ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ --------------------- NGUYỄN KHÁNH HẰNG HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) ĐỐI VỚI GIAO THÔNG VẬN TẢI VIỆT NAM Chuyên ngành: KTTG & QHKTQT Mã số: 60 31 07 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ ĐỐI NGOẠI NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN KIM ANH Hà Nội – 2010 1 MỤC LỤC Trang Danh mục các chữ viết tắt i Danh mục các bảng ii Danh mục các hộp iii MỞ ĐẦU 1 CHƢƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CHUNG VÀ THỰC TIỄN 6 CỦA HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) ĐỐI VỚI GIAO THÔNG VẬN TẢI 1. Lý luận chung về nguồn vốn ODA 6 1. Khái niệm và phân loại ODA 6 1. Đặc điểm nguồn vốn ODA 10 1. Những nhân tố ảnh hƣởng đến thu hút và sử dụng ODA 11 1.2 ODA đối với phát triển giao thông vận tải 13 1. Đặc điểm của ngành giao thông vận tải 13 1. Vai tro cua ODA đối vơi phat triển giao thông vận tải 15 ̀ ̉ ́́ 1.3 Kinh nghiệm của một số nƣớc trong việc sử dụng nguồn 17 vốn ODA 1.1 Kinh nghiệm của một số nƣớc thành công 18 1.2 Kinh nghiệm của một số nƣớc không thành công 21 KẾT LUẬN CHƢƠNG I 24 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG 26 ODA TRONG NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TẢI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1993 – 2010 2. Tổng quan ODA tại Việt Nam 26 2.1 Thu hút và sử dụng ODA thời kỳ 1993 – 2010 26 2. Cam kết, ký kết các khoản vay ODA 30 2. Giải ngân nguồn vốn ODA 33 2. Tình hình thu hút và sử dụng ODA trong ngành Giao 35 thông vận tải 2. Tổ chức thu hút và quản lý thực hiện nguồn vốn ODA 37 trong ngành giao thông vận tải 2. Nguyên tắc chung 37 2. Công tác tổ chức thu hút và quản lý sử dụng ODA tại 38 Bộ Giao thông vận tải 2. Thực trạng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA trong 39 ngành Giao thông vận tải giai đoạn 1993 – 2009 2. Tình hình thu hút ODA 39 2. Các nguồn vốn ODA 40 2. Tình hình sử dụng ODA 44 2. Đánh giá chung 53 2. Những kết quả đạt đƣợc 53 2. Những hạn chế và nguyên nhân 56 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 65 CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO 66 KHẢ NĂNG THU HÚT VÀ SỬ DỤNG ODA CHO CÁC DỰ ÁN GIAO THÔNG VẬN TẢI 3. Định hƣớng phát triển ngành giao thông vận tải đến năm 66 2020 3. Quan điểm phát triển 66 3. Mục tiêu phát triển 67 3. Chiến lƣợc phát triển 68 3. Quan điểm và định hƣớng thu hút, sử dụng vốn ODA 68 trong ngành Giao thông vận tải đến năm 2020 3. Quan điểm thu hút và sử dụng vốn ODA trong ngành 68 giao thông vận tải 3. Định hƣớng sử dụng nguồn vốn ODA trong ngành giao 71 thông vận tải 3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao khả năng thu hút 73 và sử dụng ODA trong ngành Giao thông vận tải 3. Nhóm các giải pháp thuộc về phía Chính phủ và các Bộ, 73 ngành có liên quan 3. Nhóm các giải pháp về phía Bộ Giao thông vận tải 77 3. Các giải pháp trƣớc mắt 77 3. Các giải pháp lâu dài 79 3. Nhóm các giải pháp về phía các Ban Quản lý dự án 82 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 84 KẾT LUẬN 85 TÀI LIỆU THAM KHẢO 87 PHỤ LỤC 90 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng phát triển châu Á DAC Uỷ ban hỗ trợ phát triển JBIC Ngân hàng hợp tác phát triển quốc tế Nhật Bản JICA Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản NGO Tổ chức phi chính phủ ODA Hỗ trợ phát triển chính thức