lên rằng trong công tác xã hội khi hoạt động ở từng lĩnh vực cụ thể thì cũng có những vai trò cụ thể đối với từng lĩnh vực. Trong công tác hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay ngân hàng chính sách xã hội thì nhân viên công tác xã hội có vai trò như thế nào để hỗ trợ cho họ sử dụng đúng mục đích với nguồn vốn vay. Với vai trò là một nhân viên công tác thì phải làm gì để trợ giúp họ sử dụng nguồn vốn vay đem lại hiệu quả và đáp ứng được yêu cầu của nghề nghiệp. Trong quá trình hỗ trợ phụ nữ sử dụng vốn vay thì nhân viên công tác xã hội phải hiểu rõ vai trò và vị thế của người phụ nữ trong gia đình và ngoài xã hội như thế nào và họ đã thực hiện đúng vai trò của mình hay chưa? Từ việc hiểu rõ vai trò của đối tượng và hiểu rõ những yêu cầu về vai trò của người phụ nữ mà chuẩn mục xã hội yêu cầu thì nhân viên công tác xã hội dễ dàng hỗ trợ họ trong việc thực hiện vai trò của người phụ nữ cũng như việc hỗ trợ họ sử dụng nguồn vốn vay đúng mục đích để mạng lại hiệu quả, giúp họ có cơ hội tham gia vào quá trình lao động sản xuất cũng như tham gia các hoạt động xã hội.

Thuyết nhu cầu của Abraham Maslow Mỗi con con sinh ra trong xã hội ai cũng có những nhu cầu cho cuộc sống sinh tồn của mình, đó là nhu cầu về vật chất và nhu cầu về tinh thần. Các nhu cầu đó rất đa dạng, phong phú và phát triển. Nhu cầu của con người phản ánh những mong muốn chủ quan hoặc khách quan tùy theo hoàn cảnh sống, yếu tố văn hóa, nhận thức và vị trí xã hội của họ. Để tồn tại và phát triển trong xã hội, con người cần phải đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu cho cuộc sống như: ăn, mặc, ở và chăm sóc y tế… rồi đến các nhu cầu cao hơn như: nhu cầu được an toàn, được học hành, được yêu thương, được tôn trọng và phát triển.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Khi con người được đáp ứng các nhu cầu cơ bản thì họ mới có động lực và đó cũng chính là điều kiện để được đáp ứng các nhu cầu cao hơn. Theo thuyết động cơ của Maslow, con người là một thực thể sinh - tâm lý xã hội. Dó đó, con người có nhu cầu cá nhân cần cho sự sống (nhu cầu về sinh học) và nhu cầu về xã hội. Ông chia nhu cầu con người thành 5 bậc thang từ thấp đến cao: - Nhu cầu sống còn, bao gồm: nhu cầu về không khí, nước, thức ăn, quần áo, nhà ở, nghỉ ngơi… - Nhu cầu an toàn: Ai cũng có mong muốn được sống trong một thế giới hòa bình, không có chiến tranh, không có bạo lực, kể cả trong những trường hợp bị mất kế sinh nhai được Nhà nước và xã hội bảo vệ và giúp đỡ.

- Nhu cầu thuộc vào một nhóm nào đó: Là con người xã hội, con người có các nhu cầu giao tiếp, nhu cầu sự yêu thương, chia sẻ. Họ không muốn có sự cô đơn, bị bỏ ra ngoài lề xã hội, họ mong muốn có hạnh phúc gia đình, sự tham gia và thuộc một nhóm nào đó (gia đình, bạn bè, cộng đồng). - Nhu cầu được tôn trọng: Tự trọng là giá trị của chính cá nhân mỗi người; được người khác tôn trọng là sự mong muốn được người khác thừa nhận giá trị của mình. - Nhu cầu hoàn thiện: Trong cuộc sống, ai cũng mong muốn tự khẳng định mình và được xã hội tạo điều kiện để hoàn thiện và phát riển cá nhân [15, tr.

Tuy nhiên, không phải trong xã hội, ai cũng luôn được đáp ứng các nhu cầu đó một cách đầy đủ, vẫn tồn tại những con người thiếu thốn các nguồn lực để đáp ứng các nhu cầu của các nhân và gia đình. Có những người có nguy cơ bị đe dọa đến cuộc sống thường ngày. Vì vậy, những người này rất cần được sự giúp đỡ của Nhà nước và xã hội. Dựa vào thuyết nhu cầu để nhận định những nhu cầu nói chung của con người.

Tuy nhiên, phải tùy vào hoàn cảnh của từng cá nhân và gia đình cụ thể 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] để xem xét họ đang thiếu và cần những nhu cầu gì. Vì họ là những cá thể khác nhau nên họ có những nhu cầu khác nhau. Vì thế khi tiếp cận theo những nhu cầu sẽ giúp nhân viên xã hội hiểu rõ từng hoàn cảnh sống của từng cá nhân khác nhau và sẽ hiểu rõ hơn những nhu cầu mà cá nhân họ đang cần để khi hỗ trợ và cung cấp các dịch không theo hướng chủ quan. Tiếp cận theo nhu cầu giúp nhân viên xã hội thấu hiểu được tâm tư nguyện vọng của đối tượng, biết họ đang cần và thiếu cái gì và biết lắng nghe để cảm thông với những mong muốn của đối tượng.

Vì thế, khi hiểu rõ những nhu cầu mà đối tượng đang cần thì nhân viên xã hội cố gắng để động viên khích lệ họ tham gia vào thực hiện các hoạt động và cùng với sự hỗ trợ từ các nguồn lực nhằm đạt được nhu cầu mà họ đang mong muốn. Trong xã hội, thường có những cá nhân thiếu các nguồn lực để đáp ứng các nhu cầu cơ bản nên họ không có khả năng đảm bảo được cuộc sống của mình, có thể bị đe dọa đến sự an toàn của cuộc sống. Vì thế họ rất cần đến sự trợ giúp của xã hội. Khi các nhu cầu cơ bản của cuộc sống được đáp ứng chính là động cơ để thúc đẩy họ tham gia vào các hoạt động sản xuất và các hoạt động trong xã hội.

Từ đó giúp họ tăng năng lực và tự chủ trong cuộc sống hàng ngày. Trong luận văn này, tác giả sử dụng thuyết nhu cầu nhằm nói lên rằng, mỗi con người trong xã hội ai cũng có những nhu cầu đó, nhưng tùy theo hoàn cảnh sống và địa vị của từng con người mà họ có những nhu cầu khác nhau. Từng đối tượng như phụ nữ, trẻ em hay người cao tuổi… họ đều có những cầu khác nhau trong cuộc sống thường ngày của mình. Đối với phụ nữ, họ vừa là người chăm lo cho gia đình, vừa là người tham gia lao động sản xuất và tham gia các hoạt động ngoài xã hội nên trong cuộc sống họ cũng có những nhu cầu chưa đươc đáp ứng và rất cần sự trợ giúp của xã hội.

Ví dụ, phụ nữ có nhu cầu vay vốn nhưng khi vay vốn về họ chưa biết cách sử dụng nguồn vốn như thế nào để mang lại hiệu quả. Đây cũng là một trong những 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhu cầu mà họ đang cần sự trợ giúp. Khi nhu cầu này được đáp ứng cũng chính là động lực để họ tham gia vào quá trình sản xuất cũng như các hoạt động xã hội, nhằm tạo điều kiện cho họ nâng cao năng lực và ngày càng phát triển hoàn thiện hơn. Các khái niệm công cụ liên quan 1.

Khái niệm Công tác xã hội và nhân viên công tác xã hội Khái niệm Công tác xã hội Công tác xã hội là một ngành đã có từ rất lâu trên thế giới nhưng ở Việt Nam là một ngành tương đối mới mẻ, nó được hình thành trên cơ sở những tình cảm tốt đẹp giữa con người với con người. Trải qua các giai đoạn phát triển, ngành công tác xã hội ở Việt Nam gắn liền với tình thần nhân đạo tình yêu thương con người và quá trình phát triển của các luật lệ, chính sách xã hội.