OECD Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế WB Ngân hàng thế giới i DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu bảng Tên bảng Trang Bảng 2.1 Cam kết và ký kết ODA thời kỳ 1993 – 2010 31 Bảng 2.2 Giải ngân ODA thời kỳ 1993 – 2009 34 Bảng 2.3 Cơ cấu sử dụng vốn ODA theo ngành thời kỳ 1993 36 – 2007 Bảng 2.4 Tỷ trọng vốn ODA trong ngành Giao thông vận tải 40 Bảng 2.5 Tình hình giải ngân nguồn vốn ODA trong ngành 45 giao thông vận tải Bảng 2.6 Phân bổ vốn ODA theo lĩnh vực 46 Bảng 2.7 Các nhà tài trợ ODA cho giao thông vận tải đƣờng 48 bộ Bảng 2.8 Các nhà tài trợ cho giao thông vận tải đƣờng sắt 49 Bảng 2.9 Các nhà tài trợ ODA cho giao thông vận tải đƣờng 50 sông Bảng 2.10 Các nhà tài trợ ODA cho giao thông vận tải đƣờng 50 biển ii DANH MỤC CÁC HỘP Số hiệu hôp Tên hôp Trang Hộp 2.1 Các quan chức PCI Nhật nhân tội hối lộ ở dự án 59 ODA tại Việt Nam Hộp 2.2 Vụ PMU18 gây thiệt hại ít nhất 37 tỷ đồng 62 iii MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, Việt Nam đang hấp dẫn các nhà đầu tƣ nƣớc ngoài và thu hút đƣợc nguồn vốn đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài (FDI) rất lớn. Tuy nhiên, cơ sở hạ tầng nói chung và giao thông vận tải nói riêng của Việt Nam còn chƣa phát triển là một trong những hạn chế làm các nhà đầu tƣ lo ngại. Điều này sẽ ảnh hƣởng việc thu hút nguồn vốn FDI vào Việt Nam. Đứng trƣớc tình hình đó, hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đƣợc ƣu tiên sử dụng cho ngành này bởi so với các nguồn vốn khác, ODA có nhiều ƣu thế hơn. Nguồn vốn ODA chiếm khoảng 70% tổng giá trị các nguồn vốn đầu tƣ cho ngành giao thông vận tải. Bên cạnh đó, theo chiến lƣợc phát triển ngành giao thông vận tải đến năm 2020, thời gian tới Việt Nam cần một lƣợng vốn rất lớn để hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải. Do đó việc thu hút và sử dụng các nguồn vốn để đầu tƣ cho hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vận tải, nhất là nguồn vốn ODA, rất đƣợc Việt Nam quan tâm. Sau 17 năm thu hút trở lại nguồn vốn này, giao thông vận tải đã thu hút đƣợc lƣợng ODA khá lớn nhƣng hệ thống giao thông vận tải Việt Nam còn yếu. Đó là điểm làm ảnh hƣởng tới thu hút FDI của Việt Nam. Trong bối cảnh toàn cầu hoá kinh tế đang diễn ra sâu rộng trên khắp thế giới, nhu cầu về ODA của các nƣớc đang phát triển ngày càng tăng trong khi lƣợng cung cấp ODA của các nhà tài trợ lại có xu hƣớng giảm. Hơn nữa, gần đây có một số vụ việc liên quan tới sử dụng ODA làm cho các nhà tài trợ nản lòng. Thực trạng này đặt ra nhiều câu hỏi: tình hình thu hút và sử dụng ODA của ngành giao thông giao thông vận tải thời gian qua nhƣ thế nào?, đã đạt đƣợc thành tựu gì?, có hạn chế gì?, cần những giải pháp gì để nâng cao khả 1 năng thu hút và sử dụng ODA trong ngành giao thông vận tải trong thời gian tới? Việc tìm ra giải đáp cho các câu hỏi này có ý nghĩa quan trọng và góp phần tăng cƣờng thu hút và sử dụng nguồn vốn ODA đối với ngành giao thông vận tải. Đây chính là lý do tác giả chọn đề tài “Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đối với giao thông vận tải Việt Nam” làm đề tài luận văn thạc sỹ của mình. Tình hình nghiên cứu Xung quanh vấn đề thu hút, sử dụng ODA cho phát triển cơ sở hạ tầng nói chung và giao thông vận tải nói riêng đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhƣng mỗi công trình nghiên cứu những khía cạnh khác nhau. Trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu đề tài với khả năng của mình, tác giả đã có cơ hội tiếp cận, tham khảo một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài nhƣ: Luận án tiến sỹ kinh tế “Những giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện công tác quản lý vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) trong lĩnh vực xây dựng kết cấu hạ tầng trên địa bàn Hà Nội” của Nguyễn Thị Hoàng Oanh, Trƣờng Đại học Thƣơng mại, 2006, đã nghiên cứu về hoạt động quản lý nguồn vốn ODA qua khảo sát thực tiễn quá trình triển khai các dự án ODA về kết cấu hạ tầng đô thị (chủ yếu trong các lĩnh vực giao thông đô thị, cấp điện, chiếu sáng công cộng, cấp thoát nƣớc, vệ sinh môi trƣờng) của Hà Nội trong khoảng thời gian 20 năm (1985-2005). Tác giả đã phân tích hoạt động quản lý ODA ở đây bao gồm các khâu kêu gọi, thu hút và tổ chức triển khai dự án ODA. Những phân tích của tác giả có thể kế thừa trong đề tài nghiên cứu, tuy nhiên giải pháp của tác giả Nguyễn Thị Hoàng Oanh chủ yếu hƣớng đến các cấp ngành có liên quan của Hà Nội trong việc quản lý ODA dành cho cơ sở hạ tầng. 2 Tác giả Bùi Nguyên Khánh trong luận án tiến sỹ kinh tế “Thu hút và sử dụng vốn nƣớc ngoài trong xây dựng kết cấu hạ tầng của ngành giao thông vận tải Việt Nam”, trƣờng Đại học Ngoại thƣơng, 2002, đã nghiên cứu vai trò, tầm quan trọng của hai nguồn vốn ODA và FDI trong xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông vận tải Việt Nam giai đoạn từ 1995 đến 2001 cụ thể là đƣờng bộ, đƣờng sông, đƣờng sắt, đƣờng biển và đƣờng hàng không. Từ đó tác giả đề xuất những giải pháp tăng cƣờng thu hút và sử dụng cả vốn FDI và ODA trong giao thông vận tải Việt Nam. Do đề tài đƣợc thực hiện vào năm 2002 nên chƣa đƣợc cập nhật cho đến nay. Hơn nữa, một số giải pháp đề xuất của tác giả về nâng cao thu hút và sử dụng ODA vẫn còn rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay, cho nên cần đƣợc tiếp tục đƣa ra. Trong Luận án tiến sỹ kinh tế “Những giải pháp chủ yếu nhằm sử dụng có hiệu quả nguồn vốn ODA tại Việt Nam” của Vũ Thị Kim Oanh, Đại học Ngoại thƣơng Hà Nội, 2002, tác giả đã nêu rất nhiều giải pháp nhằm nâng cao khả năng sử dụng ODA tại Việt Nam. Do phạm vi nghiên cứu của đề tài nên tác giả Vũ Thị Kim Oanh chƣa nghiên cứu sâu giải pháp dành cho từng lĩnh vực sử dụng vốn ODA (nhƣ giao thông vận tải) và các giải pháp đƣa ra cũng là các giải pháp chung nhằm nâng cao khả năng sử dụng ODA.
Luận văn thạc sĩ về hỗ trợ phát triển ODA trong giao thông vận tải Việt Nam
Luận văn thạc sĩ phân tích ueb hỗ trợ phát triển chính thức oda đối với giao thông vận tải việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.
Trường đại học
Đại học quốc gia Hà Nội - Trường đại học kinh tếChuyên ngành
Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tếNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn thạc sỹPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Khánh Hằng
Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Kim Anh
Trường học: Đại học quốc gia Hà Nội - Trường đại học kinh tế
Chuyên ngành: Kinh tế thế giới và quan hệ kinh tế quốc tế
Đề tài: Hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đối với giao thông vận tải Việt Nam
Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
Năm xuất bản: 2010
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